MAT 455
MATLAB Programlama
Ders Notları-3
1
disp VEYA fprintf KOMUTLARIYLA EKRANA
MESAJ YAZDIRMA
Daha önceki derslerimizde input komutu ile
klavye üzerinden MATLAB programlama
ortamına veri girmeyi öğrenmiştik. Bu
dersimizde ise disp veya fprintf komutları
yardımıyla ekrana nasıl mesaj yazdırıldığını
öğreneceğiz.
2
disp KOMUTUYLA EKRANA MESAJ YAZDIRMA
disp ile Metinsel Çıkış
>>disp(‘Bu bir metin ciktisidir.’)
disp ile Nümerik Değişken Çıkışı
>>disp(numerik degisken)
disp ile Metinle Beraber Nümerik Degişken Çıkışı
>>disp([‘Bu bir metin ciktisidir.’, num2str(numerik degisken)])
ÖNEMLİ NOT : Bu slaytta “nümerik değisken”
dediğimiz şey bir skaler, bir vektör ya da bir matris
olabilir.
3
fprintf KOMUTUYLA EKRANA MESAJ YAZDIRMA
GENEL KULLANIM
fprintf(‘ekrana basılacak açıklama %X \n’, deger)
Burada %X Kısmında Kullanabileceğimiz Seçenekler :
%c : degerin tek bir karakter olduğunu gösterir.
%s : degerin bir string olduğunu gösterir.
%d : degerin bir tam sayı olduğunu gösterir.
%f : degerin ondalıklı bir sayı olduğunu gösterir.
%e : degeri 10’un kuvveti üstel olarak gösterir.
%g : degeri yazılabilecek en kısa formda gösterir.
(Gereksiz sıfırlar atılır mesela.)
Diğer yandan :
\n : degeri ekrana yazdıktan sonra imleci bir satır atlatır.
\t : degeri ekrana yazdıktan sonra imleci bir TAB kadar atlatır.
\’’: ekrana tek tırnak işareti basar.
4
ÖRNEK
Girilen iki sayının oranını bulan ve payda sıfır girildiğinde ekrana
“uzgunum, sifira bolum hatasi var.” mesajı yazdıran program.
clc; pay
clear; oran
payda
pay = input(‘payi giriniz: ‘);
payda = input(‘paydayi giriniz: ‘);
if payda==0
disp(‘uzgunum, sifira bolum hatasi var.‘);
else
oran=pay/payda;
fprintf(‘oran = %f \n’,oran);
end
5
DÖNGÜLER (LOOPS)
Bir çok uygulamada bazı işlemlerin tekrar tekrar gerçekleştirilmesi
gerekir. Bilgisayar programlama dillerinde, bu tür işlemleri çok sayıda
tekrar etme imkanı sağlayan yapılara ÇEVRİM, DÖNGÜ veya LOOP
denir.
►Çevrim, bir tekrarlı işlem yapısıdır.
Çevrimdeki işlem sayısını önceden belirleyerek ve bu sayıya ulaşıp
ulaşmadığını bir sayaç ile denetleyerek gerçekleştirilen çevrim
yapıları (for döngüsü)
Çevrimin sona ermesini bir koşula bağlı olarak kontrol eden çevrim
yapıları (while döngüsü)
6
DÖNGÜLER (devam)
for Döngüsü
Bir for (için) döngünün genel formatı
for döngü değişkeni=ifade
deyimler
end
while Döngüsü
Bir while (süresince veya iken) döngüsünün genel formatı
while ifade
deyimler
end
7
for DÖNGÜSÜ
for döngü değişkeni = başlangıç:artış miktarı:bitiş
komutlar
end
for döngü değişkeni = başlangıç:bitiş
komutlar
end
artış miktarı otomatik olarak 1 atanır.
8
Örnek: 1 ile klavyeden girilen herhangi bir sayı arasındaki sayıların
toplamını ve çarpımını hesaplayarak ekrana basan bir MATLAB
programı yazınız.
clc;
clear;
n=input(‘lutfen bir sayi giriniz= ‘);
toplam=0; % toplamada etkisiz eleman
carpim=1; % carpmada etkisiz eleman
for i=1:n
toplam=toplam+i ;
carpim=carpim*i ;
end
toplam % Gauss Teoremi mi??????
carpim % n sayisinin faktoriyeli mi????? 9
UYGULAMA
fprintf(‘for dongusu testi \n');
for i = 4:-1:1
fprintf(‘for dongusu icindeyiz: i = %d \n',i);
end
fprintf('\nfor dongusunun sonu \n');
10
while DÖNGÜSÜ
while şart
ifade_1
ifade_2
ifade_n
end
11
UYGULAMA
Ekrana adınızı ve soyadınızı 10 kez yazan bir MATLAB programını while
döngüsü kullanarak oluşturunuz.
clc;
clear; for Döngüsü ile Çözüm
clc;
a=1; clear;
while a<=10
disp(‘Deniz Dal'); for i=1:10
a=a+1; disp(‘Deniz Dal');
end end
12
Uygulama
Asağıdaki while döngüsü kaç kere işletilir?
devamEt=1;
a=0;
Yandaki programı ekrana 10 kere
while devamEt “Deniz Dal” yazacak şekilde nasıl
disp(‘Deniz Dal'); modifiye edersiniz??????
a=a+1;
end
13
break DEYİMİ
for veya while döngülerinde program akışını kontrol edebilmenin diğer
bir yolu da break deyimini kullanmaktır. break deyimini döngü gövdesi
içerisinde kullanmak, döngünün durmasını ve döngüden sonra gelen ilk
ifade veya komutun işletilmesini sağlar.
Örnek:
clc;clear;
for i=1:10
if i==4 EKRAN ÇIKTISI ???
break;
end
fprintf(‘i= %d \n’, i);
end
disp(‘dongu break deyimi ile sonlandirildi.’);
14
continue DEYİMİ
SADECE for döngülerinde, program akışı ayrıca continue deyimi ile
kontrol edilir. continue deyimi işletildiğinde sayaç değişkeni bir sonraki
değerine artırılır, continue deyiminden sonraki bütün herşey ihmal edilir
ve program for döngüsünün ilk deyiminden itibaren tekrar çalışmaya
başlar.
Örnek:
clc;clear;
for i=1:10
if i==4 EKRAN ÇIKTISI ???
continue;
end
fprintf(‘i= %d \n’, i);
end
disp(‘dongunun isleyisi continue deyimi ile degistirildi.’);
15
BİR SATIR VEKTÖRÜNÜ BİLGİ
DEPOLAMAK İÇİN KULLANMA
A=[ ]; %Baslangicta Bos
1. METOD : 2. METOD :
A=[A x]; %A=[x] A(1)=x; %A=[x]
A=[A y]; %A=[x y] A(2)=y; %A=[x y]
. .
. .
Başlangıçta boş olan bir satır vektörünün
içine sırasıyla x ve y elemanları ekleniyor.
16
İçiçe for Döngüleri
clc;
clear;
carpim=[ ]; % Bos Vektor
for i = 1:5
toplam = 0;
for j = 1:5
toplam = toplam + j;
end
x = toplam * i;
carpim=[carpim x];
end
carpim
EKRAN ÇIKTISI ???
17
Örnek: Çarpım tablosunu ekrana basan bir
MATLAB programı yazınız.
clc;
clear;
for a=1:10
for b=1:10
carpim=a*b;
fprintf(‘%d * %d = %d \n’, a, b, carpim);
end
end
18
ÖRNEK
Yarıçap değerleri 1,2,3,4,5 için bir kürenin hacmini (H=4/3r3)
hesaplayan bir MATLAB programı yazınız.
elemanter yöntem: for yöntemi: while yöntemi:
r=1:5; for r=1:5 r=1;
hacim=(4/3)*pi*r.^3; hacim=(4/3)*pi*r^3; while r<=5
disp([r;hacim]) disp([r,hacim]) hacim=(4/3)*pi*r^3;
end disp([r,hacim])
r=r+1;
end
19
Örnek: Girilen ay’a göre gün sayısını hesaplayan
MATLAB programı.
clc;
clear;
ay=input('Hangi ayin gun sayisini ogrenmek istiyorsunuz (1-12)= ' );
if ay==1 | ay==3 | ay ==5 | ay==7 | ay==8 | ay==10 | ay==12
disp(‘Bu Ay 31 gunden olusur.‘);
elseif ay==2
disp('Bu Ay 28 gunden olusur.');
else
disp('Bu Ay 30 gunden olusur.');
end
20
switch Şartlı Deyimi
switch(durum)
case{durum1}
işlemler
case{durum2}
işlemler
.
.
otherwise % istege bagli
end
21
Örnek: 1 ile 10 arasında girilen bir sayının tek ya da
çift olduğunu ekrana basan bir MATLAB programını
switch deyimini kullanarak yazınız.
clc;clear;
sayi=input(‘1 ile 10 arasinda bir sayi giriniz= ’);
switch(sayi)
case{1,3,5,7,9}
disp(‘Bu sayi tektir.’);
case{2,4,6,8,10}
disp(‘Bu sayi cifttir.’);
otherwise
disp(‘Bu sayi 1 ile 10 araliginin disinda.’);
end
22
UYGULAMA
Girilen ay numarasına göre, o ayın gün sayısını veren MATLAB
programını switch yapısını kullanarak yazınız.
clc;clear;
ay = input(‘Bir ay numarasi giriniz (1-12)= ');
switch(ay)
case{1,3,5,7,8,10,12}
disp('Bu Ay 31 gunden olusur.');
case{2}
disp('Bu Ay 28 gunden olusur.');
case{4,6,9,11}
disp('Bu Ay 30 gunden olusur.');
otherwise
disp(‘Yanlis bir ay no girdiniz.');
end 23
HATA AYIKLAMA (DEBUGGING)
M dosyası editörünün hata ayıklamaya
(debugging) yarayan fonksiyonlarını ve
calışma alanı (workspace) penceresini
kullanarak çalışan programınızdaki
(!! BEKLEDİĞİNİZ GİBİ ÇALIŞMAYAN !!)
hataları bulabilirsiniz. Bunun için herhangi bir
program satırına kesme noktası (breakpoint)
koymalı ve kodunuzu satır satır işletmelisiniz.
(Derste bu konuyu özetleyen canlı bir
uygulama yapılacak.) 24
HATA AYIKLAMA (DEBUGGING)
Hata Ayıklama (Debugging) modundan komut
satırında return komutunu işleterek
çıkabilirsiniz. Ayrica M dosyasının içindeki
kesme noktasını üzerini tıklayarak
kaldırmalısınız.
K>>return
>>
25
UYGULAMA
İçi rastgele oluşturulmuş tam sayılarla dolu
(1 ile 50 arasında) 20 elemanlı bir satır
vektörünün en küçük ve en büyük elemanını
bularak ekrana basan bir MATLAB programı
yazınız. (min ve max fonksiyonlarini
kullanmiyoruz Kendi min ve max
fonksiyonlarımızı yazmaya çalışıyoruz.)
26
ÇÖZÜM
clc;clear;
A=round(1+49*rand(1,20));
%Dizinin En Kucuk ve En Buyuk Elemaninin Dizinin
%Ilk Elemani Oldugunu Farzet
enKucuk=A(1);
enBuyuk=A(1);
for i=2:length(A)
if A(i)<enKucuk
enKucuk=A(i);
end
if A(i)>enBuyuk
enBuyuk=A(i);
end
end
A
disp(['Bu Dizinin En Kucuk Elemani : ' num2str(enKucuk)]);
disp(['Bu Dizinin En Buyuk Elemani : ' num2str(enBuyuk)]);
27