le; vkSj dk;Z
10. (a) (20, 12) y-l-i- = 60 oSdfYid fof/% 19. (a) le; {kerk
dqy
{kerk dqy 12 15 20
lkFkZd
® 14 fnu 30
dk;Z
dk;Z le; (A + B + C)
= (12 15) (15 20) (20 12)
J ® 20 fnu 3 fooku® 35 fnu 12 420
3600
60 = =5 fnu vyh ® 12 fnu 35
J + R ® 12 fnu 5 720
vr%rhukssa }kjk fd;k x;k ,d fnu esa dqy
({kerk)
{kerk® 3 2 15. (b)
xksfoan
8 fnu
15 dk;Z= 30 + 12 – 35 = 7
jkgqy vdsys gh dejs dks jax ldrk gS ( dqydk;Z
)
jghe 12 fnu10
120 ,d lkFk •kyh jsr ds xîôs dks Hkjus esa yxk
60
= = 30 fnu lq/hj 15 fnu 8 420
2 le; = = 60 fnu
oSdfYid fof/: (xksfoan
+ jghe + lq/hj) }kjk fy;k x;k le; 7
12 20 120
20. (c) le; ({kerk)
40
jkgqy }kjk fy;k x;k le;
= = (15 10 8) = fnu A 10 fnu 1 ( dqy dk;Z
)
20 – 12 11
= 30 fnu 16. (d)
10
11. (d) v#.k ;g dke iwjk dj ldrk gS B 5 fnu 2
{kerk
×6 (A + B) dk 2 fnu dk dk;Z
= 3 × 2 = 6 bdkbZ
fnu dqy dk;Z
A ® 27 2 'ks"k dk;Z
10 – 6 = 4 bdkbZ
2 12
1
B ® 54 fnu 54 bdkbZ 4 1
3 18 C dh {kerk= 3 – 1 3
A+B+C®9 fnu 6
×6
C }kjk dk;Z dk
60% iwjk djus esa yxk
1
v#.k }kjk bl dk;Z ds Hkkx dks iwjk {kerk® 2 1 3
djus 3
6
th
le; = 10 5 3 18 fnu
1 8 8
esa yxk le;= × 18 = 3 fnu vc , dk;Z dk 9 = 54 = 48 bdkbZ 21. (d) B+C 40 1
6 9
40
12. (a) {kerk dqy 48 A + B + C 20
C }kjk fy;k x;k le; = = 16 fnu 2
dk;Z 3 dh {kerk= 2 – 1 = 1
A ® 6 fnu 2 17. (b)
A
12 A }kjk dk;Z dks iwjk djus esa yxk le;
B ® 4 fnu 3
40
A }kjk 2 fnu esa fd;k x;k dk;Z = = 40 fnu
1
= 2 × 2 = 4 bdkbZ
22. (d) 10, 15, 12 dk y-l-i- = 60
'ks"k dk;Z
= 12 – 4 = 8 bdkbZ
'ks"k dk;Z iwjk djus esa muds }kjk fy;k x;k
8 3 iz'ukuqlkj
,
le; = = 1 fnu A+B
5 5 C
dk;Z iwjk djus esa yxk dqy le; le; 20 fnu 8 fnu
3 3
= 2 + 1 = 3 fnu {kerk ×5 ×n 6 45
5 5 A+B+C dh {kerk=
13. (b) 35% 6 fnu dqydk;Z 100 + 8n = 180 2
100 + 8n = 180 n = 10 15
100%
120
fnu (A + B + C) }kjk dk;Z djus esa fy;k x;k le; =
2
bdkbZ
/fnu
7
{kerkdqy 180
fnu 60 2
= = 12 vHkh"V le;= =8 fnu
fnu7 dk;Z
120 (2 3 10)
tkWtZ
®
7
15
120 ×6
3 18 oSdfYid fof/%&
tkWtZ
+ fte
® 12 fnu 10 A 60% =
5 ×6
30 5
A + B + C }kjk
dk;Z djus esa fy;k x;k
{kerk 7 3 18. (a) ×5
2 10
150
2 10 15 12
fte }kjk dk;Z iwjk djus esa fy;k x;k le;
B 40%
5 ×5
25
6 le;
(10 15) (15 12) (10 12)
120 iz'ukuqlkj
, 3600
= = 40 fnu ekuk, C dh {kerk= n 8 fnu
3 450
14. (a) 12, 15 vkSj20 dk y-l-i- = 60 A +B C
le; {kerk
23. (d) dqy
le; 10 fnu 4 fnu
A 12
{kerk ×11 ×n
A + B 12 4 dk;Z
5
3
4 B + C 16 48
B 15 60
dqy dk;Z
110 + 4n = 150
C 20 3 2
110 + 4n = 150 C + A 24
n = 10
60 C }kjk dk;Z dks iwjk djus esa yxk le; (A + B + C) }kjk dk;Z dks iwjk djus esa yxk
A + B + C ds }kjk fy;k x;k le;=
12 150 48 2
=5 fnu =
10
= 15 fnu le; = 9
= 10.67 fnu
Selected gaS
Selection fnyk,axs 74 Aditya Ranjan (Excise Inspector)