Romeo Padilla School of Education & Arts

ALL PROGRAM-1st Year

Course Code GE 123

Course Description Readings in Philippine History
Module Title HISTORY AND HISTORIOGRAPHY

I. INTRODUCTION:

This module will discuss the meaning of history (etymological

development), historical methodology and
historiography. Emphasis will be given to the effort of
Filipino scholars to develop a Filipino philosophy as
basis of historical interpretation.

Let us begin!

II. PRE- DISCUSSION ACTIVITY:

Exploring History: My Historical Timeline

Objective:
This activity is encouraging you to reflect on your personal timelines and consider the
meaning and relevance of history and historiography in your lives.
Materials Needed:
• Paper or digital document for each student
• Writing utensils or digital devices
• Optional: Images or symbols related to historical events
Instructions:

1. Introduction:
• How do you define the term “history” and what does it means to you personally?
• Why studying history might be important to you?
2. Personal Timeline Reflection:
• Create a simplified personal timeline, marking significant events or milestones.
You may include personal events (birthdays, graduations, experiences, etc.) and
broader historical events that had an impact on you.
3. Reflection:
 Romeo Padilla School of Education & Arts
ALL PROGRAM-1st Year

• Write a brief reflection on why you chose those certain events for your timeline?

4. Were you able to finish the task?

5. Did you have fun listing down your ideas?
6. How did creating this timeline make you think differently about history?

Let us analyze why this activity is important.

[Link]
A. History and Its Importance
History pertains to study of the written events significant to a particular society. It came
from the Greek word “historia” which means “to search or look into”. It deals with the science
that describes and examines past events significant for a specific group of people. Studying
history is important for the following reasons:
1. We could determine and understand the contribution of our ancestors in the foundation of
our humanity, origin, and inherent culture. History gives us an overview of our humanity and
society
2. We could understand the task in the present and future if we study the history. The events in
the past have relation to our present and future. It gives meaning in different things and events
in our society.
3. History can be used to examine and forecast the things in the environment and society.
History can teach us to appreciate culture, love, and respect other people in the world.
4. History can give us a deeper understanding of different problems and it can offer solutions
to our present and future problems. In the study of the past events, we discover new ways in
studying in solving problems in the present and future.
5. History is an eye opener to understand our culture, language and society. History may
arouse patriotic, humanitarian nature in people.
6. History develops our knowledge about different race of people, culture, place, and time.
7. The stories of past about people and things in the world we live provide valuable lessons to
us.
8. In studying history, we can learn various ways of studying and researching in the social
sciences. It can help us learn different ways of discovering new knowledge.
B. Studying History
The history or story of a society or group of people is rooted from their myths, epics,
folklores, and rituals. It has been transferred from generation to generation. Over a
hundred years ago, study of history is based from different data like documents, coins,
seals, pictures, and sculptures and carved statues.
 Romeo Padilla School of Education & Arts
ALL PROGRAM-1st Year

In early times, recording history is important to the rulers of government to justify their
works. During that time, laws and agreement became an important basis. Lately, the basis of
data is not only through written documents but also the things that have to do with the lives of
people. Some of these things are their materials, corpse, settlement, plants, picture, computer
text files and environment.
Because of numerous sources of data, it is a
Sources of Historical Data difficult task for the historian to scrutinize and
properly choose which of these are valid. This is the
reason why they need to clarify properly. In
WRITTEN UNWRITTEN
studying history, we need to document and
Law Corpse
Materials
examine the framework properly; it should
Treaty
Biography Settlement consider the relation of documents and events due
Documents Environment
Customs
to multifaceted past events. The important data
News
should be connected and understandable to
become more relevant and realistic from its
interpretation.
The study of history as a discipline or a science has its advancement during 1900. During
those years, scientists forcedly separated the good data from the documents from its
interpretation. Today, scientists believe that it is impossible to do because the description of the
past events used by the historian comes from his/her own understanding and imagination that
is scrutinized and connected to the different data collected. The experts who studied the
different branches of social sciences greatly helps to prove that the data are genuine. It
enlightens and guides us to examine, give meaning and interpretation from the collected data.
C. Branches of Social Science
The table below summarizes the branches of social sciences that are useful in studying history:
Romeo Padilla School of Education & Arts
ALL PROGRAM-1st Year
 Romeo Padilla School of Education & Arts
ALL PROGRAM-3rd Year
BSMaritime-2nd Year

ASSESSMENT:
Read the specified readings and then answer the following
question(s). Comment your response in Canvas.

The holistic scoring rubric for extended response type of

essays/activity is presented in our course syllabus under module 0 in Canvas.

READING No. 1
DASALAN AT TOKSOHAN
By Marcelo H. del Pilar
***

ANG TANDA
Ang tanda nang cara- i- cruz ang ipangadya mo sa amin, Panginoon naming Fraile, sa
manga bangcay namin, sa ngalan nang Salapi at nang Maputing binti, at nang Espiritung
Bugao. Siya naua.

PAGSISISI
Panginoon cong Fraile, Dios na hindi totoo at labis nang pagcatauo gumaga at sumalacay
sa aquin: pinagsisihan cong masaquit sa tanang loobang dilang pag-asa co sa iyo, icao nga
ang berdugo co. Panginoon co at caauay co na inihihibic cong lalo sa lahat, nagtitica acong
matibay na matibay na dina muli-muling mabubuyo sa iyo: at lalayuan co na at
pangingilagan ang balanang macababacla nang loob co sa pag-asa sa iyo, macalilibat
nang dating saquit nang manga bulsa co, at nagtitica naman acong maglalathala nang
dilang pagcadaya co umaasa acong babambuhin ca rin, alang-alang sa mahal na pasyion
at pangangalacal mo nang Cruz, sa pagulol sa aquin. Siya naua.

Ang Amain Namin

Amain naming sumasaconvento ca, sumpain ang ngalan mo, malayo sa amin ang
casaquiman mo, quitlin ang liig mo dito sa lupa para nang sa langit. Saulan mo cami
ngayon nang aming caning iyong inaraoarao at patauanin mo cami sa iyong pagungal para
nang pag papataua mo cung cami'y nacucualtahan; at huag mo caming ipahintulot sa iyong
manu-nucso at iadya mo cami sa masama mong dila. Amen.

Ang Aba Guinoong Baria

Aba guinoong Baria nacapupuno ca nang alcancia ang Fraile'I sumasainyo bucod ca
niyang pinagpala't pina higuit sa lahat, pinagpala naman ang caban mong ma-pasoc. Santa
Baria Ina nang Deretsos, ipanalangin mo caming huag anitan ngayon at cami ipapatay. Siya
naua.

Ang Aba Po Santa Baria

Aba po Santa Bariang Hari, inagao nang Fraile, icao ang cabuhayan at catamisan. Aba
bunga nang aming pauis, icao ang pinagpaguran naming pinapanaw na tauong Anac ni
Eva, icao nga ang ipinagbubuntong hininga naming sa aming pagtangis dito sa bayang
 Romeo Padilla School of Education & Arts
ALL PROGRAM-3rd Year
BSMaritime-2nd Year

pinacahapishapis. Ay aba pinacahanaphanap naming para sa aming manga anac, ilingon

mo sa aming ang cara- i cruz mo man lamang at saca bago matapos ang pagpanaw mo sa
amin ay iparinig mo sa amin ang iyong calasing Santa Baria ina nang deretsos, malacas at
maalam, matunog na guinto cami ipanalangin mong huag magpatuloy sa aming ang manga
banta nang Fraile. Amen.

Ang Manga Utos Nang Fraile

Ang manga utos nang Fraile ay sampo:
Ang nauna: Sambahin mo ang Fraile na lalo sa lahat.
Ang icalaua: Huag cang mag papahamac manuba nang ngalang deretsos.
Ang icatlo: Manalanguin ca sa Fraile Domingo man at fiesta.
Ang icapat: Isangla mo ang catauan mo sa pagpapalibing sa ama’t ina,
Ang icalima: Huag cang mamamatay cung uala pang salaping pang libing.
Ang icanim: Huag cang maquiapid sa kanyang asaua.
Ang icapito: Huag cang maquinacao.
Ang icaualo: Huag mo silang pagbibintangan, cahit ca masinungalingan.
Ang icasiyam: Huag mong ipag cait ang iyong asaua.
Ang icapulo: Huag mong itangui ang iyong ari.
Itong sampong utos nang Fraile’I dalaua ang quinaoouian.
Ang isa: Sambahin mo ang Fraile lalo sa lahat.
Ang icalaua: Ihayin mo naman sa caniya ang puri mo’t cayamanan. Siya naua.

Ang Cabohongang Asal

Ang manga cabohongang asal, ang pangala’i tontogales ay tatlo:

Igalang mo ……………
Catacutan mo………… Ang Fraile
At Pag Manuhan mo …

Apat ang mga Kaholiholihang Darating sa Fraile

Ang una'i ang camatayan nang paniniuala sa canila
Ang icalaua'i ang paghohocom sa madlang guinauang cadayaan
Ang icatlo'i ang madlang lait nang bayan
Ang icaapat ang sila'y palalayasin

Ang Aco'i Macasalanan

Aco raw ay macasalanan ay aco'i mangompisal sa ca-auay cong Fraile na nacapagpabitay
sa lahat, sa cay Padre Burgos, sa cay Padre Zamora, sa cay Padre Gomez at sa manga
ipinadeportar; nagcasala baga aco sa paninimdim co, sa paguiuica co at sa pagpapalayas
sa iniyo; aco baga'i sala o sala kapang lubha caya nga yata na nganganib aco cay Santa
Bariang tanso cay San Pisong pilac, at sa manga caban niniyo at aco'i ipahamac nila; at icao
naman Fraile aco'i ipahahamac mo sapagca't nag didios diosan ca dito sa lupa; ay
pararatangan mo aco ng aco'i maparusahan. Amen.
 Romeo Padilla School of Education & Arts
ALL PROGRAM-3rd Year
BSMaritime-2nd Year

Ang mga Biyaya nang Fraile

Ang mga Biyaya nang Fraile sa manga Oolol ay Apat:

Ang nauna'i sila’y pag utusan.

Ang icalaua'i gauing tauong simbahan.
Ang icatlo'i anac ay ligauan.
Ang icaapat'i gamitin sa capanganyayaan.

Ang Hampas nang Cagalitan nang Fraile

Ang Hampas nang Cagalitan nang Fraile ay Tatlo:

Ipabitay cung maa-ari na gaya nang tatlong Pare.

Tauaging filibustero at ipadala sa Jolo.
Pormahan caya nang causa’t bilangoin man lamang siya.

Ang Cabanalang Asal Pangala'i Virtuades Cardinales

Ang cabanalang asal pangala'i virtuades cardinales ay apat:

Ang calihiman sa ano mang gagauin

Talino sa sasabihin
Manga deretsos ay piguilin
Pagpapa alis ay pilitin

Ang Cahatolan nang Fraile sa Lihis na Evangelio

Ang Cahatolan nang Fraile sa Lihis na Evangelio ay tatlo:

Ang pagbabayad ng deretsos.

Calme't sintas ay lumimos.
Sa candilang pagtutulos.
Maguing dukha kang lubos.

Una ito't ang icalaua.

Cahalaya'i mag ingat ca.
Cung hihicayat ay iba.
Ngunit at huwag kung sila.
Icatlo at cauacasan.

Ang lubos na casunuran.

Sacaling icao'i utusan.
Nang Fraileng sino't alinman.

Tocsohan
Tanong: Ano caya ang Fraile?
 Romeo Padilla School of Education & Arts
ALL PROGRAM-3rd Year
BSMaritime-2nd Year

Sagot: Isang panginoong di cailangan; di iquinagagaling nang bayan; pumipiguil nang

carunungan; puno nang dilang casamaan at siyang qinaoouian nang lahat nang ating
cayamanan.
Tanong: Ilan ang Fraile?
Sagot: Isa lamang.
Tanong: Ang orden ay ilan?
Sagot: Lima.
Tanong: Turuan mo cun alin alin?
Sagot: Dominico, Agustino, Recoletano, Franciscano at Capuchino.
Tanong: Ang Dominico't Recoletano ba ay Fraile?
Sagot: Oo, Fraile nga.
Tanong: Ang Agustino't Franciscano ba ay Fraile?
Sagot: Oo, Fraile rin.
Tanong: Ang Capuchino ay Fraile?
Sagot: Oo, Fraile rin naman.
Tanong: Iba baga ang pagca-Fraile nang isa sa pagca-Fraile nang iba?
Sagot: Dili cun di iisa rin ang pagca-Fraile nila, ang pag dadaya lamang ang iba't iba.
Tanong: May mahal na asal caya ang Fraile na para baga nang camahalan man lamang
nating manga minamasama nila.
Sagot: Uala rin ngani at ang sila'y pinanginginlagang tunay na tunay.
Tanong: Nasaan ang mga Fraile?
Sagot: Ualang di quinadoroonan halos dito sa Filipinas at pauang nacapang-yayari sa lahat,
caya hindi umalis cahit pina-a-alis man.
Tanong: Paano ang pagiguing tauo nang canilang manga anac?
Sagot: Ipinaglilihi, sa lalang nila, sa tiyan nang manga confensada at dili man confesada
cung sacaling maganda, na ito'y pauang virgen cung di pa nanganganac, virgen din yata
sa panganganac at virgen din, dao, cung macapanganac na.
Tanong: Alin caya ang punong dahilan nang ayaw pa nila tayong iuan nang Fraile?
Sagot: Cung ayaw nila tayong iuan ay dahil sa cayamana't sa dati nila tayong naaalipin.
Tanong: At ano pa caya ang titiguisin nila sa atin?
Sagot: Cung hindi na tayo macucualtahan ay ang ating dugo hanggang sa mamatay.
Tanong: Nasaan ang Fraile?
Sagot: Nacalocloc sa silyon ng convento sa tabi nang caniang mga caban.
Tanong: Diyata ano ang cahologan nitong uicang nalolocloc ang Fraile sa tabi nang caban
cung ang Fraile ay may voto de pobreza?
Sagot: Ang cahologan ay ito, na ang Fraile ang nagiingat nang manga bagay na sagrado na
di mumunti ang halaga na siyang ipinagbibili sa atin, at itinutumbas naman natin sa manga
bagay na yaon ang boó nating yaman sa pagasang maiaacyat tayo sa langit.
Tanong: Diyata alin inaala-ala nang Fraile?
Sagot: Isa lamang; cung sa pag-aral niya nang lihis sa utos nang Dios ay uala, at nacicita
nating hinahamac ang lahat; at baca nga sila palayasin, ito lamang ang pangamba nila.

Activity 1:
1. Marcelo H. del Pilar’s “Dasalan at Tocsohan” is a satire of the friars in the
 Romeo Padilla School of Education & Arts
ALL PROGRAM-3rd Year
BSMaritime-2nd Year

Philippines during the Spanish period. Explain why del Pilar resorted to this kind of tirade
against the friars.

Reading No.2
PAG-IBIG SA TINUBUANG LUPA
Written by Andres Bonifacio. It was first published in the first issue of the Kalayaan in 1896
with the initials A.I.B which stands for Agapito Bagumbayan, Bonifacio’s pseudonym.
Aling pag-ibig pa ang hihigit kaya Bakit? alin ito na sakdal nang laki
sa pagkadalisay at pagkadakila na hinahandugan ng buong pagkasi
gaya ng pag-ibig sa tinubuang lupa? na sa lalong mahal na kapangyayari
Aling pag-ibig pa? Wala na nga, wala. at ginugugulan ng buhay na iwi.

Ulit-ulitin mang basahin ng isip Ay! itoy ang Inang Bayang tinubuan,
at isa-isahing talastasing pilit siya'y ina’t tangi na kinamulatan
ang salitat buhay na limbag at titik ng kawili-wiling liwanag ng araw
ng sang katauhan ito’y namamasid. na nagbigay init sa lunong katawan.
Banal na pag ibig pag ikaw ang nukal
sa tapat na puso ng sino't alinman, Sa kanya'y utang ang unang pagtanggap
imbit taong gubat, maralita’t mangmang ng simo’y ng hanging nagbibigay lunas’
nagiging dakila at iguinagalang. sa inis na puso na sisinghap-singhap
sa balong malalim ng siphayo't hirap.
Pagpupuring lubos ang palaguing hangad
sa bayan ng taong may dangal na ingat, Kalakip din nito’y pag-ibig sa Bayan
umawit, tumula, kumatha’t sumulat, ang lahat ng lalong sa gunita’y mahal
kalakhan din nia'y isinisiwalat. mula sa masaya't gasong kasanggulan,
hanggang sa kataway mapasa-libingan.
Walang mahalagang hindi inihandog
ng mga pusong mahal sa Bayang nagkupkop, Ang nangakaraang panahon ng aliw
dugo, yaman,, dunong, katiisa’t pagod, ang inaasahang araw na darating
buhay may abuting magkalagot-lagot. ng pagka-timawa ng mga alipin’
liban pa sa bayan saan tatanghalin?
 Romeo Padilla School of Education & Arts
ALL PROGRAM-3rd Year
BSMaritime-2nd Year

At ang baling kahoy at ang baling sanga Sa kaniyang anyo'y sino ang tutunghay
na parang niya't gubat na kaaya-aya na di-aakayin sa gawang magdamdam
sukat ang makita’t sa ala-ala pusong naglilipak sa pagka-sukaban
ang ina’t ang giliw lampas sa saya. na hindi gumugol ng dugo at buhay.

Tubig niyang malinaw sa anaki'y bulog Mangyayari kayang ito’y masulyap

bukal sa batisang nagkalat sa bundok ng mga Tagalog at hindi lumingap
malambot na huni ng matuling agos sa naghihingalong Inang nasa yapak
na nakakaaliw sa pusong may lungkot. na kasuklam-suklam sa Castilang hamak.

Sa kaba ng abang mawalay sa Bayan! Nasaan ang dangal ng mga Tagalog,

gunita may laging sakbibi ng lumbay nasaan ang dugong dapat na ibuhos?
walang ala-ala’t inaasam-asam baya'y inaapi bakit di kumilos?
kundi ang makita'y lupang tinubuan. at natitilihang ito’y mapanood.

Pati na’ng magdusa’t sampung kamatayan Hayo na nga kayo, kayong nanga-buhay
wari ay masarap kung dahil sa Bayan sa pag-asang lubos na kaginhawahan
At lalung maghirap. O! himalang bagay’ at walang tinamo kundi kapaitan
lalong pag-irog pa ang sa kanya’y alay. kaya nga’t ibigin ang naaabang bayan.

Kung ang bayang ito'y nasasa panganib Kayong antayan na sa kapapasakit

at siya ay dapat na ipagtangkilik ng dakilang hangad sa batis ng dibdib
ang anak, asawa, magulang, kapatid muling pabalungit tunay na pag-ibig
isang tawag niya’y tatalikdang pilit. kusang ibulalas sa bayang piniit.

Datapuwa’t kung ang bayan ng Kayong nalagasan ng bungat bulaklak

ka-Tagalugan kahuy niyari ng buhay na nilanta’t sukat
ay nilalapastangan at niyuyurakan ng bala-balakit makapal na hirap
katwiran, puri niya’t kamahalan muling manariwa’t sa baya'y lumiyag.
ng sama ng lilong ibang bayan.
Kayong mga pusong kusang inuusal
Di gaano kaya ang paghihinagpis ng daya at bagsik ng ganid na asal,
ng pusong tagalog sa puring nalait ngayon ay magbangon’t baya'y itanghal
at alin kalooban na lalong tahimik aagawin sa kuko ng mga sukaban.
ang di pupukawin sa panghihimagsik?
Kayong mga dukhang walang tanging sikap
Saan magbubuhat ang paghihinay kundi ang mabuhay sa dalita’t hirap,
sa paghihiganti’t gumugol ng buhay ampunin ang bayan kung nasa ay lunas
kung wala ring iba na kasasadlakan pagkat ang ginhawa niya ay sa lahat.
kundi ang lugami sa kaalipinan?
Ipahandog-handog ang buong pag-ibig
Kung ang pagka-baon niya't pagka-busabos hanggang sa mga dugo'y ubusang itangis
sa lusak ng daya’t tunay na pag-ayop kung sa pagtatangol’ buhay ay mapatid
supil ang pang-hampas tanikalang gapos ito’y kapalaran at tunay na langit.
at luha na lamang ang pinaa-agos.
 Romeo Padilla School of Education & Arts
ALL PROGRAM-3rd Year
BSMaritime-2nd Year

Activity 2:
What feeling did the poem “Pag-ibig sa Tinubuang Lupa” by Andres Bonifacio evoke in
you?

What I Learned from this Module

History is a continuing process and written in chronological order of

events and its importance to our society. It also the study of past events leading
up to the present day. Studying history is really important especially in the
Philippines setting. One of the reasons why we need to study is to understand
the contribution of our ancestors in the foundation of our humanity, origin and inherent
culture. The branches of social sciences could help studying history and it helps us to learn
different ways of discovering new knowledge.
The historian’s most important tools are historical sources. In general, historical can
be classified between primary and secondary sources. The classification of sources
between those two categories depends on historical subject being studied.

Reference List:
[Link]
criticisms
[Link]
Antonio, Eleonor D., Dallo, Evangeline M. at et al...; 2010; Kayamanan (Kasaysayan ng
Pilipinas); Sampaloc, Manila; Rex Book Store, Inc.
 Romeo Padilla School of Education & Arts
ALL PROGRAM-3rd Year
BSMaritime-2nd Year

Agoncillo, Teodoro A.; 2010; Philippine History; South Triangle, Quezon City; C & E
Publishing, Inc.
Antonio, Eleonor D., Dallo, Evangeline M. at et al... ; 2010; Kayamanan (kasaysayan ng
Pilipinas); Sampaloc, Manila; Rex Book Store, Inc.
Agoncillo, Teodoro A.; 2010; Philippine History; South Triangle, Quezon City; C & E
Publishing, Inc.
Candelaria, John Lee P., Alporha, Veronica C.: Reading in Philippine History; Sampaloc
Manila: REX Book Store, Inc

Prepared by: Reviewed by: Recommending Approved:

Approval:

Mae-Ann P. Ochinang Ariel Y. Leonin Virgo Lopez Donna Taguiba-

Faculty, RPSEA Dean,RPSEA Vice President for Padilla
Academics President