0% found this document useful (0 votes)
15 views12 pages

Short Note - Networking

The document discusses various aspects of communication technology, including modulation, multiplexing, and network topologies such as star, mesh, and ring. It also covers different types of networks like LAN, WAN, and PAN, along with protocols like MAC and methods of data transmission. Additionally, it addresses concepts like bandwidth, thermal noise, and crosstalk, providing a comprehensive overview of the field of telecommunications.

Uploaded by

anukuperera
Copyright
© All Rights Reserved
We take content rights seriously. If you suspect this is your content, claim it here.
Available Formats
Download as PDF, TXT or read online on Scribd
0% found this document useful (0 votes)
15 views12 pages

Short Note - Networking

The document discusses various aspects of communication technology, including modulation, multiplexing, and network topologies such as star, mesh, and ring. It also covers different types of networks like LAN, WAN, and PAN, along with protocols like MAC and methods of data transmission. Additionally, it addresses concepts like bandwidth, thermal noise, and crosstalk, providing a comprehensive overview of the field of telecommunications.

Uploaded by

anukuperera
Copyright
© All Rights Reserved
We take content rights seriously. If you suspect this is your content, claim it here.
Available Formats
Download as PDF, TXT or read online on Scribd

cd,lrKh

o;a; ikaksfõokh yd mß.Kl cd,lrK kshuq fkdjk udOH


;dlaIKhka fN!;slj iam¾Y l< fkdyels"
² o;a; ixfõokh hkq iïfm%aIK udOHhla weig fkdfmfkk"
Wmfhda.S lr .ksñka ikaksfõok WmlrK ksYaÑ; wdrïNhla we;s kuqka ksYaÑ;
folla fyda lsysmhla Tiafia o;a; wjidkhla fkdue;s udOHhla fõ'
iïfm%aIKhhs'
Wod ( fláÿr ;rx. (short waves)"
DATA b;d WÉp ixLHd;" (VHF)
w;s WÉp ixLHd; (UHF)"
iïfm%aIlhd o;a;h .%dylhd laIqø ;rx. (Microwaves)

udOHh .=ma;;djh
o;a;hla udOHhla ;=<ska tla ia:dkhl isg ;j;a
ix{dj ia:dkhlg .uka lsÍug .;jk ld,hhs'
² ix{djla hkq ld,hg idfmalaIj fjkia jk
fjda,aàh;djhls' l,dm m<, (bandwidth) cd,lrKfha§ wdldr
folls'
² ix{d wdldr folls'
ixLHd; mrdih - hï wjia:djl§ Ndú; jk
m%;siu ix{d ixLHd; mrdih'
Wod - FM Radio
;rx. wdhduh (88MHz-108MHz)
úia;drh
l,dj o;a; iïfm%aIK fõ.h
hï udOHhla ;=<ska 1s § .uka lrk o;a; ìgq
m%udKh oelaùug'
ld,h Wod ( Kbps -kilo bits per sec
mbps - mega bits per sec
wxls; ix{d
o;a; iïfm%aIKfha§ isÿjk ndOd'
² ydhkh$ jeyeÍu
² úlD;sh
² f>daIdj

ydhkh - Yla;sh laIh ùu ydhkh fõ'


² udOH ;=< m%pdrK fõ.h } § we;s udOHhla úlD;sh - ikaksfõok udOH mrK ùfï§ tys
Tiafia ;[Link] m%pdrKh jk fõ.hhs' .=Kd;aulNdjh wvqfõ' .=Kd;aul
Ndjh wvqjk úg o;a; iïfm%aIK
² ix{d iïfm%aIKh lrk udOHhka' fõ.h wvqfõ' tys§ úlD;sh isÿfõ'
³ ksshuq udOH f>daIdj - Yla;s m%Njhla [Link] isÿlrk ndysr
³ kshuq fkdjk udOH Yla;s n,mEuls' fuh isÿúh yels
wdldr folls'
kshuq udOH 1' ;dm Yla;sh [Link] we;s lrk n,mEu'
fN!;slj iam¾Y l< yels" (Thermal Noise)
weig fmfkk" 2' Crosstalk
ksYaÑ; wdrïNhla yd wjidkhla iys;
udOHhla fõ'
Wod ( weUß hq., /yeka (twisted pair)"
iudlaIl /yeka" (coaxial cable)
m%ldY ;ka;=' (fiber optic)

LASITHA PRASAD
ict
oefkkak
[Link] PAGE 1
cd,lrKh
l,d iSreudrej
M,odhS o;a; iïfm%aIKhla isÿlsÍug Ndú; l< o;a;h iys; ;[Link] l,djg ^msysàu&
yels l%ufõo .e,fmk f,i jdyl ;[Link] msysàu
³ uQ¾ckh (Modulation) ^l,dj& fjkiaùu
³ nyqm: ;dlaIKh (Multiplexing)
ixLHd; iSreudrej
uQ¾ckh - o;a;h iys; ;[Link] Bg jvd m%n, o;a;h iys; ;[Link] ixLHd;hg
jdyl ;[Link] tl;= lr uQ¾cs; .e,fmk f,i jdyl ;[Link] ixLHd;h
;rx. ks¾udKh lrhs' fjkiaùu'
jdyl ;rx.h - o;a;h iys; ;[Link] jvd
m%n, tAldldÍ ;[Link]' nyqm: ;dlaIKh'
fjk fjku ud¾.hka lsysmhla Tiafia
uQ¾ð; ;rx.h - o;a;h iys; ;[Link] yevh .uka lrk ;rx. tla fmdÿ ud¾.hla Tiafia
wkqj fjkia jQ jdyl wdrlaIs;j fõ.j;aj .ukdka;hg .uka lr
;[Link]' .ukdka;fha§ kej; fjka ù .uka lsÍu nyq
m: ;dlaIKh fõ'

² l%shdj,sh (protocol)
o;a; o;a; ikaksfõokfha ikaksfõokh lrkq ,nk
iys; jdyl uQ¾ð; md¾Yjh w;r we;s fmdÿ tl.;dj'
;rx.h ;rx.h ;rx.h
² o;a; iuuqqyq¾;lrKh
uQ¾ckh m%Odk wdldr folls' tla md¾Yjhlska wm hjkq ,nk o;a; wfkla
m%;siu uQ¾ckh - m%;siu ;rx.j, ;rx. j, md¾Yjhg ksjerÈj iïfm%aIKh jQ nj
isÿjk uQ¾ckh ;yjqre lsÍu'

wxls; uQ¾ckh - wxls; ;rx.j, isÿjk - wdfla;kh (Encoding)


uQ¾ckh o;a;hla ix{djka njg mßj¾;kh lsÍu
wdfla;kh fõ'
² m%;siu uQ¾ckh wdldr 3 ls' tA i|yd úúO l%ufõohka Ndú;d lrhs'

úia;dr uQ¾ckh - o;a;h iys; ;[Link] ² uekafpiag¾ wdfla;kh


úia:drhg .e,fmk f,i (Manchester Encoding)
jdyl ;[Link] úia:drh
fjkia ùu' ² kej; fkdhk Y=kH
l,d uQ¾ckh - o;a;h iys; ;[Link] (non-return zero level)
l,djg .e,fmk f,i jdyl
;[Link] NdYdj fjkia ùu' ² kej; fkdhk Y=kH
(non-return zero inverted)
ixLHd; uQ¾ckh - o;a;h iys; ;[Link]
ixLd;hg .e,fmk f,i fodaI md,kh
jdyl ;[Link] ixLHd;h o;a; iïfm%aIKh lrk w;r;=r o;a; fjkia ù
fjkia ùu' we;s nj y÷kd .ekSfï l%shdj,sh fodaI md,kh
fõ' tA i|yd Ndú; lrk l%ufõoh iudkqmd;sl
wxls; uQ¾ck wdldr 3 ls' mÍlaIdj (parity check) f,i ye¢kafõ'

úia;dr iSreudrej iudkqmd;sl mÍlaIdj wdldr folls'


o;a; iys; ;[Link] úia:rhg .e,fmk ³ Odd Parity
f,i jdyl ;[Link] úia:drh fjkiaùu' ³ Even Parity

LASITHA PRASAD
ict
oefkkak
[Link] PAGE 2
cd,lrKh
Odd parity ³ nia ia:,l (Bus topology)
oaúuh wdldrfhka mj;sk iïfm%aIKh lrk ,o
o;a;fha 1 tAjd Tiafia ixLHdjla mj;So hk j.
fidhhs'
oaúuh ixLHdj 1 ys tAjd iïfm%aIKfha§ T;af;a
ixLHdjla mej;=ko .ukdka;fha§ th brÜfÜ
ixLHdjla úh yel'
túg tu o;a;h iïfm%aIKfha§ fjkia ù we;'

Even Parity
oaùuh wdldrfhka mj;sk iïfm%aIKh lrk ,o
o;a;fha 1ys tAjd brÜfÜ ixLHdjla mj;So hk
j. fidhhs' ³ oe,a ia:,l (Mesh Topology)

fmdÿ iaúÉ ÿrl:k cd,h


(Public Switched Telephone Network (PSTN))
;U lïì mokï lrf.k m%;siu Yío
ikaksfõokh i|yd Ndú; lrk wka;¾cd;sl
ÿrl:k moaO;sh'

cd, ia:,l
cd, ia:,lhla hkq mß.Kl cd,hl we;s
mß.Kl tlg iïnkaO jk wdlD;shhs'

m%Odk cd, wdldr'


³ ;re ia:,l (Star topology)

³ .ia wdldrfha ia:,l (Tree Topology)

³ uqÿ ia:,l (Ring Topology)

cd,lrK kdNsh iy cd,lrk iaúph


cd,hla idod .ekSug fmdÿ iïnkaO;djhla
f,i lghq;= lrhs' iaúph [Link] o;a; ,ndf.k
th ksjerÈ .ukdka;h olajd hjhs' kuq;a
kdNsh o;a; ,ndf.k cd,fha ish`Mu
.ukdka;h i|yd o;a; hjhs' cd,lrK
iaúÉph nqoaêu;a [Link]'

LASITHA PRASAD
ict
oefkkak
[Link] PAGE 3
cd,lrKh
mß.Kl cd, j¾.' o;a; iïfm%aIK l%u
DAN - Desk Area Network
^úisß fmfoia cd,h& 01' tAl m:
³ m%udKfhka l=vdu cd,hhs' ieuúgu tlg ÈYdjlg muKla .uka lrhs'
Wod - Computer - Monitor
LAN - Local Area Network
^ia:dksh fmfoia cd,h& 02' w¾O oaúm:
³ tla [Link].s,a,la fyda 100m muK ÈYdjla 2gu o;a; .uka lrhs'
mrdihl úisÍ we;' tla jrl§ o;a; .uka lrkqfha tla ÈYdjlg
mu‚'
MAN - Metropolitran Area Network Wod ( Walkie - Talkie
^mqrjr fmfoia cd,h&
03' mQ¾K oaúm:
³ LAN j¾.fha mß.Kl cd, lsysmhla tljr ÈYdjla 2gu o;a; .,dhhs'
tlg iïnkaO ùfuka fuu cd,h
ks¾udKh fjhs' ud¾.ldrlh$uxyiqrej (Router)
³ ux yiqrej [Link] mß.Kl cd, 2 la tlg
WAN - Wide Area Network iïnkaO l< yelsh'
^mq¿,a fmfoia cd,h& ³ ux yiqrej u`.ska isÿl< yels oE'
³ m%udKfhka úYd,;u mß.Kl cd,hhs' - cd, tlsfkl iïnkaO lsÍu'
MAN j¾.fha cd, lSmhla tl;=fjka - wka;¾cd, iïnkaO;djh ,nd§u'
ks¾udKh fõ' - fláu ud¾.h fidhd .ksñka o;a;
ikaksfõokh'
CAN- Control Area Network - o;a; melÜgq fmÍu
^md,s; fmfoia cd,h& - cd, folla w;r we;s ;onoh md,kh'
³ cd,h me;sfrk iSudj md,kh lsÍug - Ndrh ix;=,kh lsÍu
yelsh'
fodrgqj (Gateways)
PAN - Personal Area Network ³ tlsfklg fjkia ;[Link] iys;
^mqoa.,sl fmfoia cd,h& mß.Kl cd, folla iïnkaO lsÍug yelshdj
³ DAN g fndfyda fihska iudkh' mj;S'

² MAC - Media Access Control Protocol) fia;= (Bridges)


udOH m%fõY md,l kshudj,sh ³ ;onoh tlsfklg fjkia cd, folla
tlsfkl iïnkaO l< yelsh'
8 Bits
}

fudvuh (Modem)
A8 : A1 : 59 : 9E : A0 : 7B ³ m%;siu ix{d wxls; ix{d njg;a wxls;
ix{d m%;siu ix{d njg;a m;a l< yel'
4 Bits 48 Bits
Layer 3 Switch
iEu ikaksfõok WmlrKhl we;s cd, w;=re ³ mß.Kl cd, lsysmhla tlsfkl iïnkaO l<
uqyqK;g mjrd we;s wkkH jQ ,sms fhduqjla fõ' yelsh'
³ fuys ld¾hNdrh ux yiqrejg iudkh'
ALOHA
/yeka rys; wdldrhg o;a; melÜgq yqjudre mqk¾cklh (Regenerator/Repeater)
lsÍfï ;dlaIKh y÷kajd § we;af;a [Link]' ³ tu`.ska ydks jQ ;[Link] Yla;sh kej;
,nd§ ;rx.h uq,ska ;snQ wdldrhg m;alrhs'

LASITHA PRASAD
ict
oefkkak
[Link] PAGE 4
cd,lrKh
IP Addressing mka;s uQ,sl fkdjQ l%uh
³ IP ,smskhla hkq mß.Kl tlsfklska fjka lr 192'168'12'15$27
y÷kd .ekSug Ndú;d lrk ;d¾lsl
^;djld,sl& ,smskhls' 192'168'12' 00001111

}
}
³ IP ,smskhl lreKq folla we;=<;a fjhs' N=27 bits H=5 bit
Network ^cd,h&
Host ^iïnkaOl mß.Klh& 200'12'57'03$29

³ IP ,smsk j¾. 2 ls'

}
200'12'57' 00000011

}
01' Ipv4 - [Link] (32 Bits)
02' Ipv6 -2001:0DC8:E004:0001:0100:0000:
F00A:A00B (128 Bits) N=29 bits H=3 bit
iEosh yels cd, .Kk = 229
² Ipv4 tl cd,hlg iïnkaO l, yels Wml%u .Kk
= 23 = 8-2 = 6
8 Bits 8 Bits 8 Bits 8 Bits

Ip ,smskhl ^bit& [Link] oelaúh yels wju fuys§ cd,hg yd iïnkaOl mß.Kl j,g fjka
w.h 0 o Wmßu w.h 255 o fõ' lrk ìgq ixLHdj iaÓr [Link] fkdjk w;r
wjYH;djh wkqj fjkia lr .; yel'
² Ipv6
Wmcd,kh
16 Bits : 16 Bits : 16 Bits : 16 Bits : 16 Bits ìgq 32l cd, ,sms fhduq mejÍfï l%uh ksid
isÿjk cd, ,sms [Link] ix{d u. [Link]
: 16 Bits : 16 Bits : 16 Bits .ekSug Ndú; lrk ;dlaIKhls'

fmdÿ yd fm!oa.,sl cd, ,smsk'


128 Bits
Public IP
wNHka;r cd,hla msg; cd,h iuÕ
² Ip ,smsk ,nd §fïÈ [Link] lrkq ,nk
ikaksfõokhg fhdod .kS'
l%ufõo folls'
ISP [Link] ,ndfoa'
1' mka;s uQ,sl l%uh'
uqo,a wh lrhs'
2' mka;s uQ,sl fkdjk l%uh' (CIDR)
Private IP
mka;s uQ,sl l%uh
wNHka;r cd,fha Wml%u w;r o;a;
m%Odk jYfhka mka;s 5 la olakg ,efí'
ikaksfõokh Ndú;d lrhs'
Class A - N = 8bits
User fkdñf,a Ndú; l< yel'
(1-127) H = 24 bits
Private IP ranges
Class B - N = 16 bits
10'0'0'1 - 255'255'255'254
(128-191) H = 16 bits
192'168'1'1 - 192'168'255'254
172'6'0'1 - 172'32'255'254
Class C - N = 24bits
(192-223) H = 8 bits
Wmcd, wdjrKh (Subnet Mask)

Class D (1-127) Class E (240-255)
255'255'255'192
}

11111111'11111111'11111111'11000000
m%[Link] Ndú; fkdfõ'
Network + Subnet H - Bits
26 bits

LASITHA PRASAD
ict
oefkkak
[Link] PAGE 5
cd,lrKh
² mß.Kl cd,hla iïnkaOj ,ndfok o;a;hls' Second Level (sub level) DNS
[Link] mß.Kl cd,hg iy Wmcd,hg we;s ² wod, web wvúfha Ip ,smskh ms<sn| úia;r
ìgq ixLHdj;a iïnkaOl mß.Kl j,g we;s i|ykaj we;'
ìgq ixLHdj;aa bÈßm;a lrhs'
URL (Uniform Resourse Locator)
tAlSh iïm;a ksYapdhlh
DHCP Server - Dynamic Host Configuration
Protocol ² wka;¾cd,h we;s iïm;a j,g <Õd ùu i|yd
^.;sl ix.%dyl úkHdi l%shdj,s fiajdodhl Ndú; lrk ,sms fhduqjls' wka;¾cd,fha we;s
mß.Klh& fuu iïm;aj, wkkH;djh ;yjqre jk mßÈ
tA i|yd ,nd § we;s ,sms [Link] tAlSh iïm;a
² fuu fiajd odhl mß.Klh [Link] fjk;a ksYapdhlh URL fõ
mß.Kl j,g iSud iys; ld,hlg
;djld,slj IP ,smsk msßkuhs' fuh ^Server&
tlla f,i yd uDÿ[Link] fiajdjla f,io [Link]
mj;S'
protocol domain name directory resource
DNS - Domain Name Server
^jiïkdu fiajd odhlh& fjí fiajdodhlh Web sever
Web wvú .nvdfldg we;s mß.Kl fõ' wmf.a
² Web ,smskhg wod, Ip ,smskhla" Ip ,smskhhg mß.Klhg wod, Web sever yryd web
wod< web msgqjla fuys .nvd lr we;' wvúfha msgm;la ,nd fohs'

fhojqï fiajd odhlh Application sever


[Link] fuu fiajd odhlh ;=< uDÿ[Link] l%shd;aul
fõ'wm wka;¾cd,h Tiafia fiajdjla ,nd
Third Level Top Level Domain .ekSfï§ fujeks fiajd odhl mß.Klhla we;s
Domain ^m<uq uÜgfï jiu& úg wm ,ndfok request web server g ,nd §
^f;jk uÜgfï tu`.ska application sever ,nd § tu o;a; ilia
jiu& lr kej; wmg tjkq ,nhs'
Second Level Domain
^fojk uÜgfï jiu& ksfhdack fiajd odhlh Proxy sever
[Link]"
DNS fiajd odhl ia:r lsysmhlska hqla;j Web msgq ksys; lsÍu' (web caching)
l%shd;aul fõ' o;a; melÜgq fmÍu'
IP ,smskhlg Web msgq wdjrKh lsÍu' (block)
1. Root DNS wod< web Ip ,smskh fjkia lsÍu'
2. Top Level DNS ,smskh [Link]ï o;a; .=ma;fla;kh lsÍu' (Encrypting)
3. Second level DNS mshjr
kshudj,s'
01. Root DNS mß.Kl cd, yryd úúO md¾Yajhka [Link]
f,dalh mqrd fujeks fiajd odhl mß.Kl ,ndfok fiajdjka ,nd .ekSu i|yd tu wdh;k
13 la úúO ia:dkj, msysgqjd we;' j,ska mkjk kS;s ud,djla cd,lrKfha§
wka;¾cd,fha fldÿ kdráh (Backbone) f,i kshudj,s f,i ye¢kafõ'
ye¢kafõ'
Ip (Internet Protocol) wka;¾cd, kshudj,sh
02. Top level DNS ² mß.Kl folla w;r iïnkaO;djh
.Com 'org 'edu jeks ldKav j,g wod< úia;r [Link]'
.nvd lr we;' ² yqjudre lrk o;a; ms<sn|j [Link]

LASITHA PRASAD
ict
oefkkak
[Link] PAGE 6
cd,lrKh
² ikaksfõokfha§ ydks jQ o;a; melÜgq kej; ² [Link]ï rys;h'
/f.k fkdhhs' ² IMAP j,g idfmalaIj fõ.j;ah'

TCP (Transmission Control Protocol) Email Ndú;fha§ kshudj,s fhdod.; yels


iïfm%aIK md,k kshudj,sh wdldr
copy copy
Pop3/
² ikaksfõokfha§ ke;sjQ o;a; melÜgq kej; SMTP
Imap
iïfm%aIKh lrhs'
² yqjudre lrk o;a; ms<sn|j [Link] orhs' SMTP Google Yahoo
mail mail
² j¾;udkfha § Tcp iy Ip hk kshudj,s fol server server
tlg ixhqla; lr lKavdhula f,i l%shd;aul
fõ' TCP/IP
² tys§ Ip [Link] mß.Kl w;r iïnkaO;djh
[Link];a" TCP [Link] wdrlaIs;j o;a; Gmail Yahoo
mail
yqjudre lsÍu;a isÿlrhs'

UDP (User Datagram Protocol) HTTP (Hyper Text transfer Protocol)


mßYS,l o;a; m‚úv kshudj,sh ² wka;¾cd,h yryd fjí msgq yqjudrejlg
Ndú; lrhs'
² [Link]ï rys;hs' ² wdrlaIdj wvqhs'
² ikaksfõokfha§ ydks jQ o;a; kej; /f.k ^o;a; .=ma; fla;khla isÿ fkdfõ&
fkdhhs'
² videos jeks Odßldj jeä [Link] yqjudrejlg HTTPS = HTTP+ SSL
fhdod .kS' ² HTTP kshudj,sfha wdrlaIdj jeä lsÍu i|yd
ks¾udKh fldg we;'
SMTP (Simple Mail Transfer Protocol) ² SSL ^Protocol& u`.ska o;a; .=ma;fla;lrKh
² Bfï,a m‚úvh fhduq lrkakdf.a lr wdrlaIdj jeä lrhs'
mß.Klfha isg mail sever fj;;a" tla Bfï,a
sever tll isg ;j;a email sever tlla Sender Reciever
fj;;a email m‚úv fhduq lrhs'
@#?
² [Link]ï iys;hs' ABC Ssl Ssl ABC
² msgm;la .nvd lr ;nd .kshs'
² ikaksfõokfha§ ydks jQ o;a; melÜgq kej; Data Hyper Text Data
/f.k ths'
ARP (Address Resolution Protocol)
IMAP (Internet Mail Access Protocol) [Link] IP ,smskhlg wod, MAC ,smskh fidhd
² Email sever isg ,nkakdf.a mß.Klhg .; yel'
² [Link]ï iys;hs'
² Email mÍlaId lsÍug wka;¾cd, Ethernet
iïnkaO;djh w;HjYH fõ' ³ LAN j¾.fha cd,j, Ndú; lrk kshudj,s
² ,enqKq email m‚úv mail sever ys .nvd ù lKavdhula y÷kajk kduhls'
we;' ³ fuu lKavdhug wh;a kshudjñ"
² Pop3 g idfmalaIj ukao.dó fõ' Wod IEEE, 802.2, 802.3

POP3 (Post Office Protocol version 3) ICMP (Internet Control Message Protocol)
² ,enqKq email m‚úv ,nkakdf.a mß.Klhg ² mß.Kl cd,hl we;s w;r m‚úv yqjudre
iDcqj .nvdfjhs' tu ksid wka;¾cd, lsÍfï§ fodaI y÷kd .ekSug yd tAjd ms<sn|
iïnkaO;djh fkdue;s wjia:dj, jqjo hjkakd oekqj;a lsÍu'
,enqKq Bfï,a mÍlaId l< yel'

LASITHA PRASAD
ict
oefkkak
[Link] PAGE 7
cd,lrKh
flfjks iy flfjks wxl (Ports & port number) tlu uÜgfï mß.Kl tlg tl;= ù ks¾udKh
² 0- 65535 olajd mß.Klhla ;j;a [Link] ,o cd,hls' úfYaI;ajh jkafka tlu
mß.Klhla iu. ikaksfõokfha§ ,[Link] wjia:dfõ§ fiajdodhl mß.Klh f,i;a
fiajdj wkqj fjkiajk ;d¾lsl flfjks fiajd,dNS mß.Klhla f,i;a mej;Suhs'
iuQyhls' Wod ( Utorrent, Bittorrent, Mtorrent

² cd,.; lr we;s mß.Klhlska fiajdjla ,nd Eneryption .=ma;fla;kh


.ekSfï§ tA tA fiajdjg wod< ^Port Number& wka;¾cd,fha yqjudre lrk o;a;j, wdrlaIdj
flfjks wxl iu. iïnkaO;djh mj;ajd.; ;yjqre lsÍug Ndú; lrk l%ufõohls'
hq;=h'
Key Key
² fmdÿ fiajdjla yd Bg wod, flfjks wxl" Lasitha HEF Lasitha
Wod( HTTP (port 80)
HTTPS (port 443) Encrypt Decrypt
FTP (port 21) ^fla;kh& Ciper Text ^úfla;kh&
SMTP (port 25) ^ryia moh&

cd, wdlD;s Network Models h;=re


mß.Kl cd, j, fiajdj imhk wdldrh wkqj fla;kh (Encrypt) iy úfla;kh (Decrypt)
mß.Kl cd, j¾. folls' lsÍug Ndú; lrk l%ufõoh fyda w.h'
³ fiajdodhl wkq.%dyl cd,'
fla;kh
o;a; h;=re Ndú; lr ryia mohla njg
m;alsÍu'

úfla;kh
ryia moh h;=r Ndú; lr kej; o;a; njg
m;alsÍu'

.=ma; fla;lrKh wdldr folls'


³ wiuñ;sl .=ma;fla;kh
(Assymetric Encrypt)
fuu wdlD;sfha§ iEu úgu m%n, mß.Kl ³ iuñ;sl .=ma;fla;kh
idudkH mß.Kl fj; úúO fiajdjka ,ndfohs' (Symetric Encrypt)
Wod ( iuia; wka;¾cd,hu [Link].S
we;af;a fuu wdlD;shghs' iuñ;sl .=ma; fla;kh (Symetric Encrypt)
fla;khg yd úfla;kh tlu h;=r Ndú;d
iu iu cd, (Peer to Peer) lrhs'

wiuñ;sl .=ma; fla;kh (Assymetric Encrypt)


fla;khg iy úfla;khg h;=re folla Ndú;
lrhs'

wiuñ;sl .=ma;fla;Kh wdldr folls'


1' fmdÿ h;=r$fm!oa.,sl h;=r .=ma;
fla;kh
2' wxls; uqødj (Digital Signature)

LASITHA PRASAD
ict
oefkkak
[Link] PAGE 8
cd,lrKh
fmdÿ h;=re$ fm!oa.,sl h;=re .=ma; fla;kh wxls; uqødj (Digital Signature)
² fuys§ ´kEu mqoa.,fhla i;=j h;=re folla Anil Malinda

mj;S' Marriage +Private A ?#!


Marriage
Pub A
fmdÿ h;=r' Encrypt
Decrypt

wka;¾cd,fha iqm%isoaO lrk ,o ljqre;a okakd


h;=r

fm!oa.,sl h;=r' ?#!


Error
+
wka;¾cd,fha m%isoaO fkdlrk ,o ;ud muKla ?#! Pub A
okakd h;=r' +
Pub A
Anil Malinda Rajith ?#! Ciper text
Marriage
Rajith
(Hacker)
Kill+Pri R
encrypt

fuys§ iEu úgu hjkakdf.a h;=re Ndú;d fõ'


SENDER Reciever Hacker
o;a;h hjkakdf.a fm!oa.,slh w;=frka fla;kh
Primary Primary Primary
jk w;r ryia fla;h hjkakdf.a fmdÿ h;=frka
Key - A Key - M Key - R
úfla;kh lrhs'
Public Public Public
Key - A Key - M Key - R
³ fuys wdrlaIdj idfmalaIj wvqfõ'
³ Hacker lrejkag o;a; úfla;kh lr yel'
³ kuq;a fjkia lr fkdyel'
Anil
msg
o;a; ikaksfõokhg wod, ;¾ck'
Marriage +pub m ?#!
Ciper Text
² jhsria (virus)
Encrypt ryia moh ² Trojan
Decrypt ² wkssYag uDÿldx. (Malware)
² ;;=nEu (Phishing)
Decrypt

?#! ffjria
?#!
+ + ² mß.Kl NdIdjla Ndú;fhka jevigyka
Pri Pri lrefjl= úiska ydkslr l%shdldrlï i|yd
R M
Rajith ks¾udKh lrk ydkslr jevigykls'
Error Marriage Malinda
(Hacker) ² [Link] uld oeóu [Link] ieÕùu mß.Kl
ukao.dó lsÍu jevigyka wl%sh lsÍu jeks
fuys§ fla;kh yd úfla;khg ,nkakdf.a h;=r lghq;= isÿ lrhs'
Ndú; lrhs' fla;kh ,nkakdf.a fmdÿ h;=r
(public Key) Ndú;fhkao úfla;kh ,nkakdf.a Trojan
fm!oa.,sl h;=r (Privte Key) Ndú;fhkao isÿfõ' ² b;d m%fhdackj;a uDÿ[Link] f,i fmkS isá'
miqj m%n, ffjria mß.Klhg ,nd .ekSug
Hacker o;a;h fidrd.; yels kuq;a th lghq;= lrhs'
úfla;kh l< fkdyel' Wod ¦ virus guard tlla f,i lghq;=
lrñka mß.Klhg m%n, ffjri
[Link] .ekSu'

LASITHA PRASAD
ict
oefkkak
[Link] PAGE 9
cd,lrKh
wksIag uDÿldx. (Malware) Telnet
² fuu uDÿldx. mß.Klhg meñ‚ úg th -ÿria:j fjkia ia:dkhl we;s
úiskau msgm;a ks¾udKh [Link]ñka mß.Klh mß.Klhla md,kh l< yel'
ukao.dó lsÍu [Link] uld oeóu jeks wys;lr
lghq;= isÿlrhs' NAT cd, ,[Link] mßj¾;kh
Ip ,sms [Link] kej; fjkia lsÍu i|yd ux
² ;;=nEu yiqrejkakka yryd hjk úg§ cd, lrk
FB " INSTA jeks fmdÿ udOH cd, web wvúj, l%shdj,sfha§ o;a; m‚úv (Datagram)
msgm;a ks¾udKh lr th fjk;a md¾Yjhlg melÜgq YS¾Ij, we;s tAjdfha cd,lrk
fhduq lr [Link] tu mqoa.,hdf.a wod< .sKqï ,smsfhduq f;dr;=re fjkia lsÍuhs' fuhska
j, uqrmo mßYS,l kdu ,nd .ekSuhs' iEu i;aldrhlau lshùfuka f;drj wka;¾cd,
l%shdj,sfha§ kej; ud¾. yeisrùfï È we;sjk
wka;¾cd,fha wdrlaIdjg .; hq;= l%shdud¾. ;on,h [Link]Íu i|yd Ndú; lrhs'
³ m%;sjhsri uDÿldx. Ndú;h Source Address Destination
(Antivirus Software) Data Packet [Link] Data [Link]
- mß.Klhg msg;ska iïnkaO lrk
Wmdx. ks;e;ska mÍlaId lsÍu'
Router Internet
³ .sksmjqr
(firewall)
[Link] Default Gateway
- mß.Klhg msg;ska wjir fkd,;a Default Gateway
mqoa.,hska iïnkaO ùu je<elaùu' [Link] [Link]

³ mß.Klh Up to Date ;nd .ekSu


Private IPs
- mß.Klfha fufyhqï moaO;sh"Bios Public IP
jeks w;HdjYH uDÿldx. j, tAjdfha Source Address Destination
[Link] Data [Link]
wvqmdvq ksIamdok iud.ï j,ska y`ÿkd
.kakd w;r updates ,ndfoa' tAjd
download lr install lr.; hq;=h'
cd, ks¾ñ;h (Network Architecture)
cd,lrKfha§ Ndú; jk úOdk' fhduq wdlD;s [Link] (reference models)
Ping úia;r lsÍu'
- cd,.; lrk ,o mß.Klhla iuÕ
cd, iïnkaO;djh mÍlaId lsÍu fhduq wdlD;s 2 ls'
² OSI 7 layer Model
Ipconfig ² TCP / Ip model
- mß.Klfha Ip ,ssmsk ms<sn| úia;r'
fuu wdlD;s [Link] tla mß.Klhlska ;j;a
Netstat mß.Klhg o;a; .,dhdu meyeÈ,s lrhs'
- msg; isg wmf.a mß.Klhg o;a; fhÿï ia;rh (Application layer)
tjkq ,nk mß.Klj, Ip ,smsk'
iu¾mk ia:rh (Presentation Layer)
Nslookup ieis ia:rh (Session Layer)
- DNS ys f;dr;=re ,nd.; yel'
m%jdyk ia:rh (Transport Layer)
web add = Ip Addr
Ip add = web addr cd, ia:rh (Network Layer)
Layer 2 o;a; in¢ ia:rh (Datalink Layer)
getmac
- mß.Klhl fN!;sl ,smskh ,nd.; Layer 1 fN!;sl ia;rh (Physical Layer)
yelsh

LASITHA PRASAD
ict
oefkkak
[Link] PAGE 10
cd,lrKh
TCP $ Ip model HELLO Whatsapp WhatsApp
HELLO
fhÿï ia;rh (Application layer)
m%jdyk ia:rh (Transport Layer) Application Application
Presentation Presentation
wka;¾cd, ia:rh (Internet Layer)
Session Session
cd, m%fõY ia:rh (Net. Access Layer) Transport Transport
Network Network
OSI 7 Layer yryd cd,lrKfha§ tla Datalink Datalink
mß.Klhlska ;j;a mß.Klhlg o;a; Physical Physical
.,dhdu úia;r lsÍu'

1' fhÿï ia:rh (L7)


² ikaksfõok mß.Klh y÷kd .ekSu'
² o;a;h mß.Klhg we;=<;a lsÍu'

2' iu¾mk ia;rh (L6)


² o;a; bÈßm;a lsÍu" mßj¾;kh yd by; rEm igyfkys fmkajd we;af;a cd,hla
fla;lrKh Tiafia tlg iïnkaO; mß.Kl folla o;a;
² o;a; .=ma; fla;kh yqjudre [Link] wdldrh ir,j OSI cd,d
wdlD;sh [Link]'
3' ieis ia;rh (L5)
² ikaksfõok md¾Yaj w;r iïnkaO;djh TCP/IP cd, wdlD;sh weiqrska tla
[Link] mj;ajdf.k hdu yd mß.Klhlska ;j;a mß.Klhg o;a; .,dhdu'
iïnkaO;djh wjika lsÍu'
1' fhÿï ia:rh (L4)
4' m%jdyk ia;rh (L4) cd,h úiska Ndú; lrkq ,nk jevigyka iy
² o;a; /f.k hdfï [Link] Tcp fyda l%shdhkj,ska j,ska iukaú; fõ'
udp hk kshudj,s [Link] isÿ lrhs'
2' m%jdyk ia;rh (L3)
5' cd, ia;rh (L3) tla ,laIhl isg ;j;a ,laIhlg o;a; ,nd§u'
² o;a; iïfm%aIKhg fláu ud¾.h
fidhd .kS' 3' wka;¾cd, ia:rh' (L2)
² tla ,laIhl isg ;j;a ,laIhlg o;a; cd, ,[Link] lsÍu yd o;a; ,nd§u cd,
iïfm%aIKh' w;r iïnkaO;d l<ukdlrKh'
² o;a; melÜgq wkqms,sj,g ieliSu iy
tAjdg ip ,smsk ,nd§u' 4' cd, m%fõY ia;rh (L1)
cd, ,[Link] fN!;sl ,[Link] njg
6' o;a; ine¢ ia;rh (L2) mßj¾;kh'
² o;a; melÜgq ìgq njg ìgq o;a; njg o;a; melÜgq iïfm%aIKh lr hq;= wdldrh
fla;kh yd úfla;kh' úia;r lsÍu'
7' fN!;sl ia:rh' (L1)
² fuys§ iïfm%aIK udOHhla yryd o;a;
heùula isÿfõ'
² ìgq ;rx. njg mßj¾;kh'
² o;a; iïfm%aIKh l< hq;= l%uh
;SrKh lsÍu'
^fY%a‚.;" iudka;r.;j&

LASITHA PRASAD
ict
oefkkak
[Link] PAGE 11
cd,lrKh
tla tla úia;rfha o;a; ye¢kafjk wdldrh'

Layer Data Unit


Application Layer Data
Presentation Layer Data
Session Layer Data
Transport Layer Segment/Datagram
Network Layer Packet
Datalink Layer Frame
Physical Layer Bits

tla tla ia:rfha Ndú;d jk WmlrK

Layer Device
Application Layer Software Proxy
Firewall
Presentation Layer
Session Layer
Transport Layer
Network Layer Routers/Layer 3 Switch
Datalink Layer Switch, Bridge, NIC
Physical Layer Cables, Connectors
NIC, Repeaters, Hub
OSI iy TCP / IP wdlD;sfha fjkialï'

OSI TCP/IP
fhÿï (L7)
iu¾mK (L6) fhÿï (L4)
ieis (L5)

m%jdyk (L4) m%jdyk (L3)


cd, (L3) wka;¾cd, (L2)
o;a; ineÈ (L2) cd, m%fõY (L1)
fN!;sl (L1)

LASITHA PRASAD
ict
oefkkak
[Link] PAGE 12

You might also like