PYTHON PROGRAMLAMA
DİLİ
HAZIRLAYAN: ABDULLAH SARIBATUR
DERLEYİCİLER
• Derleyiciler, bir programlama dili ile yazılmış kaynak kodları donanımın anlayabileceği makine koduna
yani, hedef koda dönüştürür.
• Derleyiciler, kaynak kod içeriğini dönüştürerek hedef kod içeren bir dosya oluşturur. Derlenerek
oluşturulan popüler dillere örnek olarak C, C++, Java ve C# verilebilir.
HATA AYIKLAYICILAR
• Hata ayıklayıcılar, programcının bir programdaki olası hataları bulmasına ve düzeltmesine olanak
sağlayarak programın doğru çalışması için yardımcı olur.
• Hata ayıklayıcı programlar ile programın hangi satırlarında hata olduğu belirlenir. Programcı,
değişkenlerin değerlerine bakarak neyin yanlış gittiğini anlayabilir.
BÜTÜNLEŞTİRİLMİŞ GELİŞTİRME ORTAMLARI
• Çoğu yazılım geliştirici bütünleştirilmiş geliştirme ortamlarını (integrated development environment-IDE)
kullanır.
• Bu ortamlar, editörleri, hata ayıklayıcıları ve diğer programlama yardımcılarını kapsar.
• [Link] sitesinde bulunan ve ücretsiz bir şekilde indirip kullanabileceğiniz IDLE bu program
geliştirme ortamlarından biridir.
IDLE GELİŞTİRME ORTAMI
DEĞERLER VE DEĞİŞKENLER
BU BÖLÜMDE;
✓ PYTHON PROGRAMLAMA DİLİNDE DEĞERLER VE DEĞİŞKENLER KONUSUNDA BİLGİ SAHİBİ
OLACAK,
✓ VERİ TÜRLERİNİ TANIYACAK,
✓ FARKLI DEĞİŞKENLERİ KULLANAN PROGRAM YAZABİLECEKSİNİZ.
DEĞİŞKEN OLUŞTURMA
• Değişkenler, programın çalışması için gerekli olan verileri
depolamak için kullanılan yapılardır.
• Diğer birçok programlama dilinin aksine, Python’da değişken
tanımlamak için bir komut yoktur.
• Bir değişkene ilk değerini atadığınızda değişkeni oluşturmuş
olursunuz.
DEĞİŞKEN OLUŞTURMA
• Değişkenlerin herhangi bir veri türü ile tanımlanması
gerekmez.
• Ayrıca dilediğiniz zaman değişkene farklı değerler
vererek veri türünü değiştirmekte özgürsünüz.
• String (alfa nümerik) türdeki veriyi çift ya da tek tırnak
arasına alarak değişkene atarız.
• Sayısal türdeki değerler ise herhangi bir karakter
olmadan değişkene atanır.
DEĞİŞKENLERİN DEĞERLERİNİ GÖSTERME
• Python’da print() fonksiyonu değişkenlerin değerini
ekranda göstermek için sıklıkla kullanılır.
• Bir metin ve değişkeni birleştirmek isterseniz +
karakterini kullanabilirsiniz.
• İki alfa nümerik türdeki değişkeni birleştirmek için de
bu karakteri kullanın.
• Sayısal ifadeler ile kullanımında + işareti toplama işlevi
görür.
GLOBAL DEĞİŞKENLER
• Bir fonksiyonun dışında tanımlanan değişkenler global değişken olarak bilinir.
• Global değişkenler programın her yerinde tanınır ve kullanılabilir.
• Şu ana dek kullandığımız tüm değişkenler global değişkendi.
YEREL DEĞİŞKENLER
• Bir fonksiyonun içerisinde tanımlanan değişkenler yerel değişken olarak bilinir.
• Yerel değişkenler yalnızca tanımlandığı fonksiyonun içerisinde tanınır ve kullanılabilir.
GLOBAL VS YEREL DEĞİŞKENLER
Peki, bir programda aynı isimde hem yerel hem de global değişken tanımlarsak ne olur?
• Fonksiyonun içerisinde tanımladığımız değişken yerel olacaktır ve yalnızca bu fonksiyonun içinde
kullanılabilecektir.
• Aynı addaki global değişken olduğu gibi yani küresel olarak kalacaktır ve değerini muhafaza edecektir.
GLOBAL ANAHTAR KELİMESİ
• Normalde, bir fonksiyonun içerisinde tanımladığımız bir değişkenin yerel olacağını ve yalnızca bu
fonksiyonun içerisinde kullanılabileceğini belirtmiştik.
• Bir fonksiyonun içinde global bir değişken oluşturmak isterseniz global sözcüğünü kullanabilirsiniz.
• Bu sözcüğü kullanarak oluşturulan değişkenler küresel kapsama sahip olur, yani programın her yerinde
tanınır.
GLOBAL ANAHTAR KELİMESİ
• Ayrıca, bir fonksiyonun içinden global bir değişkenin değerini değiştirmek isterseniz gene global anahtar
sözcüğünü kullanın:
HADİ BİRAZ EGZERSİZ YAPALIM!
• Şimdiye kadar öğrendiklerimizi beraber test etmeye
ne dersiniz?
• Bu bağlantıya tıklayıp alıştırmalar sayfasına gidelim.
PYTHON’DA VERİ TÜRLERİ
• Programlamada veri türleri önemli bir konudur.
• Değişkenler farklı veri türlerini depolayabilir ve farklı veri türleri de farklı işler yapabilir.
• Python varsayılan olarak aşağıdaki yerleşik veri türlerine sahiptir.
Kategori Veri Türleri
Metin türleri str
Sayısal türler int, float, complex
Boolean türü bool
Liste – Dizi – Aralık türleri list, tuple, range
Eşleme türleri dict
Set (Seri) Türleri set, frozenset
Binary (ikilik) türleri bytes, bytearray, memoryview
NOT: Biz dersimizde bunların hepsini işlemeyecek, sadece belli başlılarına değineceğiz.
VERİ TÜRÜNÜ BULMA
• Herhangi bir nesnenin veri türünü öğrenmek için type() fonksiyonunu kullanabiliriz.
VERİ TÜRÜNÜ AYARLAMA
• Daha önce de ifade ettiğimiz gibi, Python’da bir değişkene bir değer ataması yaptığınızda otomatik
olarak onun türünü de ayarlamış oluyorsunuz.
Örnek Veri Türü
x = "Hello World" str
x = 20 int
x = 20.5 float
x = 1j complex
x = ["apple", "banana", "cherry"] list
x = ("apple", "banana", "cherry") tuple
x = range(6) range
x = {"name" : "John", "age" : 36} dict
x = True bool
VERİ TÜRÜNÜ DEĞİŞTİRME
• Bazı durumlarda bir değişkeni veya değeri istediğimiz formatta almak isteyebiliriz. Bunun için aşağıdaki
gibi dönüştürme fonksiyonları kullanabiliriz:
Örnek Dönüşüm Yönü
tamSayi = 5
int > str
metin = str(tamSayi)
metin = '12'
str > int
tamSayi = int(metin)
ondalikSayi = 12.47
float > int
tamSayi = int(ondalikSayi)
tamSayi = 33
int > float
ondalikSayi = float(tamSayi)
tamSayi = 1
int > bool
boolDeger = bool(tamSayi)
HADİ BİRAZ EGZERSİZ YAPALIM!
• Şimdiye kadar öğrendiklerimizi beraber test etmeye
ne dersiniz?
• Bu bağlantıya tıklayıp alıştırmalar sayfasına gidelim.
PYTHON’DA SAYISAL VERİ TÜRLERİ
• Python’da üç sayısal veri türü vardır:
➢ int – tam sayılar
➢ float – ondalıklı sayılar
➢ complex – karmaşık sayılar
• Bir değişkene sayısal bir değer verdiğinizde bunlardan hangisi olduğunu da belirlemiş oluyorsunuz.
❖ x = 1 # int
❖ y = 2.8 # float
❖ z = 1j # complex
1) INT (INTEGER = TAM SAYI)
• Tam sayı türüdür.
• Pozitif, negatif ya da 0 olabilir.
• Sonsuz uzunlukta olabilir.
2) FLOAT (ONDALIKLI SAYI)
• Bir ya da daha fazla ondalık
basamağa sahip sayıdır.
• Pozitif ya da negatif değer
alabilir.
2) FLOAT (ONDALIKLI SAYI)
Float, 10’un kuvvetini ifade eden bir "e" harfi ile bilimsel gösterim şeklinde de kullanılabilir.
3) COMPLEX (KARMAŞIK SAYI)
• Matematikteki karmaşık sayıların gösterimi için kullanılan sayısal türdür.
• Sanal (imajiner) kısmı "j" harfi ile ifade edilir.
• Yazımı: z = a + bj
TÜR DÖNÜŞTÜRME
• Sayısal türler arasında, bir veri türünden diğerine
int(), float(), and complex() metotlarını
kullanarak dönüştürme yapabiliriz.
• NOT: Karmaşık sayıları diğer sayı türlerine
dönüştüremezsiniz.
RASGELE SAYILAR
• Python’da rasgele sayı üretmek için bir fonksiyon bulunmamaktadır.
• Ama rasgele sayılar üretmek için kullanabileceğimiz random adında tümleşik bir modüle sahiptir.
• Kullanımı: [Link](başlangıç, bitiş, adım_sayısı)
• Örnek: Aşağıdaki gibi bir kullanım, random modülünü içeri aktarıp (programınıza dahil edip) programı
her çalıştırdığınızda ekranda 1 ve 9 arasında rasgele sayı gösterir.
HADİ BİRAZ EGZERSİZ YAPALIM!
• Şimdiye kadar öğrendiklerimizi beraber test etmeye
ne dersiniz?
• Bu bağlantıya tıklayıp alıştırmalar sayfasına gidelim.
TEŞEKKÜRLER...
• Bu sunuyu da bitirdik. Ancak,
daha öğrenecek çok şeyimiz var.
• Öğrenme aşkınızı hiçbir zaman
kaybetmeyin!
Abdullah SARIBATUR