Python Dili Nedir?
Python, 1991 yılında Guido van Rossum tarafından geliştirilmiş,
öğrenmesi kolay, okunabilirliği yüksek bir yüksek seviyeli programlama dilidir.
✅ Yüksek seviyeli: İnsan diline yakın, anlaşılır komutlar içerir.
✅ Genel amaçlı: Web, veri bilimi, yapay zekâ, oyun, otomasyon gibi birçok alanda kullanılabilir.
✅ Yorumlamalı (interpreted): Kodlar derlenmeden, satır satır çalıştırılır.
✅ Açık kaynaklı: Ücretsizdir, herkes tarafından geliştirilebilir.
⚙️ Derleyici (Compiler) Nedir?
Bir derleyici, programın tamamını bir kerede makine diline çevirir.
Yani programın hepsini okur → çevirir → sonrasında çalıştırır.
💡 Örnek:
C, C++, Java gibi diller derleyici kullanır.
Derleme sonucu genellikle .exe gibi bir çalıştırılabilir dosya oluşur.
📌 Avantajı: Program hızlı çalışır.
📌 Dezavantajı: Kodda küçük bir hata bile varsa, tüm program çalışmaz.
🧩 Yorumlayıcı (Interpreter) Nedir?
Yorumlayıcı, kodu satır satır okuyup anında çalıştırır.
Yani derleyici gibi tüm programı çevirmeden, anında çalıştırma yapar.
💡 Örnek:
Python, JavaScript, PHP yorumlayıcı kullanan dillerdir.
📌 Avantajı: Hata bulmak kolaydır, çünkü hata hangi satırdaysa orada durur.
📌 Dezavantajı: Program, derlenmiş dillere göre biraz daha yavaş çalışır.
🔄 Python’da Ne Oluyor?
Aslında Python çalışırken şu adımlar olur:
1. Yazdığın .py dosyasındaki kodu Python yorumlayıcısı okur.
2. Önce kodu bytecode (ara dil) haline çevirir (.pyc dosyası oluşturabilir).
3. Sonra bu bytecode’u Python Sanal Makinesi (PVM) çalıştırır.
Yani Python hem yorumlayıcı hem de küçük bir derleyici mantığıyla çalışır.
#veri Tipleri -dönüşüm işlemleri
#python değişken türü olarak 4 tane veri tipinde
#1)integer(int)=Tamsayı şeklinde veri saklar.(örn:10,50,-12,300....)
#2)String(str)=Karakte dizisi şeklinde veri saklar.(örn:Ahmet,Ayşe,Ankara,Tunalı Hilmi...)
#3)Float(float)=Virgüllü sayılar şeklinde veri saklar.(örn:20.56,567,8987....)
#4)Boolean(boolean)=Mantıksal veri saklar. (örn:Doğru-Yanlış,True-False,Evet-Hayır..)
Değişken Tanımlama Kuralları
#değişken: kodlama yaparken bilgisayarda veri saklamaya yarıyan kutucuklardır.
#değişken tanımlama kuralları
#1)değişkenler sayı ile başlayamaz
#1sayı=45
#2)boşluk bırakılamaz
#ad soyad="Sedat ÇANTAL"#---->bu şekilde olmaz
#ad_soyad="Sedat ÇANTAL"#---->doğru kullanım
#3) türkçe karakter kullanmaz
#ş,ç,ö,ğ,ü,İ,ı bu türkçe karakterler kullnılmaz
#öğrenci="Ahmet Yesevi"
#4) Pythonın kullandığı özel kod isimlerini değişken ismi olarak kullanamayız.
#if,not,or,and gibi özel python komut isimleri değişken adı olarak kullanılmaz.
# tavsiye edilen değişken tanımla şekli
adSoyad,dogumTarihi=str(),str()
adSoyad="Sedat ÇANTAL"
yas=45 #integer veri olarak algılıyor.
yas2="45" #string veri olarak algılıyor.
not1=76.75 #float veri olarak algılıyor.
ad='Sedat'
print("---------------------------------------------")
print(type(yas))#type komutuyla değişkenin türünü öğrenebiliriz.
print("yas2:",type(yas2))
print(type(not1))
print(int(yas2))
print(str(yas))
yas2=int(yas2)
print("yas2:",type(yas2))
print(type(ad))
ad=int(ad)#metin olan string değişkenler sayıya dönüştürülümez.
print(type(ad))
Python’da Operatörler (Operators)
Operatörler, değişkenler veya değerler üzerinde işlem yapmak için kullanılan
sembollerdir.
1🧩 Aritmetik Operatörler
Operatör Anlamı Örnek Sonuç
+ Toplama 5 + 3 8
- Çıkarma 8 - 2 6
* Çarpma 4 * 2 8
/ Bölme 9 / 2 4.5
Tamsayı
// 9 // 2 4
Bölme
Kalan
% 9 % 2 1
(mod)
** Üs alma 2 ** 3 8
🧩 Örnek:
a = 10
b = 3
print(a + b) # 13
print(a / b) # 3.333...
print(a // b) # 3
print(a % b) # 1
print(a ** b) # 1000
2🧩 Karşılaştırma (İlişkisel) Operatörleri
Bu operatörler True (Doğru) veya False (Yanlış) döndürür.
Operatö
Anlamı Örnek Sonuç
r
== Eşit mi 5 == 5 True
!= Eşit değil mi 5 != 3 True
> Büyük mü 7 > 3 True
< Küçük mü 4 < 2 False
Büyük veya eşit
>= 3 >= 3 True
mi
Küçük veya eşit
<= 5 <= 5 True
mi
3🧩 Mantıksal Operatörler
Mantıksal operatörler, koşulları birleştirmede kullanılır.
Operatör Anlamı Örnek Sonuç
and ve (1 > 2) and (3 < 2) True
or veya (5 < 2) or (3 < 4) True
not değil not(5 > 2) False
4🧩 Atama Operatörleri
Bir değişkene değer atarken veya mevcut değeri değiştirirken kullanılır.
Operatör Anlamı Örnek Açıklama
a değişkenine 5
= Atama a = 5
atanır
Toplayıp
+= a += 2 a = a + 2
ata
Çıkarıp
-= a -= 1 a = a - 1
ata
Çarpıp
*= a *= 3 a = a * 3
ata
/= Bölüp ata a /= 2 a = a / 2
Üs alıp
**= a **= 2 a = a ** 2
ata
🧩 İşlem Önceliği (Operator Precedence)
Python’da birden fazla işlem bir arada kullanıldığında, bazı işlemler önce yapılır.
Matematikteki kurallar geçerlidir.
🧩 Öncelik Sırası (Yüksekten düşüğe)
Sıra İşlem Türü Örnek
1 () Parantez içi (3 + 2) * 5
2 ** Üs alma 2 ** 3
3 *, /, //, % 10 / 2 * 3
4 +, - 5 + 2 - 1
Karşılaştırmalar (<, >, ==, !=,
5 a > b
<=, >=)
6 Mantıksal işlemler (not, and, or) a and b
🧩 Örnekler
print(3 + 4 * 2) # 11 (çarpma önce)
print((3 + 4) * 2) # 14 (parantez önce)
print(2 ** 3 ** 2) # 512 (sağdan sola işler)
print(10 / 2 + 3) # 8.0
print(not (5 > 3 and 2 < 4)) # False
🧩 Mini Etkinlik
Öğrencilerinizle yapabileceğiniz küçük bir alıştırma:
# Tahmin Et! Sonucu yazmadan önce düşün.
a = 2 + 3 * 4
b = (2 + 3) * 4
c = 10 / 2 ** 2
print(a, b, c) (14,20,2.5)
🧩 PYTHON’DA HATA KODLARI (ERROR TYPES)
Python bir hata bulduğunda programın çalışmasını durdurur ve ekrana bir hata mesajı verir.
Bu hata mesajının türünü (örneğin SyntaxError, ValueError vb.) öğrenmek, nerede yanlış
yaptığımızı anlamamızı sağlar.
🧩 1. SyntaxError (Yazım Hatası)
Python kurallarına uymadığımızda oluşur.
Örneğin: parantez, iki nokta veya tırnak eksikliği.
print("Merhaba" # parantez kapanmadı
🧩 Hata mesajı:
SyntaxError: unexpected EOF while parsing
✅ Düzeltme:
print("Merhaba")
🧩 2. NameError (İsim Hatası)
Tanımlanmamış bir değişkeni veya fonksiyonu kullanırsak oluşur.
print(sayi)
🧩 Hata mesajı:
NameError: name 'sayi' is not defined
✅ Düzeltme:
sayi = 10
print(sayi)
🧩 3. TypeError (Tür Hatası)
Farklı türdeki verilerle uygunsuz işlem yapmaya çalıştığımızda oluşur.
sayi = 10 tam sayı
yazi = "20" metin
print(sayi + yazi)
🧩 Hata mesajı:
TypeError: unsupported operand type(s) for +: 'int' and 'str'
✅ Düzeltme:
print(sayi + int(yazi))
🧩 4. ValueError (Değer Hatası)
Tür doğru ama değer yanlışsa oluşur.
Özellikle int(input()) kullanırken çok görülür.
yas = int("on")
🧩 Hata mesajı:
ValueError: invalid literal for int() with base 10: 'on'
✅ Düzeltme:
yas = int("10")
🧩 5. ZeroDivisionError (Sıfıra Bölme Hatası)
Matematikte tanımsız bir işlem yaptığımızda (örneğin 5 / 0) oluşur.
sonuc = 5 / 0
🧩 Hata mesajı:
ZeroDivisionError: division by zero
✅ Düzeltme:
payda = 0
if payda != 0:
print(5 / payda)
else:
print("Payda sıfır olamaz!")
🧩 6. IndexError (Dizin Hatası)
Bir listenin olmayan elemanına ulaşmaya çalıştığımızda oluşur.
liste = [10, 20, 30]
print(liste[5])
🧩 Hata mesajı:
IndexError: list index out of range
✅ Düzeltme:
print(liste[2]) # son eleman
🧩 7. KeyError (Sözlük Hatası)
Sözlükte bulunmayan bir anahtara (key) erişmeye çalıştığımızda oluşur.
ogrenci = {"ad": "Ahmet", "yas": 15}
print(ogrenci["okul"])
🧩 Hata mesajı:
KeyError: 'okul'
✅ Düzeltme:
print([Link]("okul", "Bilgi yok"))
🧩 8. IndentationError (Girinti Hatası)
Python girintiye (boşluklara) çok önem verir.
Kod hizası yanlışsa bu hata çıkar.
if True:
print("Merhaba")
🧩 Hata mesajı:
IndentationError: expected an indented block
✅ Düzeltme:
if True:
print("Merhaba")
🧩 9. ImportError (İçe Aktarma Hatası)
Var olmayan bir modül ya da hatalı bir isimle import yapılırsa oluşur.
import matematik
🧩 Hata mesajı:
ModuleNotFoundError: No module named 'matematik'
✅ Düzeltme:
import math
🧩 Python if Konu Anlatımı
🧩 1. if Nedir?
if, Python’da koşul (şart) kontrolü yapmak için kullanılır.
Yani:
🧩 Bir ifade doğruysa (True) belirli kodlar çalışır,
🧩 yanlışsa (False) o kodlar atlanır.
🧩 2. Temel Yazımı (Söz Dizimi)
if koşul:
# koşul doğruysa çalışacak kodlar
Örnek:
yas = 18
if yas >= 18:
print("Reşitsiniz.")
✅ Çıktı:
Reşitsiniz.
🧩 3. if - else Kullanımı
else bölümü, koşul sağlanmadığında çalışır.
yas = 15
if yas >= 18:
print("Reşitsiniz.")
else:
print("Reşit değilsiniz.")
✅ Çıktı:
Reşit değilsiniz.
🧩 4. if - elif - else Kullanımı
Birden fazla durumu kontrol etmek için elif (else if) kullanılır.
sayi = 0
if sayi > 0:
print("Pozitif sayı")
elif sayi < 0:
print("Negatif sayı")
else:
print("Sıfır")
✅ Çıktı:
Sıfır
🧩 5. Mantıksal Operatörlerle Kullanım
and, or, not gibi operatörler koşulları birleştirmede kullanılır.
yas = 20
ehliyet = True
if yas >= 18 and ehliyet == True:
print("Araç kullanabilirsiniz.")
else:
print("Araç kullanamazsınız.")
✅ Çıktı:
Araç kullanabilirsiniz.
🧩 6. İç İçe if (Nested if)
Bir if bloğunun içinde başka bir if olabilir.
yas = 20
ehliyet = False
if yas >= 18:
if ehliyet:
print("Araç kullanabilirsiniz.")
else:
print("Ehliyetiniz yok.")
else:
print("Yaşınız tutmuyor.")
✅ Çıktı:
Ehliyetiniz yok.
🧩 7. Kısa Yazım (Tek Satırda if)
Basit durumlarda tek satırda da yazılabilir:
print("Geçti") if 70 >= 50 else print("Kaldı")
✅ Çıktı:
Geçti
🧩 8. Karşılaştırma Operatörleri (Koşullarda Kullanılır)
Operatör Anlamı Örnek Sonuç
== eşit mi 5 == 5 True
!= eşit değil mi 5 != 3 True
> büyük mü 7>4 True
< küçük mü 2<5 True
>= büyük veya eşit mi 4 >= 4 True
<= küçük veya eşit mi 3 <= 2 False
🧩 9. Kullanıcı Girdisiyle Örnek
sayi = int(input("Bir sayı girin: "))
if sayi % 2 == 0:
print("Sayı çift.")
else:
print("Sayı tek.")
✅ Örnek çıktı:
Bir sayı girin: 7
Sayı tek.