ગુજરાત ગૌણ સેવા પસંદગી મંડળ, ગાંધીનગર

જાહે રાત ક્રમાંક:૩૨૮/૨૦૨૫૨૬ ,ફિઝીયોથેરાપીસ્ટ, વગગ-૩ સંવગગની સ્પધાગત્મક કસોટીના

વવગતવાર અભ્યાસક્રમ અંગેની અગત્યની સૂચના

DETAILED SYLLABUS OF EXAM

PART: A (60 MARKS)

(1) Reasoning & Data Interpretation (30 Questions, 30 Marks)

1. Problems on Ages
2. Blood Relation
3. Arithmetic Reasoning
4. Data interpretation (tables)
5. Data Sufficiency
(2) Quantitative Aptitude (30 Questions, 30 Marks)
1. Number Systems
2. Simplification and Algebra
3. Arithmetic and Geometric Progression
4. Average
5. Percentage
6. Profit-Loss
7. Ratio and Proportion
8. Partnership
9. Time and Work
10. Time, Speed and Distance
11. Work, Wages and Chain Rule
PART: B (150 MARKS)
(1) Constitution of India (10 Questions, 10 Marks)
1. Preamble of the Constitution
2. Fundamental Rights
3. Directive Principles of State Policy
4. Fundamental Duty
5. Power, Role and Responsibility of President, Vice President and Governor
6. Parliamentary System
7. Amendment of Indian Constitution, Emergency Provisions in Indian
Constitution
8. Centre – State Government and Their Relation
9. Judicial System of Indian Constitution
10. Constitutional Bodies
(2) Current Affairs (10 Questions, 10 Marks)
 1. Current Events of State, National and International Importance
(3) Comprehension (Gujarati {5 marks} & English {5 marks})
(10 Questions, 10 Marks)
1. To Assess Comprehension, Interpretation and Inference Skills
A paragraph given with set of question on the basis of paragraph
or statement and assertion type question can be asked
(4) Questions and Its Applications related to Educational Qualification
(120 Questions, 120 Marks)

NO Questions and Its Applications related to Technical Qualification Marks

1 HUMAN ANATOMY 07
1) Structure of human body in general.
2) The regional anatomy in detail
3) Anatomical changes right from embryonic period till old age
4) Histological features of various organs
5) Its application in medical science
CONTENTS
Musculoskeletal Anatomy
• Arthrology
• Myology
• Neuro-anatomy
• Respiratory System
• Cardiovascular System
• Digestive System
• Urinary System
• Reproductive System
• Endocrine System
• Lymphatic System
Regional Anatomy
Osteology, Soft parts, and joints of Upper Extremity, Lower Extremity,
Trunk, Head and neck
2 HUMAN PHYSIOLOGY 06
1) Functions of various systems of human body.
2) The role of hormones, enzymes and other different types of cells of Human
body.
GENERAL PHYSIOLOGY:
1. Cell Structure and Organelle.
2. General Principles of Biophysics
3. Body Fluid Compartments.
Blood
Cardiovascular System
Respiratory System
Digestive System Nutrition
Nutrition
Endocrines
Reproductive System
Excretory System
NEURO MUSCULAR PHYSIOLOGY
Muscle and Nerve:
1. Structure of Neurons, membrane potential and generation of action
potential.
2. Nerve impulse conduction, Saltatory conduction.
3. Neuromuscular junction and drugs acting on it - Myasthenia.
4. Degeneration and regeneration in peripheral nerves - Wallerian
degeneration of electrotonus and Pfluger's Law.
Muscle:
1. Type of muscles and their gross structure, stimulus chronaxie, strength
duration curve.
2. Structure of sarcomere - Basis of muscle contraction, Starling's Law and
changes during muscle contraction.
[Link] Biphasic and Monophasic action Potential.
4. Chemical, Thermal and Physical changes, isometric and isotonic
contraction.
5. Motor units and its properties, Clonus, Tetanus, All or None Law,
Beneficial Effect.
6. Nature of Voluntary contraction, Fatigue.
Nervous System:
1. Types and properties of Receptors, types of sensations.
2. Structure of Synapses, Reflex and its properties, occlusion summation, sub
minimal fringe, etc.
3. Tracts of Spinal Cord.
4. Descending, Pyramidal and Extra pyramidal Tracts.
5. FY mi section and complete section of spinal cord, upper and lower motor
neuron paralysis.
6. Cerebral cortex - areas and functions, E.E.G.
7. Structure, connections and functions of Cerebellum.
8. Connections and functions of Basal Ganglia and Thalamus.
9. Reticular formation, tone, posture and equilibrium.
10. Autonomic nervous system.
Special Senses:

1. Broad features of Eye, errors of refraction, lesions of visual pathways.

2. Speech and its disorders.
3. Ear and vestibular apparatus.
3 BIOCHEMISTRY 01
1. The structure and function of the cell in brief.
2. The normal functions of different components of food.
3. Basal metabolic rate and the factors affecting the same (in brief) with
special reference to obesity.
4. Nutritional aspects of carbohydrates, lipids, proteins, vitamins and
minerals and their metabolism with special reference to obesity.
5. Enzymes and discuss in brief the factors affecting enzyme activity and
diagnostic use of enzymes.
6. The biochemical aspects of muscle contraction.
7. The clinical biochemistry, with special reference to liver and renal function
tests, blood study for lipid profile, metabolism of fat, carbohydrates, proteins,
bone minerals, electrolyte balance, water balance and acid base balance.
Cell Biology
Carbohydrates
Proteins
Lipids
Nucleic Acids
Enzymes
Vitamins
Biological Oxidation
Minerals
Connective tissue

PSYCHOLOGY 02
4
1. Biological foundation of behaviour, hereditary and environment and
logical basis for development, developmental psychology (child).
2. Learned and unleamed behaviour: Simple learning and conditioning,
social learning.
3. Thinking and intelligence: Learning and problem solving development of
conceptual thinking in children. Communication, language and thinking.
Measurement of intelligence influences on intelligence, extent and
consequence of individual differenced.
4. Perception: Sensory basis of perception, attention and perception, observer
error.
5 Memory: Phases of memory, short term storage, memory and perception
thinking etc. Forgetting testimony and recall of events, memory and ageing.
6. Motivation and emotion: Approaches to motivations, emotion,
development, influence of early experience. Family and social influences on
motivation and behaviour.
7. Personality: Nature of personality structure and dynamics, dimensional,
psychoanalytical and constitutional theories of personality, measurement of
personality, culture and personality patterns.
8. Attitude: Nature of attitude and beliefs including prejudice, group
influences on attitudes, attitude change, doctor - patient expectations and
attitude, prejudice formation and education.
 9. Interpersonal behaviour: Experimental analysis on social interaction,
studies of the interview, behaviour in formal and informal groups, group
norms and rules. Leadership in formal and informal groups, group morale.
10. Social psychology
11. Tests: Wescher scales, Stanford-Binet intelligence scale, Bender and
Gestalt-other projective test, anxiety scale.
5 SOCIOLOGY 2
1) Sociology and its importance in the health delivery system.
2) Basic sociological concepts, principles and social process, social
institution in relation to the individual family and community and the various
social factors affecting the family in the rural and urban communities in
India.
Social Factors in health and disease
Socialization
Social Groups
Family
Community
Cultural and Health
Social Change
Social Problems of disabled
Social Security
Social Worker
BIOMEDICAL PHYSICS
2
6 ( FUNDAMENTALS OF PHYSIOTHERAPY)
1. Fundamentals of Low frequency currents
2. Fundamentals of High frequency currents
3. Lews of transmission- reflection, refraction, absorption, attenuation;
Grothus’ law, cosine law, inverse square law and its practical application
4. Cellular Bio-physics
5. Environmental currents & fields risk factors on prolonged exposure to
E.M. field.
6. Production, Physical principles, testing of apparatus - S.W.D., Ultra-sound,
U.V.R., I.F.T., Beat frequency currents, I.R., LASER.
7. Therapeutic continuous / interrupted direct currents & their various wave
forms, A.C. current.
8. Basic principles of superficial heat & cold
a. Home remedies,
b. Paraffin wax bath
c. Whirl pool
d. Contrast bath
e. Hydro-collator hot packs / cold packs
f. Cryotherapy
9. Basic Concepts:
a) COG, LOG, Planes and axis of motion (mechanical and anatomical)
10. Principles of stability
11. Principles of motion:
 12. Musculoskeletal mechanics: aj Anatomical levers, Wheel and axis and
Pulley
13. Force and work:
7 EXERCISE THERAPY - I 10
General Mechanical Principles:
• Mechanical principles applied in Physiotherapy like force, momentum,
torque etc.
• Momentum action and reaction, friction, rotation about a pivot, angle or
pull of muscle.
• Gravity: Definition, line of gravity, centre of gravity.
• Equilibrium: supporting base, stability and uses.
• Work, energy and power.
• Lever
• Springs
• Mechanics of muscle: Group action of muscles, types of contraction,
muscle work
1. Introduction to Physiotherapy.
2. Basic of exercise: Physiological effects and Therapeutic uses of exercises,
Psychogenic aspects of exercises, Pharmacological effects of exercises
Use of apparatus in Exercise Therapy.
4. Joint movements - Terminology, angle of motion, axis and planes of
movement, levers.
5. Fundamental starting positions, derived positions
6. Pelvic tilt.
7. Muscle work for all positions.
8. Measurement of joint movements: Goniometry
9. Classification of movements
10. Causes for restriction of range of motion
11. Group work
12. Posture
13. Free exercises
14. Suspension therapy
15. Resisted Exercises
16. Mat Exercises
17. Evaluation methods
18. Locomotion
19. Breathing exercises - Mechanism of breathing, muscles of respiration
20. Assessment of sensation, reflex testing, blood pressure, pulse rate, chest
expansion and respiratory rate
21. Maintenance of record
22. Trick Movements
23. Home Exercises
Soft Tissue Manipulation - Massage Mobilization:
1. Definition and classification
2. Physiological effects and therapeutic uses
3. Indications - contraindications
 4. Specific techniques, effects and uses of each manipulation
5. Massage techniques for upper and lower limbs, neck and back.
6. Massage for edema, scar, tendonitis, fibrosis (tight fascias)
7. Mobilization of soft tissues, joints and fluid collection.
8 PATHOLOSY 1
1. Cell injury and changes produced thereby in different tissues and organs;
capacity of the body in healing process.
2. Etio-pathogenesis, the pathological effects and the clinico-pathological
correlation of common infection and non-infectious disease.
3. Neoplasia with reference to the etiology, gross and microscopic features,
diagnosis and prognosis in different tissues and organs of the body.
4. Normal and altered morphology of different organ systems in different
diseases needed to understand the disease process and their clinical
significance (with special emphasis to neuro musculo skeletal and
cardiovascular - respiratory system).
5. Common immunological disorders and their resultant effects on the human
body.
6. Brief about the haematological diseases and investigations necessary to
diagnose them and determine their prognosis.
General Pathology
Systemic Pathology
9 MICROBIOLOGY 1
• Thyroid responsible for causing human infections pertaining to CNS, CVS,
musculoskeletal and Respiratory system.
• General Bacteriology
• Systemic Bacteriology
• immunology
• General Virology
•Parasitology
• Mycology
10 PHARMACOLOGY 2
1. Pharmacological effects of commonly used drugs by patients referred for
physiotherapy; list their adverse reactions, precautions to be taken,
contraindications, formulation and root of administration.
2. Use of analgesics and anti-inflammatory agents with movement disorders,
with consideration of cost efficiency and safety for individual needs.
3. Other essential and commonly used drugs by patients. The basis of their
use and common as well as serious adverse reaction.
11 BIOSTATISTICS AND RESEARCH METHODOLOGY 2
Biostatistics
1. Introduction to biostatistics, why statistics?'
2. Data: What is data? Quantitative and qualitative data, presentation of data
with practical exercises.
 3. Measures of central tendency. Mean, median, mode, arithmetic and
geometric mean.
4. Sampling: Why sampling?
Methods of sampling and concepts of sample size
5. Measures of variability
6. Measures standard deviation, co efficient of variation, normal distribution
7. Measures of variability, standard error and its significance, limitations.
8. Statistical tests, X2 test, standard error of proportions,
difference of proportions
9. Mean and difference of mean
10. Concept of X2 and t.
11. Values, correlation coefficient
Research Methodology:
1. What is research? Why research?
2. Types of epidemiological studies and measurements of various indications
3. Possible errors that may generate due to study design and how to overcome
them
4. How and what to read from journals?
12 EXERCISE THERAPY II AND KINESIOLOGY 8
• The biophysical properties of connective tissue and the effect of biomedical
loading and factors which influence the muscle strength and mobility of articular
and periarticular soft tissue.
• Normal human posture and its associated problems, its management.
• The various normal musculoskeletal movements during breathing, gait and
daily living activities and in terms of biomechanical and physiological principles
• Various therapeutic exercise with its technique: including chest p.T.
1. Passive movements: Stretching, Traction.
2. Mobilization
3. M.M.T.: Oxford scale of muscle gradation, Voluntary control of movements
gradation by Bobath, Brunnstrom.
4. Posture, Crawling exercises
5. Strengthening of muscles(PRE)
6. Proprioceptive Neuromuscular Facilitation
7. Relaxation
8. Neuro Muscular coordination
9. Functional Reeducation
10. Aerobic exercises
11. Breathing exercises
12. Hydrotherapy
KlNESIOLOCY:
1. Mechanics of joint motion: Structure and types of joints and types of
movements
2. Mechanics of muscular action: Classification of muscles, line of pull, types
of contractions, role of muscles and tendons, action of two joint motions, non-
customary action
3. Skilled Movements: Rope climbing, cycling, running, ballistic and volitional
movements
 4. Impetus: Impetus to external objects and receiving impetus
5. Locomotion: Normal gait analysis: definition of gait, phases of normal gait,
normal gait with kinetic and kinematics, abnormal pathological gaits, gait
training
6. Biomechanics of joints: Kinetics, kinematics and patho-mechanics of joint —
hip , knee, ankle, foot, shoulder, elbow, wrist and hand
7. Biomechanics of spinal column: Spinal curves, articulations, non contractile
soft tissue of column, IV disc, ligaments, intrinsic equilibrium, movements of
spinal column and muscle mechanics
8. Mechanics of pelvic complex: Pelvis at rest, in standing body and in motion,
patio-
mechanics of pelvis
9. Mechanics of thorax: Movements between rids and vertebrae, sternum and
ribs, patho- mechanics of respiration
10. Postural strain and occupational hazards: Correct use of body mechanics at
how, at school and work, recreation, particular application for patients,
physiotherapists and other staff.
11. Kinetics and kinematics of ADL: Supine to sitting, Sitting to standing,
Squatting, Oimbing up and down, pushing, pulling, overhead activities, walking,
running, jogging
13 ELECTROTHERAPY - I 8
1. Tne production and physiological effects, therapeutic uses, merits, demerits,
indications and contraindications of high frequency modes
2. The physiological effects and therapeutic uses of various topical
pharmacotherapeutic agents to be used for the application of
sono/phonophoresis
3. Application of the electrotherapy modes for the purpose of treatment
• Infra-Red Rays
• Ultra Violet Rays
• Cryotfierapy
• Hydrotherapy
• Superficial Heat Modalities
• Paraffin Wax Bath, Other heating modalities: heating pad, moist heat and
fluidotherapy
• High Frequency Current
• Short Wave Diathermy
• Pulsed SWD
• Capacitive energy transfer (Long Wave Diathermy)
• Micro Wave Diathermy
• LASERS
• Ultrasonic therapy
• Care of the Wound
• UVR, LASER, US
14 ELECTROTHERAPY - II 8
1. Various types of electrodes, use in therapeutics, resistance offered by the skin
and significance of various media used to reduce the same.
 2. The production, physiological effects, therapeutic uses, merits, demerits,
indications and contraindications of various low and medium frequency.
Describe the panel diagrams of the machines.
3. Application of low and medium frequency modes for the purpose of treatment
4. Physiological effect and therapeutic uses of various therapeutic ions to be used
for the application of lontophoresis
Low Frequency Currents -
Nerve Muscle Physiology
Faradic Current
Interrupted Direct current
Galvanic Current
lontophoresis
TENS
Medium frequency Current -
Interferential Current, Russian Currents, Rebox currents
Advanced Electrotherapy -
• Computerisation in electrotherapy, programming of parameters of treatment,
appropriate selection of parameters and combination in therapy, combined
therapy- principles, therapeutic uses and indications like US with stimulation or
TENS etc.
• Introduction to Diadynamic currents, HVPGS and micro currents
• Electrical currents for the Care of Wounds.
15 MEDICIN- — I 4
• The etiology, pathophysiology, signs and symptoms and management in brief
about the general infectious conditions, diseases of metabolism, obesity and its
other related medical conditions, diseases of blood deficiency, diseases of GIT
and urinary tract, drug fuse-intoxication and psychiatric disorders
• The etiology, pathophysiology, signs and symptoms, clinical evaluation and
management of the various cardiovascular and respiratory conditions with
• Interpretation of chest X-ray, blood gas analysis, PFT findings, blood studies
done for rheumatologic conditions and EMG findings.
• Autoimmune conditions with special emphasis to those involving
musculoskeletal system and skin, etiology, pathophysiology, signs and
symptoms, differential diagnosis and medical management the principles of
management at the medical ICU
General Medicine:
1. Endocrinal Disorders
2. GI Disorders
3. Infectious Diseases
4. Urogenital System
5. Rheumatology
Cardiothoracic Medicine:
6. Brief etiopathogenesis of Cardio respiratory system
7. Outline, etiopathogenesis of cardio respiratory disorders, investigations,
diagnosis, differential diagnosis and principles of management.
Cardiovascular System:
a. Cardiac Failure
b. Rheumatic fever
c. Congenital Heart Diseases
d. Ischemic Heart Disease
e. Hypertension
f. Infective Endocarditis
g. Brief description of DVT and Pulmonary Embolism
h. Vascular Diseases
i. Cardiac Muscle Disorders
j. Cardiac Tumors.
Respiratory System:
a. Chronic Bronchitis and Emphysema
b. Bronchial Asthma
c. Pneumonia
d. Tuberculosis
e. Lung Abscess and Bronchiectasis
f. Pleural Disorders
g. Chest wall deformities
h. Occupational Lung Diseases
i. Respiratory Failure -
j. Lung Function Test
k. AIDS
Intensive and Emergency Care:
a. Anatomy and physiology related to acute care, cardiovascular, nervous and
musculoskeletal system
b. Common emergencies (surgical and medical)
c. Intensive/ metabolic emergencies
d. Anesthetia
e. Special procedures in ICU
f. Bioelectric Instrumentation, interpretation, ECG, Cardiopulmonary
monitoring, Radiological evaluation, A&C analysis, fluid and electrolyte
balance, haematological studies.
g. "therapeutics, mechanical ventilators, medical gas therapy, IPPB.
h. Psychological aspect of critical care
PAEDIATRICS
1. Growth and Development of a child from birth to 12 years, including physical,
social, adaptive development
2. Maternal and neonatal factors contributing to high risk pregnancy, the
neonate, inherited diseases, maternal infections - viral and bacterial, maternal
diseases incidental to pregnancy, induced hypertension, chronic maternal
diseases such as heart diseases, renal failure, TB, Diabetes, epilepsy, bleeding in
the mother at any trimester.
3. Cerebral Palsy
4. Associated defects: Mental retardation, microcephaly, blindness, hearing and
speech impairment, squint and convulsions.
5. Prevention: appropriate management of high risk pregnancy, prevention of
neonatal and postnatal infections, metabolic problems.
6. Muscular Dystrophy
7. Spina Bifida, Meningomyelocele
8. Still's Disease
 9. Acute CNS Infections
10. Normal diet of new born and child
11. Lung Infections
16 DERMATOLOGY 1
1. Structure and function of normal skin, primary and secondary skin lesions
2. Scabies and Pediculosis
3. Fungal infections of skin
4. Bacterial infections of skin
Viral Infections of skin
6. Eczema/ Dermatitis/ Allergies
7. Psoriasis/ Acne/ Alopecia/ Vitiligo and Leukoderma
8. Leprosy/ Lepra reactions
9. Skin Diseases related to Rheumatology and Tropical skin diseases
10. Sexually Transmitted Diseases
17 MEDICINE II 4
NEUROLOGY:
• The etiology, pathophysiology, signs and symptoms and management in brief
about the neurological conditions with special emphasis on movement, pain and
ADLs,
• The etiology, pathophysiology, signs and symptoms, clinical evaluation and
management of the various neurological conditions with interpretation of
haematological investigations, chest X-ray, C.T. and MRI scans done for
neurological conditions with NCV/EMG findings.
1. Basis Neurophysiology:
2. Principles of clinical examinations, diagnosis, differential diagnosis and
management of common neurological disorders.
3. Salient clinical features and management of common neurological conditions,
Cerebrovascular accidents: strokes (hemiplegia), unconscious patient.
Diseases of Spinal cord:
Compressive-spondylotic, tumors, Noncompressive-paraplegia, quadriplegia
4. Foot drop and wrist drop
5. Cerebral Palsy with mental retardation, spastic child
6. Disorders of cerebral circulation
7. Neuroinfections: Meningitis, encephalitis, Poliomyelitis,
8. Transverse myelitis, neurosyphilis, slow viral diseases
9. Peripheral Neuropathies: GBS, Diabetic Neuropathy, entrapment
neuropathies
10. Muscle Disorders: Myopathy, Polymyositis, Muscular dystrophies,
Myasthenia Gravis.
11. Movement Disorders - Parkinsonism, Chorea, Dystonia, Tremors and
Writer's cramps; Cerebellar Ataxia, Friedreich's Ataxia, Motor Neuron Diseases,
Spin cerebellar Regenerations and diseases of AHC
12. Dementia
13. Costoclavicular Syndrome
14. Demyelinating disorders including Multiple Sclerosis
15. Basic concept of electrophysiology and electromyography
18 OBSTETRICS AND GYNAECOLOGY 1
1. Normal and abnormal physiological events during the puberty, labour,
puerperium, postnatal stage and menopause.
2. The various complications during pregnancy, labour, puerperium and
postnatal stage, pre and post-menopausal stage and various aspects of
urogenital dysfunction and their management in brief.
19 SURGERY- I 5
1. Effects of surgical trauma and anesthesia in general
2. Surgical management in brief in ulcers and Burns
3. Surgical indications and various surgical approaches in various abdominal
conditions
4. Passible post-operative complication
5. Cardiovascular and pulmonary function and scar-wound management. Post-
operative management in brief.
6. The management of head injury, spinal surgeries, intracranial tumors, PNI and
pain
7. Investigations including findings of X-ray C.T., M.R.I.
GENERAL SURGERY:
• Acute infections: inflammatory fever, bacteraemia, septicaemia, hyperaemia,
toxaemia.
• Cellulitis-sites, lymphangitis, abscess with special reference to hand infection,
Carbuncle, Tetanus, Gas gangrene, hospital infection, cross infection with
modes of spread and prevention.
• General survey of chronic inflammation: syphilis, leprosy and actinomycosis
• Surgical Tuberculosis
• General survey of trauma, wound repair, Clean and contaminated wounds and
infectious wound, principles of treatment, wound healing, ulcers and gangrene,
post-operative complications of abdominal surgery.
• Malignancy
• Various abdominal incisions, abdominal drainage tubes, catheters and
nasogastric tubes
• UTI
• Problems of trauma to the hand and their management
• Breast surgery
• Abdominal surgeries
PLASTIC SURGERY:
• Burns
• Types of skin grafting
• Principles of cineplasty, tendon transplant, cosmetic surgery, types of graft,
surgery of hands with emphasis on a management of traumatic and leprosy hand
• Neck, skin contractures and management
NEURO SURGERY:
• Neurophysiologic phases of tone, disorders of tone and posture, bladder
control, muscle
contraction, movement and pain
• Head injuries
• Diseases of spine and spinal cord, Paraplegia
 • Hydrocephalus and spina bifida
• Sequelae of hand, injury and spinal cord injury
• Craniovertebral junction anomalies, syringomyelia, cervical and lumber disc
diseases, tumors
• Peripheral nerve disorders
• intracranial tumors
• Indications and contraindications for neurosurgery
• Management of pain, electrical stimulation of brain and spinal cord
E.N.T.:
• Otitis media, Bell's palsy, sinusitis and rhinitis
• Mastoid surgery
• Larynx and associated function paralysis with tracheostomy and care of
tracheostomy
CARDIOTHORACIC SURGERY:
• Basic anatomy of chest wall, trachea and bronchial tree, lungs and
bronchopulmonary segments, pleura and mediastinum
• Physiology and mechanics of breathing and use of mechanical breathing -
ventilators respirators)
• P.F.T.
• Chest injury
• Bronchiectasis and Lung abscess
• Bronchogenic Carcinoma
• Common surgeries of chest: thoracoplasty, pulmonary dissections,
thoracotomy; Pneumothorax, hydropneumothorax and empyema
• Common diseases of esophagus and related conditions causing dysphagia
• Surgery of portal hypertensions, pulmonary T.B., heart and great vessels
• Cardiac arrest and its management
• Basic principles of open heart surgery: Heart lung by-pass, (extracorporeal
circulation)
• Common diseases of heart requiring surgery both congenital and acquired
including open heart surgery
• Common vascular surgeries – Embolectomy
, vascular deconstructive surgery, (thrombosis, embolism, atherosclerotic and
occlusive vascular diseases) including coronary artery by-pass
20 ORTHOPEDICS 5
1. The pathophysiology, clinical manifestations and conservative/ surgical
management of various traumatic and non-traumatic and old cases of
musculoskeletal condition
2. X-ray of the spine and extremities Pathological / biochemical studies
pertaining to orthopaedic conditions
3. Correlate the radiological findings with clinical findings
GENERAL ORTHOPEDICS
• Clinical examination of an orthopaedic patient, investigation, radiological and
imaging techniques, salient features, Deformities, acquired deformities, causes
and principles of management, Splinting.
• Preventive orthopaedics
• Geriatric orthopaedics
 TRAUMATOLOGY
Sprains, fractures and dislocations of upper limb, lower limb and spine.
• Soft tissue injuries
• Amputations
• Orthopaedic splints and appliances for injuries to muscles and tendons
• Arthroplasty, osteotomy, arthrodesis, spinal stabilization, tendon operations,
arthroscopy, total and partial joint replacements,
• Limb reattachments
NON-TRAUMATOLOGY
• Congenital disorders upper limb, lower limb and spine.
• Infections of bone and joints
• Bone tumors
• Bone metastasis
• Neurological and muscular disorders
• Cerebral Palsy
• Leprosy
e F4uscular dystrophy
• Injuries to plexuses
• Backache, spondylolisthesis, Lumbosacral strain, PIVD, fibrositis back,
lumber canal stenosis, sacroiliac strain, spondylosis, spondylolysis
• Regional conditions of neck and upper limb
• Metabolic diseases, rickets, Osteomalacia, osteoporosis, parathyroid,
osteodystrophy, scurvy etc.
• Tenosynovitis
21 PHYSICAL AND FUNCTIONAL DIAGNOSIS 10
• Neuro- musculo-skeletal dysfunction such as Pain, Altered muscle power,
Mobility, Endurance, Limb length, Posture, Gait, Hand function & A.D.L.,
Exercise tolerance
• Physiological & Biomechanical bases of movement dysfunction
• The Physiology of nerve impulse, Motor unit, its electro-physiological
character, 3ases for detection of abnormal EMG, Late responses, Reflexes and
Nerve conduction.
1. Electro-diagnosis: Bioelectricity, SD curves, use of Biofeedback unit for
assessment of muscle funHion.
2. Principles of Electromyography, Abnormal E.M.G. pattern.
3. Principles of nerve conduction.
4. Late responses: F-wave, H-reflex.
5. Electro-physiological principles of assessment of Myoneural junction.
6. E.M.G. instrumentation: Basic components, Types of electrodes.
7. Biofeedback: Introduction, Principles of biofeedback, Therapeutic effects,
8. Assessment of orthopaedic movement dysfunction, Assessment of neuro-
muscular dysfunction, Assessment of cardio-pulmonary dysfunction.
9. Posture and alignment: Biomechanical and neural factors.
10. Functional diagnosis: ICIDH-II, FIM, STREAM, BBS, Barthel index and
HRQoL- SF35.
11. Interpretation of various investigations:
a. Radiological (X-rays, CT scan, MRI).
b. Routine Biochemical investigations (ABG, blood, CSF, etc).
 c. Electro-diagnostic (EMG, NCV, SDC etc) findings.
d. PFT analysis.
12. Assessment of pain and Assessment of Hand
13. Sports: Systemic and physiological effect
22 PHYSIOTHERAPY IN ORTHOPEDIC CONDITIONS 7
1. The musculoskeletal dysfunction in terms of biomechanical and biophysical
basis and correlate the same with the provisional diagnosis, routine radiological
and electrophysiological investigations and appropriate functional diagnosis
with clinical reasoning
2. Appropriate mode of mobilization/ manipulation, electrotherapy, therapeutic
exercise appropriate ergonomic advice for the relief of pain, restoration or
maintenance of ’unction &/rehabilitation for maximum functional independence
for ADL at home and 'workplace.
TRAUMATOLOGY:
1. General Physiotherapy approach in traumatology,
Fractures in children-epiphyseal injury
• Principles of physiotherapy assessment and management in fractures of injury,
principles of physiotherapy assessment and management in fractures of UL and
LL bones, scapula, ribs, vertebrae and pelvis and fracture complications.
• General physiotherapy approach in dislocations
• Physiotherapeutic assessment and management of soft tissue injury and
arthroscopy.
• Rehabilitation of patient with orthopaedic surgery: pre and post op
management of arthroplasty of all major joints, McCurry’s osteotomy,
reconstructive surgical mechanical changes (tendon transfer, peripheral nerve
injuries)
2. Physiotherapeutic assessment and management of amputations
3. PT assessment and management of reconstructive surgery in CP and polio
patients
RHEUMATOLOGY AND INFECTIONS:
1. Physiotherapeutic assessment and management of reheumatology: still's
disease, AS, bursitis, capsulitis, synovitis, tendonitis, infective arthritis, Gout,
PA
2. PT assessment and management of infective conditions: TB spine and other
major joints, Perthes disease, osteomyelitis, pyogenic arthritis
3. PT assessment and management in metabolic and hormonal disorders of the
bone tissue-osteoporosis
DEGENERATIVE CONDITIONS:
1. Osteoarthritis: All joints
2. Lumber and Cervical Spondylosis
3. Spondylolysis and Spondylolisthesis
4. Prolapsed Intervertebral Discs
CONGENITAL CONDITIONS:
PT assessment and management in congenital and acquired conditions
MISCELLANEOUS:
PT assessment and management of
 SPORTS MEDICINE / REHABILITATION
Sports injuries and management
23 PHYSIOTHERAPY IN NEUROMUSCULAR CONDITIONS 7
1. Normal neuro development with specific reference to locomotion
2. Neuromotor and psychosomatic dysfunction in terms of alteration in the
muscle tone, power, coordination, involuntary movements, sensations/
perception etc. provisional diagnosis and investigations such as EMG/NCV
studies and functional diagnosis with clinical reasoning in various neurological
disorders.
3. Short term and long term treatment with special reference to relief of
neuropathic and psychosomatic pain and use of various P.T.
techniques/modalities including ergonomic advice and parent education in
neuropediatric cases.
4. Appropriate orthosis/splints
Neuromuscular Evaluation Which Includes:
• Basic Laboratory Data / Blood tests interpretation.
• ENG, NCV interpretation.
• MRI / CT Scan Screening & Interpretation.
• Physical Examination including Manual Muscle Testing.
• Special Tests for motor function, Sensory function & Autonomic.
• Superficlal & Deep Reflexes/ Jerks.
• Tests for Balance, Co-ordination & Its Interpretation.
• Analysis of Current Impairments & Effect to function, Analysis of Prolonged
Impairment functional limitation & Disability.
• Analysis of Living Environment, Potential Discharge Description & Social
Supports.
1. Review of basis neuroanatomy and physiology
2. Symptomatology of neurological disorders, role of investigation in
differential diagnosis
3. Clinical examination of CNS functions including cranial nerves.
4. Development disorders of CNS, early detection of brain damaged child, high
risk babies, neuropediatrics examination.
5. Development programs and delayed milestones, Neurodevelopmental
screening test, minimum brain damage, sensory motor, functional, psychb social
behaviors of a child, perception development and training.
6. Neurodevelopmental approaches (Bobath technique, Rood‘s approach, Vojita
technique, and biofeedback), limited patters and abnormal motor behaviour due
to brain damage, its control and training with reference to gait and hand function.
7. Assessment and treatment techniques in BRAIN DISORDERS, SPINAL
CORD LESIONS, PERIPHERAL NERVE LESIONS.
8. Pre and post-surgical assessment and treatment in Neuro surgeries inclugng
Electrodiognasis SDC , FG Test Chronaxie , Rheobase,EMG,NCV
9. Miscellaneus : Myopathies, Myaesthenia Gravis, Herpes Zoster
PHYSIOTHERAPY IN GENERAL MEDICAL
6
24 AND SURGICAL CONDITIONS
• Patient's care in the I.C.U. for bronchial hygiene and continuous monitoring of
the patient in I.C.U.
 • Cure, care and prevention, adopt restorative and rehabilitative measures for
maximum possible functional independence of a patient at home, work and in
community.
• Evaluation and physiotherapeutic treatment for obstetric and gynaecological
conditions
• Various conditions where physiotherapy plays a vital role in the rehabilitation
(psychiatry, dermatology, geriatric and ENT conditions)
• Non healing wounds.
1. Physiotherapy in mother and child care.
2. Geriatrics - handling of old patients and their problems.
3. Psychiatry- Physiotherapy in psychiatric conditions.
4. Complication common to all operations.
5. Abdominal incisions.
6. Physiotherapy in pre and post-operative stages.
7. Operations on upper G.I.T., large and small intestine, Gynaecological
operations.
8. Mastectomy - Simple, radical.
9. Burns and its treatment - physiotherapy in burns, skin grafts, and
reconstructive surgeries.
10. Wounds, local infections, ulcers, pressure sores.
11. Skin conditions, ENT.
25 PHYSIOTHERAPY IN CARDIOPULMONARY CONDITIONS 7
1. Cardiovascular and pulmonary dysfunction based on path physiological
principles and the appropriate functional diagnosis.
2. Basis investigative approaches in the medical system and surgical
intervention, regimes related to cardiovascular and pulmonary impairments.
3. Effective physiotherapeutic measures (with clinical reasoning), breathing
retraining, nebulization, humidification, bronchial hygiene, general
mobilization and exercise conditioning.
4. Patient's care at the I.C.U., artificial ventilation, suctioning, positioning for
bronchial hygiene and continuous monitoring of patient in I.C.U.
5. Interpretation of functional capacity, using simple exercise tolerance test such
as 6 minute walk test, symptom limited test.
6. Basic CPR.
Cardiopulmonary Evaluation Which Includes:
• Pulmonary Function text & Its Interpretation.
• Chest Imaging & Neck Imaging.
• ECG Interpretation
• Invasive & non-Invasive blood gas analysis & its Interpretation.
• Basic laboratory data Interpretation.
• Special Tests — Stress test, Exercise Tolerance Test
• Interpretation of the procedures performed — Open heart Surgery, Angiogram,
Nuclear Test Catheterization.
• Analysis of current impairments & effect to function.
• Analysis of prolonged impairments, functional limitation & disability.
• Analysis of living environment potential discharge description & social
supports.
 1. Mechanism of normal respiration, Cardiorespiratory anatomy and physiology,
Relaxation and maintenance of bronchial hygiene in respiratory diseases
2. Respiratory and cardiac rehabilitation, fitness programs for cardiorespiratory
Disorders
3. Principles and techniques of physiotherapy in diseases of respiratory and
cardiopulmonary system
4. Clinical examination of cardiovascular disorders, principles and techniques
of P.T. in cardiovascular diseases.
5. Clinical examination of respiratory diseases, principles and techniques of P.T.
6. Evaluation, principles and techniques of physiotherapy management in
traumatic and surgical conditions of chest, lung, pleura and mediastinum
7. Cardiothoracic surgery
8. Pre and post-operative physiotherapy assessment and management
9. Physiotherapy assessment and management of vascular diseases
1O. Principles of chest physiotherapy in I.C.U., I.C.C.U. along with effect of
anaesthesia on cardiopulmonary system. Knowledge of equipments in CPU,
I.C.U. and I.C.C.U.
26 REHABIL TATION AND ALLIED THERAPEUTICS. 3
1. The role of physiotherapist in multidisciplinary team approach in rehab
2. The principle of biomechanics and therapeutic application in neurological
musculoskeletal dysfunction
3. Use of bioengineering applications.
4. General concepts about health and disease: general fitness
5. Various national and internatiorial health polices
6. Small surveys and collection of anthropometry data, data collection for
morbidity assessment.
7. Prevalence and incidence of various conditions that increase the morbidity,
role of pt in improving morbidity, expected functional & clinical recovery.
8. Reasons for non-compliance in specific community, environment, solution
strategy of CBR program, concept of team work, role of members in CBR, role
of multipurpose health worker.
9. Various allied therapeutic sciences in health care delivery.
• The philosophy and need of rehabilitation.
• The principles of physical medicine
• Basic principles of administration and organization
• The evaluation process and treatment planning
• Principles of prescription writing, Principles of rehabilitation
• Nursing
• Communication problem, Social problem, Vocational problem and placements
• Occupational therapeutics
• Speech pathology and audiology
• Ethics, Administration, Management, Marketing and Medico-Legal aspects
10. Introduction to Community Based Rehabilitation, Institute Based
Rehabilitation, Outreach Based Rehabilitation, Community Approach to
Handicapped Development.
11. Definition of impairments, disability, rehabilitation
12. Disability surveys -epidemiological aspects, screening for disabilities and
developmental disorders, disability evaluation
 13. Disability presentation and rehabilitation
14. Present rehabilitation services.
15. Home exercise program in various PT conditions and parents! education
program
16. Paediatric disorders — screening including mental retardation
17. Vocational Evaluation and goals for the disabled.
18. Contribution of social worker to the rehabilitation.
Rural rehabilitation incorporated with primary health centres.
20. Extension services and mobile units.
Community awareness and participation in preventing aspects and demands PT
services.
22. National district level rehab program
23. Disaster Management
24. Occupational hazards and health promotion
Bio - Engineering
Classification, types and difference between prosthesis and orthosis
• Bio medical principles
• Psychological aspects
• Prescription and designing
• Wheel chairs
• Prosthesis and orthosis of upper limb, lower limb and spine
ETHICS
Ethical code of professional practice, its moral & legal aspects, role of IAP,
WHO & WCPT

વવગતવાર અભ્યાસક્રમ : ગુજરાતીમાં

ભાગ-અ (૬૦ ગુણ)

૧) તાફકગ ક કસોટીઓ તથા ડે ટા ઇન્ટરવિટે શન ) ૩૦ િશ્નો, ૩૦ ગુણ)
૧. ઉંમર સંબંધિત પ્રશ્નો
૨. લોહીના સંબંિ ધિષયક પ્રશ્નો
૩. તાધકિ ક અંકગધિત
૪. માહહતીનં અર્િઘટન (કોષ્ટક)
૫. માહહતીની પયાિપ્તતા

૨) ગાવણવતક કસોટીઓ )૩૦ િશ્નો, ૩૦ ગુણ)

૧. સંખ્યા પદ્ધધત
૨. સાદં રૂપ અને બીજગધિત
૩. સમાંતર શ્રેિી અને સમગિોત્તર શ્રેિી
૪. સરે રાશ
૫. ટકાિારી
૬. નફો-ખોટ
૭. ગિોત્તર અને પ્રમાિ
૮. ભાગીદારી
 ૯. સમય અને કાયિ
૧૦. સમય, ઝડપ અને અંતર
૧૧. કાયિ, મહે નતાણં અને સાંકળનો ધનયમ

ભાગ-બ (૧૫૦ ગુણ)

૧) ભારતનું બંધારણ (૧૦ િશ્નો, ૧૦ ગુણ)

૧. બંિારિનં આમખ
૨. મૂળભૂત હકો
૩. રાજ્યનીધતનાં માગિદશિક ધસદ્ાંતો
૪. મૂળભૂત ફરજો
૫. રાષ્ટર પધત, ઉપરાષ્ટર પધત અને રાજ્યપાલની સત્તાઓ, ભૂધમકા અને જિાબદારીઓ
૬. સંસદીય પ્રિાલી
૭. ભારતીય બંિારિમાં બંિારિીય સિારાઓ, ભારતીય બંિારિમાં કટોકટીને લગતી જોગિાઇઓ
૮. કે ન્દ્ર – રાજ્ય સરકાર અને તેના સંબંિો
૯. ભારતમાં ન્દ્યાયતંત્ર
૧૦. સંિૈિાધનક સંસ્ર્ાઓ

૨) વતગમાન િવાહો િશ્નો ૧૦), ૧૦ ગુણ(

૧પ્રાદેધશક., રાષ્ટર ીય અને આંતરરાષ્ટર ીય કક્ષાની મહત્િની સાંપ્રત ઘટનાઓ

૩) ગુજરાતી અને અંગ્રજી

ે કોવરિહે ન્શન (ગુજરાતી {૫ ગુણ} અને અંગ્રેજી {૫ ગુણ})
(૧૦ િશ્નો, ૧૦ ગુણ)
૧. સમીક્ષા, અર્િઘટન અને અનમાનના કૌશલ્યનં મૂલ્યાંકન
ગદ્યખંડ(પેરેગ્રાફ) આપિામાં આિશે અને ગદ્યખંડના આિારે પ્રશ્નો પૂછિામાં આિશે. અર્િા ધિિાન
પ્રકારના પ્રશ્નો પૂછિામાં આિશે.
 (૪) શૈક્ષવણક લાયકાતને સંબંવધત વવષય અને તેની ઉપયોવગતાને લગતા િશ્નો
(૧૨૦ િશ્નો, ૧૨૦ ગુણ)

ક્રમ સંબંવધત વવષય અને તેની ઉપયોગીતાને લગતા િશ્નો Marks

1 એનાટોમી 7
1) માનિ શરીરની સામાન્દ્ય રચના.
2) પ્રાદેધશક શરીરરચના ધિગતિાર
૩) ગભિકાળર્ી િૃદ્ધાિસ્ર્ા સિીના શરીરરચનાત્મક ફે રફારો
4) ધિધિિ અિયિોના હહસ્ટોલોજીકલ લક્ષિો
5) તબીબી ધિજ્ઞાનમાં તેનો ઉપયોગ મસ્્યલોસ્કે લેટલ એનાટોમી
મસ્્યુલોસ્કે લેટલ એનાટોમી
* આથ્રોલોજી
* માયોલોજી
* ન્દ્યરો-એનાટોમી
* શ્વસનતંત્ર
* ર્તિાહહની તંત્ર
* પાચન તંત્ર
* પેશાબ વ્યિસ્ર્ા
* પ્રજનન તંત્ર
* અંતઃસ્ત્રાિી પ્રિાલી
* લધસકા તંત્ર
િાદેવશક શરીરરચના
ઓધસ્ટયોલોજી, સોફ્ટ પાર્ટસિ, એન્દ્ડ જોઇન્દ્ર્ટસ ઓફ અપર એ્સ્ટર ીમીટી, લોિર
એ્સ્ટર ીમીટી, ટરં ક, હે ડ એન્દ્ડ નેક
2 ફિવઝયોલોજી 6
1) માનિ શરીરની ધિધિિ પ્રિાલીઓના કાયો.
2) માનિ શરીરના હોમોન્દ્સ, ઉત્સેચકો અને અન્દ્ય ધિધિિ પ્રકારના કોષોની ભૂધમકા.
સામાન્ય શરીરવવજ્ઞાન:
1.કોષ રચના અને ઓગેનેલ.
2. બાયોહફધઝ્સના સામાન્દ્ય ધસદ્ધાંતો
3. શરીરના પ્રિાહીના કમ્પાટિ મેન્દ્ર્ટસ
લોહી
ર્તિાહહની તંત્ર
શ્વસનતંત્ર
પાચન તંત્ર
પોષિ
અંતઃસ્ત્રાિી
પ્રજનન તંત્ર
ઉત્સજિન તંત્ર
ન્યુરોમસ્્યુલર ફિવઝયોલોજી:
સ્નાયુ અને ચેતા:
1. ચેતાકોષોની રચના, મેમ્રેન પોટે ધન્દ્શયલ એન્દ્ડ જનરે શન ઓફ એઠ્શન
પોટે ધન્દ્શયલ.
2. નિિ ઈમ્પલ્સ કન્દ્ડ્શન, સાલ્ટે ટરી ફ્રન્દ્ડ્શન
3. ચેતાસ્નાય જકં શન અને તેના પર કાયિ કરતી દિાઓ - માયસ્ર્ેધનયા.
4. હડજનરે શન એન્દ્ડ હરજાનરે શન ઇન પેહરફે રલ નસિ - િોલેહરયન હડજનેરેશન ઓફ
ઇલે્ટર ોટોનસ એન્દ્ડ પીફ્લેગસિ લો.
સ્નાયુ :
1. સ્નાયઓનો પ્રકાર અને તેમની સ્ર્ળ રચના, ઉત્તેજનાનો ક્રમ, શધ્ત અિધિ િળાંક.
2. સાકોમેરની રચના - સ્નાય સંકોચનનો આિાર, સ્ટાધલિંગનો ધનયમ અને રસ્નાય
સંકોચન દરધમયાન ર્તા ફે રફારો.
3. ધિદ્યત - બાયફે ધસક અને મોનોફે ધસક સહક્રય એ્શન પોટે ધન્દ્શયલ.
4.રાસાયધિક, ર્મિલ અને ભૌધતક ફે રફારો, આઇસોમેહટર ક અને આઇસોટોધનક
સંકોચન.
5.મોટર યધનર્ટસ અને પ્રોપટીઝ, ્લોનસ, ટે ટનસ, ઓલ ઓર નન લો, ફાયદાકારક
અસર.
6. સ્િૈધછછક સંકોચનનો સ્િભાિ, ર્ાક.
નવગસ વસસ્ટમ:
1. રીસેપ્ટસિના પ્રકારો અને ગિિમો, સંિેદનાઓના પ્રકારો.
2. ધસનેપ્સ, રીફલે્સ અને તેના ગિિમોનં માળખં, ઓ્લઝન સમેશન, સબ
ધમધનમલ હફ્રન્દ્જ, િગેરે.
૩. કરોડરજ્જના નળીઓનો ધિસ્તાર.
4. ઉતરતા, ધપરાધમડલ અને એ્સ્ટર ા ધપરાધમડલ ટરે ્ર્ટસ
5. હે મી સે્શન એન્દ્ડ કમ્પલીટ સે્શન ઓફ સ્પાઇનલ કોડિ , અપર એન્દ્ડ લોિર મોટર
ન્દ્યરોન પેરાધલધસસ.
6. સેરેરલ કોટે ્સ - ધિસ્તારો અને કાયો, EEG
7. સેરેબેલમની રચના, જોડાિો અને કાયો.
8. બેસલ ગેંગધલયા અને ર્ેલેમસના જોડાિો અને કાયો.
9. જાળીદાર રચના, સ્િર, મરા અને સંતલન.
10. ઓટોનોધમક નિિસ ધસસ્ટમ

ખાસ સંવદે નાઓ:

1. આંખના વ્યાપક લક્ષિો, િક્રીભિનની ભૂલો, રશ્ય માગોના જખમ.
2. િાિી અને તેના ધિકારો.
 ૩. કાન અને િેધસ્ટબ્યલર ઉપકરિ.
3 બાયોકે વમસ્ટર ી 1
કોષની રચના અને કાયિ સંધક્ષપ્તમાં.
2. ખોરાકના ધિધિિ ઘટકોના સામાન્દ્ય કાયો.
3. મૂળભૂત ચયાપચય દર અને તેને અસર કરતા પહરબળો
4. કાબોહાઇડરે ર્ટસ, ધલધપડ્સ, પ્રોટીન, ધિટાધમન્દ્સ અને ખધનજોના પોષક પાસાઓ
અને તેમના ચયાપચય
5. ઉત્સેચકો અને ઉત્સેચકોની પ્રિૃધત્ત અને ઉત્સેચકોના ધનદાન ઉપયોગને અસર કરતા
પહરબળોની ટૂં કમાં ચચાિ કરો.
6. સ્નાય સંકોચનના બાયોકે ધમકલ પાસાં
7. ધ્લધનકલ બાયોકે ધમસ્ટર ી, જેમાં ખાસ કરીને લીિર અને રે નલ ફં્શન ટે સ્ટ, ધલધપડ
પ્રોફાઇલ માટે ર્ત અભ્યાસ, ચરબી, કાબોહાઈડરે ર્ટસ, પ્રોટીન, હાડકાના ખધનજોનં
ચયાપચય, ઇલે્ટર ોલાઇટ સંતલન, પાિીનં સંતલન અને એધસડ બેઝ સંતલનનો
સમાિેશ ર્ાય છે .
કોષ જીિધિજ્ઞાન
કાબોહાઈડરે ર્ટસ
પ્રોટીન
ધલધપડ્સ
ન્દ્યધ્લક એધસડ્સ
ઉત્સેચકો
ધિટાધમન્દ્સ
જૈધિક ઓધ્સડે શન
ખધનજો
કનેધ્ટિ પેશી
4 સાઇકૉલૉજી 2

1. િતિન, િારસાગત અને પયાિિરિનો જૈધિક પાયો અને ધિકાસ માટે તાધકિ ક આિાર,
ધિકાસલક્ષી મનોધિજ્ઞાન (બાળક).
2. લન્દ્ડિ એન્દ્ડ અનલન્દ્ડિ ધબહે ધિયર: સરળ ધશક્ષિ અને અનકૂ લન, સામાધજક ધશક્ષિ.
૩. ધિચાર અને બધદ્ધ : બાળકોમાં િૈચાહરક ધિચારસરિીનો ધિકાસ, ધશક્ષિ અને
સમસ્યાનં ધનરાકરિ. િાતચીત, ભાષા અને ધિચારસરિી. બધદ્ધનં માપન, વ્યધ્તગત
તફાિતોની હદ અને પહરિામ, બધદ્ધ પર પ્રભાિ પાડે છે .
4. િારિા: િારિા, ધ્યાન અને િારિાનો સંિેદનાત્મક આિાર, ધનરીક્ષક ભૂલ.
5. સ્મૃધત: સ્મૃધતના તબક્કાઓ, ટૂં કા ગાળાનો સંગ્રહ, સ્મૃધત અને અનભૂધત
ધિચારસરિી િગેરે. ઘટનાઓ, સ્મૃધત અને િૃદ્ધત્િની ઘટનાઓનં સ્મરિ, અને યાદ
ભૂલી જિં.
 6. પ્રેરિા અને લાગિી: પ્રેરિાઓ, લાગિી, ધિકાસ, પ્રારંધભક અનભિનો પ્રભાિ
પ્રેરિા અને િતિન પર કૌટં ધબક અને સામાધજક પ્રભાિ.
7. વ્યધ્તત્િ: વ્યધ્તત્િની રચના અને ગધતશીલતાની પ્રકૃ ધત, વ્યધ્તત્િના
પહરમાિીય, મનોધિશ્લેષિાત્મક અને બંિારિીય ધસદ્ધાંતો, વ્યધ્તત્િનં માપન,
કલ્ચર એન્દ્ડ પસિનાધલટી પેટન્દ્સિ.
8. િલિ: િલિ અને માન્દ્યતાઓનો સ્િભાિ જેમાં પૂિિગ્રહ, િલિ પર જૂ ર્નો પ્રભાિ,
િલિમાં ફે રફાર, ડૉ્ટર- દદીની અપેક્ષાઓ અને િલિ, પ્રધતકૂ ળ અસર અને
ધશક્ષિનો સમાિેશ ર્ાય છે .
9. આંતરવ્યધ્તત્િ િતિન : સામાધજક હક્રયાપ્રધતહક્રયા પર પ્રાયોધગક ધિશ્લેષિ,
ઇન્દ્ટરવ્યૂનો અભ્યાસ, ઔપચાહરક અને અનૌપચાહરક જૂ ર્ોમાં િતિન, ગ્રપ નોમ્સિ એન્દ્ડ
રુલ્સ ઔપચાહરક અને અનૌપચાહરક જૂ ર્ોમાં નેતૃત્િ, જૂ ર્નં મનોબળ
10. સોધશયલ સાઇકોલોજી
11. પરીક્ષિો: િેશર સ્કે લ, સ્ટે નફોડિ - ધબનેટ ઇન્દ્ટે ધલજન્દ્સ સ્કે લ, બેન્દ્ડર અને
ગેસ્ટાલ્ટ-અન્દ્ય પ્રક્ષેપિ પરીક્ષિ, ધચંતા સ્કે લ.
5 સોસીઓલોજી 2
1) આરોગ્ય ધિતરિ પ્રિાલીમાં સોસીઓલોજી અને તેનં મહત્િ.
2) ભારતમાં ગ્રામીિ અને શહે રી સમદાયોમાં પહરિારને અસર કરતા મૂળભૂત
સમાજશાસ્ત્રીય ખ્યાલો, ધસદ્ધાંતો અને સામાધજક પ્રહક્રયા, વ્યધ્તગત કટં બ અને
સમદાયના સંબંિમાં સામાધજક સંસ્ર્ા અને ધિધિિ સામાધજક પહરબળો.
આરોગ્ય અને રોગમાં સામાધજક પહરબળો
સમાજીકરિ
સામાધજક જૂ ર્ો
કટં બ
સમદાય
સાંસ્કૃ ધતક અને આરોગ્ય
સામાધજક પહરિતિન
ધિકલાંગોની સામાધજક સમસ્યાઓ
સામાધજક સરક્ષા
સામાધજક કાયિકર.
6 બાયોમેફડકલ ફિવઝ્સ (ફિવઝયોથેરાપીના િંડામેન્ટલ્સ) 2
1. લો ફ્રી્િેન્દ્સી કરન્દ્ટસના મૂળભૂત ધસદ્ધાંતો
2. હાઈ ફ્રી્િેન્દ્સી કરન્દ્ટસના મૂળભૂત ધસદ્ધાંતો
3. પ્રસારિના ધનયમો - પ્રધતધબંબ, િક્રીભિન, શોષિ, ક્ષાર; ગ્રોર્સનો ધનયમ,
કોસાઇન ધનયમ, વ્યસ્ત ચોરસ ધનયમ અને તેનો વ્યિહારુ ઉપયોગ
 4. સેલ્યલર બાયો-હફધઝ્સ
5. EM ક્ષેત્રમાં લાંબા સમય સિી સંપકિ માં રહે િા માટે પયાિિરિીય પ્રિાહો અને ક્ષેત્રોના
જોખમ પહરબળો
6. ઉત્પાદન, ભૌધતક ધસદ્ધાંતો, ઉપકરિનં પરીક્ષિ -SWD, અલ્ટર ા-સાઉન્દ્ડ,
UVR, IFT, બીટ ફ્રી્િન્દ્સી કરંટ, IR, LASER.
7. ર્ેરાપ્યહટક કધન્દ્ટન્દ્યઅસ / ઇન્દ્ટરપ્ટે ડ ડાયરે ્ટ કરન્દ્ટસ & ર્ેર િેહરયસ િેિ ફોમ્સિ,
એ.સી. કરન્દ્ટ.
8. સપરહફધસયલ ગરમી અને ઠંડીના મૂળભૂત ધસદ્ધાંતો
a. હોમ રે મેડીઝ,
b. પેરાહફન િે્સ બાર્
c. વ્હલ પૂલ
d. કોન્દ્ટર ાસ્ટ બાર્
e. હાઈડર ો-કોલેટર હોટ પે્સ / કોલ્ડ પે્સ
f. ક્રાયોર્ેરાપી
9. મૂળભૂત ખ્યાલો
(a). COG, LOG, પ્લેન્દ્સ એન્દ્ડ એધ્સસ ઓફ મોશન
10. ધસ્ર્રતાના ધસદ્ધાંતો
11. ગધતનાં ધસદ્ધાંતો:
12. મસ્્યલોસ્કે લેટલ ધમકે ધન્સ:
a) એનાટોધમકલ ધલિર, વ્હીલ અને એધ્સસ અને પલી
13.બળ અને કાયિ.
7 એ્સરસાઇઝ થેરાપી - I 10
જનરલ ધમકે ધનકલ ધસદ્ધાંતો:
* હફઝીયોર્ેરાપીમાં લાગ પડતા યાંધત્રક ધસદ્ધાંતો જેમ કે બળ, ગધત, ટોકિ િગેરે.
* ગધત હક્રયા અને પ્રધતહક્રયા, ઘષિિ, િરીની આસપાસ પહરભ્રમિ, સ્નાયનો કોિ
અર્િા ખેંચાિ.
* ગરુત્િાકષિિ: વ્યાખ્યા, ગરુત્િાકષિિ રે ખા, ગરુત્િાકષિિ કે ન્દ્ર.
સંતલન: સહાયક આિાર, ધસ્ર્રતા અને ઉપયોગો.
* કાયિ, ઉજાિ અને શધ્ત.
* લીિર
* ધસ્પ્રંગ્સ
* સ્નાયઓનં ધમકે ધન્સ: સ્નાયઓની સમૂહ હક્રયા, સંકોચનના પ્રકારો, સ્નાયઓનં
કાયિ.
1. હફઝીયોર્ેરાપીનો પહરચય.
2. કસરતની મૂળભૂત બાબતો: કસરતોની શારીહરક અસરો અને ઉપચારાત્મક
ઉપયોગો, કસરતોના મનોિૈજ્ઞાધનક પાસાઓ, કસરતોની ફામાિકોલોજીકલ અસરો.
3. કસરત ઉપચારમાં ઉપકરિનો ઉપયોગ.
4.સાંિાઓની ગધતધિધિઓ- પહરભાષા, ગધતનો કોિ, એધ્સસ એન્દ્ડ પ્લેન્દ્સ ઓફ
મૂિમેન્દ્ટ, ધલિર.
5.ફંડામેન્દ્ટલ સ્ટાહટંગ પોધઝશન્દ્સ, હડરાઇવ્ડ પોધઝશન્દ્સ
6. પેધલ્િક હટલ્ટ
7.બિી ધસ્ર્ધતઓ માટે સ્નાયઓનં કાયિ.
8.સાંિાના હલનચલનનં માપન: ગોનીઓમેટરી
9. હલનચલનનં િગીકરિ
10. ગધત મયાિદાના કારિો
11. સમહકાયિ
12. મરા
13. મ્ત કસરતો
14. સસ્પેન્દ્શન ર્ેરાપી.
15. રે ધઝસ્ટે ડ એ્સરસાઇઝ
16. મેટ એ્સરસાઇઝ
17. મૂલ્યાંકન પદ્ધધતઓ
18. ગધત
19. શ્વાસ લેિાની કસરતો - શ્વાસ લેિાની પદ્ધધત, શ્વાસ લેિાની સ્નાયઓ
20. સંિેદના, રીફ્લે્સ પરીક્ષિ, બ્લડ પ્રેશર, પલ્સ રે ટ, ચેસ્ટ એ્સપાંશન અને
શ્વસન દરનં મૂલ્યાંકન
21. રે કોડિ જાળિિી
22. હટર ક મૂિમેન્દ્ર્ટસ
23. હોમ એ્સરસાઇઝ
સોફ્ટ ટીશ્યુ મેવનપ્યુલેશન- મસાજ મોવબલાઇઝેશન:
1. વ્યાખ્યા અને િગીકરિ
2. શારીહરક અસરો અને ર્ેરાપ્યહટક ઉપયોગો
3. ઇધન્દ્ડકે શન્દ્સ – કોન્દ્ટેર ધન્દ્ડકે શન્દ્સ
 4. દરે ક મેનીપ્યલેશનની ચોક્કસ તકનીકો, અસરો અને ઉપયોગો
5. અપર એન્દ્ડ લોિર ધલમ્બ્સ, નેક એન્દ્ડ બેક માટે મસાજ તકનીકો.
6. હડમા, સ્કાર, ટે ન્દ્ડોનાઇહટસ, ફાઇરોધસસ (ટાઇટ ફે ધસઆસ) માટે મસાજ
7. નરમ પેશીઓ, સાંિા અને પ્રિાહી સંગ્રહનં ગધતશીલતા.
8 પેથોલોજી 1
1. કોષને નકસાન અને તેના કારિે ધિધિિ પેશીઓ અને અિયિોમાં ર્તા ફે રફારો;
શરીરની હીધલંગ પ્રહક્રયામાં ક્ષમતા.
2. સામાન્દ્ય ચેપ અને ધબન-ચેપી રોગના કારિભૂત કારિો, રોગધિજ્ઞાનધિષયક
અસરો અને ધ્લધનકો -પેર્ોલોજીકલ સહસંબંિ.
૩. શરીરના ધિધિિ પેશીઓ અને અિયિોમાં ઇટીઓલોજી, સ્ર્ૂળ અને સૂક્ષ્મ લક્ષિો,
ધનદાન અને પૂિિસૂચનના સંદભિમાં ધનયોપ્લાધસયા.
4. ધિધિિ રોગોમાં ધિધિિ અંગ પ્રિાલીઓના સામાન્દ્ય અને બદલાયેલા
આકારધિજ્ઞાનને રોગ પ્રહક્રયા અને તેમના ધ્લધનકલ મહત્િને સમજિા માટે જરૂરી છે
(ન્દ્યરો પર ખાસ ભાર સાર્ે) સ્નાયબદ્ધ હાડધપંજર અને ર્તિાહહની - શ્વસનતંત્ર).
5. સામાન્દ્ય રોગપ્રધતકારક ધિકૃ ધતઓ અને માનિ શરીર પર તેની અસર.
6. ર્ત સંબંિી રોગો અને તેમના ધનદાન અને તેમના પૂિિસૂચન નક્કી કરિા માટે જરૂરી
તપાસ ધિશે સંધક્ષપ્તમાં.
જનરલ પેર્ોલોજી
ધસસ્ટધમક પેર્ોલોજી.

9 માઇક્રોબાયોલોજી 1
* સીએનએસ, સીિીએસ, મસ્્યલોસ્કે લેટલ અને શ્વસનતંત્રને લગતા માનિ ચેપ માટે
જિાબદાર ર્ાઇરોઇડ.
* સામાન્દ્ય બે્ટે હરયોલોજી
* પ્રિાલીગત બે્ટે હરયોલોજી
* રોગપ્રધતકારક ધિજ્ઞાન
* જનરલ િાયરોલોજી
* પરોપજીિીશાસ્ત્ર
* માયકોલોજી
10 િામાગકોલોજી 2

1. હફઝીયોર્ેરાપી માટે રીફર કરાયેલા દદીઓ દ્ારા સામાન્દ્ય રીતે ઉપયોગમાં લેિાતી
દિાઓની ફામાિકોલોજીકલ અસરો; તેમની પ્રધતકૂ ળ પ્રધતહક્રયાઓ, લેિાની
સાિચેતીઓ, ધિરોિાભાસ, ફોમ્યિલેશન અને િહીિટના મૂળની યાદી બનાિો.
 2. વ્યધ્તગત જરૂહરયાતો માટે ખચિ કાયિક્ષમતા અને સલામતીને ધ્યાનમાં રાખીને,
હલનચલન ધિકૃ ધતઓ માટે પીડાનાશક અને બળતરા ધિરોિી એજન્દ્ટોનો ઉપયોગ.
3. દદીઓ દ્ારા ઉપયોગમાં લેિાતી અન્દ્ય આિશ્યક અને સામાન્દ્ય રીતે િપરાતી
દિાઓ. તેમના ઉપયોગનો આિાર અને સામાન્દ્ય તેમજ ગંભીર પ્રધતકૂ ળ પ્રધતહક્રયાઓ.
11 બાયોસ્ટે ફટવસ્ટ્સ અને સંશોધન પદ્ધવત 2

બાયોસ્ટે હટધસ્ટ્સ
1. બાયોસ્ટે હટધસ્ટ્સનો પહરચય, આંકડા શા માટે ?
2. ડે ટા: ડે ટા શં છે ? માત્રાત્મક અને ગિાત્મક ડે ટા, વ્યિહારુ કસરતો સાર્ે ડે ટાની
રજૂ આત.
3. કે ન્દ્રીય િલિના માપ: સરે રાશ, મધ્યક, ધસ્ર્ધત, અંકગધિત અને ભૌધમધતક
સરે રાશ.
4. નમૂના લેિાનં: નમૂના લેિાનં શા માટે ? નમૂના લેિાની પદ્ધધતઓ અને નમૂનાના
કદના ખ્યાલો
5. પહરિતિનશીલતાના માપદંડો
6. પ્રમાિભૂત ધિચલન, ધિધિિતાનો સહ-કાયિક્ષમ, સામાન્દ્ય ધિતરિ
7. પહરિતિનશીલતાના માપદંડ, માનક ભૂલ અને તેનં મહત્િ, મયાિદાઓ.
8. આંકડાકીય પરીક્ષિો, X² પરીક્ષિ, પ્રમાિની પ્રમાિભૂત ભૂલ, પ્રમાિનો
તફાિત
9. સરે રાશ અને સરે રાશનો તફાિત
10. X² અને t ની ધિભાિના.
11. મૂલ્યો, સહસંબંિ ગિાંક
ફરસચગ મેથડોલોજી:
1. હરસચિ શં છે ? સંશોિન શા માટે ?
2. રોગચાળાના અભ્યાસના પ્રકારો અને ધિધિિ સંકેતોના માપન
3. સ્ટડી હડઝાઈનને કારિે ર્તી સંભધિત ભૂલો અને તેને કે િી રીતે દૂર કરિી
4. જનિલમાંર્ી કે િી રીતે અને શં િાંચિં?
12 એ્સરસાઇઝ થેરાપી ।। એન્ડ કાયનેવસયોલોજી 8

* કનેધ્ટિ ટીશ્યના બાયોહફધઝકલ ગિિમો અને બાયોમેહડકલ લોહડંગની અસર અને

સાંિા અને પેહરયાહટિ ્યલર સોફ્ટ ટીશ્યની સ્નાય મજબૂતાઈ અને ગધતશીલતાને
પ્રભાધિત કરતા પહરબળો.
* સામાન્દ્ય હ્યમન પોસ્ચર અને તેની સાર્ે સંકળાયેલી સમસ્યાઓ, તેનં સંચાલન.
* શ્વાસ, ચાલિં અને રોધજદં ા જીિનની પ્રિૃધત્તઓ દરધમયાન અને બાયોધમકે ધનકલ અને
શારીહરક ધસદ્ધાંતોની રધષ્ટએ ધિધિિ સામાન્દ્ય મસ્્યલોસ્કે લેટલ હલનચલન.
* ધિધિિ ઉપચારાત્મક કસરતો તેની તકનીક સાર્ે: છાતીની હફધઝયોર્ેરાપી
1. ધનધરક્રય હલનચલન: સ્ટરે ધચંગ, ટરે ્શન.
2. ગધતશીલતા
3. એમએમટી: સ્નાય ક્રમાંકનનો ઓ્સફોડિ સ્કે લ, બોબાર્, રનસ્ટર ોમ દ્ારા
ગધતધિધિઓનં સ્િૈધછછક ધનયંત્રિ.
4. પોસ્ચર, કાિધલંગ એ્સરસાઇઝ
5. સ્ટરં ગર્ધનિંગ ઓફ મસ્કલ્સ
6. પ્રોધપ્રઓસેધપ્ટિ ન્દ્યરોમસ્્યલર ફે ધસલીટે શન
7. હરલે્સેશન
8. ન્દ્યરો મસ્્યલર કોઓહડિ નેશન
9. ફં્શનલ રીએડ્યકે શન
10. એરોધબક એ્સરસાઇઝ
11. રીધર્ંગ એ્સરસાઇઝ
12. હાઈડર ોર્ેરાપી
કાયનેવસયોલોજી:
1.સાંિાઓની ગધતનં ધમકે ધન્સ: સાંિાઓની રચના અને પ્રકારો અને હલનચલનના
પ્રકારો
2. સ્નાયબદ્ધ હક્રયાના ધમકે ધન્સ: સ્નાયઓનં િગીકરિ, ખેંચાિ રે ખા, સંકોચનના
પ્રકારો, સ્નાયઓ અને ટે ન્દ્ડન્દ્સની ભૂધમકા, બે સાંિાની ગધતની હક્રયા, ધબન-રૂહિગત
હક્રયા
3. કશળ હલનચલન: દોરડા પર ચિિં, સાયકધલંગ, દોડિં, બેધલધસ્ટક અને સ્િૈધછછક
હલનચલન
4. ઈમ્પેટસ: ઇમ્પેટસ ટીઓ એ્સટનિલ ઓબ્જે્ર્ટસ એએન્દ્ડ હરસીધિંગ ઈમ્પેટસ
5. ગધત: સામાન્દ્ય ચાલ ધિશ્લેષિ: ગેટ એનાધલધસસ, સામાન્દ્ય ચાલના તબક્કાઓ,
ગધત અને ગધતશાસ્ત્ર સાર્ે સામાન્દ્ય ચાલ, અસામાન્દ્ય રોગધિજ્ઞાનધિષયક ચાલ,
ચાલિાની તાલીમ
6. સાંિાના બાયોધમકે ધન્સ: સાંિાના ગધતશાસ્ત્ર, ગધતશાસ્ત્ર અને રોગધિજ્ઞાન - હહપ,
ઘૂંટિ, પગની ઘૂંટી, પગ, ખભા, કોિી, કાંડા અને હાર્
7. કરોડરજ્જના બાયોધમકે ધન્સ: કરોડરજ્જના િળાંકો, સાંિા, સ્તંભના ધબન-
સંકોચનીય નરમ પેશીઓ, IV હડસ્ક, ધલગામેન્દ્ર્ટસ, ઇધન્દ્ટર ધન્દ્સક ઇધ્િધલધરયમ,
મૂિમેન્દ્ર્ટસ ઓફ સ્પાઇનલ કોલમ એન્દ્ડ મસલ ધમકે ધન્સ
 8. ધમકે ધન્સ ઓએફ પેધલ્િક કોમ્પલે્સ: પેધલ્િસ એટી રે સ્ટ, આઈએન સ્ટે ન્દ્ડીંગ બોડી
એએન્દ્ડ આઇએન મોશન, પાઠો-ધમકે ધન્સ ઓએફ પેધલ્િસ
9. ર્ોરે ્સનં ધમકે ધન્સ: પાંસળી અને કરોડરજ્જ, સ્ટનિમ અને પાંસળી િછચેની
ગધતધિધિઓ, શ્વસનની પેર્ો - ધમકે ધન્સ
10. પોસ્ચરલ સ્ટરે ન અને વ્યિસાધયક જોખમો: ઘરે , શાળામાં અને કામ પર,
મનોરંજનમાં, દદીઓ, હફધઝયોર્ેરાધપસ્ટ અને અન્દ્ય સ્ટાફ માટે .
11. કાઈનેહટ્સ એન્દ્ડ ધકનેમેહટ્સ ઓફ ADI: બેસિાર્ી નીચે ઉતરિં, બેસિાર્ી
ઊભા રહે િં, બેસિં, ઉપર અને નીચે ચિિ,ં િક્કો મારિો, ખેંચિં. માર્ા ઉપરની
પ્રિૃધત્તઓ, ચાલિં, દોડિં..
13 ઇલે્ટર ોથેરાપી-। 8

1. હાઈ ફ્રી્િેન્દ્સી પદ્ધધતઓના ઉત્પાદન અને શારીહરક અસરો, ઉપચારાત્મક ઉપયોગો,

ફાયદા, ગેરફાયદા, સંકેતો અને ધિરોિાભાસ
2. સોનો / ફોનોફોરે સીસના ઉપયોગ માટે ઉપયોગમાં લેિાતા ધિધિિ સ્ર્ાધનક
ફામાિકોર્ેરાપ્યહટક એજન્દ્ટોની શારીહરક અસરો અને ઉપચારાત્મક ઉપયોગો
૩. સારિારના હે ત માટે ઇલે્ટર ોર્ેરાપી પદ્ધધતઓનો ઉપયોગ
* ઈન્દ્ફ્રારે ડ રે ઝ
* આલ્ટર ા િાયોલેટ ધકરિો
* ક્રાયોર્ેરાપી
* અલ્ટર ા
* હાઈડર ોર્ેરાપી
* સપરહફધસયલ હીટ મોડધલટીઝ
* પેરાહફન િે્સ બાર્, ઓર્ર હીહટંગ મોડધલટીઝ: હીહટંગ પેડ, મોઇસ્ટ હીટ એન્દ્ડ
ફફ્લડોર્ેરાપી
* હાઈ ફ્રી્િેન્દ્સી કરન્દ્ટ
* શોટિ િેિ ડાયર્ીમી
* ૫લસ્ડ ઍસ્ડબલ્યૂડી
* કે પેધસટીિ એનજી ટર ાન્દ્સફર (લોંગ િેિ ડાયર્મી)
* માઇક્રો િેિ ડાયર્મી
* LASERS
* અલ્ટર ાસોધનક ર્ેરાપી
* કે ર ઓએફ ર્ી િાઉન્દ્ડ
 * UVR, LASER, US.
13 ઇલે્ટર ોથેરાપી - II 8

1. ધિધિિ પ્રકારના ઇલે્ટર ોડ, ઉપચારમાં ઉપયોગ, ત્િચા દ્ારા આપિામાં આિતો
પ્રધતકાર અને તેને ઘટાડિા માટે ઉપયોગમાં લેિાતા ધિધિિ માધ્યમોનં મહત્િ
2. ધિધિિ ઓછી અને મધ્યમ ફ્રી્િેન્દ્સી ના ઉત્પાદન, શારીહરક અસરો, ઉપચારાત્મક
ઉપયોગો, ફાયદા, ગેરફાયદા, સંકેતો અને ધિરોિાભાસ. મશીનોના પેનલ ડાયાગ્રામનં
િિિન કરો.
3. સારિારના હે ત માટે ઓછી અને મધ્યમ આિતિન ધસ્ર્ધતઓનો ઉપયોગ
4. આયોન્દ્ટોફોરે ધસસના ઉપયોગ માટે ઉપયોગમાં લેિાતા ધિધિિ ઉપચારાત્મક
આયનોની શારીહરક અસર અને ઉપચારાત્મક ઉપયોગો

નિિ મસ્કલ હફધઝયોલોજી

ફે રેહડક કરન્દ્ટ
ઇન્દ્ટરપ્ટે ડ ડાયરે ્ટ કરન્દ્ટ
ગેલ્િેધનક કરન્દ્ટ
આયોન્દ્ટોફોરધસસ
TENS
મીહડયમ ફ્રી્િેન્દ્સી કરન્દ્ટ-
ઈંટૅ રફ્રેધન્દ્શયલ કરન્દ્ટ, રધશયન કરન્દ્ર્ટસ, રીબો્સ કરન્દ્ટસ
એડિાન્દ્સડ ઈલે્ટર ોર્ેરાપી -
ઈલે્ટર ોર્ેરાપીમં કોમ્પ્યટરાઈઝેશન, સારિારના પહરમાિોનં પ્રોગ્રાધમંગ, પહરમાિોની
યોગ્ય પસંદગી અને ઉપચારમાં સંયોજન, સયં્ત ઉપચર-ધસધ્િાંતો, ઉપચારત્મક
ઉપયોગો અને ઉત્તેજના અર્િા TENS િગેરે જેિા સંકેતો.
ડાયડાયનેધમક કરંટ, HVPGS અને માઇક્રોકરંટનો પહરચય
ઘાની સંભાળ માટે ધિિત પ્રિાહો.
15 મેફડસીન- 1 4

સામાન્દ્ય ચેપી પહરધસ્ર્ધતઓ, ચયાપચયના રોગો, સ્ર્ૂળતા અને તેની અન્દ્ય સંબંધિત
તબીબી પહરધસ્ર્ધતઓ, લોહીની ઉિપના રોગો, જઠરાંધત્રય માગિ અને પેશાબની
નળીઓના રોગો, ડર ગના દરુપયોગ-નશો અને માનધસક ધિકૃ ધતઓ ધિશે સંધક્ષપ્તમાં
ઇટીઓલોજી, પેર્ો-હફધઝયોલોજી, લંક્ષિો અને સંચાલન
* ધિધિિ ર્તિાહહની અને શ્વસન રોગોના કારિો, રોગધિજ્ઞાન, ધચહ્નો અને લક્ષિો,
ધ્લધનકલ મૂલ્યાંકન અને સંચાલન
* છાતીના એ્સ-રે નં અર્િઘટન, બ્લડ ગેસ ધિશ્લેષિ, PFT તારિો,
રુમેટોલોધજકલ ધસ્ર્ધતઓ માટે કરિામાં આિેલા ર્ત અભ્યાસ અને EM G તારિો.
* મસ્્યલોસ્કે લેટલ ધસસ્ટમ અને ત્િચા, ઇટીઓલોજી, પેર્ોહફધઝયોલોજી, ધચહ્નો અને
લક્ષિો, હડફરે ધન્દ્શયલ ડાયગ્નોધસસ અને તબીબી વ્યિસ્ર્ાપનને લગતી ઓટોઇમ્યન
કધન્દ્ડશન્દ્સઓ પર ખાસ ભાર મૂકિામાં આિે છે . તબીબી ICU ખાતે વ્યિસ્ર્ાપનના
ધસદ્ધાંતો
જનરલ મેફડસીન
1. અંતઃસ્ત્રાિી ધિકૃ ધતઓ
2. જીઆઈ હડસઓડિ ર
3. ચેપી રોગો
4. યરોજેધનટલ ધસસ્ટમ
5. રુમેટોલોજી
કાહડિ યોર્ોરાધસક મેહડસીન:
6. કાહડિ યો શ્વસનતંત્રનં સંધક્ષપ્ત ઇટીઓપેર્ોજેનેધસસ
7. રૂપરે ખા, કાહડિ યો રે ધસ્પરે ટરી હડસઓડિ સિનં ઇટીઓપેર્ોજેનેધસસ, તપાસ, ધનદાન,
હડફરે ધન્દ્શયલ ડાયગ્નોધસસ એન્દ્ડ ધપ્રધન્દ્સપલ્સ ઓફ મેનજ
ે મેન્દ્ટ.
કાફડગ યોવાસ્્યુલર વસસ્ટમ:
કાડીએક ફે ઈલ્યોર
* રુમેહટક ફીિર
* કન્દ્જેધનટલ હટિ હડસીધઝસ
* ઇસ્કે ધમક હટિ હડસીઝહાયપરટે ન્દ્શન
* હાયપરટે ન્દ્શન
* ઈન્દ્ફે ધ્ટિ એન્દ્ડોકાડાિઇહટસ
* રીફ હડધસ્ક્રપ્શન ઓએફ ડીિીટી એએન્દ્ડ પલ્મોનરી એમ્બોધલઝમ
* િેસ્્યલર હડસીધઝસ
* કાડીએક મસ્કલ હડસઓડિ સિ
* કાડીએક ટ્યમસિ.
શ્વસનતંત્ર
a. ક્રોધનક રોન્દ્કાઇહટસ અને એધમ્ફસીમા
b. શ્વાસનળીનો અસ્ર્મા
c. ન્દ્યમોધનયા
d. ક્ષય રોગ
e. ફે ફસાના ફોલ્લા અને રોન્દ્કાઇ્ટે ધસસ
f. પ્લ્યરલ હડસઓડિ ર
g. ચેસ્ટ િોલ હડફોધમિટીઝ
h. ઓ્યપેશનલ લંગ હડસીધઝસ
i. શ્વસન ધનરફળતા
j. લંગ ફં્શન ટે સ્ટ
k. AIDS
ઇન્ટે વન્સવ એન્ડ એમરજન્સી કે ર:
a. એ્યટ કે ર, કાહડિ યોિેસ્્યલર, નિિસ અને મસ્્યલોસ્કે લેટલ ધસસ્ટમ સંબંધિત
શરીરરચના અને શરીરધિજ્ઞાન
b. કોમન એમરજન્દ્સીઝ (સજીકલ એએન્દ્ડ મેહડકલ)
c. ઈન્દ્ટે ધન્દ્સિ/ મેટાબોધલક એમરજન્દ્સીઝ
d. એનેસ્ર્ેધસયા
e. ICU માં ખાસ પ્રહક્રયાઓ.
f. બાયોઇલેધ્ટર ક ઇન્દ્સ્ટુ મેન્દ્ટેશન, ઇન્દ્ટરધપ્રટે શન, ઈસીજી, કાહડિ યોપલ્મોને મોધનટહરંગ,
રે હડયોલોધજકલ ઇિેલ્યએશન, એકસી એનાધલધસસ, ફ્લઇડ એએન્દ્ડ ઇલે્ટર ોલાઇટ
બેલેન્દ્સ, હે મેટોલોધજકલ સ્ટડીઝ.
g. ર્ેરાપ્યહટ્સ, ધમકે ધનકલ િેધન્દ્ટલેટસિ, મેહડકલ ગેસ ર્ેરાપી, આઈપીપીબી.
h. સાઇકોલોજીકલ આસ્પે્ટ ઓએફ હક્રહટકલ કે ર બાળરોગ ધચધકત્સા
બાળરોગ વચફકત્સા
1. જન્દ્મર્ી 12 િષિ સિીના બાળકનો ધિકાસ અને ધિકાસ, જેમાં શારીહરક, સામાધજક,
અનકૂ લનશીલ ધિકાસનો સમાિેશ ર્ાય છે .
2. માતા અને નિજાત ધશશમાં ઉછચ જોખમ િરાિતી ગભાિિસ્ર્ા, નિજાત ધશશ,
િારસાગત રોગો, માતાના ચેપ -િાયરલ અને બે્ટે હરયલ, ગભાિિસ્ર્ા દરધમયાન ર્તા
માતાના રોગો, પ્રેહરત હાયપરટે ન્દ્શન, હૃદય રોગ, ધકડની ધનરફળતા, ટીબી,
ડાયાધબટીસ, િાઈ, કોઈપિ ધત્રમાધસક ગાળામાં માતામાં ર્તસ્ત્રાિ.
3. મગજનો લકિો
4. સંકળાયેલ ખામીઓ: માનધસક મંદતા, માઇક્રોસેફાલી, અંિત્િ, સાંભળિાની અને
બોલિાની ક્ષધત, આંખોની આંખોમાં ત્રાંસીપણં અને આંચકી.
5. ધનિારિ: ઉછચ જોખમ િરાિતી ગભાિિસ્ર્ાનં યોગ્ય સંચાલન, નિજાત ધશશ અને
પ્રસૂધત પછીના ચેપનં ધનિારિ, મેટાબોધલક સમસ્યાઓ.
6. મસ્્યલર હડસ્ટર ોફી.
 7. સ્પાઈના ધબહફડા, મેધનંગોમાયલોસેલે
8. ધસ્ટલ'સ્ હડસીઝ
9. એ્યટ સીઍઍસ્ ઇન્દ્ફે ્શન્દ્સ
10. નોમિલ ડાયટ ઓફ ન્દ્ય બોનિ એન્દ્ડ ચાઈલ્ડ
11. લંગ ઇન્દ્ફે ્શન્દ્સ.
16 ડમગટોલોજી. 1

1. સામાન્દ્ય ત્િચા, પ્રાર્ધમક અને ગૌિ ત્િચાના જખમની રચના અને કાયિ
2. ખંજિાળ અને પેહડ્યલોધસસ
૩. ફંગલ ઇન્દ્ફે ્શન્દ્સ ઓફ ધસ્કન
4. ત્િચાના બે્ટે હરયલ ચેપ
ત્િચાના િાયરલ ચેપ
5. િાયરલ ઇન્દ્ફે ્શન્દ્સ ઓએફ ધસ્કન
6. ખરજિં / ત્િચાકોપ / એલજી
7. સોરાયધસસ/ ખીલ/ ઉંદરી/ પાંડરોગ અને લ્યકોડમાિ
8. ર્તધપત્ત/લેપ્રા પ્રધતહક્રયાઓ
9. રુમેટોલોજી અને ઉરિકહટબંિીય ત્િચા રોગો સંબંધિત ત્િચા રોગો
10. જાતીય રોગો
17 મેફડસીન - II 4

ન્દ્યરોલોજી:
*મૂિમેન્દ્ટ, દખાિો અને ADL પર ખાસ ભાર મૂકીને ન્દ્યરોલોજીકલ પહરધસ્ર્ધતઓ ધિશે
સંધક્ષપ્તમાં ઇટીઓલોજી, પેર્ોહફધઝયોલોજી, ધચહ્નો અને લક્ષિો અને વ્યિસ્ર્ાપન.
* NCV/EMG તારિો સાર્ે ન્દ્યરોલોજીકલ ધસ્ર્ધતઓ માટે કરિામાં આિેલા
હે મેટોલોજીકલ તપાસ, છાતીનો એ્સ-રે , CT અને MRI સ્કે ન, િગેરેના અર્િઘટન
સાર્ે ધિધિિ ન્દ્યરોલોજીકલ ધસ્ર્ધતઓનં કારિ, પેર્ોહફધઝયોલોજી, ધચહ્નો અને
લક્ષિો, ધ્લધનકલ મૂલ્યાંકન અને સંચાલન.
1.બેધઝસ ન્દ્યરોહફધઝયોલોજી:
2. ધ્લધનકલ એ્ઝાધમનેશન્દ્સ, ધનદાન, ધિભેદક ધનદાન અને સામાન્દ્ય ન્દ્યરોલોજીકલ
ધિકૃ ધતઓના સંચાલનના ધસદ્ધાંતો.
3. સામાન્દ્ય ન્દ્યરોલોજીકલ પહરધસ્ર્ધતઓના મખ્ય ધ્લધનકલ લક્ષિો અને સંચાલન,
સેરેરોિેસ્્યલર એધ્સડન્દ્ર્ટસઃ સ્ટર ોક (હે મીપ્લેધજયા), બેભાન દદી.
 કરોડરજ્જુના રોગો
કોમ્પ્રેધસિ-સ્પોધન્દ્ડલોહટક, ટ્યમસિ, નોનકોમ્પ્રેધસિ-પેરાપ્લેધજયા, ્િાહડર પ્લેધજયા
4. ફૂટ ડર ોપ એએન્દ્ડ ધરસ્ટ ડર ોપ
5. મગજનો લકિો, માનધસક મંદતા, સ્પાધસ્ટક ચાઇલ્ડ ક
6. મગજનો પહરભ્રમિ ધિકૃ ધતઓ
7. ચેતા ચેપ: મેધનન્દ્જાઇહટસ, એન્દ્સેફાલીટીસ, પોધલયોમાયધલહટસ,
8. ટર ાન્દ્સિસિમેધલહટસ, ન્દ્યરોધસહફધલસ, સ્લો િાયરલ હડસીધઝસ
9. પેહરફે રલ ન્દ્યરોપર્ી: જીબીએસ, ડાયાધબટીક ન્દ્યરોપર્ી, એન્દ્ટેર પમેન્દ્ટ ન્દ્યરોપર્ી
10. મસલ હડસઓડિ સિ: માયોપર્ી, પોધલમ્યોસાઇહટસ, મસ્્યલર હડસ્ટર ોહફઝ,
મ્યાસ્ર્ેધનયા ગ્રેધિસ.
11. મૂિમેન્દ્ટ હડસઓડિ સિ -પાધકિ ન્દ્સધનઝમ, ચોરીયા, હડસ્ટોધનયા, ટરે મોસિ એએન્દ્ડ
રાઈટર'સ્ ફ્રેમ્પ્સ; સેરેબેલર એટે ધ્સયા, ફ્રેહડર ઇચ'સ્ એટે ધ્સયા, મોટર ન્દ્યરોન
હડસીધઝસ, ધસ્પનોસરે બેલર હડજનેરેશન્દ્સ એન્દ્ડ હડસીધઝસ ઓફ AHC.
12. હડમેધન્દ્શયા
13. કોસ્ટો્લેધિ્યલર ધસન્દ્ડર ોમ
14. મલ્ટીપલ સ્્લેરોધસસ સહહત હડમાયધલનેહટંગ હડસઓડિ ર
15. ઇલે્ટર ોહફધઝયોલોજી અને ઇલે્ટર ોમાયોગ્રાફીનો મૂળભૂત કોન્દ્સેપ્ટ
18 ઓબ્સસ્ટે ફટર ્સ એન્ડ ગાયનેકોલોજી 1
1. સામાન્દ્ય અને અસામાન્દ્ય શારીહરક ઘટનાઓ - તરુિાિસ્ર્ા, પ્રસૂધત, પ્રસૂધત
પછીનો તબક્કો, મેનોપોઝ
2. પ્રસૂધત, પ્રસૂધત અને પ્રસૂધત પછીના તબક્કા, મેનોપોઝ પહે લા અને પછીના તબક્કા
દરધમયાન ર્તી ધિધિિ ગૂંચિિો અને યરોજેધનટલ હડસફં્શનના ધિધિિ પાસાઓ અને
તેમના સંચાલન ધિશે સંધક્ષપ્તમાં.
19 સજગરી- I 5
1. સામાન્દ્ય રીતે સધજિકલ ઇજા અને એનેસ્ર્ેધસયાની અસરો
2. અલ્સર અને બન્દ્સિમાં સંધક્ષપ્તમાં સધજિકલ સારિાર
3. પેટની ધિધિિ ધસ્ર્ધતઓમાં સધજિકલ સંતો અને ધિધિિ સધજિકલ અધભગમો
4. શસ્ત્રહક્રયા પછી શ્ય કોમ્પ્લકે ધ શન
5. કાહડિ યોિેસ્્યલર અને ફે ફસાના કાયિ અને ઘાનં સંચાલન. ટૂં કમાં શસ્ત્રહક્રયા પછીનં
સંચાલન.
6. માર્ાની ઇજા, કરોડરજ્જની શસ્ત્રહક્રયાઓ, ઇન્દ્ટર ાક્રેધનયલ ગાંઠો, PNI અને દખાિાનં
સંચાલન
7. X-ray C.T., M.R.I ના તારિો સહહતની તપાસ
સામાન્ય સજગરી:
* તીવ્ર ચેપ: બળતરા તાિ, બે્ટે રેધમયા, સેધપ્ટસેધમયા, પાયહરધમયા, ટો્સેધમયા,
* સેલ્યલાઇહટસ - સાઇર્ટસ, ધલમ્ફે ન્દ્જાઇહટસ, હાર્ના ચેપના ખાસ સંદભિમાં ફોલ્લો,
કાબિનકલ, હટટાનસ, ગેસ ગેંગરીન, હોધસ્પટલ ચેપ, ફે લાિા અને ધનિારિની
પદ્ધધતઓ સાર્ે ક્રોસ ઇન્દ્ફે ્શન.
* ક્રોધનક સોજાનો સામાન્દ્ય સિે: ધસહફધલસ, ર્તધપત્ત અને એધ્ટનોમીકોસીસ
* સધજિકલ ટ્યબર્યલોધસસ
* ઇજા, ઘાની મરામત, સ્િછછ અને દૂધષત ઘા અને ચેપી ઘા, સારિારના ધસદ્ધાંતો,
ઘા રૂઝ આિિા, અલ્સર અને ગેંગરીન, પેટની શસ્ત્રહક્રયા પછીની ગૂંચિિોનો સામાન્દ્ય
સિે.
* જીિલેિતા
* પેટના ધિધિિ ચીરા, પેટના ડરે નેજ ટ્યબ, કે લેટર અને નેસીગેધસ્ટર ક ટ્યબ
* UTI
* હાર્ને ર્તી ઇજાઓની સમસ્યાઓ અને તેનં સંચાલન
* સ્તન સજિરી
* પેટની શસ્ત્રહક્રયાઓ.
પ્લાવસ્ટક સજગરી:
* બન્દ્સિ
* ટાઇપ્સ ઓએફ ધસ્કન ગ્રાધફ્ટંગ
* ધપ્રધન્દ્સપલ્સ ઓએફ ધસનેપ્લાસ્ટી, ટે ન્દ્ડન ટર ાન્દ્સપ્લાન્દ્ટ, કોસ્મેહટક સજિરી, ટાઇપ્સ
ઓફ ગ્રાફ્ટ, સજિરી ઓફ હે ન્દ્ડ્સ ધિર્ એમ્ફાધસસ ઓન મેનેજમેન્દ્ટ ઓફ ટર ામેહટક એન્દ્ડ
લેપ્રોસી હે ન્દ્ડ
* નેક, ધસ્કન કોન્દ્ટરે ્ચસિ એન્દ્ડ મેનેજમેન્દ્ટ
ન્યુરો સજગરી:
* સ્િરના ન્દ્યરોહફઝીયોલોજીકલ તબક્કાઓ, સ્િર અને મરામાં ધિકૃ ધતઓ, મૂત્રાશય
ધનયંત્રિ, સ્નાય સંકોચન, હલનચલન અને દખાિો
* માર્ામાં ઈજાઓ
* કરોડરજ્જ અને કરોડરજ્જના રોગો, પેરાપ્લેધજયા
* હાઇડર ોસેફાલસ અને સ્પાઇના બાયહફડા
* હાર્, ઈજા અને કરોડરજ્જની ઈજાના પહરિામો
* ક્રેધનયોિહટિ બલ જકં શન ધિસંગતતાઓ, ધસરીંગોમીધલયા, સિાિઇકલ અને લમ્બર
હડરકના રોગો, ગાંઠો
* પેહરફે રલ નિિ હડસઓડિ ર
* ઇન્દ્ટર ાક્રેધનયલ ગાંઠો
* ન્દ્યરોસજિરી માટે ઇધન્દ્ડકે શન્દ્સ એન્દ્ડ કોન્દ્ટરે ધન્દ્ડકે શન્દ્સ
મગજ અને કરોડરજ્જની ધિિત ઉત્તેજના, દખાિાનં સંચાલન
ઇએનટી:
* ઓટાઇહટસ મીહડયા, બેલ્સ પાલ્સી, સાઈનસાઇહટસ એન્દ્ડ રાઈનાઇહટસ
* માસ્ટોઇડ સજિરી
* ટરે કીઓસ્ટોમી સાર્ે કંઠસ્ર્ાન અને સંકળાયેલ કાયિ લકિો અને ટરે કીઓસ્ટોમીની
સંભાળ
કાફડગ યોથોરે વસક સજગરી:
* શ્વાસનળીના ભાગો, પ્લરા અને મેહડયાધસ્ટનમની મૂળભૂત શરીરરચના
* શ્વાસ લેિાની શરીરધિજ્ઞાન અને ધમકે ધન્સ અને યાંધત્રક શ્વાસનો ઉપયોગ -
િેધન્દ્ટલેટર (શ્વસન યંત્ર)
* પીએફટી
* છાતીમાં ઈજા
* રોન્દ્કાઇ્ટે ધસસ અને ફે ફસાના ફોલ્લા
* રોન્દ્કોજેધનક કાધસિનોમા
* છાતીની સામાન્દ્ય શસ્ત્રહક્રયાઓ: ર્ોરાકોપ્લાસ્ટી, પલ્મોનરી હડસે્શન,
ર્ોરાકોટોમી; ન્દ્યમોર્ોરે ્સ, હાઇડર ોન્દ્યમોર્ોરે ્સ અને એમ્પાયમા
* અન્નનળીના સામાન્દ્ય રોગો અને સંબંધિત પહરધસ્ર્ધતઓ જે હડસફે ધગયાનં કારિ બને
છે
* પોટિ લ હાયપરટે ન્દ્શન, પલ્મોનરી ટીબી, હૃદય અને મહાન િાહહનીઓની સજિરી
* હ્રદયસ્તંભતા અને તેનં સંચાલન
* ઓપન હાટિ સજિરીના મૂળભૂત ધસદ્ધાંતો: હૃદયના ફે ફસાંનો બાય-પાસ,
(એ્સ્ટર ાકોપોહરયલ સ્યિલેશન)
* સામાન્દ્ય હ્રદય રોગો જેમાં જન્દ્મજાત અને હસ્તગત બંને પ્રકારની શસ્ત્રહક્રયાની જરૂર
પડે છે જેમાં ઓપન હાટિ સજિરીનો સમાિેશ ર્ાય છે .
 * સામાન્દ્ય િેસ્્યલર સજિરી- એમ્બોલે્ટોમી, િેસ્્યલર હડકોન્દ્સ્ટર ધ્ટિ સજિરી,
(થ્રોમ્બોધસસ, એમ્બોધલઝમ, એર્રોસ્્લેરોહટક અને ઓ્લધઝિ િેસ્્યલર રોગો) જેમાં
કોરોનરી િમની બાયપાસનો સમાિેશ ર્ાય છે .
20 ઓથોપેફડ્સ 5
1. મસ્્યલોસ્કે લેટલ ધસ્ર્ધતઓના ધિધિિ આઘાતજનક અને ધબન-આઘાતજનક અને
જૂ ના કે સોનં પેર્ોહફધઝયોલોજી, ધ્લધનકલ અધભવ્યધ્તઓ અને શસ્ત્રહક્રયા સારિાર.
2. કરોડરજ્જ અને હાર્પગનો એ્સ-રે ઓર્ોપેહડક પહરધસ્ર્ધતઓને લગતા
રોગધિજ્ઞાન/બાયોકે ધમકલ અભ્યાસો
૩. રે હડયોલોજીકલ તારિોને ધ્લધનકલ તારિો સાર્ે સાંકળો.
જનરલ ઓથોપેફડ્સ
* ઓર્ોપેહડક દદીની ધ્લધનકલ તપાસ, તપાસ, રે હડયોલોજીકલ અને ઇમેધજગ
ં
તકનીકો, મખ્ય લક્ષિો, ધિકૃ ધતઓ, એ્િાયડિ હડફોધમિટીઝ, કારિો અને
વ્યિસ્ર્ાપનના ધસદ્ધાંતો, ધસ્પ્લધન્દ્ટંગ.
* ધપ્રિેન્દ્ટીિ ઓર્ોપેહડ્સ
* િૃદ્ધાિસ્ર્ાના ઓર્ોપેહડ્સ
ટર ોમેટોલોજી
* અપર ધલંબ, લોિર ધલંબ અને કરોડરજ્જમાં મચકોડ, ફ્રે્ચર અને હડસ્લોકે શન્દ્સ.
* નરમ પેશીઓની ઇજાઓ
* અંગધિછછે દન
* સ્નાયઓ અને ટે ન્દ્ડન્દ્સની ઇજાઓ માટે ઓર્ોપેહડક ધપ્લન્દ્ર્ટસ અને ઉપકરિો
* આથ્રોપ્લાસ્ટી, ઓધસ્ટઓટોમી, આનોડે ધસસ, સ્પાઇનલ સ્ટે ધબલાઈઝેશન, ટે ન્દ્ડન
ઓપરે શન્દ્સ, આથ્રોસ્કોપી, ટોટલ એન્દ્ડ પાધશિયલ જોઇન્દ્ટ હરપ્લેસમેન્દ્ર્ટસ
* અંગો ફરીર્ી જોડિા
નોન-ટર ોમેટોલોજી
* અપર ધલંબ, લોિર ધલંબ અને કરોડરજ્જના જન્દ્મજાત ધિકારો.
* હાડકા અને સાંિાના ચેપ
* હાડકાના ટ્યમસિ
* હાડકાના મેટાસ્ટે ધસસ.
ન્દ્યરોલોજીકલ અને મસ્્યલર હડસઓડિ સિ
* મગજનો લકિો
* ર્તધપત્ત
 * મસ્્યલર હડસ્ટર ોફી
* પ્લે્સસમાં ઇજાઓ
* પીઠનો દખાિો, સ્પોધન્દ્ડલોધલસ્ર્ેસીસ, લમ્બોસેકલ સ્ટરે ન, પીઆઈિીડી, બેક
ફાઈરોસાઇહટસ, લમ્બર કે નાલ સ્ટે નોધસસ, સેક્રોઇધલયાક સ્ટરે ન, સ્પોધન્દ્ડલોધસસ,
સ્પોધન્દ્ડલોધલધસસ
* ગરદન અને અપર ધલંબ ની પ્રાદેધશક ધસ્ર્ધતઓ
* મેટાબોધલક રોગો, હરકે ર્ટસ, ઓધસ્ટઓમાલેધશયા, ઓધસ્ટઓપોરોધસસ,
પેરાર્ાઇરોઇડ, ઓધસ્ટઓહડસ્ટર ોફી, સ્કિી િગેરે
* ટે નોધસનોિાઇહટસ.
21 ફિવઝકલ એન્ડ િં્શનલ ડાયગ્નોવસસ 10

* ન્દ્યરો- મસ્્યલો-સ્કે લેટલ હડસ્ફે ્શન ની તકલીફ જેમ કે દખાિો, બદલાયેલી સ્નાય
શધ્ત, ગધતશીલતા, સહનશધ્ત, અંગોની લંબાઈ, પોસ્ચર, ગેટ, હે ન્દ્ડ ફં્શન &
એ.ડી.ઍલૂ, એ્સરસાઈઝ ટોલરન્દ્સ
* હલનચલનની તકલીફના શારીહરક અને બાયોધમકે ધનકલ પાસા
* હફધઝયોલોજી ઓફ નિિ ઇમ્પલ્સ, મોટર યધનટ, આઈટીએસ ઇલે્ટર ો-
હફધઝયોલોધજકલ કે રે્ટર, બેસ ફોર હડટે ્શન ઓફ એબ્નોમિલ ઈઍન્દ્જી, લેટ હરસ્પોન્દ્સ,
હરફલેધ્સસ એન્દ્ડ નિિ કન્દ્ડ્શન.
1. ઇલે્ટર ો-ધનદાન: બાયોઇલેધ્ટર ધસટી, SD curves, સ્નાયઓના કાયિના મૂલ્યાંકન
માટે બાયોફીડબેક યધનટનો ઉપયોગ
2. ઈલે્ટર ોમાયોગ્રાફીના ધસદ્ધાંતો, અસામાન્દ્ય EMG પેટનિ.
3. ચેતા િહનના ધસદ્ધાંતો.
4. મોડા પ્રધતભાિો: એફ-િેિ, એચ-હરફ્લે્સ.
5. માયોન્દ્યરલ જકં શનના મૂલ્યાંકનના ઇલે્ટર ો-હફઝીયોલોજીકલ ધસદ્ધાંતો.
 6. EMG ઇન્દ્સ્ટુ મન્દ્ે ટે શન: મૂળભૂત ઘટકો, ઇલે્ટર ોડના પ્રકારો.
7. બાયોફીડબેક: પહરચય, બાયોફીડબેકના ધસદ્ધાંતો, રોગધનિારક અસરો,
8. ઓર્ોપેહડક મૂિમેન્દ્ટ હડસફં્શનનં મૂલ્યાંકન, ન્દ્યરો -મસ્્યલર હડસફં્શનનં
મૂલ્યાંકન, કાહડિ યો-પલ્મોનરી ડે સફં્શનનં મૂલ્યાંકન.
9. પોસ્ચર એન્દ્ડ એલાઈમેન્દ્ટ: બાયોમેકેધનકલ એએન્દ્ડ ન્દ્યરલ ફે ્ટસિ
10. કાયાિત્મક ધનદાન: ICIDH-II, FIM, STREAM, BBS, બાર્ેલ ઇન્દ્ડે ્સ
અને HRQoL - SF36.
11. ધિધિિ તપાસનં અર્િઘટન:
a. રે હડયોલોજીકલ (એ્સ-રે , સીટી સ્કે ન, એમઆરઆઈ).
b. ધનયધમત બાયોકે ધમકલ તપાસ (ABG, લોહી, CSF, િગેરે).
c. ઇલે્ટર ો-ડાયગ્નોધસ્ટક (EMG, NCV, SDC િગેરે) તારિો.
d. PFT. ધિશ્લેષિ.
12. પીડાનં મૂલ્યાંકન અને હાર્નં મૂલ્યાંકન
13. રમતગમત: ધસસ્ટધમક એન્દ્ડ હફધઝયોલોધજકલ ઈફે ્ટ.

22 ફિવઝયોથેરાપી ઈન ઓથોપેફડક કવન્ડશન્સ. 7

1. બાયોધમકે ધનકલ અને બાયોહફધઝકલ આિારની રધષ્ટએ મસ્્યલોસ્કે લેટલ

હડસફં્શન અને તેને કામચલાઉ ધનદાન, ધનયધમત રે હડયોલોજીકલ અને
ઇલે્ટર ોહફધઝયોલોધજકલ તપાસ અને ધ્લધનકલ તકિ સાર્ે યોગ્ય કાયાિત્મક ધનદાન સાર્ે
સાંકળે છે .
2. ઘરે અને કાયિસ્ર્ળે ADL માટે મહત્તમ કાયાિત્મક સ્િતંત્રતા માટે
ગધતશીલતા/ચાલન, ઇલે્ટર ોર્ેરાપી, ર્ેરાપ્યહટક કસરત, પીડાર્ી રાહત, કાયિ
પનઃસ્ર્ાધપત કરિા અર્િા જાળિિી માટે યોગ્ય અગોનોધમક સલાહ.
ટર ોમેટોલોજી:
1. ટર ોમેટોલોજીમાં સામાન્દ્ય હફઝીયોર્ેરાપી,
• બાળકોમાં ફ્રે્ચર- એધપહફધઝયલ ઇજા
• ઈજાના ફ્રે્ચરમાં હફઝીયોર્ેરાપી મૂલ્યાંકન અને વ્યિસ્ર્ાપનના ધસદ્ધાંતો, UL અને
ILL હાડકાં, સ્ક્રેપ્યલા, પાંસળીઓ, કરોડરજ્જ અને પેધલ્િસના ફ્રે્ચર અને ફ્રે્ચર
ગૂંચિિોમાં હફઝીયોર્ેરાપી મૂલ્યાંકન અને વ્યિસ્ર્ાપનના ધસદ્ધાંતો.
• હડસલોકે શનમાં સામાન્દ્ય હફઝીયોર્ેરાપી
• સોફ્ટ ટીશ્ય ઇજા અને આથ્રોસ્કોપીનં હફધઝયોર્ેરાપ્યહટક મૂલ્યાંકન અને સંચાલન.
 2.ઓર્ોપેહડક સજિરીિાળા દદીનં પનિિસન: બિા મખ્ય સાંિા, મેકમરી
આથ્રોપ્લાસ્ટીનં પૂિિ અને પોસ્ટ ઓપરે શન મેનજ
ે મેન્દ્ટ. ઓધસ્ટઓટોમી, પનધનિમાિિ
સધજિકલ યાંધત્રક ફે રફારો
૩. અંગધિછછે દનનં(AMPUTATION) હફધઝયોર્ેરાપ્યહટક મૂલ્યાંકન અને સંચાલન
4. CP અને પોધલયોના દદીઓમાં પનધનિમાિિ સજિરીનં પીટી મૂલ્યાંકન અને સંચાલન
રુમેટોલોજી અને ચેપ:
1. હરહ્યમેટોલોજીનં હફધઝયોર્ેરાપ્યહટક મૂલ્યાંકન અને સંચાલન : ધસ્ટલ્સ હડસીઝ,
AS, બધસિહટસ, કે પ્સ્યલાઇહટસ, ધસનોિાઈહટસ, ટે ન્દ્ડોનોટીસ, ચેપી સંધિિા,
સંધિિા, PA
2. ચેપી પહરધસ્ર્ધતઓનં હફઝીયોર્ેરાપી મૂલ્યાંકન અને સંચાલન: ટીબી કરોડરજ્જ અને
અન્દ્ય મખ્ય સાંિા, પર્ેસ રોગ, ઓધસ્ટઓમેધલહટસ, પાયોજેધનક સંધિિા
3. હાડકાના પેશીઓના મેટાબોધલક અને હોમોનલ ધિકારોમાં હફઝીયોર્ેરાપી મૂલ્યાંકન
અને સંચાલન - ઓસ્ટીયોપોરોધસસ
ફડજનરે ફટવ વસ્થવતઓ:
1.અધસ્ર્િા: બિા સાંિા
2. કહટ અને સિાિઇકલ સ્પોધન્દ્ડલોધસસ.
3. સ્પોધન્દ્ડલોધલધસસ અને સ્પોધન્દ્ડલોધલસ્ર્ેસીસ
4.પ્રોલેન્દ્સ્ડ ઇન્દ્ટરિહટિ રલ હડસ્ક
જન્દ્મજાત ધસ્ર્ધતઓ: જન્દ્મજાત અને એ્િાયડિ પહરધસ્ર્ધતઓમાં હફઝીયોર્ેરાપી
મૂલ્યાંકન અને સંચાલન
ધિધિિ: ધિધિિ ઓર્ોપેહડક પહરધસ્ર્ધતઓનં હફઝીયોર્ેરાપી મૂલ્યાંકન અને સંચાલન

રમતગમતની ઇજાઓ અને વ્યિસ્ર્ાપન.

23 ફિવઝયોથેરાપી ઈન ન્યુરોલોજીકલ કવન્ડશન્સ 7

1. ગધતશીલતાના ચોક્કસ સંદભિ સાર્ે સામાન્દ્ય ચેતા ધિકાસ

2. સ્નાયઓના સ્િર, શધ્ત, સંકલન, અનૈધછછક હલનચલન, સંિેદનાઓ/રધષ્ટ
િગેરેમાં ફે રફારની રધષ્ટએ ન્દ્યરોમોટર અને સાયકોસોમેહટક હડસફં્શન. ધિધિિ
ન્દ્યરોલોજીકલ હડસઓડિ રમાં ધ્લધનકલ તકિ સાર્ે EMG/NCV અભ્યાસ અને
કાયાિત્મક ધનદાન જેિા કામચલાઉ ધનદાન અને તપાસ.
3. ન્દ્યરોપીહડયાહટર ક કે સોમાં એગોનોધમક સલાહ અને માતાધપતાના ધશક્ષિ સહહત
ધિધિિ હફઝીયોર્ેરાપી પદ્ધધતઓનો ઉપયોગ.
4. યોગ્ય ઓર્ોધસસ /ધસ્પ્રન્દ્ર્ટસ
 ન્યુરોમસ્્યુલર મૂલ્યાંકન જમ
ે ાં શામેલ છે ેઃ
• મૂળભૂત લેબોરે ટરી ડે ટા / ર્ત પરીક્ષિો અર્િઘટન.
• ENG, NCV અર્િઘટન.
• એમઆરઆઈ/ સીટી સ્કે ન સ્ક્રીનીંગ અને અર્િઘટન.
• મેન્દ્યઅલ સ્નાય પરીક્ષિ સહહત શારીહરક તપાસ.
• મોટર ફં્શન, સેન્દ્સરી ફં્શન અને ઓટોનોધમક માટે ખાસ પરીક્ષિો.
• સપરહફધસયલ અને ડીપ REFLEX
• સંતલન, સંકલન અને તેના અર્િઘટન માટે ના પરીક્ષિો.
• િતિમાન ક્ષધતઓનં ધિશ્લેષિ અને કાયિ પર અસર, લાંબા ગાળાની ક્ષધત, કાયાિત્મક
મયાિદા અને અપંગતાનં ધિશ્લેષિ.
જીિંત િતાિરિ, સંભધિત સાવ્ર િિિન અને સામાધજક સહાયનં ધિશ્વ્લેષિ
1. ન્દ્યરોએનાટોમી અને હફધઝયોલોજીની સમીક્ષા
2. લક્ષિો, ધિભેદક ધનદાનમાં તપાસની ભૂધમકા
૩. કે ધનયલ ચેતા સહહત સીએનએસ કાયોની ધકલધનકલ તપાસ.
4. સીએનએસના ધિકાસલક્ષી ધિકારો, મગજને નકસાન પામેલા બાળકનં િહે લં
ધનદાન, ઉછચ જોખમ િરાિતા બાળકો, ન્દ્યરોપીહડયાહટર ્સ તપાસ.
5. ડે િલપમેન્દ્ટ પ્રોગ્રામ્સ એન્દ્ડ હડલેઈડ માઈલસ્ટોન્દ્સ, ન્દ્યરોડે િલપમેન્દ્ટલ સ્ક્રીધનંગ
ટે સ્ટ, ધમધનમમ રેઇન ડમેજ, સેન્દ્સરી મોટર, ફં્શનલ, સાઈકો સોધશયલ ધબહે ધિયસિ
ઓફ એ ચાઇલ્ડ, પરસેપ્શન ડે િલપમેન્દ્ટ એન્દ્ડ ટરે ધનંગ.
6. ન્દ્યરોડે િલપમેન્દ્ટલ અધભગમો (બોબાર્ ટે કધનક, ROODનો અધભગમ, િોજીતા
ટે કધનક અને બાયોફીડબેક), મયાિહદત પેટનિ અને અસામાન્દ્ય મોટર િતિિાક, ચાલ
અને હાર્ના કાયિના સંદભિમાં તેનં ધનયંત્રિ અને તાલીમ.
7. મગજની ધિકૃ ધતઓ, કરોડરજ્જના જખમ, પેહરફે રલ ચેતાના જખમમાં મૂલ્યાંકન અને
સારિાર તકનીકો.
8. ઇલે્ટર ોડાયગ્નેધસસ SDC, FG ટે સ્ટ ક્રોના્સી, હરઓબેઝ, EMG, NCV સહહત
ન્દ્યરો સજિરીમાં સધજિકલ પહે લા અને પછીનં મૂલ્યાંકન અને સારિાર.
9. ધિધિિ: માયોપેર્ી, માયેસ્ર્ેધનયા ગ્રેધિસ, હપીસ ઝોસ્ટર.

24 ફિવઝયોથેરાપી ઈન જનરલ મેફડકલ એન્ડ સજીકલ કવન્ડશન્સ 6

I.C.U માં દદીની શ્વાસનળીની સ્િછછતા અને I.C.U માં દદીનં સતત ધનરીક્ષિ માટે
સંભાળ
* દદીને ઘરે , કામ પર અને કમ્યધનટીમાં મહત્તમ કાયાિત્મક સ્િતંત્રતા મળે તે માટે
ઉપચાર, સંભાળ અને ધનિારિ, પનઃસ્ર્ાપન અને પનિિસન પગલાં અપનાિો.
 * પ્રસૂધત અને સ્ત્રીરોગધિજ્ઞાનની ધસ્ર્ધતઓ માટે મૂલ્યાંકન અને હફઝીયોર્ેરાપ્યહટક
સારિાર
* ધિધિિ પહરધસ્ર્ધતઓ જ્યાં હફઝીયોર્ેરાપી પનિિસનમાં મહત્િપૂિિ ભૂધમકા ભજિે છે
(મનોરોગ ધચધકત્સા, ત્િચારોગધિજ્ઞાન, િૃદ્ધાિસ્ર્ા અને ઇએનટી ધસ્ર્ધતઓ)
* રૂઝ ન આિતા ઘા
1. માતા અને બાળકની સંભાળમાં હફઝીયોર્ેરાપી.
2. િૃદ્ધારોગ ધચધકત્સા -િૃદ્ધ દદીઓ અને તેમની સમસ્યાઓનં સંચાલન,
3. મનોધચધકત્સા - માનધસક પહરધસ્ર્ધતઓમાં હફઝીયોર્ેરાપી.
4. કોમન કોધમ્પ્લકે શન ઓપરે શન્દ્સના.
5. પેટના ચીરા.
6. શસ્ત્રહક્રયા પહે લા અને પછીના તબક્કામાં હફઝીયોર્ેરાપી.
7. GIT, મોટા અને નાના આંતરડાના ઓપરે શન, સ્ત્રીરોગધિજ્ઞાનના ઓપરે શન.
8. માસ્ટે ્ટોમી - સરળ, આમૂલ.
9. દાઝી જિાના કારિો અને તેની સારિાર - દાઝી જિાના ધકસ્સામાં હફઝીયોર્ેરાપી,
ધસ્કન ગ્રાફ્ર્ટસ અને પનધનિમાિિ શસ્ત્રહક્રયા.
10. ઘા, લોકલ ઇન્દ્ફે ્શન્દ્સ, અલ્સર, પ્રેશર સોસિ.
11. ત્િચા રોગો, ENT.

25 ફિવઝયોથેરાપી ઈન કાફડગ યોપલ્મોનરી કવન્ડશન્સ 7

1. હફધઝયોલોધજકલ ધસદ્ધાંતો અને યોગ્ય કાયાિત્મક ધનદાનના આિારે કાહડિ યોિેસ્્યલર

અને ફે ફસાંની તકલીફ.
2. તબીબી પ્રિાલી અને સધજિકલ હસ્તક્ષેપમાં મૂળભૂત તપાસ અધભગમો, ર્તિાહહની
અને ફે ફસાના રોગો સંબંધિત શાસન
3. અસરકારક હફ્રઝીયોર્ેરાપ્યહટક પગલાં (ધ્લધનકલ તકિ સાર્ે), શ્વાસ ફરીર્ી
તાલીમ, નેબ્યલાઇઝેશન, ભેજીકરિ, શ્વાસનળીની સ્િછછતા, સામાન્દ્ય ગધતશીલતા
અને કસરત કન્દ્ડીશનીંગ.
4. ICU માં દદીની સંભાળ, કૃ ધત્રમ િેધન્દ્ટલેશન, સ્શન, શ્વાસનળીની સ્િછછતા માટે
ધસ્ર્ધત અને ICU માં દદીનં સતત ધનરીક્ષિ.
5. 6 ધમધનટ િોક ટે સ્ટ, લક્ષિ મયાિહદત કસોટી જેિા સરળ કસરત સહહરણતા
કસોટીનો ઉપયોગ કરીને કાયાિત્મક ક્ષમતાનં અર્િઘટન
6. મૂળભૂત CPR.
કાહડિ યોપલ્મોનરી મૂલ્યાંકન જેમાં શામેલ છે :
 * પલ્મોનરી ફં્શન ટે ્સ્ટ (PFT) અને તેનં અર્િઘટન.
* ચેસ્ટની ઇમેધજગ
ં અને ગરદનની ઇમેધજગ
ં .
* ECG અર્િઘટન
* આક્રમક અને ધબન-આક્રમક ર્ત િાય ધિશ્લેષિ અને તેનં અર્િઘટન
* મૂળભૂત પ્રયોગશાળા ડે ટા અર્િઘટન.
* સ્પેધશયલ ટે સ્ર્ટસ – સ્ટરે સ ટે સ્ટ, એ્સરસાઇઝ ટોલરન્દ્સ ટે સ્ટ
* કરિામાં આિતી પ્રહક્રયાઓનં અર્િઘટન - ઓપન હાટિ સજિરી, એન્દ્જીયોગ્રામ,
ન્દ્યધ્લયર ટે સ્ટ કે ચટે રાઇઝેશન.
* િતિમાન ક્ષધતઓનં ધિશ્લેષિ અને કાયિ પરની અસર.
* લાંબા ગાળાની ક્ષધતઓ, કાયાિત્મક મયાિદા અને અપંગતાનં ધિશ્લેષિ.
* જીિંત િાતાિરિના સંભધિત સ્રાિ િિિન અને સામાધજક સમર્િનનં ધિશ્લેષિ
1. સામાન્દ્ય શ્વસનતંત્રની પદ્ધધત, કાહડિ યોરે ધસ્પરે ટરી શરીરરચના અને શરીરધિજ્ઞાન,
શ્વસન રોગોમાં શ્વાસનળીની સ્િછછતામાં આરામ અને જાળિિી
2. હૃદય શ્વસન ધિકૃ ધતઓ માટે હફટનેસ કાયિક્રમો.
3.ધપ્રધન્દ્સપલ્સ એન્દ્ડ ટે ધ્ન્સ ઓફ હફધઝયોર્ેરાપી ઇન હડસીધઝસ ઓફ રે ધસ્પરે ટરી
એન્દ્ડ કાહડિ યોપલ્મોનરી ધસસ્ટમ
4. ર્તિાહહની રોગોમાં ર્તિાહહની ધિકૃ ધતઓ, હફધઝયોર્ેરાપી ના ધસદ્ધાંતો અને
તકનીકોની ધ્લધનકલ
5. શ્વસન રોગોની ધ્લધનકલ તપાસ, હફધઝયોર્ેરાપી ના ધસદ્ધાંતો અને તકનીકો
6. ઇિેલ્યએશન, ધપ્રધન્દ્સપલ્સ એન્દ્ડ ટે ધ્ન્સ ઓએફ હફધઝયોર્ેરાપી મેનેજમેન્દ્ટ ઈન
ટર ામેહટક એન્દ્ડ સજીકલ કધન્દ્ડશન્દ્સ ઓફ ચેસ્ટ, લંગ, પ્લ્યરા એન્દ્ડ મેહડયાધસ્ટનમ
7. કાહડિ યોર્ોરાધસક સજિરી
8. શસ્ત્રહક્રયા પહે લા અને પછી હફઝીયોર્ેરાપી મૂલ્યાંકન અને વ્યિસ્ર્ાપન
9. િેસ્્યલર રોગોનં હફઝીયોર્ેરાપી મૂલ્યાંકન અને સંચાલન
10. ICU, ICCU માં છાતીની હફઝીયોર્ેરાપીના ધસદ્ધાંતો અને કાહડિ યોપલ્મોનરી
ધસસ્ટમ પર એનેસ્ર્ેધસયાની અસર. ICU અને ICCU માં સાિનોનં જ્ઞાન.
26 પુનવગસન અને સંલગ્ન ઉપચાર. 3

1. પનિિસનમાં બહ-શાખાકીય ટીમ અધભગમમાં હફધઝયોર્ેરાધપસ્ટની ભૂધમકા

2. ન્દ્યરોલોજીકલ મસ્્યલોસ્કે લેટલ હડસફં્શનમાં બાયોધમકે ધન્સ અને ઉપચારાત્મક
ઉપયોગનો ધસદ્ધાંત
3. બાયોએધન્દ્જધનયહરંગ એધપ્લકે શનોનો ઉપયોગ.
4. સ્િાસ્્ય અને રોગ ધિશે સામાન્દ્ય ખ્યાલો: સામાન્દ્ય તંદરસ્તી
5. ધિધિિ રાષ્ટર ીય અને આંતરરાષ્ટર ીય આરોગ્ય નીધતઓ
6. સ્મોલ સિેઝ એન્દ્ડ કલે્શન ઓફ એન્દ્થ્રોપોમેટરી ડે ટા, ડે ટા કલે્શન ફોર મોધબિડીટી
એસેસમેન્દ્ટ.
7. રોધગષ્ઠતામાં િિારો કરતી ધિધિિ ધસ્ર્ધતઓનો વ્યાપ અને ઘટનાઓ, રોધગષ્ઠતા
સિારિામાં પીટીની ભૂધમકા, અપેધક્ષત કાયાિત્મક અને ધ્લધનકલ હરકિરી
8. ચોક્કસ સમદાયના પાલન ન કરિાના કારિો, પયાિિરિ, CBR કાયિક્રમની ઉકે લ
વ્યૂહરચના, ટીમ િકિ નો ખ્યાલ, CBR માં સભ્યોની ભૂધમકા, બહહે તક આરોગ્ય
કાયિકરની ભૂધમકા.
9. આરોગ્ય સંભાળ ધિતરિમાં ધિધિિ સંલગ્ન ર્ેરાપ્યહટક ધિજ્ઞાન.
• પનિિસનની હફલોસોફી અને જરૂહરયાત.
• હફધઝકલ મેહડસીનના ધસદ્ધાંતો
• િહીિટ અને સંગઠનના મૂળભૂત ધસદ્ધાંતો
• મૂલ્યાંકન પ્રહક્રયા અને સારિાર આયોજન
• ધપ્રધસ્ક્રપ્શન લેખનના ધસદ્ધાંતો, પનિિસનના ધસદ્ધાંતો
• નધસિંગ
• સંદેશાવ્યિહાર સમસ્યા, સામાધજક સમસ્યા, વ્યાિસાધયક સમસ્યાઓ અને
પ્લેસમેન્દ્ટ
• ઓ્યપેશનલ ર્ેરાપ્યહટ્સ
• સ્પીચ પેર્ોલોજી અને ઑહડયોલોજી
• નીધતશાસ્ત્ર , િહીિટ, વ્યિસ્ર્ાપન, માકે હટંગ અને તબીબી-કાનૂની પાસ
10. સમદાય આિાહરત પનિિસન, સંસ્ર્ા આિાહરત પનિિસન, આઉટરીચ આિાહરત
પનિિસન, ધિકલાંગ ધિકાસ માટે કમ્યધનટી એપ્રોચ.
11. ક્ષધતઓ, અપંગતા, પનિિસનની વ્યાખ્યા.
12. હડસેધબધલટી સિેઝ - રોગચાળાના પાસાઓ, અપંગતા અને ધિકાસલક્ષી ધિકારો
માટે તપાસ, અપંગતા મૂલ્યાંકન
13.અપંગતા પ્રસ્તધત (હડસેધબધલટી પ્રેઝન્દ્ટે શન) અને પનિિસન
14. હાલની પનિિસન સેિાઓ.
15. ધિધિિ હફઝીયોર્ેરાપી પહરધસ્ર્ધતઓમાં ઘરે કસરત કાયિક્રમ અને માતાધપતા
ધશક્ષિ કાયિક્રમ
16.બાળરોગ ધિકૃ ધતઓ- માનધસક મંદતા સહહત સ્ક્રીનીંગ
17. અપંગો માટે વ્યાિસાધયક મૂલ્યાંકન અને લક્ષ્યો.
18. પનિિસનમાં સામાધજક કાયિકરનં યોગદાન
19. ગ્રામીિ પનિિસનને પ્રાર્ધમક આરોગ્ય કે ન્દ્રો સાર્ે સમાધિષ્ટ કરિામાં આવ્યં.
 20. એ્સટે શન સેિાઓ અને મોબાઇલ એકમો.
21. સમદાય જાગૃધત અને પાસાઓ અને માંગિીઓ પીટી સેિાઓને રોકિામાં
ભાગીદારી.
22. રાષ્ટર ીય ધજલ્લા સ્તરીય પનિિસન કાયિક્રમ
23. હડઝાસ્ટર મેનજ
ે મેન્દ્ટ
24. વ્યિસાધયક જોખમો અને આરોગ્ય પ્રોત્સાહન

બાયો- એવન્જવનયફરંગ
* ્લાધસહફકે શન, ટાઇપ્સ ઍન્દ્ડ હડફરન્દ્સ-પ્રોસ્ર્ેધસસ એન્દ્ડ ઓર્ોધસસ
* બાયો મેહડકલ ધપ્રધન્દ્સપલ્સ
* સાઇકોલોજીકલ આસ્પે્ર્ટસ
* ધપ્રધસ્ક્રપ્શન એન્દ્ડ હડઝાઈધનંગ
* વ્હીલ ચેર
* પ્રોસ્ર્ેધસસ એન્દ્ડ ઓર્ોધસસ ઓફ અપર ધલંબ, લોિર ધલંબ એન્દ્ડ સ્પાઈન

નીવતશાસ્ત્ર
એધર્કલ કોડ ઓફ પ્રોફે શનલ પ્રે્ટીસ, તેના નૈધતક અને કાનૂની પાસો, IAP, WHO
અને WCPT ની ભૂધમકા.
27 Current Trends and Recent Advancements in the Above Fields.

ખાસ નોંધ:

(૧) Part-A ના પ્રશ્નો ગજરાતી અને અંગ્રેજી ભાષામાં રહે શે.

(૨) Part-B માટે ભાષા નીચે મજબ રહે શે.

(૧) ભારતનં બંિારિ અને િતિમાન પ્રિાહોના પ્રશ્નો ગજરાતી અને અંગ્રેજી ભાષામાં રહે શે.
(૨) ગજરાતી કોધમ્પ્રહે ન્દ્શનના પ્રશ્નો માત્ર ગજરાતી ભાષામાં રહે શે.
(૩) અંગ્રેજી કોધમ્પ્રહે ન્દ્શનના પ્રશ્નો માત્ર અંગ્રેજી ભાષામાં રહે શે.
(૪) શૈક્ષધિક લાયકાતને સંબંધિત ધિષય અને તેની ઉપયોગીતાને લગતા પ્રશ્નો ગજરાતી અને અંગ્રજી
ે ભાષામાં
રહે શે.
(૩) સંબંધિત મદ્દા (Topic) સામે દશાિિેલા ગિ સૂધચત ગિ છે . મંડળ દ્ારા જરૂર જિાયે તેમાં ફે રફારને અિકાશ
રહે લો છે . જે માટે મંડળ કોઈપિ જાતનં કારિ આપિા બંિાયેલં નર્ી.
(૪) અભ્યાસક્રમનં ગજરાતી ભાષાંતર ઉમેદિારોની સમજિ માટે છે . ભાષાંતરના અર્િઘટનના ધકસ્સામાં અંગ્રજી ે
અભ્યાસક્રમમાં દશાિિેલ બાબતો આખરી ગિિાની રહે શે.
(૫) પરીક્ષાના પ્રશ્નો ગજરાતી અને અંગ્રેજી એમ બંન્ને ભાષામાં હોય ત્યારે તેિા પ્રશ્નોમાં જો અર્િિટન અંગેનો પ્રશ્ન
ઉપધસ્ર્ત ર્શે તો તે સંબંિે મંડળ દ્ારા સંબંધિત પ્રશ્નને ધ્યાને લઈ કરિામાં આિેલો ધનિિય આખરી રહે શે.
(૬) સ્પિાિત્મક પરીક્ષાની પ્રોધિઝનલ આન્દ્સર કીની પ્રધસધદ્ધ બાદ સ્િૈધછછક રીતે/ મળેલા િાંિાઓને ધ્યાને લઈ
ફાઈનલ આન્દ્સર કીની પ્રધસધદ્ધમાં કોઈ પ્રશ્ન રદ કરિામાં આિે તો, તેિા સંજોગોમાં રદ ર્યેલા પ્રશ્નના ગિની બાકી
રહે લા પ્રશ્નના ગિભારમાં પ્રો-રે ટા (Pro-rata) મજબ ગિતરી કરિામાં આિશે.
(૭) ઉમેદિાર પ્રશ્નનો સાચો જિાબ આપશે તો તે પ્રશ્નને પ્રો-રે ટા અનસાર ફાળિેલ ગિભાર મજબ ગિ આપિામાં
આિશે, ખોટા જિાબ આપિાના સંજોગોમાં પ્રશ્નને પ્રો-રે ટા મજબ જે ગિભાર આપિામાં આિેલો હોય તેના 1/4 માકિ
ઉમેદિારે મેળિેલ ગિમાંર્ી ઓછા કરિામાં આિશે.

સ્પિાિત્મક કસોટીની તારીખ અને કોલ લેટર ડાઉનલોડ કરિા માટે નો ધિગતિાર કાયિક્રમ હિે પછી મંડળની
િેબસાઈટ પર મૂકિામાં આિશે. જેની સંબંધિત ઉમેદિારોને નોંિ લેિા આર્ી જિાિિામાં આિે છે .

સ્થળ: ગાંધીનગર સવચવ

તારીખ: ૦૮/૧૨/૨૦૨૫ ગુજરાત ગૌણ સેવા પસંદગી મંડળ