welq t c`v_©weÁvb---mßg Aa¨vq GmGmwm cÖ¯‘wZ cixÿv- 2023 welq †KvW t 1 3 6
mgq--- 35 wgwbU m„Rbkxj cixÿv bs- 01 c~Y©gvb--- 20
cixÿv_©xi bvg t ...................................................................................................... ‡ivj bst ............................
[`ªóe¨: Wvb cv‡ki msL¨v cÖ‡kœi c~Y©gvb ÁvcK| ‡h †Kvb `yBwU cÖ‡kœi DËi `vI|]
17m
35 ms1 1400Hz.
40cm
20e
A
B
4000cm
5130ms1
P T
Q S U W
R f = 60Hz V
332 ms1 14525ms1.
welq t c`v_©weÁvb---mßg Aa¨vq GmGmwm cÖ¯‘wZ cixÿv- 2023 welq †KvW t 1 7 4
mgq--- 35 wgwbU m„Rbkxj cixÿv bs- 02 c~Y©gvb--- 20
cixÿv_©xi bvg t ...................................................................................................... ‡ivj bst ............................
[`ªóe¨: Wvb cv‡ki msL¨v cÖ‡kœi c~Y©gvb ÁvcK| ‡h †Kvb `yBwU cÖ‡kœi DËi `vI|]
17 350
20
S R
4m
A B C D
A B 01 s
welq t c`v_©weÁvb---mßg Aa¨vq GmGmwm cÖ¯‘wZ cixÿv- 2023 welq †KvW t 1 7 4
mgq--- 35 wgwbU m„Rbkxj cixÿv bs- 03 c~Y©gvb--- 20
cixÿv_©xi bvg t ...................................................................................................... ‡ivj bst ............................
[`ªóe¨: Wvb cv‡ki msL¨v cÖ‡kœi c~Y©gvb ÁvcK| ‡h †Kvb `yBwU cÖ‡kœi DËi `vI|]
2301 m 3s
25C
310 K
P R
60 m
B
P AB
P AB
-
welq t c`v_©weÁvb---mßg Aa¨vq GmGmwm cÖ¯‘wZ cixÿv- 2023 welq †KvW t 1 7 4
mgq--- 35 wgwbU m„Rbkxj cixÿv bs- 04 c~Y©gvb--- 20
cixÿv_©xi bvg t ...................................................................................................... ‡ivj bst ............................
[`ªóe¨: Wvb cv‡ki msL¨v cÖ‡kœi c~Y©gvb ÁvcK| ‡h †Kvb `yBwU cÖ‡kœi DËi `vI|]
20 m
1 1
20 cm 4000 ms 20C 344 ms 0C
1
332 ms
1C
A B
A B 20s
SONAR
0.25 s 1450 ms-1
welq t c`v_©weÁvb---mßg Aa¨vq GmGmwm cÖ¯‘wZ cixÿv- 2023 welq †KvW t 1 7 4
mgq--- 35 wgwbU m„Rbkxj cixÿv bs- 05 c~Y©gvb--- 20
cixÿv_©xi bvg t ...................................................................................................... ‡ivj bst ............................
[`ªóe¨: Wvb cv‡ki msL¨v cÖ‡kœi c~Y©gvb ÁvcK| ‡h †Kvb `yBwU cÖ‡kœi DËi `vI|]
100 KHz 3 108 ms–1
SI
300 Hz
115 cm.
9.251 cm 1452 ms–1 332 ms-1
welq t c`v_©weÁvb---mßg Aa¨vq GmGmwm cÖ¯‘wZ cixÿv- 2023 welq †KvW t 1 7 4
mgq--- 35 wgwbU m„Rbkxj cixÿv bs- 06 c~Y©gvb--- 20
cixÿv_©xi bvg t ...................................................................................................... ‡ivj bst ............................
[`ªóe¨: Wvb cv‡ki msL¨v cÖ‡kœi c~Y©gvb ÁvcK| ‡h †Kvb `yBwU cÖ‡kœi DËi `vI|]
A 17m
A 5000 Hz 5C
30 C A
200 m 0542 s
-1
20C 1C 06 ms
30C
800 m 25 s
welq t c`v_©weÁvb---mßg Aa¨vq GmGmwm cÖ¯‘wZ cixÿv- 2023 welq †KvW t 1 7 4
mgq--- 35 wgwbU m„Rbkxj cixÿv bs- 07 c~Y©gvb--- 20
cixÿv_©xi bvg t ...................................................................................................... ‡ivj bst ............................
[`ªóe¨: Wvb cv‡ki msL¨v cÖ‡kœi c~Y©gvb ÁvcK| ‡h †Kvb `yBwU cÖ‡kœi DËi `vI|]
2.4 m
0.44s, 0.50s, 0.52s 0.47s
Vocal chord
300C 16.6 m
20C
332 ms-1 1452 ms-1
4m
welq t c`v_©weÁvb---mßg Aa¨vq GmGmwm cÖ¯‘wZ cixÿv- 2023 welq †KvW t 1 7 4
mgq--- 35 wgwbU m„Rbkxj cixÿv bs- 08 c~Y©gvb--- 20
cixÿv_©xi bvg t ...................................................................................................... ‡ivj bst ............................
[`ªóe¨: Wvb cv‡ki msL¨v cÖ‡kœi c~Y©gvb ÁvcK| ‡h †Kvb `yBwU cÖ‡kœi DËi `vI|]
a
10cm
b
a b 350 ms1
a b
3s 456 m
300
welq t c`v_©weÁvb---mßg Aa¨vq GmGmwm cÖ¯‘wZ cixÿv- 2023 welq †KvW t 1 7 4
mgq--- 35 wgwbU m„Rbkxj cixÿv bs- 09 c~Y©gvb--- 20
cixÿv_©xi bvg t ...................................................................................................... ‡ivj bst ............................
[`ªóe¨: Wvb cv‡ki msL¨v cÖ‡kœi c~Y©gvb ÁvcK| ‡h †Kvb `yBwU cÖ‡kœi DËi `vI|]
(ms)
500 s
1
100000 Hz 332 ms
A B C
17m
A B CD A 2s
B
30C
A C
B
welq t c`v_©weÁvb---mßg Aa¨vq GmGmwm cÖ¯‘wZ cixÿv- 2023 welq †KvW t 1 7 4
mgq--- 35 wgwbU m„Rbkxj cixÿv bs- 10 c~Y©gvb--- 20
cixÿv_©xi bvg t ...................................................................................................... ‡ivj bst ............................
[`ªóe¨: Wvb cv‡ki msL¨v cÖ‡kœi c~Y©gvb ÁvcK| ‡h †Kvb `yBwU cÖ‡kœi DËi `vI|]
1450 ms-1 36 AB A B
B
A B
AB 1.2 km
B
60% 25C B
v =350ms-1 v =400ms-1
P Q
P Q 04 m
Q
P Q 30
002 m 332 ms-1
875 cm)
54 kmh1 1735 km
5
welq t c`v_©weÁvb---mßg Aa¨vq GmGmwm cÖ¯‘wZ cixÿv- 2023 welq †KvW t 1 7 4
mgq--- 35 wgwbU m„Rbkxj cixÿv bs- 11 c~Y©gvb--- 20
cixÿv_©xi bvg t ...................................................................................................... ‡ivj bst ............................
[`ªóe¨: Wvb cv‡ki msL¨v cÖ‡kœi c~Y©gvb ÁvcK| ‡h †Kvb `yBwU cÖ‡kœi DËi `vI|]
A B 0.12
20 C
24 m
A B C
A B
B C B C A
2m
17m 25C
2s
SONAR 3s 1500 m
1
20C 1450ms