Exponents and Logarithms Practice Questions
Exponents and Logarithms Practice Questions
PZz_© Aa¨vq
m~PK I jMvwi`g ¯‹
John Napier
wUk MwYZwe` Rb †bwcqvi (1550Ñ1671) †K ¯^vfvweK jMvwi`‡gi
Exponents and Logarithms RbK ejv nq| ¯ ^vfvweK jMvwi`g‡K †bwcqvb jMvwi`gI ejv nq|
wZwb cÖ_g m„k„•Ljfv‡e decimal point Gi e¨envi ïiæ K‡ib|
A b yk xj b x 4 . 1
M (am )n = a m + n
3 3 3
N am ÷ a n = am ÷ n a2 a5 b5 a5
28. ab †h‡Kv‡bv msL¨v Ges n †h‡Kv‡bv abvZ¥K c~Y© msL¨v n‡j wb‡Pi K() b2
L
b5
3
() M () a5
()b5
†KvbwU mwVK? (mnR) a–2b
K (ab)n =abn (ab)n = an bn
e¨vL¨v : ( ) a3b–4
–3
= (a– 2 – 3b1 + 4)–3 = (a– 5b5)–3
3
n 5 5
a–n b 1
M (ab) = n
n an
N ()a
=
b–n
= (a ) 5 = 5 3 = (ba )5
b
29. wb‡Pi †Kvb ivwkwUi mwVK gvb 1?
b
(mnR)
(ba )5
9n – 4m
3 3
4n –1
3 3
–2
45. Gi gvb wb‡Pi †KvbwU? (ga¨g)
K4.4 L 4÷4 N [(3x–1 ) –2] 3n – 2m
2n –1 K 2m – 3n 2m + 3n M1 N 3n – 2m
m –1
a 46. –1 –1
(a + b ) Gi gvb KZ? (ga¨g)
30. n Gi mwVK gvb wb‡Pi †KvbwU? (mnR)
a a+b ab
K ab L a+b M
am–n L a m+n M am/n N amn ab a+b
31. a 0 Ges n FYvZ¥K c~Y©msL¨v n‡j an Gi gvb wb‡Pi †KvbwU? 47. xa–b xb–c xc–a Gi gvb wb‡Pi †KvbwU? (ga¨g)
(mnR) 1 Lx M x2abc N xabc
n 1 1 48. [(3x–1)–2]–1 Gi gvb wb‡Pi †KvbwU? (ga¨g)
K L n –n N a – a–n
a a a 1 1 9 3
K L M
32. a 0 n‡j a= ? (mnR) x 9x x2 2x
1 49. (5)0 = KZ? (mnR)
K0 1 Ma N
a K 5 L0 1 N5
n l m
1 al am an
33. xm x –n = KZ?
xm + n L xm – n Mx –mn N xmn
(ga¨g) 50. ( ) ( ) ()
am
an
al
= KZ? (KwVb)
1 L amln Ma N alm + mn + nl
34. 5 20 = KZ? (mnR) 3 5 3 –5
K0 L2 5 N 10
51. () ()
4
4
Gi gvb wb‡Pi †KvbwU? (ga¨g)
e¨vL¨v : 5 20 = 5 1 [ a0 = 1] = 5 3
K0 1 M2 N
35. am an a–p Gi mijgvb wb‡Pi †KvbwU? (mnR) 4
65
(32) 3 Gi gvb wb‡Pi †KvbwU?
4
K a–mnp L am + n + p M am – n – p am + n – p 52. (ga¨g)
9
36. am an = am n‡j n Gi gvb wb‡Pi †KvbwU? (mnR)
2 L4 M6 N8
0 L am Ma N1
37. (4–1)–1 Gi mwVK gvb wb‡Pi †KvbwU? (mnR) 53. 55 57 5 –12 Gi gvb wb‡Pi †KvbwU? (ga¨g)
K5 L 49 M 100 1
1 1
K 4 M N 16
4 16 enyc`x mgvwßm~PK enywbe©vPwb cÖ‡kœvËi
–1
1 1 4
e¨vL¨v : (4 ) = –1 –1
() 4
= =1 =4
1 1
54. wb‡Pi Z_¨¸‡jv j¶ Ki :
1
a a =a
m n m+n
4 i. ii. an =
38. 57 52 56 = KZ? (ga¨g) an
iii. a = 1, hLb a 0
1
K5 L 52 N 5–2 wb‡Pi †KvbwU mwVK? (ga¨g)
5
K i I ii L ii I iii Mi I iii i, ii I iii
w` Uv½vBj †Møvwiqvm K¨v‡WU ¯‹zj
55. m, n †h‡Kv‡bv c~Y© msL¨v n‡jÑ e¨vL¨v : 4x + 1 = 2x – 2 ev, (22)x + 1 = 2x – 2
n n ev, 22x + 2 = 2x – 2 ev, 2x + 2 = x – 2
i. (am) = amn ii. (ab) =anbn
m ev, 2x – x = – 2 – 2 x = – 4
a am
iii. () b
= m
b 71. n
3 =
1
27
n‡j n Gi gvb KZ? (ga¨g)
wb‡Pi †KvbwU mwVK? (ga¨g) 1
K i I ii L ii I iii M i I iii i, ii I iii K2 3 M4 N
2
56. wb‡Pi Z_¨¸‡jv jÿ Ki : 6 1
72. Gi gvb wb‡Pi †KvbwU? (ga¨g)
i. 5 53 = 55 n‡j = 2 ii. am ÷ an = am÷n 64
0
iii. ( 5) = 1 1 1 1 1
wb‡Pi †KvbwU mwVK? (ga¨g) K L M
3 4 8 2
K i I ii L ii I iii i I iii N i, ii I iii 3 1
43 : n Zg g~j 1
= 2n 3 4.
4 (
= 2n(3 1) )
mvaviY enywbe©vPwb cÖ‡kœvËi n.
=2 2=2 n+1
K2 L6 8 N
1
8
81. (3 .2) + 3.2
4
1 1
3 3
Gi mijgvb wb‡Pi †KvbwU? (KwVb)
1 3 3 3 3
66. (5 ) 5
2
1
2 Gi gvb wb‡Pi †KvbwU? (ga¨g)
K 3 .2 6 M9 N
2
25
1
L 20 M 15 N 10
82. (2x –1
3
x2 ) –6
Gi mijgvb wb‡Pi †KvbwU? (KwVb)
2
67. 50 Gi gvb wb‡Pi †KvbwU? (mnR) x2 x2 x2 x2
K L N
K2 5 L5 5 M5 3 5 2 16 128 64 32
68. 3 Gi Nbg~j KZ? (ga¨g) enyc`x mgvwßm~PK enywbe©vPwb cÖ‡kœvËi
1 1 1
3 6 9
K3 3 M3 N3 83. wb‡Pi Z_¨¸‡jv jÿ Ki :
2 2 3 1
1
69. ( 3) 3
( ) = KZ?
2
(mnR) i.
3
8 =2 2
5
ii. 8 8 =
4 2 4
8
4 27 4 27 4
M
4
K L iii. 8 = 8 8
27 4 27 4
70. 4x + 1 = 2x – 2 n‡j x = KZ? (ga¨g) wb‡Pi †KvbwU mwVK? (ga¨g)
K 2 L 3 4 N 6 K i I ii L i I iii ii I iii N i, ii I iii
w` Uv½vBj †Møvwiqvm K¨v‡WU ¯‹zj
3 1 3 3 1
84. ( 3) = 3
x+1
( ) 3 2x + 1
n‡j Ñ = a2 x 3 ( ) 3
= a2x3
(3)
x + 1 2x – 1 2x 1 3 2
a a3
i.
2
=
3
ii. x + 1 =
3 = a2x–1 = =
x x
iii. x = 5 4 4 6
wb‡Pi †KvbwU mwVK? (KwVb) 88. x .a mij gvb KZ? (ga¨g)
K i I ii i I iii M ii I iii N i, ii I iii 3 3 1 1
x+1 2x – 1 K ax Lx a 3 N 3
2x + 1 x a a
e¨vL¨v : ( 3)
x+1
= ( 3)3
ev, 3
2
=3
3
4
1 1 1
x + 1 2x – 1 e¨vL¨v :
4 6
x .a = (x–4. a ) = (x ) (a–6)4 –6 4 –4 4
ev,2
=
3
ev, 3x + 3 = 4x – 2 1 1 3
(4) . (6) . –
x=5 =x 4
a 4
= x–1a 2
85. wb‡Pi Z_¨¸‡jv jÿ Ki : 1 1 1 1
= 3= 3=
1
x 1 1 x 2 x a x a3
i. 2 64 n‡j x = 6 ii. x4 = n‡j x = 3 a
81 89. cÖ`Ë ivwkwUi mij gvb KZ? (ga¨g)
3x +1 2x + 9 7 1 1 1
iii. 9 n‡j =3 x=
4 K 3 L x
1
M 2
x x x
wb‡Pi †KvbwU mwVK? (ga¨g) 1 –3
87. (a
1
2
3
x ) 3
ivwkwUi mij gvb KZ? (ga¨g) 92. ivwk؇qi ¸Ydj KZ? (ga¨g)
5 13
3 3 2 K0 L1 M 126 12 6
a a x x
L M N 2 3 4+9
x x a
3
3 2
e¨vL¨v :
2
123
3
122 = 12
( ) = 12( ) = 12
+
3 2 6
13
6
a
1 –3 1 –3 –3
e¨vL¨v : a ( –
2 3
x ) = (a ) ( x) –
2 3
94. †Kvb k‡Z© a = a n‡j, x = y n‡e? x y 102. 8x = 23x n‡j, x Gi gvb KZ?
a 0, a 1 L a 0, a 1 K 0, 2 0, 1 M 0, 3 N 1, 1
x
Ma0 Na1 103. 25 = 125 n‡j x Gi gvb KZ?
95. an cÖZx‡K a, n Gi g‡a¨ m¤úK© wb‡Pi †KvbwU? 3 2
L M3 N5
n msL¨K a-Gi µwgK ¸Ydj 2 3
L n msL¨K a-Gi µwgK we‡qvMdj 3
104. 2 2 = KZ?
M n msL¨K a-Gi µwgK †hvMdj
3 5 6 5
N n msL¨K a-Gi µwgK fvMdj K ( 2)4 4 M ( 4)6L ( 4)
x y z
3 3 105. a = b, b = c, c = a n‡j xyz =?
96. 5. 5 Gi gvb wb‡Pi †KvbwU? K3 L2 1 N 1
3 2x + 2
K 5
6
L 4 M ( 5) ( ) 3 6
3
25
106. 2 = 32 n‡j x Gi gvb KZ?
3 7
1
x K1 M N7
97. 7 = n‡j, x = KZ?
49 2 2
K 1 2 M1 N2 3
107. x2 = 64 n‡j x = KZ?
98. 324-Gi m~PKxq ivwk †KvbwU?
4 4 K 3 L 2 2 N 3
K (2 3) (3 2) M (2 5)4 N (5 2)4 108. x2 = (xab xab)c n‡j ab Gi gvb wb‡Pi †KvbwU?
3x 7 3x 7
99. 9 =3 n‡j, x = KZ? 1 L0 M3 N2
5 1 7 109. a, x, y R, n N Ges a 1 n‡jÑ
K L M3
3 3 3 i. a0 = 1 ii. x = y hLb ax = ay
x+1
100. 4 = 64 n‡j x Gi gvb KZ? 1
iii. a n = n
K 1 2 M3 N4 a
wb‡Pi †KvbwU mwVK?
w` Uv½vBj †Møvwiqvm K¨v‡WU ¯‹zj
m1
Ki I ii L ii I iii
I iii Mi i, ii I iii m
4 1 4 .4
m+1
A b yk xj b x 4 . 2
1. 3 3 Gi 3 wfwËK jM KZ? 1
12. logx 27 = 3 n‡j, x Gi gvb KZ?
4 3 3 2
K M N 1 1
3 2 4 3 K 3 L M 3
2. logx 9 = 2, x Gi gvb wb‡Pi †KvbwU? 3 3
3.
K 2
log
L 3
16 Gi gvb KZ?
3 N 18
(p)
13. log10 q = KZ?
2 K log10 (p q) log10 p log10 q
K2 L3 M4 8 M logp 10 logq 10 N log (p10 q10)
4. 2 2 Gi 2 wfwËK jM KZ? 14. 3 log10 2 + 2 log10 2 Gi gvb †KvbwU?
3 2 3 4 log10 32 L log10 16
L M N M log10 8 N log10 4
2 3 4 3
1 15. 7 7 Gi 7 wfwËK jM KZ?
5. log3
9() Gi gvb KZ?
K
1
3
M2 N3
K3 L 3 2 N2 2 2
6. loga 200 = 2 n‡j a Gi gvb KZ n‡e? 16. loga a = 1 †hLv‡bÑ
3 i. a > 0 ii. a 0
10 2 L5 2 M5 3 N 10 5 iii. a 1
7. log10x = 3 n‡j, x Gi gvb KZ? wb‡Pi †KvbwU mwVK?
K 30 L 10 M x 3 10 3 K i I ii i I iii M ii I iii N i, ii I iii
8. log 7 Gi gvb KZ? 17. a > 0, b > 0 Ges a, b R n‡jÑ
7
1 i. loga Mr = M loga r ii. loga b logb a = 1
K 2 M 7 N7
2
9. 729 Gi jM 4 n‡j, wfwË KZ? [ w`. †ev. Õ15 ] iii. loga ( 3
a. a =
5
6
)
K6 3 L6 3 3 N3 wb‡Pi †KvbwU mwVK?
3 K i I ii L i I iii ii I iii N i, ii I iii
10. 3 3 Gi 9 wfwËK jM KZ?
2 8 18. 10 wfwËK log Gi †ÿ‡ÎÑ
L1 M N4 i. log1 = 0 ii. log 0 = AmsÁvwqZ
3 3
11. log2 + log4 + log8 + .......... avivwUi mvaviY AšÍi †KvbwU? iii. log 100 = 2
K2 L4 log2 N 2 log2 wb‡Pi †KvbwU mwVK?
K i I ii L i I iii M ii I iii i, ii I iii
0 L1 M3 N4
44 : jMvwi`g e¨vL¨v : loga1 = loga a0 = 0 logaa = 0 1 = 0
20. ax = N, (a > 0, a 1)n‡j N Gi a wfwËK jM KZ? (mnR)
mvaviY enywbe©vPwb cÖ‡kœvËi x = logaN L a = logx N
2
(1)
e¨vL¨v : log3 9 = log3 3 = log3(3 )
1
x= 5
= log33 = 2log33 = 21 = 2 44. logx27 = – 3 n‡j x Gi gvb wb‡Pi †KvbwU? (ga¨g)
K1 L2 3 N4
1
30. loga a Gi gvb wb‡Pi †KvbwU? (ga¨g) 45. logx3y2 = a n‡j xa Gi gvb KZ? (ga¨g)
1 K3 L2 3y2 N 3y
Ka L –1 N1 e¨vL¨v : logx3 y2 = a xa = 3y2
a
1 46. logaa4 Gi gvb KZ? (mnR)
1
e¨vL¨v : a1 = a logaa = 1 1 4
K 4 M2 N
2 3
31. logax = 1 n‡j wb‡Pi †KvbwU mZ¨? (mnR)
47. log864 Gi gvb KZ? (mnR)
x=a L x=1 M a=1 N x= a
K1 2 M3 N4
e¨vL¨v : logax = 1 msÁvbymv‡i, a1 = x x = a
48. log7 + log3 = ? (mnR)
32. †Kvb k‡Z© loga1= 0? (ga¨g) K log10 L log73 M 7log3 log21
Ka>0 L a1 e¨vL¨v : log7 + log3 = log (7 3) = log21
a > 0, a 1 N a > 1, a 2 49. 5log3 – log9 Gi mwVK gvb wb‡Pi †KvbwU? (ga¨g)
33. 5 5 Gi 5 wfwËK jM KZ? (ga¨g) K log3 L log9 log27 N log2
3 5 35 243
L 5 M N5 e¨vL¨v : 5log3log9 = log3 log9 = log 9 = log 9 = log27
5
2 2
3
3 3 3
50. 4 log5 – log125 = ? (ga¨g)
e¨vL¨v : log55 5 = log552 = 2 log55 = 21 = 2 log5 L log4 M log23 N log25
54 625
3 e¨vL¨v : 4log5log125 = log5 log125 = log 125 = log125 = log5
4
2 3 1 1 3 3 3
K M N = 2 (log103 + 2 log102) (x + 1) = 2 (x +1) (x + 1) = 2
3 2 3 2
1 1
K L 2 4 N 16
6 4 2
86. logab Gi wfwË KZ?
a Lb M 10 N ab
87. log16913 Gi gvb KZ?
1
K 13 L0 M 69
2
88. log234 = 3 †K m~P‡Ki gva¨‡g wjL‡j wb‡Pi †KvbwU mwVK?
23 = 34 L 32 = 34
M 34 = log 3 N 3 log 2 = 34
1
89. log2 = KZ?
16
K2 L4 4 N 32
90. log93 = KZ?
1 1
K M2 N3
3 2
91. logx (251 ) = 2 n‡j x Gi gvb KZ?
1 1
K L M5 5
5 5
3 3 3 3 3 3
ab bc cd
92. log 3 + log 3 + log 3 = KZ?
c d a
logb6c3 L logb3c3 M loga3b3 N log a2b6
93. loga x = 1 n‡j wb‡Pi †KvbwU mZ¨?
x=a Lx=1
Ma=1 N x Ges a mgvb n‡Z cv‡i bv