0% found this document useful (0 votes)
133 views56 pages

Sadamrigeblo Saatis Programa I - Iv Klasebis Moswavletatvis: (Damrigeblis Wigni)

teachers guideline
Copyright
© All Rights Reserved
We take content rights seriously. If you suspect this is your content, claim it here.
Available Formats
Download as PDF, TXT or read online on Scribd
0% found this document useful (0 votes)
133 views56 pages

Sadamrigeblo Saatis Programa I - Iv Klasebis Moswavletatvis: (Damrigeblis Wigni)

teachers guideline
Copyright
© All Rights Reserved
We take content rights seriously. If you suspect this is your content, claim it here.
Available Formats
Download as PDF, TXT or read online on Scribd

ma

sad

ra
mr g

a
ige o
blo pr

sadamrigeblo saaTis programa


I - IV klasebis moswavleTaTvis
(damrigeblis wigni)

saubrebi moswavleebTan pirovnebis moralur ganviTarebaze,


garemosdacviT kulturasa da cxovrebis jansaR wesze, moqalaqeobriv,
patriotul cnobierebasa da sxva zogadsakacobrio humanur Rirebulebebze

Tbilisi, 2010
UDC (uak) 371. 213 + 37. 034
l _ 122

wigni moamzades: nino labartyava


nino lorTqifaniZe

pasuxismgebeli redaqtori nino labartyava

recenzentebi: naTela imedaZe - ilias saxelmwifo


universitetis profesor - emeritusi
darejan javaxiSvili - janmrTelobis dacvis
proeqtebis menejeri da meTodologiuri
xelmZRvaneli samxreT kavkasiasa da
centralur aziaSi, fondi `globaluri
iniciativa fsiqiatriaSi _ Tbilisi~

dizainer-damkabadonebeli maka comaia

teqnikuri redaqtorebi: irina samsonia


qeTi CxobaZe

ISBN 978-9941-0-2648-5
erovnuli saswavlo gegmebisa da Sefasebis centri
© mocemuli publikaciis teqstis gamoyeneba daSvebulia mxolod arakomerciuli miznebisTvis, wyaros miTiTebiT.
sarCevi

winasityvaoba ................................................................................................................................ 4

1. damrigeblis muSaobis mizani ....................................................................................... 4

2. damrigeblis muSaobis principebi ........................................................................... 4

3. rekomendaciebi sadamrigeblo programis ganxorcielebisTvis........... 5

4. sadamrigeblo saaTis specifika I_IV klasebSi.................................................... 6

5. pirvelklaseli....................................................................................................................... 7

5.1. pirvelklaselis mokle daxasiaTeba . ............................................................ 7

5.2 sadamrigeblo saaTis Temebi . ............................................................................. 8

5.3 sadamrigeblo saaTis nimuSebi......................................................................... 12

6. meoreklaseli........................................................................................................................ 18

6.1. meoreklaselis mokle daxasiTeba ................................................................. 18

6.2. sadamrigeblo saaTis Temebi ........................................................................... 19

6.3. sadamrigeblo saaTis nimuSebi........................................................................ 21

7. mesameklaseli....................................................................................................................... 30

7.1. mesameklaselis mokle daxasiaTeba............................................................... 30

7.2. sadamrigeblo saaTis Temebi ........................................................................... 31

7.3. sadamrigeblo saaTis nimuSebi........................................................................ 33

8. meoTxeklaseli..................................................................................................................... 41

8.1. meoTxeklaselis mokle daxasiTeba .............................................................. 41

8.2. sadamrigeblo saaTis Temebi . .......................................................................... 41

8.3. sadamrigeblo saaTis nimuSebi........................................................................ 43

9. terminTa ganmarteba......................................................................................................... 51

10. gamoyenebuli literatura............................................................................................ 51

11. sasargeblo resursebi .................................................................................................... 52


winasityvaoba

programis mizania daexmaros I - IV klasebis damrigeblebs sadamrigeblo saaTis


maqsimalurad sasargeblod dagegmvasa da ganxorcielebaSi. programa Sedgeba sadam-
rigeblo saaTis miznis, ZiriTadi principebis, moswavleTa asakobrivi Taviseburebebis
mokle daxasiaTebis, saubris Temebisa da sadamrigeblo saaTis nimuSebisagan.

***
tradiciulad, damrigeblis muSaoba ZiriTadad yoveldRiuri saWirboroto prob-
lemebis ganxilvasa da maswavleblis spontanur aqtivobas eyrdnoboda. avtorebis mier
Seqmnili programa formalizebulia da sistemis saxiT aris SemuSavebuli.
gansakuTrebiT sayuradReboa programaSi Tanmimdevrulad gatarebuli asako-
brivi diferenciaciis principi. kerZod, programis TiToeul nawils win uswrebs
TiToeuli asakobrivi safexuris fsiqologiuri daxasiaTeba. swored am asakobriv
Taviseburebezea agebuli avtoris mier SemoTavazebuli aqtivobebi.
amrigad, mimaCnia, rom warmodgenili programa Sedgenilia maRal Teoriul done-
ze, Seesabameba dawyebiTi klasebis bavSvTa aRzdis yvelaze aqtualuri problemebis
gadaWras da praqtikosi maswavleblis uSualo saWiroebebs.

naTela imedaZe,
ilias saxelmwifo universitetis
profesor - emeritusi.

***
programa warmoadgens erTgvar meTodur saxelmZRvanelos I-IV klasis damrigebel-
TaTvis, raTa maT moswavleTaTvis maqsimalurad sasargeblod dagegmon da ganaxor-
cielon swavleba da aRzrda sadamrigeblo saaTis formatSi.
programis struqtura Tanmimdevruli da logikurad Sekrulia, Sinaarsi _ mizanSe-
wonili da mdidaria, masala gadmocemulia gasagebi eniT. yovelive es momxmarebels (dam-
rigebels) gauadvilebs programis mTlianobiT aRqmas, gagebasa da marTebul gamoyenebas.
sadamrigeblo saaTis mocemuli programa udaod mniSvnelovan rols Seasrulebs da
Seitans wvlils saqarTvelos zogadi ganaTlebis erovnuli miznebis ganxorcielebaSi.

darejan javaxiSvili,
fsiqikuri janmrTelobis dacvis proeqtebis menejeri
da meTodologiuri xelmZRvaneli samxreT
kavkasiasa da centralur aziaSi,
fondi `globaluri iniciativa fsiqiatriaSi _ Tbilisi~.
Tavi 1
damrigeblis muSaobis mizani

damrigebeli dawyebiTi klasis moswavleebis cxovrebaSi umniSvnelovanesi figu­


raa. damrigeblis mizania jansaRi, erovnuli da zogadsakacobrio Rirebulebebis
mqone pirovnebis aRzrda, saswavlo procesis marTva, moswavleTa akademiuri mo-
swrebis monitoringi, mSobelTaTvis moswavleTa Sedegebis gacnoba. damrigeblis
muSaoba unda emyarebodes zogadi ganaTlebis erovnul miznebs da xels uwyobdes
moswavleebSi gonebrivi da fizikuri unarebis ganviTarebas, jansaRi cxovrebis
stilis damkvidrebas, uviTarebdes maT liberalur da demokratul Rirebulebebze
damyarebul samoqalaqo cnobierebas da exmarebodes ojaxis, sazogadoebisa da
saxelmwifos winaSe sakuTari ufleba-movaleobebis gacnobierebaSi.

Tavi 2
damrigeblis muSaobis principebi

damrigeblis saaRmzrdelo muSaoba unda emyarebodes Semdeg principebs:


 aRzrdis mTlianoba _ saaRmzrdelo muSaoba mimarTuli unda iyos pirovnebis
fizikuri, fsiqikuri, socialuri da sulieri ganviTarebisken. saaRmzrdelo
muSaobis mTavari principi fizikurad da fsiqikurad jansaRi moqalaqis aR-
zrdaa;
 Semoqmedi, aqtiuri pirovnebis aRzrda _ yvela bavSvi unikaluria. isini
erTmaneTisagan niWiTa da SesaZleblobebiT gansxvavdebian. amitom, damrige-
blis funqciaa maTSi niWisa da Zlieri mxareebis aRmoCena, moswavlis Sinagani
Zalebis aqtivacia, niWisa da SesaZleblobebis gamovlenisaTvis pirobebis
Seqmna;
 moswavleTa CarTuloba da monawileoba _ mocemuli principi xels uwyobs
moswavleebSi pasuxismgeblobisa da valdebulebis grZnobis ganviTarebas.
damrigebelma moswavleTa CarTuloba unda uzrunvelyos saklaso cxovre-
baSi mniSvnelovani aqtivobebis (zeimebi, laSqrobebi, eqskursiebi) dagegm-
visa da wamoWrili problemebis mogvarebis gziT. maqsimalurad unda moxdes
moswavleTa interesebis gaTvaliswineba. amgvari CarTuloba moswavleebs da-
moukidebel cxovrebaSi wamoWrili sirTuleebis mogvarebis unar-Cvevebs ga-
moumuSavebs da xels Seuwyobs Tavisufali pirovnebis formirebas;

5
ma
sad

ra

mr g
a

ige o
blo pr
erovnuli saswavlo gegmebisa da Sefasebis centri

 TanamSromlobis principi _ damrigeblis urTierToba moswavleebTan unda


emyarebodes TanamSromlobiTi urTierTobis, urTierTpativiscemisa da
urTierTndobis princips. damrigeblis muSaoba mimarTuli unda iyos mo-
swavleTa saskolo cxovrebasTan dakavSirebuli moTxovnilebebis dakmayo-
filebisa da maTTvis saTanado pirobebis Seqmnisken. damrigeblis saubari mo-
swavlesTan Semdegi principiT unda mimdinareobdes: “ginda moipovo aRiareba
TanatolebSi? modi, erTad movifiqroT, rogor SeiZleba amis miRweva an ra
giSlis xels miznisken swrafvaSi”.
 bavSvis uflebebisa da movaleobebis dacvis principi _ damrigebelma mo-
swavleebs xeli unda Seuwyos sakuTari da sxvisi uflebebisa da movaleo-
bebis gacnobierebasa da dacvaSi.

Tavi 3
rekomendaciebi sadamrigeblo
programis ganxorcielebisTvis

damrigeblis klasTan muSaoba, sasurvelia, Semdegi formiT mimdinareobdes:


saubrebi moswavleebTan, diskusiebi konkretul sakiTxTan dakavSirebiT, viqto-
rinebis, zeimebis, eqskursiebisa da laSqrobebis organizeba, cnobil adamianebTan
da, moswavleTa saWiroebebidan gamomdinare, sxvadasxva dargis specialistebTan
Tu organizaciebis warmomadgenlebTan Sexvedrebis mowyoba.
damrigeblebma yvelaze ukeT ician klasis saWiroebebi da swored aqedan ga-
momdinare gegmaven Sexvedrebsa da RonisZiebebs. Sexvedrebs sistematuri xasiaTi
unda hqondes da winaswar unda iyos dagegmili, yvelaze mcire kviraSi erTxel.
damrigebeli unda TanamSromlobdes moswavleTa mSoblebTan, sagnis pedago-
gebTan, xels uwyobdes sxvadasxva kulturul Tu gasarTob da saganmanaTleblo
dawesebulebebTan (mag., biblioTekebTan) urTierTobis damyarebas.
sadamrigeblo saaTis Temebi moicavs Semdeg mimarTulebebs:
1. pirovnuli da moraluri ganviTareba - me - pirovneba, sociumi Cem garSemo,
urTierToba TanatolebTan da ufrosebTan, tolerantoba, adamianTa ufle-
bebi, zogadsakacobrio Rirebulebebi, etiketi;
2. garemosdacviTi kultura da cxovrebis jansaRi wesi - piradi higiena, avad-
myofobis gavrcelebis wyaroebi, sasargeblo sakvebi, drois organizeba, dRis
reJimi, sportis mniSvneloba, mavne Cvevebis safrTxe, garemos da bunebis mo-
frTxileba;

6 sadamrigeblo saaTis programa I - IV klasebis moswavleTaTvis


3. usafrTxoeba da moqalaqeobriv - patriotuli cnobiereba - Cemi ezo, Cemi
skola, Cemi qalaqi/sofeli, Cemi samSoblo, istoria, gamoCenili pirovnebebi,
mniSvnelovani movlenebi, tradiciebi, wesebi da kanonebi;
4. Tvalsawieris gafarToeba - xelovnebis, literaturis, teqnologiuri da sa-
mecniero miRwevebis mniSvneloba.

Tavi 4
sadamrigeblo saaTis specifika
I_IV klasebSi
sagnis maswavleblebTan erTad damrigebeli dawyebiTi klasis moswavleebs ex-
mareba skolasTan, axal saqmian garemosTan adaptaciaSi, uyalibebs elementarul
saswavlo Cvevebs, TanaklaselebTan TanamSromlobis unars, jansaR Rirebulebebs.
swored amitom aris mniSvnelovani sadamrigeblo Sexvedrebi dawyebiT safex-
urze. Sexvedrebze xdeba moswavleTaTvis mniSvnelovani da saintereso sakiTxebis
ganxilva, swavlis Tu urTierTobisas wamoWrili sirTuleebis gacnoba, gadaWris
gzebze zrunva. aseve, damrigebeli aswavlis moswavleebs amgvar Sexvedrebze mo-
qcevis wesebs, rom ar SeiZleba Sexvedrebze vinmes gansja, rom saubrisas ganix-
ileba Cadenili saqcieli, SemTxveva da ara pirovneba. Tavdapirvelad damrigeb-
els didi Zalisxmeva sWirdeba procesis samarTavad da fasilitatoris rolis
Sesasruleblad, sanam moswavleebi ar gaiTaviseben amgvar Sexvedrebze qcevis we-
sebsa da mimdinareobis Taviseburebebs.
sadamrigeblo saaTi xels uwyobs moswavleebis pirovnul da socialur ganviTa-
rebas. ayalibebs ndobisa da pativiscemis atmosferos, rac warmoadgens moswav-
leebsa da maswavlebel-damrigebels Soris pozitiuri urTierTobebis safuZvels.
sadamrigeblo saaTze moswavleebs SeuZliaT gamoavlinon TavianTi Sesa­Zle­
blobebi, axsnan moqmedebebi, aRiaron Secdomebi ise, rom ar ganawyendnen. mas-
wavlebeli, romelic pozitiurad iyenebs sadamrigeblo Sexvedrebs, mWidrod
TanamSromlobs Tavis moswavleebTan da imsaxurebs maT ndobas. es ki saSualebas
aZlevs mas, kargad icnobdes Tavis moswavleebs, gaiTvaliswinos maTi individual-
uri Taviseburebebi da saWiroebani.
pirvelklaselebTan Sexvdra (35-40 wuTi) mravalferovani davalebebiT, sadisku-
sio TemebiT da TamaSebiT unda iyos dagegmili. maTi Catareba upriania kviris bolos,
raTa moxdes ganvlili saswavlo kviris Sefaseba da Sejameba. davalebebis SerCevisas
gasaTvaliswinebelia jgufis sidide. mxolod erTi saxis aqtivobisgan Semdgari
Sexvedra ki sasurvelia 10-15 wuTi gagrZeldes (magaliTad, saubari moswavleebTan,

7
ma
sad

ra

mr g
a

ige o
blo pr
erovnuli saswavlo gegmebisa da Sefasebis centri

an mxolod didaqtikuri zRapris1 mosmena da garCeva. pirvelklaselebs yuradRebis


aqtiurad marTva swored 10-15 wuTis ganmavlobaSi SeuZliaT).
sadamrigeblo saaTis bolos, sasurvelia, moswavleebisgan ukukavSiris miRe-
ba: ra gaiges da iswavles moswavleebma am Sexvedraze axali, ra iyo maTTvis gansa-
kuTrebiT saintereso, ra moewonaT da ra ar moewonaT.
aseTi SexvedrebisTvis organizebis yvelaze kargi formaa wreSi jdoma, radgan
merxi garkveuli barieria Ria komunikaciisaTvis. wre iqmneba skamebis daxmare-
biT. wreSi diskusia bevrad ufro Sedegiania. Sexvedris aseTi formiT organizebis
dros advilia yvela monawilis danaxva da maTi CarTulobis xarisxis dafiqsireba.
SesaZloa, sadamrigeblo saaTi Sedges skolis gareT, eqskursiaze an muzeumis
daTvalierebisas.

programaSi warmodgenili Temebi da Sexvedrebis


raodenoba sarekomendacio xasiaTs atarebs. amitom,
maTi Sinaarsi da odenoba damrigebelma unda
dagegmos klasis saWiroebidan gamomdinare.

Tavi 5
pirvelklaseli

5.1. pirvelklaselis mokle daxasiaTeba


skolaSi SesvlasTan erTad mniSvnelovnad icvleba bavSvis cxovreba. mis udardel
cxovrebas saqmiani, valdebulebebiT aRsavse dReebi enacvleba da bavSvs axali so-
cialuri statusi _ moswavlis statusi eniWeba. amitom mniSvnelovania pirvelklase-
lis daxmareba axal saqmian garemosTan SeguebaSi, elementaruli saswavlo Cvevebis
dauflebaSi, TanaklaselebTan TanamSromlobis unaris ganviTarebaSi.
pedagogebma kargad ician, rom pirvelklaselebi male kargaven “pirveli seqtem-
bris” eiforias. gakveTilebze male iRlebian, uCivian sirTulesa da daRlilobas.
erTi suli aqvT, zari dairekos, raTa daubrundnen “Tavisufali” TamaSis situa-
cias. amitom, swavlis dawyebis pirvelive dReebSi saWiroa moswavleTa gamxneveba,
daxmareba saswavlo procesSi wamoWrili sirTuleebis gadalaxvaSi, zrunva imaze,
rom saswavlo procesi naklebad damRleli aRmoCndes. aucilebelia gakveTilis
procesSi martivi fizikuri varjiSebis Sesruleba.
pirvelklaselisTvis swavlaSi warmateba Zalian mniSvnelovania da, amitom, isi-

1. ix. terminTa ganmarteba _ gv. 51

8 sadamrigeblo saaTis programa I - IV klasebis moswavleTaTvis


pirvelklaseli

ni Zlier ganicdian warumateblobas. aucilebelia maTTvis iseTi garemos Seqmna,


sadac TiToeuli moswavle igrZnobs sakuTar mniSvnelobasa da ganumeoreblobas.
maswavleblebma kargad ician, rom pirvelklaseli TvalsaCinod miwodebul ma-
salas ukeT imaxsovrebs. mas uWirs nebelobiT2 yuradRebisa da mexsierebis marTva.
amitom, saWiroa saswavlo procesis gamravalferovneba TamaSebiTa da saintereso
TvalsaCinoebebiT.
pirvelklaselebs uWirT sakuTari moqmedebebis kontroli. amitom aucile-
belia maTSi refleqsiis unaris, sakuTari emociuri mdgomareobis gagebisa da
TviTkontrolis ganviTareba.
pirvelklaselTa saswavlo procesi efeqturad mimdinareobs TamaSis situacia-
Si. amitom sadamrigeblo Sexvedrebi I klasSi didaqtikuri zRaprebis ganxilviT,
didaqtikuri TamaSebis3 formiT unda mimdinareobdes.
pirvelklaselisTvis yvelaze mniSvnelovani figura maswavlebelia. misi Seqeba
da SeniSvna mniSvnilovnad moqmedebs moswavleze. amitom, sasurvelia, rom dam-
rigebeli saklaso wesebis garda Seexos wignebis kiTxvis mniSvnelobas, etikets.
maswavlebeli maqsimalurad keTilganwyobili da Tbili unda iyos pirvelk-
laselTa mimarT. is xom skolaSi pirdapir Tbili ojaxuri garemodan modis. is ki,
vinc skolamdeli dawesebulebidan modis, aseve ganicdis skolisgan gansxvavebul
garemosTan ganSorebas.
Zalian mniSvnelovania pirvel dReebSi Tanatolebis, saskolo garemos gacnoba,
skolis moTxovnebTan umtkivneulo Segueba.

5.2. sadamrigeblo saaTis Temebi:

mimarTuleba
pirovnuli da moraluri ganviTareba
mimarTulebis mizania bavSvebSi pirovnuli unikalobis grZnobis Camoyalibeba,
sxva pirovnebebisadmi Semwynarebluri damokidebulebis formireba (maTi miReba is-
eTebad, rogorebic arian), sakuTari poziciis gamoxatvis da sxvisi gavlenis gareSe
misi dacvisa da sxvisi Rirsebis dacviT urTierTobis damyarebis unaris ganviTareba.

Sexvedrebis
# Temebi SeniSvna
raodenoba
saklaso sazogadoebis Camoyalibeba _
erTmaneTis gacnoba, skolasTan Segueba _ Temas damrigebeli mudam
1 ratom davdivarT skolaSi? urTierTobis 2 Sexvedra ubrundeba moswavleebTan
ganmtkiceba, erTmaneTis mimarT mzrunveli saubrisas
damokidebulebis Camoyalibeba.

2. ix. terminTa ganmarteba _ gv. 51


3. ix. terminTa ganmarteba _ gv. 51

9
ma
sad

ra

mr g
a

ige o
blo pr
erovnuli saswavlo gegmebisa da Sefasebis centri

Temas damrigebeli mudam


TanamSromlobis mniSvneloba, cneba
2 2 Sexvedra ubrundeba moswavleebTan
`Tanaklaseli~.
saubrisas

klasSi qcevis wesebis SemuSaveba. wesebi Cveni


megobrebi arian, romlebic gvexmarebian
swavlasa da urTierTobaSi (ufrosebTan
1-2 Sexvedra
3 misalmebis, mimarTvis, ”Tqven“ formis
gamoyenebis saWiroeba, xelis awevis kultura,
saklaso nivTebis movlis aucilebloba;
sakuTari da sxvisi sakuTrebis gafrTxileba).

moswavlis da zogadad, adamianebis:


dedis, mamis, sxvadasxva profesiis
4 1-2 Sexvedra
warmomadgenlebis uflebebi da
valdebulebebi, pasuxismgeblobis grZnoba.

socialurad Rirebul qcevebze/qcevis


wesebze saubari _ eTika, zrdiloba saklaso
Temas damrigebeli mudam
garemoSi (“jadosnuri sityvebi”: gmadlobT,
5 2 Sexvedra ubrundeba moswavleebTan
bodiSi, Tu SeiZleba); eTika, zrdiloba
saubrisas
sxvadasxva situaciaSi (transporti,
dabadebis dRe).

moraluri cnobierebis ganviTareba - swori


da araswori saqcielis Sefaseba; aravis aqvs
daCagvris, Zaladobis, dacinvis da gariyvis
6 2 Sexvedra
ufleba. magram arsebobs qcevebi, romlebic
xdeba uneblied, SemTxveviT, ganzraxvis
gareSe. sxvadasxva saqcielis gacnobiereba.

urTierTobisas da swavlis procesSi


wamoWrili sirTuleebi da maTi mogvarebis Temaze saubari
gzebi, konfliqtebis acilebisa da SesaZlebelia
7 2 Sexvedra
mogvarebis unarebis ganviTarebis fsiqologTan erTad.
aucilebloba.

adamianTa Soris msgavseba da gansxvaveba.


Temaze saubari
emociebi (mag: sixaruli, SiSi, gabrazeba,
2 Sexvedra SesaZlebelia
8 wyena) da adamianuri Tvisebebi (mag.: sikeTe,
fsiqologTan erTad.
sibejiTe, simamace, sizarmace, simorcxve).

sakuTar Tavsa da ZalebSi darwmuneba, saqmis


keTebisas “Sromismoyvareobisa~ da “mondo- 1 Sexvedra
9
mebis~ mniSvneloba.

Temas damrigebeli mudam


drois yadri. saaTis daniSnuleba, drois
10 2 Sexvedra ubrundeba moswavleebTan
marTva.
saubrisas

10 sadamrigeblo saaTis programa I - IV klasebis moswavleTaTvis


pirvelklaseli

mimarTuleba
garemosdacviTi kultura da cxovrebis jansaRi wesi
mimarTulebis mizani aris bavSvebSi garemos, piradi higienis dacvis moTxovni-
lebis ganviTareba. swori kvebis, dRis reJimis dacvis, sportis mniSvnelobis ga-
TviTcnobiereba, im azris damkvidreba, rom garemos dacva, aqtiuroba, janmrTe-
loba sakuTari Tavisadmi pativiscemis erT-erTi gamoxatulebaa.

Sexvedrebis
# Temebi SeniSvna
raodenoba
bunebis mofrTxilebis aucile- Temas moswavleebi bunebismetyvelebis
bloba (xeebis movla, quCaSi gakveTilze gadian. amitom, SesaZloa msgavs
sisufTavis dacva), bunebisdacvi- sakiTxebze saubari sagnis pedagogTan
Ti RonisZiebebi; bunebis movlene- erTad. aseve SesaZlebelia daigegmos raime
1 bi, maTi mniSvneloba, cxovelebis, 1 Sexvedra RonisZieba _ viqtorina,zeimi an socialuri
frinvelebis cxovrebis niri da proeqti da mis farglebSi moswavleebma
Segueba garemosTan, urTierToba monawileoba miiRon skolis ezoSi xeebis an
Sinaur cxovelebTan. yvavilebis dargvis procesSi.
sakuTari sxeulis, rogorc
unikaluris aRqma, misi gafrTx-
2 ilebis aucileblobis gac-
1 Sexvedra
nobiereba

piradi higiena, Tavis movlis


Cvevebi; jansaRi kveba da
3 sasargeblo produqtebi; 1 Sexvedra
sportuli aqtivobis
mniSvneloba.

avadmyofobis gavrcelebis Temas damrigebeli mudam ubrundeba


4 1 Sexvedra
wyaroebi. moswavleebTan saubrisas.

mimarTuleba
usafrTxoeba da moqalaqeobriv-patriotuli cnobiereba
mimarTulebis mizani aris moswavleebSi sakuTari qveynisadmi pozitiuri da-
mokidebulebis, samSoblos siyvarulis grZnobis ganviTareba. informaciis miwo-
deba istoriuli movlenebis, cnobili pirovnebebis Sesaxeb; sakuTari Tavis, ezos,
quCis, qalaqis, soflisadmi mzrunveli damokidebulebis Camoyalibeba.

Sexvedrebis
# Temebi SeniSvna
raodenoba

saxlis misamarTis, ojaxis wevrebis


telefonis nomrebis codna, skolis
SenobaSi orientireba, ucnob adamianebT-
an frTxilad yofna, piradi usafrTxoe- 2 Sexvedra
1
bis dacva (codna imisa, rom ar SeiZleba
daukiTxavad medikamentebis aReba, asan-
TiT TamaSi, daukiTxavad gasvla ezodan).

quCaSi moZraobis wesebi, sxvadasxva


2 sagzao niSnebis mniSvneloba, SuqniSnis 1-2 Sexvedra
ferebi.

11
ma
sad

ra

mr g
a

ige o
blo pr
erovnuli saswavlo gegmebisa da Sefasebis centri

Temas moswavle sxvadasxva sagnis


qalaqis Tu soflis istoriuli da gakveTilebzec exeba. amitom,
3 kulturuli mniSvnelobis mqone 2 Sexvedra msgavs sakiTxebze saubari
adgilebi (Zeglebi). SesaZlebelia sagnis pedagogTan
erTad eqskursiis dros.

Temaze saubari sasurvelia


4 dResaswaulebis aRniSvnis tradiciebi. 2 Sexvedra konkretuli dResaswaulis win
an zeimisTvis mzadebisas.

mimarTuleba
Tvalsawieris gafarToeba

mimarTulebis mizani aris moswavleebSi xelovnebis, literaturis, teqnolo-


giuri da samecniero miRwevebisadmi interesis gaRviveba.

Sexvedrebis
# Temebi SeniSvna
raodenoba
aRniSnul sakiTxebs moswavle sxvadasxva
wignierebis mniSvneloba,
sagnis gakveTilebzec exeba. amitom, msgavs
sayvareli zRaprebi da
1-2 Sexvedra sakiTxebze saubari SesaZlebelia sagnis
1 personaJebi, miTebi da
pedagogTan erTad. aseve SeiZleba daigegmos
wakiTxuli moTxrobebi.
raime RonisZieba _ viqtorina an zeimi.
aRniSnul sakiTxebs moswavle konkretul
xelovnebis
gakveTilebzec exeba. amitom, SesaZlebelia
sxvadasxva dargi:
msgavs sakiTxebze saubari sagnis pedagogTan
mxatvroba, Teatri;
1-2 Sexvedra erTad. aseve SeiZleba daigegmos raime
2 sayvareli filmebi da
RonisZieba _ viqtorina an zeimi. saubari
multfilmebi, musika.
SesaZlebelia gasvliTi RonisZiebis,
eqskursiis drosac.
teqnikuri saSualebebis
da sayofacxovrebo
nivTebis daniSnuleba,
maTi sargebeli an 1-2 Sexvedra
3
safrTxe, gamoyenebisas
usafrTxoebis wesebis
dacvis aucilebloba.

SeniSvna: mimarTulebebi _ garemosdacviTi kultura da


cxovrebis jansaRi wesi, usafrTxoeba da moqalaqeobriv-pa-
triotuli cnobiereba, Tvalsawieris gafarToeba _ meordeba
sxvadasxva sagnobriv programaSi. amitom, Cvens programaSi
maT aRar gavimeorebT calkeuli klasisTvis.

dawyebiTi klasis sadamrigeblo programaSi aqcenti keT-


deba moswavleTa pirovnul da moralur ganviTarebaze.

12 sadamrigeblo saaTis programa I - IV klasebis moswavleTaTvis


pirvelklaseli

5.3 sadamrigeblo saaTis nimuSebi

mimarTuleba
pirovnuli da moraluri ganviTareba

saklaso sazogadoebis Camoyalibeba _ erTmaneTis gacnoba, sko­


Tema 1
lasTan Segueba _ ratom davdivarT skolaSi? urTierTobebis ganmt-
kiceba, erTmaneTis mimarT mzrunveli damokidebulebis Camoyalibeba.

saswavlo wlis dasawyisSi damrigeblis umTavresi mizani bavSvebTan kontaqtis


damyareba, megobruli, Tbili da usafrTxo garemos Seqmnaa. pirvel rigSi unda
moxdes TanaklaselTa, maswavleblisa da saskolo garemos gacnoba. SesaZlebelia,
dawyebiT klasSi sadamrigeblo saaTi TamaSis saxiT warimarTos.

aqtivoba 1. `gacnoba~
mizani: jgufis wevrebis gacnoba, erTmaneTis saxelebis gageba, damaxsovreba.
masala: burTi;
mimdinareoba: TamaSs maswavlebeli iwyebs. ambobs Tavis saxels, Semdeg esvris
burTs romelime bavSvs, romelic aseve ambobs Tavis saxels da a.S.
SesaZloa msgavsi TamaSis garTuleba _ saxelis garda daasaxelon sayvareli
TamaSi, saWmeli an moyvnen, Tu ratom daarqves es saxeli.

aqtivoba 2. `nacnobobis ganmtkiceba~


mizani: jgufis wevrebis gacnoba, nacnobobis ganmtkiceba;
masala: burTi;
mimdinareoba: wamyvani esvris burTs romelime bavSvs da ekiTxeba sxva bavSvebs:
ra hqvia am biWunas (gogonas)? bavSvebi erTxmad imeoreben mis saxels.

aqtivoba 3.
mizani: nacnobobis ganmtkiceba, axal garemosTan Segueba.
damrigebeli sTxovs moswavleebs mimoixedon da daasaxelon, ramdeni moswavlea
maT klasSi? ramdeni gogonaa klasSi? ramdeni biWuna? ramdenia cisferTvaleba?
ramdens aqvs muqi Tma? aseve, sTxovs daiTvalon, Tu ramdeni fanjaraa klasSi?
daasaxelon, ra ferisaa kedlebi da sxv.
SesaZlebelia, maswavlebelma sTxovos moswavleebs, cota xniT Tvalebi daxuWon
da ise aRweron saklaso garemo.

aqtivoba 4.
mizani: axal garemosTan adaptacia
maswavlebeli moswavleebs esaubreba romelime zRapris personaJze (mag.: pino-
qioze), romelsac skolaSi unda Semosvla. sTxovs, daexmaron pinoqios saskolo
CanTis CalagebaSi. ra dasWirdeba skolaSi pinoqios?

13
ma
sad

ra

mr g
a

ige o
blo pr
erovnuli saswavlo gegmebisa da Sefasebis centri

aqtivoba 5.
mizani: axal garemosTan adaptacia.
damrigebeli sTxovs moswavleebs aRweron, Tu rogor unda miagnos pinoqiom maT
klass. damrigebeli Tavdapirvelad TviTon aZlevs miniSnebebs, Tu romel sarTul-
zea saklaso oTaxi, saiT unda gauxvios man _ marjvniv Tu marcxniv. rogor unda
miagnos sapirfareSos?

aqtivoba 6. `Cemi saxli~


mizani: axal garemosTan adaptacia, klasSi Tbili atmosferos Camoyalibeba.
damrigebeli sTxovs moswavleebs saxlidan wamoiRon maTi sayvareli bavSvobis
foto da fotoebs amagrebs winaswar daxatuli saxlis fanjrebze. saubrobs imaze,
rom skolam isini yvela gaaerTiana da axla skola maTi meore saxlia.
damrigebeli sTxovs moswavleebs ipovon msgavseba saxlsa da skolas Soris. man
SesaZloa TviTonve misces biZgi: skolaSic gvaqvs saaTi, saweri magida, fardebi . .

wesebi
Tema 3
ra gvexmareba kargad swavlaSi?

damrigebeli uxsnis moswavleebs, rom erTad swavlisa da TanamSromlobisaTvis


skolaSi sWirdebaT wesebi.
damrigebeli ganumartavs moswavleebs, rom veravin SeZlebs kargad iswavlos, Tu
klasSi mudam iqneba xmauri, usufTaoba, veravin gaigebs maswavleblis xmas, ver mois-
mens saintereso davalebebs. yvelafer amaSi ki maT megobari wesebi daexmareba.
maswavlebeli sTxovs moswavleebs, Tavad moifiqron da azri gamoTqvan, Tu ro-
gor unda moiqcnen, raTa maswavleblis (an Tanaklaselis) mier moyolili sainte-
reso zRapari kargad moisminon. damrigebeli exmareba pirvelklaselebs Semdegi
wesebis formulirebaSi: ar unda vixmauroT, erTad ar vilaparakoT, Tu gvsurs
SekiTxvis dasma an pasuxi, xeli unda avwioT, Tanaklaselebs movusminoT da vaca-
loT azris gamoTqma. wesebi fiqsirdeba formatze, romelic rCeba saklaso oTaxSi
mTeli saswavlo wlis manZilze. SesaZloa moswavleebma daxaton wesebi. damrige-
bels SeuZlia gamoiyenos didaqtikuri zRaparic. moswavleebi ismenen, arCeven da
xataven zRaparSi gadmocemul ambavs.

ambavi bokver pakoze

erT uRran tyeSi mSoblebTan erTad bokveri pako cxovrobda. is Zalian mxiaru-
li da aqtiuri iyo. pakos saskolo asaki Seusrulda Tu ara, mSoblebma tyis skolaSi
miabares.
pakos skola Zalian moewona. Zalian undoda, rom mTel klass gaego, Tu rogori
yoCaRi da sazriania, Tan maswavlebels, baton Jirafsac xSirad Seeqo.
pako Zalian swrafad asrulebda davalebebs da Zalian undoda, rom pirvels epa-

14 sadamrigeblo saaTis programa I - IV klasebis moswavleTaTvis


pirvelklaseli

suxa. amitom, amoxsnida Tu ara amocanas, maSinve wamoiyvirebda xolme pasuxs.


magram maswavlebeli Jirafi amiT ukmayofilo iyo, igi pakosgan moiTxovda, rom
wamoyvirebis nacvlad xeli aewia. pakos ki Zalian eSinoda, rom mas vinme daaswreb-
da pasuxs da maswavlebeli ver gaigebda, rogori Wkviani da mondomebuli iyo. pako
davalebas Seasrulebda Tu ara, sul adgilze wrialebda, mcire xnis Semdeg ki ve-
Rar iTmenda da yviroda: ras fiqrobT? iciT ra advilia?! me vici pasuxi!
magram maswavlebeli, batoni Jirafi, amis gamo isev SeniSvnas aZlevda. arc
Tanaklaselebs moswondaT pakos saqcieli...
am ambebis gamo gabrazebuli pako skolidan saxlisken mimaval biliks miuyve-
boda. gzad maSo Sexvda _ patara focxveri. maSos pakos danaxva Zalian gauxarda da
sTxova, masTan erTad eTamaSa. iqve, xeze kalaTburTis fari iyo damagrebuli. ma-
Som SesTavaza, rig rigobiT esrolaT burTi farisken. daiwyes TamaSi. maSom ram-
denjerme burTis Cagdeba ver moaxerxa. sulswrafi pako amazec gabrazda da isev
daiwyo Cxubi. _ gaiwie, ar ici Sen TamaSi!
_ magram axla xom Cemi jeria? _ uTxra maSom.
_ ar gamogdis da ra vqna?! mainc ver Caagdeb. me ki naxe, ra kargad gamomdis.
maSom cota xans uyura, Tu rogor TamaSobda pako, Semdeg ki mobezrda da saxlSi
wavida.
pakosac ar moewona maSos wasvla. _ naxe, rogoria? ewyina. _ gaifiqra TavisTvis.
am fiqrebSi garTulma mors fexi wamohkra da davarda. tkivilisagan mwared atir-
da. `ra cudi dRe maqvs, dRes maswavlebelma, batonma Jirafma SeniSvna momca, maSo
ar meTamaSa~. imdeni itira, rom rodesac tirili mobezrda da cisken aixeda, naxa,
rom daRamebuliyo.
_ vaime! dedas guli gauskdeba! _ daiyvira pakom da saxlisken mohkurcxla. gzaSi
gaaxsenda klaselebi, romelTac pasuxis gacema ar acala, maSo, romelic ar aTamaSa
da arc kalaTSi burTis Cagdeba aswavla, bolos ki dedikoc anerviula. `saxlSi rom
mival, pirobas viZlevi, yvelafers gamovasworeb”.
saxlSi miirbina Tu ara, dedikos Caexuta da uTxra: _ de, bodiSi, rom ganervi-
ule. _ deda Zalian ganerviulebuli iyo, magram pakos danaxva ise gauxarda, rom
aRar datuqsa, moefera da gemrieli vaxSamiT gaumaspinZlda.
diliT pako skolaSi wavida. davaleba pirvelma amoxsna, magram ki ar wamoiyvira,
xeli aswia. maswavlebel Jirafs es ambavi Zalian esiamovna. pako gaiZaxa, gamokiTxa
da didi, didi wiTeli varsvlavi dauwera.
Sesvenebaze pako maSosTan mivida da bodiSi mouxada, xolo Semdeg kalaTSi bur-
Tis Cagdebac aswavla.
meore dRes pakos dabadebis dRe iyo. masTan mTeli klasi mivida misalocad, maT
Soris _ maSoc. Zalian kargad iTamaSes. pako mixvda, rom aseTi kargi dro arasodes
utarebia.
TamaSisgan daRlili pako Zilis win fiqrobda, rom Zalian kargia, rodesac zru-
naven Senze, magram aseve sasiamovno yofila, rodesac Sen zrunav sxvebze!

15
ma
sad

ra

mr g
a

ige o
blo pr
erovnuli saswavlo gegmebisa da Sefasebis centri

SekiTxvebi:
1. rogor fiqrobT, ratom ar aclida pako Tanaklaselebs
pasuxs? risi eSinoda mas?
2. ram Secvala pako?
3. ra mohyva pakos qcevis cvlilebas?
4. ra dauwera maswavlebelma pakos, rodesac xelis awevis Sem-
deg gasca pasuxi?
5. Tqven Tu gqoniaT msgavsi SemTxvevebi?

Tema 4 moswavlis (zogadad, adamianebis: dedis, mamis, sxvadasxva


profesiis warmomadgenlebis) valdebulebebi, pasuxismge-
blobis grZnoba

damrigeblis mizania gaacnobierebinos moswavleebs maTi, rogorc moswavlis,


valdebulebebi. damrigebels SeuZlia gamoiyenos didaqtikuri zRaparic. moswav-
leebi ismenen, arCeven da xataven zRaparSi gadmocemul ambavs.

ambavi Tavisufal vanoze

erT mSvenier da naTel dRes patara vanos cud xasiaTze gaeRviZa. Zalian ezarebo-
da mecadineoba da fiqrobda: ra saSinelebaa, yvela raRacas maiZulebs: maswavle-
beli _ davalebebis weras, mSoblebi _ saskolo nivTebis movlas, CanTaSi Calagebas
da rac mTavaria mecadineobas! bebia _ xel-piris dabanas! Zalian mombezrda!
vanom gadawyvita araferi gaekeTebina. divanze wamowva da WerSi daiwyo yureba.
WaRze buzi SeamCnia. ra bednieria es buzi, Tavisufali arseba! sul isvenebs da ara-
fers akeTebs! am fiqrebSi garTuls CaeZina da Zalian ucnauri sizmari daesizmra.
TiTqos skolidan dabrunebul vanos Sin aseTi suraTi daxvda: dedikos tkbilad sZi-
navs, mama ki gazeTs kiTxulobs. yvela Tavisi saqmiT aris dakavebuli, patara vanos
ki Zalian Sia. macivari gamoaRo _ iq sicarielea. aRmoCnda, rom im dRes maRaziebma
daisvenes da sursaTi ar gayides. dedikomac dasveneba gadawyvita da vanos sadili
ar moumzada. bebiam ki saseirnod wasvla gadawyvita. Tan ojaxis yvela wevri erTx-
mad imeorebda: gaumarjos Tavisuflebas! gaumarjos arafris keTebas! ase viTom
ori dRe gavida. patara vanos Zalian moSivda da cud xasiaTze dadga. veRar gauZlo
dedikos gulma daRvremili vanos yurebas da gadawyvita, sadili gaekeTebina. mama
bazarSi wavida, bebia ki vanosTvis Tbili qudis qsovas Seudga.
vanom Tvalebi gaaxila, buzs axeda da mixvda, rom misi cxovreba ufro saintere-
soa. samyaroSi yvelam Tavis saqme unda akeTos. aba, warmoidgineT: adamianebma saq-
mis keTeba rom Sewyviton, bavSvebma _ swavla, maswavleblebma _ gakveTilis axsna,

16 sadamrigeblo saaTis programa I - IV klasebis moswavleTaTvis


pirvelklaseli

eqimebma _ mkurnaloba, jambazma ki _ bavSvebis garToba. saqmisa da valdebulebe-


bis gareSe cxovreba uazro da mosawyeni iqneba.
vano swrafad wamodga, CanTidan wigni da rveuli amoiRo da mecadineobas Seudga.

damrigebeli esaubreba moswavleebs, rom yvelas gvaqvs ZiriTadi saqme, valde-


buleba. is aucileblad unda SevasruloT. damrigebeli ekiTxeba moswavleebs, Tu
ra aris maTi ZiriTadi saqme _ valdebuleba.
amis Semdeg saubroben sxvadasxva profesiis adamianebis: eqimis, maswavleblis,
mZRolis, gamyidvelis valdebulebebze. warmoidgenen samyaros, sadac aravin as-
rulebs valdebulebebs. saubroben uaryofiT Sedegebze, mag.: ra moxdeba, yvela
mZRolma rom gadawyvitos dasveneba da ar imuSaos? yvela gamyidvelma?

drois yadri. saaTis daniSnuleba


Tema 10
damrigebeli moswavleebs ekiTxeba, Tu raSi gvWirdeba saaTi?
 ras gviCvenebs is?
 ra moxdeboda samyaroSi, saaTi rom ar arsebobdes?
damrigebels aqac SeuZlia SesTavazos moswavleebs didaqtikuri zRapari, ro-
melsac isini moismenen, gaarCeven kiTxvebis meSveobiT da daasuraTeben.

saaTi

erTi gogonas areul sawer magidaze eleqtronuli saaTi idga. (damrigebels


SeuZlia uCvenos moswavleebs eleqtronuli saaTi). saaTs eleqtronuli ekrani
mas Semdeg Caubnelda, rac patara “guli”_elementi gauCerda.
im dRidan daiwyo gogonas sawer magidaze namdvili areuloba. mas Semdeg arcerT-
ma nivTma ar icoda, ra dro iyo. fanqrebis ojaxi mudam agvianebda “saxlSi” _ penalSi
dabrunebas. zogi fanqari ki imdenad dabneuli iyo, rom sul saxlSi rCeboda.
kalmistrebi Zalian gvian iwyebdnen saSinao davalebis Sesrulebas. magidis sa-
naTi ki piriqiT _ Zalian adre irTveboda, vinaidan egona, rom Zilis dro movida.
sibneleSi nivTebi dabinavebasac ver aswrebdnen. erTmaneTs xSirad ejaxebodnen
kidec. erTxel saxazavi webos Seejaxa da boTli daaziana. webo magidaze daiRvara
da yvela nivTi erTmaneTs Seaweba.
am ambiT Zalian aRSfoTdnen nivTebi. yvela did ukmayofilebas gamoTqvamda saa-
Tis mimarT: rogor ar grcxveniaT? Cven Tqveni didi imedi gvqonda yovelTvis. axla
ki Tqvens gamo mudam maswavleblis wiTeli kalmiT varT aWrelebulni. verafers
vaswrebT.
samwuxarod, saaTi maT verafers pasuxobda. damtverili da mowyenili TviTonac
aRSfoTebuli Sehyurebda areulobas, romelic magidaze sufevda.
magram cudsac xom dasasruli aqvs?!

17
ma
sad

ra

mr g
a

ige o
blo pr
erovnuli saswavlo gegmebisa da Sefasebis centri

erT mSvenier dRes bebiam gogonas axali elementebi moutana. saaTs mtveri gada-
wmindes da axali elementi Caudges. saaTis ekranze maSinve mwvaned ainTo cifrebi.
gaumarjos saaTs! gaumarjos dros! _ erTxmad Sehyvires nivTebma. penalma saxu-
ravi aixada da fanqrebi droulad dabinavdnen. magidis sanaTma acala kalmistrebs
davalebis dawera da dabinaveba. nivTebi imdenad bednierebi iyvnen, rom warmoid-
geneT, kinaRam daaviwydaT gaSeSeba gogonas danaxvaze.
gogonas cota ar iyos gaukvirda aseTi wesrigi rom daxvda magidaze, mxrebi aiCe-
Ca. etyoba dedikom mialagao. saaTs Sexeda. saaTi zustad cxras aCvenebda, rac imas
niSnavda, rom gogonas Zilis dro movida.
saaTis ekrani ki mas Semdeg sul mwvaned anaTebda. gogonas sawer magidaze idea-
luri wesrigi iyo, rveulebi ki wiTeli varsvlavebiT ivseboda.

SekiTxvebi:
1. rogor fiqrobT, mosawonia, rac xdeboda magidaze?
2. ras daarqmevdiT magidaze arsebul mdgomareobas?
3. ratom gauxardaT nivTebs saaTis SekeTeba?

mimarTuleba
usafrTxoeba da moqalaqeobriv-patriotuli cnobiereba

Tema 1 skolis SenobaSi orientireba

aqtivoba 1. `Cemi skola”


mizani: skolis SenobaSi orientireba, skolasTan adaptacia.
damrigebeli aTvalierebinebs bavSvebs Senobas. am aqtivobis saSualebiT bavSve-
bi ecnobian skolis Senobas, akvirdebian, ra Seferilobis aris skola da fanjrebi,
aqvs Tu ara Senobas sawvimari milebi.
klasSi dabrunebis Semdeg bavSvebs sTavazoben individualur davalebas _
skolis Senobis daxatvas. samuSaos Sesasruleblad maT 10 wuTi eZlevaT. naxatis
dasrulebis Semdeg TiToeuli bavSvi warmoadgens Tavis naxats (axdens namuSevris
prezentacias).
am tipis aqtivoba bavSvebs garemoze dakvirvebis Cvevebsa da mexsierebas uviTa-
rebs. skolis Senobis xatvis dros igi spontanurad ki ar qmnis naxats, aramed cdi-
lobs SeZlebisdagvarad miamsgavsos nanaxs da zustad aRweros igi.

aqtivoba 2. `skolis ezo~


mizani: saskolo garemos gacnoba, masTan adaptacia.
damrigebeli esaubreba bavSvebs ezoSi Casvlamde da aZlevs maT mimarTulebas.

18 sadamrigeblo saaTis programa I - IV klasebis moswavleTaTvis


meoreklaseli

bavSvebma yuradRebiT unda daaTvalieron skolis ezo da daimaxsovron iq nanaxi,


magaliTad, ramdeni xe dgas skolis ezoSi, romelia yvelaze didi xe, romelia ma-
Tgan yvelaze lamazi, daakvirdnen, xom ar cxovroben xeze frinvelebi. bavSvebma
unda SearCion ezoSi is adgili, romelic yvelaze metad moewonaT.
skolis ezos daTvalierebis Semdeg bavSvebi klasSi brundebian. maswavlebeli
sTxovs bavSvebs, daxaton skolis ezo da Semoxazon is adgili, romelic yvelaze
metad moewonaT.
davalebis Sesasruleblad moswavleebs 10 wuTi eZlevaT. TiToeuli bavSvi
warmoadgens naxats da saubrobs mis Sesaxeb. asabuTebs, Tu ratom moewona ezoSi
es adgili.

Tavi 6
meoreklaseli

6.1. meoreklaselis mokle daxasiTeba


meoreklaseli, pirvelklaselisgan gansxvavebiT, ukve Seguebulia moswavlis
statussa da valdebulebebs. icvleba moswavlis swavlis stili. yvela moswavli-
saTvis wamyvani saqmianoba swavla xdeba. mas SeuZlia ufrosis daxmarebiT Seafasos
sakuTari warmatebisa da warumateblobis mizezebi. TandaTan bavSvs uviTardeba
nebeloba. moswavles SeuZlia impulsebis Sekaveba. mexsierebisa da yuradRebis mar-
Tva ganzraxvis Sesabamisad.
amasTan, yuradRebisa da mexsierebis marTva didadaa damokidebuli bavSvis tem-
peramentze. amitom, gasaTvaliswinebelia is faqti, rom, moswavleebi daRlilebi
arian dRis, gansakuTrebiT ki kviris bolos. am dros maT Zalian uWirT discipli-
nis SenarCuneba.
maswavlebeli kvlav umniSvnelovanes figurad rCeba, magram masTan urTierToba
ufro piraduli xdeba. Cndeba masTan urTierTobis survili Sesvenebebze, eqskur-
siaze. moswavles SeuZlia maswavleblis calkeuli Tvisebebis gamoyofa (mxiarulia,
keTilia). meoreklaseli moswavle iwyebs megobrebis Sefasebas Tvisebebidan ga-
momdinare. iwyeba TanatolebTan TanamSromlobis unaris ganviTareba. amave dros,
Caisaxeba molaparakebis, daTmobis, saqmianobebis ganawilebis unarebi. Tumca zogi
meoreklaselisaTvis es jer kidev rTuli amocanaa.
klasSi ikveTeba lideri. xSiria moswavleebs Soris paeqroba.
meoreklasels swavlis garda interesTa axali sfero uCndeba. esaa urTierToba
pedagogebTan, mSoblebTan, TanatolebTan. srulfasovani pirovnebis formirebi-
saTvis mniSvnelovania saswavlo unarebis garda TanamSromlobis unarebis ganvi-
Tareba rogorc TanatolebTan, ise ufrosebTan.

19
ma
sad

ra

mr g
a

ige o
blo pr
erovnuli saswavlo gegmebisa da Sefasebis centri

6.2. sadamrigeblo saaTis Temebi:

mimarTuleba
pirovnuli da moraluri ganviTareba

Sexvedrebis
# Temebi SeniSvna
raodenoba
ras niSnavs iyo meoreklaseli? riT
gansxvavdebiT pirvelklaselebisagan?
1 1 Sexvedra
(Cven viciT kiTxva, wera, angariSi), zaf-
xulis STabeWdilebebi.
Temas damrigebeli mudam
ubrundeba moswavleebTan
saubrisas. SesaZlebelia
Sefasdes, ramdenad kargad icaven
saklaso wesebis SemuSaveba. romeli
2 2 Sexvedra bavSvebi wesebs, aseve aRiricxos,
wesebis dacva gvexmareba swavlaSi?
rodis icaven da rodis arRveven
isini am wesebs, rasac sabolood
moswavleTa waxaliseba-
dajildoeba mohyveba.
emociebi, romlebic Tan axlavs sx-
Temaze saubari SesaZlebelia
vadasxva saqmianobas (sakontrolo 1 Sexvedra
3 fsiqologTan erTad.
weras, gamokiTxvas, fexburTis TamaSs).
Tvisebebi, romelTa gamoc virCevT me-
gobrebs; adamianuri Tvisebebi; Tvisebe-
Temaze saubari SesaZlebelia
bi, romlebic aucilebelia megobrobisa 1 Sexvedra
4 fsiqologTan erTad.
da swavlisaTvis; Tvisebebi, romlebic
xels gviSlis swavlasa da megobrobaSi.

idealuri megobrisa da moswavlis


portreti (moswavlis SemTxvevaSi
mniSvnelovania aqcenti mondomebasa
5 2 Sexvedra
da Sromismoyvareobaze da ara Tan-
dayolil Tvisebebze) rogori var me?
avtoportreti TvisebebiT.

6 megobroba, megobrobis unari 1 Sexvedra

adamianebs Soris msgavseba da gansx-


7 vaveba. samyaro, sadac yvela erTmaneTs 1 Sexvedra
hgavs. dadebiTi da uaryofiTi mxareebi.
adamianebis daxmareba, altruizmi;
8 rogor vexmarebiT sxvebs? Cven rogor 1 Sexvedra
gvexmarebian?
meoreklaselis sirTuleebi skolaSi _
sirTuleebis “skivri”. mag., zogisTvis
9 2 Sexvedra
rTulia gakveTilze wynarad jdoma,
zogisTvis _ karnaxiT wera..
meoreklaselis SesaZleblobebi _
10 1 Sexvedra
SesaZleblobaTa “skivri”.
saxlSi an megobrebTan wamoWrili sir-
11 Tuleebi: tyuilebi, nivTebis daukiTxa- 2 Sexvedra
vad aReba, mouTmenloba, sificxe.

20 sadamrigeblo saaTis programa I - IV klasebis moswavleTaTvis


meoreklaseli

sirTuleebis daZlevis gzebze fiqri,


strategiebis SemuSaveba, konfliqtebis Temaze saubari SesaZlebelia
12 2 Sexvedra
mogvareba _ konfliqtebis (uTanxmoebis fsiqologTan erTad.
gamomwvevi mizezebi).
qcevis wesebi, etiketi: dabadebis
dRisTvis - saCuqris SerCeva, gadacema,
13 2 Sexvedra
an saCuqris miReba; sufraze, Teatrsa
Tu kinoSi qcevis wesebi.

mimarTuleba
garemosdacviTi kultura da cxovrebis jansaRi wesi

Sexvedrebis
# Tematika SeniSvna
raodenoba
Temas exebian
bunebismetyvelebis
gakveTilzec, amitom
garemos sisufTaveze zrunva (klasis,
SesaZlebelia aRniSnul
1 ezos, quCis mofrTxileba), xeebis 1 Sexvedra
sakiTxTan dakavSirebiT
movla
damrigebelma viqtorinis,
gamofenis, an socialuri
proeqtis mowyoba iTaos.
sakuTari janmrTeloba, rogorc faseu-
2 1 Sexvedra
loba; fizikuri da sulieri sijansaRe.
Temas moswavleebi sxvadasxva
dRis reJimi, dasvenebisa da saswavlo sagnis gakveTilebzec exebian.
3 procesis dros gansxvavebuli saqmiano- 2 Sexvedra amitom msgavs sakiTxebze saubari
bebi, maTi dagegmvis aucilebloba. SesaZlebelia eqskursiis dros,
sagnis pedagogTan erTad.
jansaRi cxovrebis wesi, sporti,
sasargeblo produqtebi, droulad
2 Sexvedra
4 daZineba, kompiuteris gamoyenebisa da
televizoris yurebis reglamenti

mimarTuleba
usafrTxoeba da moqalaqeobriv-patriotuli cnobiereba

Sexvedrebis
# Temebi SeniSvna
raodenoba
mavne Cvevebis safrTxe Sin da gareT. sayo-
1 facxovrebo teqnikis daukiTxavad gamoy- 1 Sexvedra
eneba, Sesvenebis dros kibeebze sirbili.
usafrTxoeba - mSoblebis, megobrebis
misamarTis codnis aucilebloba, quCaSi
2 1 Sexvedra
moZraobisa da transportiT sarge-
blobis wesebi.

21
ma
sad

ra

mr g
a

ige o
blo pr
erovnuli saswavlo gegmebisa da Sefasebis centri

Temas moswavleebi sxvadasxva


sagnis gakveTilebzec
istoriuli da kulturuli mniSvnelobis exebian. amitom msgavs saki­
3
mqone adgilebi, Zeglebi, movlenebi. 3 Sexvedra Txebze saubari SesaZlebelia
eqskursiis dros sagnis
pedagogTan erTad.
qalaqis, soflis, qveynis gamoCenili
4 2 Sexvedra
pirovnebebi.

mimarTuleba
Tvalsawieris gafarToeba

Sexvedrebis
# Temebi SeniSvna
raodenoba
ardadegebze SeZenili codna, wakiTxuli
1 1 Sexvedra
wignebi.

6.3. sadamrigeblo saaTis nimuSebi

mimarTuleba
pirovnuli da moraluri ganviTareba

emociebi
Tema 3
damrigebeli uxsnis moswavleebs, rom sxvadasxva movlenasa Tu ambavze Cven sx-
vadasxva emociebs ganvicdiT. damrigebeli ekiTxeba moswavleebs, Tu ras grZnoben
isini, rodesac saCuqars Cuqnian.
_ sixaruls! _ pasuxoben bavSvebi. damrigebeli xatavs gaxarebul kacunas dafaze.
damrigebeli sTxovs moswavleebs, gaixsenon SemTxveva, ramac isini Zalian gaaxara.
bavSvebs eZlevaT 10 wuTi, raTa erTmaneTs gauziaron STabeWdilebebi.
Semdeg damrigebeli ekiTxeba maT, Tu ras igrZnoben, Tuki megobari usamarTlod
moeqcevaT.
damrigebeli dafaze xatavs gabrazebul kacunas. SesaZlebelia, bavSvebma gaix-
senon SemTxvevebi, rodesac isini gabrazdnen, magram am dros damrigebeli Zalian
frTxilad unda iyos, raTa bavSvebma ar gamoTqvan vinmes mimarT ukmayofileba an
ar gamoamJRavnon agresia.
_ ras igrZnobT, axla rom Cvens klasSi niangi Semovides?
damrigebeli xatavs SeSinebul kacunas.
SesaZlebelia, moswavleebma gaixsenon SemTxvevebi, rodesac maT SiSi ganicades.
_ ras igrZnobT, maswavleblis magivrad klasSi wiTelquda (fifqia, konkia) rom
dagxvdeT?
damrigebeli xatavs gaocebul kacunas.

22 sadamrigeblo saaTis programa I - IV klasebis moswavleTaTvis


meoreklaseli

damrigebeli uxsnis moswavleebs, rom zogjer msaxiobebi emociebs saubris gar-


eSe gamoxataven. am Janrs pantomima hqvia. damrigebeli sTxovs moswavleebis nawils,
mimikiTa da moZraobiT gamoxatos emociebi, danarCenebma ki unda gamoicnon isini.
damrigebeli ajamebs Sexvedras, ambobs, rom urTierTobisas Zalian didi mniS-
vneloba aqvs sxvaTa emociis gamocnobas da gagebas, mag., Tu SevamCnevT, rom Cveni
megobari mowyenilia, is unda vanugeSoT an gavamxiaruloT.

adamianTa Soris msgavseba da gansxvaveba


Tema 7
msgavseba
damrigebeli esaubreba moswavleebs, rom adamianebs Zalian bevri gvaqvs saerTo,
bevri TvisebiT vgavarT erTmaneTs, magram Tan ganvsxvavdebiT.
damrigebeli moswavleebs Semdeg davalebas sTavazobs: me dagisvamT SekiTxvebs
da Tu meTanxmebiT, xeli awieT.
1. vis uyvars Cvens klasSi nayini?
2. vis uyvars multfilmebis yureba?
3. vis uyvars velosipediT seirnoba?
4. vis uyvars Cvens klasSi curva?
damrigebeli SekiTxvebs svams klasis Taviseburebis gaTvaliswinebiT.
davalebis Sesrulebisas aRmoCndeba, rom zogi ram mTel klass uyvars, zogi ki _
mxolod nawils.
damrigebels SeuZlia Semdegi aqtivobebi dagegmos:

aqtivoba 1.
bavSvebma TviTon unda daasaxelon msgavseba erTmaneTs Soris. damrigebeli iwyebs
TamaSs da asaxelebs im bavSvs, romelTanac raime realuri msgavseba aqvs, mag, anas,
romelsac misi feris Tma aqvs, an imave qalaqSi daibada, romelSic TviTon. Semdeg
ana asaxelebs sxva moswavles, romelTanac is raime msgavsebas aRmoaCens. aqtivoba
grZeldeba manam, sanam yvela bavSvi ar miiRebs monawileobas.
mcirericxvovan klasSi ki damrigebelma moswavleTa saerTo interesebi sxva
formiT unda gamoavlinos.

aqtivoba 2. `qari qris maTTvis, visac uyvars. . .~


mizani _ klasis Sekvra, gantvirTva, jgufis wevrebis ukeT gacnoba.
xangZlivoba: 10 - 15 wuTi.
jgufi Sedgeba 16 bavSvisagan.
moswavleebi sxdebian wreSi, magram skamebis raodenoba erTiT naklebia.
TamaSs iwyebs damrigebeli. is uxnis moswavleebs, rom wris SuagulSi myofma
moswavlem unda daasaxelos Tavisi Tviseba an interesi. Tu jgufis sxva wevrebsac
aRmoaCndebaT msgavsi Tviseba an interesi, maT adgili unda gaucvalon erTmaneTs.
Tu jgufis romelime wevrs skamze dajdoma daaswres, maSin is gaxdeba wamyvani
da daasaxelebs Tavis Tvisebas an interess.

23
ma
sad

ra

mr g
a

ige o
blo pr
erovnuli saswavlo gegmebisa da Sefasebis centri

TamaSs damrigebeli iwyebs: `qari qris maTTvis, visac uyvars xatva. . .~


adgils is moswavleebi ucvlian erTmaneTs, romelTac uyvarT xatva.
TamaSis dasasruls damrigebeli saubrobs imaze, rom Cveni samyaro imiTaa sain-
tereso, rom yvelas sxvadasxva Tviseba, niWi da interesi gvaqvs.
igi sTavazobs moswavleebs warmoidginon, Tu rogori iqneba samyaro, yvelani
zustad erTnairebi rom viyoT.

gansxvaveba
damrigebeli moswavleebs eubneba, rom adamianebi _ didebic da patarebic, qale-
bic da kacebic, biWebic da gogonebic _ erTmaneTisagan ganvsxvavdebiT. es gansxva-
veba mdgomareobs garegnobaSi, interesebSi, azrebsa da SexedulebebSi.
adamianebi zogjer erTsa da imave situaciaSi gansxvavebulad viqceviT da sxva-
dasxvagvarad gamovxatavT gancdebs.

aqtivoba 1. `situacia da gancdebi~


masala: herluf bidstrupis naxati (naxati 1. gv. 25).
damrigebeli TiToeul monawiles urigebs herluf bidstrupis naxats, romel-
zec gamosaxulia erTi situacia da oTxi sxvadasxva adamianis gancda da qceva. da-
mrigebeli sTxovs bavSvebs, daakvirdnen da Semdeg aRweron situacia da TiToeuli
adamianis gancdebi. damrigebeli bavSvebTan erTad msjelobs imis Sesaxeb, rom
konkretuli situaciis mimarT adamianebis damokidebuleba gansxvavebulia da,
Sesabamisad, maTi gancdebic sxvadasxvagvaria.

24 sadamrigeblo saaTis programa I - IV klasebis moswavleTaTvis


meoreklaseli

naxati 1.

25
ma
sad

ra

mr g
a

ige o
blo pr
erovnuli saswavlo gegmebisa da Sefasebis centri

damrigebeli moswavleebs uyveba didaqtikur zRapars.

wiTuri knuti

erTi patara qalaqis sxvenSi patara knuti cxovrobda mSoblebTan da da-Zmeb-


Tan erTad. Cveni knuti ojaxSi yvelaze umcrosi da Tan, warmoidgineT, wiTuri iyo.
saintereso iyo is faqti, rom qalaqis yvela knuti da kata nacrisferi gaxldaT.
zogi muqi nacrisferi iyo, zogi _ Ria, zogic _ TeTri nacrisferi zolebiT. magram
aravin, sul aravin iyo wiTuri.
erT dRes Cvens patara knuts usiamovno ambavi gadaxda Tavs. rodesac knuti
ezoSi saseirnod Cavida, iq ori siamis knuti daxvda, romlebic Zalian mxiarulad
TamaSobdnen burTs.
wiTur knuts Zalian mounda maTTan TamaSi da hkiTxa:
_ Tqven ise kargad TamaSobT da mxiarulobT, SemiZlia mec rom SemogierTdeT?
_ ar viciT, _ upasuxes knutebma, _ Semogvxede, Cven rogori lamazebi varT,
muqi nacrisfrebi, Sen ki raRac ucnauri xar, Sennairi knuti arasdros gvinaxavs.
am dros maT mezobeli ezodan Zalian celqi knuti SeuerTdaT. wiTuri knuti
daaTvaliera da uTxra: `ra sasacilo xar! wiTuri da patara. SemTxveviT wruwu-
na xom ar xar?~
Zalian ewyina wiTur knuts. saxlSi mowyenili dabrunda. mas Semdeg Wamis mada
dakarga da cudad eZina. ezoSi seirnobasac Tavi daaneba. mTel dReebs fanjris
rafaze atarebda. dedikos ki eubneboda, rom ubralod rafaze jdoma moswonda.
sinamdvileSi ki eSinoda, rom ezoSi aravin eTamaSeboda.
erT moRrublul dResac ijda mowyenili knuti da ezoSi iyureboda. dRec
Zalian mowyenili iyo. Jami da nacrisferi.
am dros Rrublebidan mzis sxivma gamoanaTa da srulad Secvala aremare. knu-
tic ki gamoacocxla. `ra kargia mze~, - gaifiqra knutma TavisTvis, _ `is yvelas
uyvars, aTbobs da axalisebs. magram mzec xom zogjer CemsaviT wiTuria? nuTu
mec SemiZlia, rom gavaxaliso Cems garSemo katebi?~. am azriT aRfrTovanebul-
ma gadawyvita ezoSi Casvla.
rodesac wiTuri knuti ezoSi Cavida, iq mTeli aurzauri daxvda. xeze Zalian
patara TeTri knuti ijda da tiroda. rogorc Cans, Zirs Camosvlisa eSinoda. xis
garSemo SeSinebuli katebi Sekrebiliyvnen da nerviulobdnen, TeTri knuti xi-
dan ar Camovardniliyo.
Cveni wiTuri fiso mamacad axta xeze da patara knutic uvnebeli Camoiyvana.
xis garSemo Sekrebilma katebma taSi dascxes. `SexedeT, ra yoCaRia Cveni
knuti! mamaci! Tan rogori sayvarelia? patara mzes hgavs!~
wiTuri knuti Zalian bednieri iyo im dRes. man TeTri knuti daixsna gansac-
delisagan da, rogorc iqna, sxva katebma masSi dadebiTi Tvisebebi aRmoaCines.

26 sadamrigeblo saaTis programa I - IV klasebis moswavleTaTvis


meoreklaseli

SekiTxvebi:
1. ratom iyo patara knuti mowyenili?
2. ratom ar TamaSobdnen masTan sxva knutebi?
3. mogwonT nacrisferi knutebis qceva? ratom?
4. Tu momxdara Tqven cxovrebaSi msgavsi ram?
5. ras urCevdiT nacrisfer knutebs?
6. ras urCevdiT erTmaneTs?

adamianebis daxmareba, altruizmi;


Tema 8
rogor vexmarebiT sxvebs? Cven rogor gvexmarebian?

damrigebeli ekiTxeba moswavleebs: ras niSnavs namdvili megobari?


is ajamebs moswavleTa mosazrebebs da xazs usvams, rom namdvili megobari mx-
arSi udgas megobrebs. exmareba maT da saWiroebis SemTxvevaSi amxnevebs.
damrigebeli eubneba bavSvebs, rom isini sul ori welia, rac erT klasSi swav-
loben, magram albaT ukve Zalian bevr rameSi daexmarnen erTmaneTs. zogma fanqari
aTxova megobars, zogma _ kalami, zogi amocanis amoxsnaSi daexmara mas, zogi ki kan-
fetebiT gaumaspinZlda klaselebs.
damrigebeli sTxovs moswavleebs, gaixsenon, Tu rogor daexmarnen maT
Tanaklaselebi, mSoblebi, TviTon rogor daexmarnen sxvebs.
damrigebels SeuZlia aqac didaqtikur zRapari gamoiyenos.

flo

yvavilebis mindorze patara yvavili amovida. Tvali gaaxila Tu ara, garSemo


nairferi, lamazi yvavilebi dainaxa. arcerTi yvavili ar hgavda erTmaneTs. zogi
yviTeli iyo didi foTlebiT, zogic _ wiTeli. yvavilebi siyvaruliT miesalmnen
axlad amosul yvavils da saxelad flo Searqves.
dilaobiT yvavilebi jer mzes esalmebodnen, Semdeg _ erTmaneTs da Semdeg ki
yvela Tavisi saqmiT kavdeboda. xolo saRamoobiT yvelaze saintereso iwyeboda:
ufrosi yvavilebi patarebs uyvebodnen, ra xdeboda mindorze maT dabadebamde.
erT saRamos ambis Txroba babua zambaxma daiwyo. . .
_ es ambavi gasul zafxuls moxda. Zalian mSvidi zafxuli iyo, araferi mniSvne-
lovani ar xdeboda. mxolod caSi Zalian maRla, mifrinavdnen Zmebi: qari da wvima.
Tan imdenad maRla mifrinavdnen, rom dedamiwaze maT arsebobas veravin amCnevda.
siCumeSi maT gaigones, rogor ambobdnen yvavilebi, rom isini dedamiwaze yvela-
ze megobruli arsebebi arian.
Zmebma maTi gamocda gadawyvites. pirveli saqmeSi qari CaerTo. man imdenad
Zlierad daubera, rom yvavilebs lamis fesvianad glejda. yvavilebma foTlebi
Cahkides da ise magrad CaeWidnen erTmaneTs, rom qari darwunda maT megobrobaSi

27
ma
sad

ra

mr g
a

ige o
blo pr
erovnuli saswavlo gegmebisa da Sefasebis centri

da Tavi daaneba. maSin saqmeSi wvima Caeba da kokispiruli wvima dauSva. maRalma, di-
dfoTlebianma yvavilebma Tavisi ganieri foTlebi gadaafares patarebs.
mxolod maSin darwmundnen Zmebi yvavilTa erTgulebaSi.
ase dasrulda babua zambaxis istoria.
flo am ambis mosmenis Semdeg Zalian bednieri iyo, vinaidan mixvda, rom iq daiba-
da, sadac yvelaze megobruli arsebebi cxovroben.

SekiTxvebi:
1. rogori gamocda mouwyves Zmebma _ qarma da wvimam yvavilebs?
2. ra gaakeTes yvavilebma qaris dros? wvimis dros?
3. raSi darwmundnen qari da wvima?

meoreklaselis sirTuleebi skolaSi


Tema 9
damrigebeli esaubreba moswavleebs imis Sesaxeb, rom yvela adamianis cxovre-
baSi aqvs adgili garkveul sirTuleebs, rac zogjer cud xasiaTze gvayenebs.
(SesaZlebelia, aseTi saubari daukavSirdes konkretul SemTxvevas).
damrigebeli sTavazobs moswavleebs, gaakeTon `sirTuleebis yulaba~, romel-
Sic yvela Tavis sirTules Cayris. SeiZleba moswavleebma xelis aweviT daasaxelon
es sirTuleebi, an maswavlebelma msubuqi burTi gadaugdos romelime moswavles
da sTxovos winadadebis dasruleba, mag., `skolaSi meoreklaselebs uWirT. . . . ~
SesaZlebelia moswavleebma daxaton rTuli situaciebi da Semdeg isaubron maTi
gadaWris gzebze.
aqac SesaZlebelia didaqtikuri zRapris gamoyeneba.

patara niangis gasaWiri

erT ganier da wynar mdinareSi patara niangi cxovrobda. mas grZeli kudi da
basri kbilebi hqonda. patara niangi, iseve rogorc mdinaris sxva 7 wlis niangebi,
mdinaris skolaSi dadioda. pirvel dReebSi niangs Zalian moswonda da exalisebo-
da skolaSi siaruli, magram TandaTan Cvenma niangma Zalian moiwyina, vinaidan misi
`saqmeebi~ skolaSi arc Tu ise kargad midioda. mas arafriT gamosdioda yvinTva da
mwerebisTvis Tavis morad moCveneba. mis yvela klasels es yvelaferi ukve I klasSi
gamosdioda. maswavlebelic, qalbatoni niangi, am Cveni patara niangis garda, yvela
moswavles aqebda. zogjer kidevac eCxubeboda da Sewuxebuli lurj varskvlaveb-
sac uwerda. am mTel ubedurebas isic emateboda, rom Cvens patara niangs klasele-
bi dascinodnen da ar emegobrebodnen.
deda niangi amas Zalian ganicdida da mudam svamda kiTxvas, Tu vis hgavda es pata-
ra niangi. mama niangi tuqsavda da xSirad Tavis bavSvobis Sesaxeb uyveboda: `me, ro-

28 sadamrigeblo saaTis programa I - IV klasebis moswavleTaTvis


meoreklaseli

desac Senxela viyavi, yvelaze Rrmad vyvinTavdi klasSi da morad Tavis moCveneba
ise kargad gamomdioda, rom peplebi mxolod Cemze sxdebodnen da Sen raRa gWirs?~
ra unda epasuxa patara niangs? is TviTonac ganicdida Tavis warumateblobas. pa-
tara niangi maswavlebels yursac aRar ugdebda, vinaidan Tvlida, rom mainc vera-
fers gaigebda.
erT dRes maT klasSi mezobeli mdinaridan axali patara niangi gadmovida. axali
niangi Cven patara niangs daumegobrda.
_ ratom megobrob CemTan? _ hkiTxa erT dRes patara niangma. _ me xom iseTi uni-
Wo var, rom CemTan aravin megobrobs. axalma niangma Zalian gaikvirva, ra gWirs ase-
Ti, cota mondomeba gakliao.
am saubris Semdeg patara niangi Zalian Seicvala. diliT adre dgeboda da iwyebda
imis gameorebas, rac maswavlebelma wina dRes aswavla. saSinao davalebebs didi mondo-
mebiT, sizarmacis gareSe asrulebda. maswavlebels yuradRebiT usmenda, mis TiToeul
ileTs imaxsovrebda da Semdeg iqamde imeorebda, sanam kargad ar gamouvidoda.
rogorc iqna, patara niangma iswavla yvinTva da Tavis morad moCveneba. maswa-
vlebeli ukve xSirad aqebda da sxva patara niangebic ufro xSirad rTavdnen mas
TamaSebSi.
_ ai, xom geubnebodi, yvelafers SeZleb, Tu moindomeb-meTqi? _ eubneboda
axalgadmosuli niangi.
patara niangi ukve aRar fiqrobda, rom uniWo iyo. ubralod mixvda, rom yvela-
fers mondomeba da gameoreba sWirdeba. wlis bolos ki niangi mxolod wiTel varskv-
lavebs iRebda. mSoblebi Zalian bednierebi iyvnen Svilis warmatebiT. patara niangi
Zalian bednieri iyo da xSirad imeorebda: `me kargad vswavlob, me es SemiZlia!~

mimarTuleba
garemosdacviTi kultura da cxovrebis jansaRi wesi

garemos sisufTaveze zrunva


Tema 1
(klasis, ezos, quCis mofrTxileba, xeebis movla)

aqtivoba 1. `xeebis movla~


mizani: weliwadis droebis Seswavla, dakvirveba bunebaSi mimdinare cvlilebeb-
ze. dakvirvebis, kvlevis da eqsperimentis Catarebis unaris ganviTareba.
aRniSnul aqtivobas damrigebelma skolis ezoSi an skolasTan axlos mdebare
parkSi seirnobisas unda mimarTos.
aqtivoba wyvilebSi mimdinareobs.
wyvilebma skolis ezoSi an parkSi unda amoirCion TavianTi xe. xSirad miakiTxon
am xes. gaakeTon xis Canaxatebi weliwadis sxvadasxva dros. gazomon misi garSemo-
weriloba, Seagrovon da gaaxmon misi foTlebi da nayofi. Semdeg maTgan gaakeTon
aplikaciebi an saTamaSoebi.

29
ma
sad

ra

mr g
a

ige o
blo pr
erovnuli saswavlo gegmebisa da Sefasebis centri

wyvilebma amorCeuli xis Sesaxeb unda Seagrovon informacia. SesaZloa maT ga-
moikvlion is mwerebi, frinvelebi da cxovelebi, romlebic xeze an xis garSemo bi-
nadroben. daakvirdnen, Tu rogor iqcevian isini weliwadis sxvadasxva dros.
wyvilebma xis erT-erTi totis qveS unda gaSalon TeTri qaRaldi da toti
Searxion, Seagrovon qaRaldze Camocvenili mwerebi da qilaSi moaTavson. Semdeg
maT qilaSi unda Caulagon kenWebi, xis totebi, xilis naWeri da daakvirdnen. wyvi-
lebma mokled unda Caiweron dakvirvebis monacemebi.
wlis bolos wyvilebi warmoadgenen naxatebs, Segrovil informacias da dakvir-
vebis monacemebs.
es aqtivoba daexmareba bavSvebs weliwadis droebis SeswavlaSi. bavSvebi daa-
kvirdebian da SeigrZnoben bunebaSi mimdinare cvlilebebs. Seiswavlian mwerebs,
frinvelebs. masalis srulyofisTvis aucilebelia davexmaroT moswavles wignTan
muSaobaSi. es aqtivoba bavSvebs miscems dakvirvebis, gamokvlevis da eqsperimentis
Catarebis saSualebas.

aqtivoba 2. `xis guliscema~


mizani: dakvirveba bunebaSi mimdinare cvlilebebze. dakvirvebis, kvlevisa da
eqsperimentis Catarebis unaris ganviTareba.
masala: aq damrigebels daexmareba stetoskopi4 (fonendoskopi).
damrigebeli moswavleebs esaubreba, rom xe cocxali arsebaa. igi ikvebeba, sun-
Tqavs, isvenebs. masSi macocxlebeli siTxe iseve moZraobs, rogorc sisxli adamian-
Si. xis `guliscemis~ mosasmenad saukeTeso droa gazafxuli, rodesac xeebi axali
sasicocxlo ciklisTvis emzadebian.
damrigebeli skolis gareT aqtivobisas irCevs Txeli kanis mqone mozrdil xes.
farTofoTlovan xeSi siTxis moZraobis mosmena ufro iolia, vidre wiwvovanSi.
damrigebelma stetoskopi xis tans unda miados da gaunZrevlad eWiros. ase moa-
smeninos moswavleebs xis `guliscema~. aqtivobis Semdeg SeiZleba erTad imsjelon,
Tu ras grZnobdnen, rodesac xis `guliscemas~ ismendnen.

mimarTuleba
usafrTxoeba da moqalaqeobriv-patriotuli cnobiereba

istoriuli da kulturuli mniSvnelobis mqone adgilebi,


Tema 1
Zeglebi

aqtivoba 1.
damrigebeli wreSi svams bavSvebs, sTxovs, rom 3 wuTis ganmavlobaSi daxuWon
Tvalebi da gaixsenon gza saxlidan skolamde, romeli quCidan modian, rogori
Senobebi an saxlebia gzaze, xvdebaT Tu ara parki an lamazi Senoba, romeli tran-

4. ix. terminTa ganmarteba _ gv. 52

30 sadamrigeblo saaTis programa I - IV klasebis moswavleTaTvis


mesameklaseli

sportis saSualebiT mgzavroben da a.S. 3 wuTis Semdeg bavSvebi axelen Tvalebs da


aRweren imas, rac gaaxsendaT.
savarjiSos dasrulebis Semdeg damrigebeli aucileblad iwyebs saubars im mi-
krogaremos Sesaxeb, romelSic bavSvebs yoveldRiurad uwevT cxovreba. aq iguli-
sxmeba maTi sacxovrebeli adgili, quCa, qalaqi Tu sofeli. damrigeblis amocanaa,
gaaaqtiuros bavSvebSi im garemoze dakvirvebis unari, romelSic isini cxovroben,
aseve, ukeT gaacnos maT sakuTari qalaqi, sofeli, misi infrastruqtura, praqti-
kulad gaaazrebinos sxvadasxva samsaxurebis mniSvneloba, informacia miawodos
qalaqis mmarTvelobis Sesaxeb.
damrigebeli moswavleebs Semdegi SexvedrisaTvis avalebs, rom daakvirdnen
sakuTar sacxovrebel adgils da moipovon informacia, Tu visi saxelobis quCaze
cxovroben, aris Tu ara romelime mniSvnelovani adgili maxloblad, risi Secvla
surT da a.S.
damrigebeli bavSvebTan erTad arCevs davalebas.
damrigebeli agrZelebs Temas istoriul - kulturuli adgilebisa da maTi mni-
Svnelobis Sesaxeb, Semdeg ki aseT aqtivobas sTavazobs:

aqtivoba 2.
damrigebeli bavSvebs aZlevs Semdeg davalebas: unda warmoidginon, rom maTTan
stumrad apireben Camosvlas maTi Tanatoli ucxoeli stumrebi, romelTac ainte-
resebT qalaqis an soflis daTvaliereba. moswavleebma unda moifiqron, Tu sad
waiyvanen isini stumrebs da ras aCveneben.
amis Semdeg bavSvebi erTmaneTs uziareben eqskursiis gegmas. ganxilvis Semdeg
damrigebeli bavSvebs exmareba yvelaze saintereso eqskursiis marSrutis SerCevaSi
da realurad mihyavs bavSvebi eqskursiaze.

Tavi 7
mesameklaseli

7.1. mesameklaselis mokle daxasiaTeba


mesameklasels naTlad Camoyalibebuli moswavlis saxe aqvs. man ukve sakmaod
kargad icis, ra evaleba mas, rogorc moswavles. is TandaTan naklebad uSualo
da impulsuri xdeba. pedagogebma kargad ician, rom mesameklasel moswavles ukve
SeuZlia standartuli amocanebis Sesruleba, nimuSiT xelmZRvaneloba. viTardeba
nebeloba. moswavles ukeT SeuZlia gamijnos erTmaneTisagan fantazia da realoba.
icvleba misi urTierTobis stili ufrosebTan: pedagogebTan da mSoblebTan. mas-
wavlebeli moswavlis cnobierebaSi TandaTan kargavs idealuri pirovnebis “xats”.

31
ma
sad

ra

mr g
a

ige o
blo pr
erovnuli saswavlo gegmebisa da Sefasebis centri

moswavleebi sul ufro realisturad iwyeben adamianTa Sefasebas. SesaZloa vinmes


mimarT wyenac ki gauCndeT da amaze Riad isaubron. aseTive cvlilebebi Cndeba mSo-
blebTan urTierTobaSi. magram mesameklaselis egocentrizmi TandaTan daiZleva
da amitom Zalian mniSvnelovania maTTvis imis axsna, rom saWiroa, adamianebi mivi-
RoT TavianTi dadebiTi da uaryofiTi TvisebebiT. adamianebi zogjer iRlebian da
cud xasiaTzec arian.
mniSvnelovani cvlilebebia TanatolebTan urTierTobis sferoSic. megobrebT-
an urTierToba axla ufro mniSvnelovani xdeba, vidre wina ori wlis ganmavloba-
Si. popularoba ukve naklebad damokidebuli xdeba maswavlebelTa Sefasebasa da
saswavlo warmatebebze. TviTSefaseba metad damokidebuli xdeba TanatolebTan
urTierTobaze. mesameklaselebi ufro yuradRebianni xdebian TanaklaselTa
mimarT. SeuZliaT molaparakeba, erTad TamaSisa da muSaobisas instruqciebis mi-
cema da erTmaneTis gakontroleba.

7.2. sadamrigeblo saaTis Temebi:

mimarTuleba
pirovnuli da moraluri ganviTareba

# Sexvedrebis
Temebi SeniSvna
raodenoba
ras niSnavs, iyo mesameklaseli? zafxulis
STabeWdilebebi, SeZenili unar-Cvevebi, mesame-
1 klaselis interesebi, hobi. romeli gakveTili 1 - 2 Sexvedra
moenatraT yvelaze Zalian? ra molodinebi aqvT
axal saswavlo wels?

ocnebebi _ ratom ocneboben adamianebi? raze


ocneboben mesameklaselebi? mSoblebi? maswav-
2 leblebi? vin gvexmareba ocnebebis Sesrule- 2 Sexvedra
baSi? Cven ra unda gavakeToT imisTvis, rom
avisruloT ocnebebi?

fantazia _ raSi exmareba adamianebs fantazia?


mesameklaselebs? mxatvrebs? mwerlebs? fanta-
Temaze saubari
zia da tyuili: gansxvaveba maT Soris; ra cudi
3 1 -2 Sexvedra SesaZlebelia
Sedegi mosdevs tyuilebs? Sedegebis gaazrebis
fsiqologTan erTad.
mniSvneloba. SemTxvevebi, rodesac adamianebs
gviWirs simarTlis Tqma.
aRniSnul Temas
mesameklaselis pasuxismgebloba; valdebulebe- damrigebeli
4 2 Sexvedra
bi swavlaSi, saxlSi, megobrebTan urTierTobaSi. mudam ubrundeba
moswavleebTan saubrisas
mesameklaselis uflebebi.
5
2 Sexvedra
ra gvexmareba da ra gviSlis xels valdebule-
6 bebis SesrulebaSi? ras niSnavs sizarmace? ro- 1 Sexvedra
dis Cndeba sizarmace? sizarmacis daZleva.

32 sadamrigeblo saaTis programa I - IV klasebis moswavleTaTvis


mesameklaseli

urTierTobebi ufrosebTan; mSoblebTan, aRniSnul Temas


TanaklaselebTan, patara da-ZmebTan. maT Soris damrigebeli mudam
7 2 Sexvedra
gansxvaveba; formaluri da araformaluri urT- ubrundeba moswavleebTan
ierTobebi. saubrisas.
Tvisebebi, romlebic aucileblad unda hqondes
8 maswavlebels, mSobels, moswavles. 1 - 2 Sexvedra
isev sirTuleebi urTierTobis sferoSi. rogor
9 SegviZlia maTi daZleva? 2 - 3 Sexvedra
jadosnuri sityvebi: gmadlobT, bodiSi; maTi
sxvadasxva situaciaSi gamoyenebis aucilebloba
10 2 - 3 Sexvedra
(skolaSi, stumrad yofnisas, telefonze sau-
brisas).
11 patiebis unaris mniSvneloba urTierTobebSi. 2 Sexvedra
12 Seqeba da komplimentebi; rogor viyenebT maT. 1 Sexvedra
`megobrobis kodeqsi”; megobrobis unari, `mego-
2 Sexvedra
13 brobis unaris ganviTareba”.
sirTuleebis daZleva megobrobis sferoSi;
14 erTmaneTs unda davexmaroT, ar SeiZleba vinmes 2 Sexvedra
davcinoT, gavriyoT.
kamaTi da Cxubi; rodis vkamaTobT? gansxvaveba ka-
15 maTsa da Cxubs Soris; kamaTis kultura; sakuTari 2 Sexvedra
uflebebis dacva; `aras” Tqmis unaris ganviTareba.
TanamSromlobis mniSvneloba; megobris gageba,
16 2 - 3 Sexvedra
mosmena; molaparakeba.

mimarTuleba
garemosdacviTi kultura da cxovrebis jansaRi wesi

Sexvedrebis
# Temebi SeniSvna
raodenoba
jansaRi cxovrebis wesi - sxeulis sisufTaveze zrunva,
1 2 Sexvedra
epidemiis, Wrilobebisa da travmebisagan Tavis dacva.
2 dRis reJimi, fizikuri kultura da sporti. 1 Sexvedra

mimarTuleba
usafrTxoeba da moqalaqeobriv-patriotuli cnobiereba

Sexvedrebis
# Temebi SeniSvna
raodenoba
1 sagzao usafrTxoeba. 1 Sexvedra
Cveni qalaqi, sofeli, qveyana, saxelmwifo, RirSesaniSnaoba-
ni da istoriuli Zeglebi, maTi mniSvneloba, mofrTxilebis
2 aucilebloba, xalxuri musika, qalaqsa Tu sofelSi arsebu-
2 Sexvedra
li saganmanaTleblo dawesebulebebi, dResaswaulebi, maTi
aRniSvnis tradiciebi, saxelmwifo simbolika.

33
ma
sad

ra

mr g
a

ige o
blo pr
erovnuli saswavlo gegmebisa da Sefasebis centri

mimarTuleba
Tvalsawieris gafarToeba

Sexvedrebis
# Temebi SeniSvna
raodenoba
sasurvelia, damrigebelma winaswar misces
wakiTxuli wignebi, kon-
moswavleebs literaturis nusxa, romelic
certebi, gamofenebi, spor-
1 1-2 Sexvedra maT zafxulis ganmavlobaSi unda waikiTxon
tuli RonisZiebebi, romleb-
da Semdeg isaubron imis Sesaxeb, Tu romeli
sac daeswrnen.
wigni moewonaT da romeli _ ara.

7.3. sadamrigeblo saaTis nimuSebi

mimarTuleba
pirovnuli da moraluri ganviTareba

fantazia _ raSi exmareba adamianebs fantazia? mesameklase-


Tema 3
lebs? mxatvrebs? mwerlebs? fantazia da tyuili _ maT Soris
gansxvaveba; ra cudi Sedegi mosdevs tyuilebs? Sedegebis
gaazrebis mniSvneloba. SemTxvevebi, rodesac adamianebs
gviWirs simarTlis Tqma

damrigebeli wers dafaze sityvebs: `simarTle~ da `tyuili~. damrigebeli sTxovs


moswavleebs, ganmarteba mouZebnon aRniSnul sityvebs. Semdeg ixseneben, rodis
ityuebian adamianebi. ra aris amis gamomwvevi mizezi. ra SeiZleba mohyves tyuils?
damrigebeli ajamebs, rom patara tyuili iwvevs did undoblobas.
Semdeg wers sityvas `fantazia~ da svams kiTxvas: fantazia mniSvnelobiT tyuilT-
an ufro axlosaa Tu simarTlesTan? ra gansxvavebaa maT Soris?
damrigebeli esaubeba moswavleebs, rom fantazia mimarTulia xolme adamianebis
garTobisa da gantvirTvisken. fantaziis gamoyenebiT mwerlebi, mezRapreebi qmnian
Zalian saintereso nawarmoebebs.
damrigebeli moswavleebs uyveba didaqtikur zRapars

matyuara biWi mito

erT sofelSi biWuna cxovrobda, saxelad mito. mito Zalian Tbil da megobrul
ojaxSi izrdeboda.
mito Zalian mxiaruli da keTili biWuna gaxldaT, magram Zalian uyvarda
tyuilebis Tqma. is atyuebda yvelas: megobrebs, mSoblebs, mezoblebs. ase grZel-
deboda manam, sanam aseTi ram ar SeemTxva:
gazafxulis erT Tbil dilas, rodesac Citebi Zalian adre iwyeben WikWiks, mi-

34 sadamrigeblo saaTis programa I - IV klasebis moswavleTaTvis


mesameklaseli

tos adre gaeRviZa. dedisgan aiRo nebarTva, rom ezoSi eTamaSa.


dedikom mitos sTxova, rom WiSkris iqiT ar gasuliyo.
mito ezoSi ise gaerTo, rom dedis Txovna sul daaviwyda. Zalian mounda gaseineba.
WiSkari gaaRo da tyis gzas daadga. tye Zalian lamazi iyo gvian gazafxulze. uamravi
yvavili erTad yvaoda. yvavilebs Soris, foTlebs SigniT, ki patara marwyvebi mosCan-
da. marwyvis SegrovebaSi mito ise gaerTo, rom SeumCnevlad uRran tyeSi aRmoCnda. am
dros metyevis qoxi SeniSna, Zalian gauxarda. qoxis kibeze patara biWuna ijda. mitom bi-
Wunas soflisaken mimavali gza hkiTxa. biWunam didi xalisiT uCvena gza. mito gzas daad-
ga, magram tye TandaTan ufro daburuli da bneli xdeboda. nuTu biWunam momatyua?
fiqrobda SeSinebuli mito da ar icoda, rom metyeves biWuna masaviT matyuara iyo.
am dros ca moiqufra, atyda Weqa-quxili. wvimac daiwyo. SeSinebuli mito wvi-
maSi miikvlevda gzas. bolos ise daiRala, rom didi muxis Ziras CaeZina.
am dros mitos sofelSi namdvili aurzauri iyo amtydari. wvimis miuxedavad
mTeli sofeli sanaTebiT miikvlevda gzas da mitos eZebda.
am dros erTma soflelma kacma mitos qudi ipova. imedi miecaT soflelebs da
male ipoves kidec galumpuli mito.
gaxarebuli deda mitos gulSi ixutebda da imeorebda, ratom momatyue dediko,
ratom gaxvedi ezodano.
im saRamosve mitos maRali sicxe misca. or dReSi ki gamojanmrTelda, rogorc
sicxisgan, aseve tyuilebis Tqmis mavne Cvevisgan.

SekiTxvebi:
1. riT hgavdnen erTmaneTs mito da metyevis biWuna?
2. ra SeiZleba mosvloda mitos biWunas tyuilis gamo?
3. rogor fiqrobT, kidev ityvis tyuils mito?

`megobrobis kodeqsi~; megobrobis unari, megobrobis unaris


Tema 13
ganviTareba; sirTuleebis daZleva megobrobis sferoSi:
erTmaneTs unda davexmaroT, ar SeiZleba vinmes davcinoT,
gavriyoT

aqtivoba 1.
mizani: namdvili megobris TvisebebSi garkveva.
damrigebeli dafaze wers frazas: “namdvili megobari”. gverdiT ki patara fur-
clebs amagrebs, romlebzec sxvadasxva Tvisebebia CamoTvlili. moswavleebi rig-
rigobiT gadian dafasTan, kiTxuloben CamoTvlil Tvisebebs da dafaze weren, Tu
ras miiCneven namdvili megobris aucilebel Tvisebad. SesaZloa, damrigebelma da-
asabuTebinos arCevani. sabolood gamodis namdvili “megobris portreti”. moswa-
vleebi da maswavlebeli msjeloben, romeli Tviseba aqvT maT, an romeli Tviseba
undaT, rom hqondeT.

35
ma
sad

ra

mr g
a

ige o
blo pr
erovnuli saswavlo gegmebisa da Sefasebis centri

1. SesaZloa, damrigebelma daasrulebinos moswavleebs winadadebebi: namdvi-


li megobari aris is, vinc. . .
2. megobrebi yovelTvis. . .
3. miyvars TamaSi iseT bavSvebTan, romlebic. . .
am SemTxvevaSic SesaZlebelia didaqtikuri zRapris gamoyeneba.

tyis alqaji matilda

erT uRran tyeSi alqajebis ojaxi cxovrobda: bebia alqaji, deda alqaji da
maTi patara gogona matilda. alqajebi, ZiriTadad, jadoqrobiT iyvnen dakave-
bulni. erT dRes alqajebma gadawyvites matilda qalaqis skolaSi SeeyvanaT. ra
ici, qalaqSi miRebuli codna raSi gamoadgebao. amisaTvis uRrani tyidan qalaq-
Si gadavidnen da lamazi parkis gverdiT dasaxldnen. skola, romelSic matilda
Seiyvanes Cveulebrivi skola iyo da iq Cveulebrivi bavSvebi swavlobdnen.
umZimesi aRmoCnda matildasTvis skolaSi misvlis pirveli dRe. rogorc ki
klasSi Sevida, klaselebma sicili atexes.
_ foTlebisgan Sekerili kaba acvia!
_ Tma cxovrebaSi ar dauvarcxnia!
_ fexSiSvelaa da mxarze yvavi azis! _ xiTxiTebdnen bavSvebi.
im dRes rogorRac gaZlo matildam da rogorc ki dasrulda gakveTilebi,
acremlebuli saxlSi gavarda.
Caexuta dedas da aqviTinda. Tqven xom meubnebodiT lamazi da Wkviani xaro,
klaselebma ki damcines da safrTxobela miwodes.
ra gatirebs? _ gaikvirves ufrosma alqajebma. _ Sen xom jadoqari xar da Se-
giZlia saTanadod gadauxado samagiero Seni dacinvis moyvarul Tanaklaselebs?
meore dRidan matildas Tanaklaselebs namdvili ubedureba daatydaT Tavs.
biWebs Sarvlebi 20 santimetriT daumokldaT, gogonebs yvela Tmis samagri da
savarcxeli daemtvraT, zogjer ki zurgCanTebidan bayayebi uxtebodnen.
klaselebi kargad xvdebodnen, Tu vin iyo am ucnauri ambebis organizatori,
kidev ufro dascinodnen matildas da ar emegobrebodnen.
rogorc ki gazafxuli movida, matildas klass qalaqgareT eqskursia dauniS-
nes. matildas sulac ar undoda TanaklaselebTan erTad eqskursiaze wasvla, ma-
gram tye Zalian moenatra da mxolod amis gamo daTanxmda. avtobusidan Cavidnen
Tu ara, bavSvebi maSinve mindors Seefinnen. matildas Zalian moenatra mcenare-
ebi. Caimuxla da mcenareebs dauwyo mofereba. _ eseni Zalian sasargeblo mce-
nareebi arian. es mravalZarRvaa, es gvirila. _ cdilobda aexsna Tanaklasele-
bisTvis maTi sargebeli. Tanaklaselebi matildas amgvarma qcevam kvlav Zalian
gaamxiarula. am dros erTma onavarma biWunam dainaxa buCqi wiTeli nayofiT da
misi mowyveta gadawyvita. _ SeCerdi! _ dauZaxa matildam, _ Sxamiania! biWunam
maSinve daixia ukan da Tan gulSi gaifiqra, oho, Cveni alqaji gakeTilSobil-

36 sadamrigeblo saaTis programa I - IV klasebis moswavleTaTvis


mesameklaseli

dao. bavSvebi mdinarisken gaeSurnen. matildaze mets patara gogona, fefo xali-
sobda. mdinaresTan fefom patara toti SeniSna da misi xelSi aReba gadawyvita.
samwuxarod, es toti ki ara, gveli aRmoCnda, romelmac gogonas ukbina. matil-
dam saswafod mowvita balaxi da gogonas nakbenze daado. am balaxs mxolod erTi
saaTiT SeuZlia Sxamis SeCereba, dauyonebliv saswrafo daxmareba unda gamovi-
ZaxoTo. marTlac gamoiZaxes. saswrafo naxevar saaTSi movida da gogona saava-
dmyofosken gaaqana. gakvirvebulma eqimebma erTxmad aRniSnes: pirvelad vxe-
davT, rom Sxamma amden xans ar imoqmedao. etyoba, saswauli moxdao. matildas
klaselebma ki kargad icodnen, rom es saswauli matilda iyo.
am SemTvevis Semdeg bavSvebi daumegobrdnen matildas. matildac mixvda, rom
samagieros gadaxdas yovelTvis jobia sikeTis gakeTeba da rom keTili saqmee-
biT ukeT SeiZleba yuradRebis da pativiscemis mopoveba.
igive aRiares deda da bebia alqajebmac.
maT imazec daiwyes zrunva, rom matilda skolaSi yovelTvis mowesrigebuli
wasuliyo. fefom mas lamazi Tmis samagri aCuqa da mas Semdeg matildas yovel-
Tvis koxta varcxniloba hqonda.
alqajebis saxlSi stumrebma daiwyes siaruli.

SekiTxvebi:
1. ratom dascines matildas klaselebma?
2. mogewonaT matildas klaselebis saqcieli?
3. Tqveni azriT, ratom moiqcnen ase?
4. ra xerxs mimarTa matildam?
5. ris Semdeg daumegobrdnen bavSvebi matildas?
6. ras mixvdnen qalbatoni alqajebi?
7. Tu iqcevian xolme bavSvebi matildas TanaklaselebiviT?

Tema 14 sirTuleebis daZleva megobrobis sferoSi; erTma-


neTs unda davexmaroT, ar SeiZleba vinmes davcinoT,
gavriyoT

damrigebeli sTavazobs moswavleebs dasasruleblad winadadebas `me SemiZlia. . . ~


moswavleebi asruleben winadadebas, mag., `me SemiZlia kiTxva, xatva. . .~ maswavle-
beli sTavazobs sadiskusio Temebs:
 yvelas SegviZlia megobroba?
 SesaZlebelia megobrobis unaris ganviTareba?
 rogor viqceviT, rodesac zogjer guls vtkenT megobars?
 SegviZlia bodiSis moxda? patieba?

37
ma
sad

ra

mr g
a

ige o
blo pr
erovnuli saswavlo gegmebisa da Sefasebis centri

damrigebeli moswavleebs esaubreba patara biWunaze, maT Tanatolze, romelmac


erT dRes dedikos gamoucxada, rom aRarasdros wava Tavis skolaSi, vinaidan is iq
aravis uyvars.
damrigebeli ekiTxeba moswavleebs, Tu ra SeiZleba iyos amis mizezi. bavSvebis
mosazrebebs dafaze wers da Txrobas agrZelebs:
`dedas es ambavi Zalian gaukvirda, vinaidan icoda, rom misi Svili Zalian kar-
gad swavlobda. maswavlebeli misiT yovelTvis kmayofili iyo. nuTu SesaZlebelia
skolaSi moswavles mxolod im mizeziT ar undodes wasvla, rom megobrebTan
uTanxmoeba mouvida?”
damrigebeli wamoWris sadiskusio sakiTxebs: kargi ganwyobisTvis ra ufro
mniSvnelovania mesameklaselTaTvis: swavlaSi warmatebebi Tu megobrebTan kargi
damokidebuleba? damrigebeli ajamebs, rom orive mniSvnelovania da sTxovs mo-
swavleebs, moifiqron rCevebi patara biWunasTvis.
SesaZlebelia damrigebelma aqac gamoiyenos didaqtikuri zRapari.

patara kurdReli

patara kurdReli dilis 7 saaTze maRviZaras xmam gamoafxizla. saswrafod


wamoxta loginidan. es Zalian mniSvnelovani dRe iyo misTvis, radgan kurdRlebis
skolis moTxilamureTa SejibrSi unda mieRo monawileoba.
zustad 8 saaTze fizkulturis maswavlebelma niSani misca monawileebs da
Sejibric daiwyo. patara kurdRlis gundma Zalian kargad daiwyo Sejibri. maT Zalian
swrafad Camoitoves ukan mowinaaRmdegeebi. patara kurdReli iseTi siswrafiT mi-
hqroda, rom yurebi almebiviT ufrialebda. am dros saTxilamuro trasaze ususuri
bartyi SeniSna, mTeli ZaliT auqcia gverdi, magram TviTon Tavi ver Seikava, buC-
qebSi Cavarda da Txilamuric gadautyda. misma gundma Sejibri waago. . .
patara kurdRels Semoexvivnen gundis wevrebi da gulSematkivari klasele-
bi. umweo bartyi maT ver SeniSnes da amitom Cvens patara kurdRels Cxubi dau-
wyes: `Sens gamo wavageT! aseTi ram rogor dagemarTa?!~ gundis wevrebi imde-
nad gabrazebulebi iyvnen, rom arc acales patara kurdRels warumateblobis
mizezis axsna.
patara kurdReli saxlSi Zalian mowyenili dabrunda. dediko stafilos wveniT
gaumaspinZlda, anugeSa kidec, magram verafriT gamouswora guneba-ganwyobileba.
meore dRes skolaSi megobrebma xmac ki ar gasces. ase gagrZelda mTeli kvira.
patara kurdRelma imdeni inerviula, rom erT kviraSi 5 lurji varskvlavi miiRo.
orSabaTs skolaSi konkursi gamocxadda saukeTeso xis namuSevrebis Sesaqmnelad.
xis nivTebis keTeba Zalian kargad SeeZlo Cvens kurdRels.
zogma moswavlem xis kovzebis keTeba daiwyo, zogmac _ samarileebis. mogexsene-
baT, xeze muSaoba arcTu ioli saqmea. patara kurdRlebs gauWirdaT da daxmarebi-
sTvis frTxilad, gaubedavad mimarTes Cvens patara kurRels.
Cveni kurdReli Zalian keTili gaxldaT da yvelas daexmara. uxsnida iaraRebis

38 sadamrigeblo saaTis programa I - IV klasebis moswavleTaTvis


mesameklaseli

gamoyenebis, ornamentebis gamoWris xerxebs. klaselebic isev pativiscemiT ganim-


sWvalnen misdami.
gamofenaze yvelaze lamazi da daxvewili namuSevrebi Cveni patara kurdRlis
klaselebma warmoadgines. klaselebi mixvdnen TavianT Secdomas da Cvens kur-
dRels bodiSi mouxades. masac SesaZlebloba mieca, aexsna TanaklaselTaTvis
Sejibris dros waqcevis mizezi. klaselebs Zalian SercxvaT.
uceb sagamofeno darbazSi Citi Semofrinda da patara kurdRels werili gadas-
ca _ im bartyis dedisagan iyo madloba, romelic kurdRelma gadaarCina.

SekiTxvebi:
1. ra SeemTxva Sejibrze patara kurdRels?
2. ratom gabrazdnen misi Tanaklaselebi?
3. rogor SeafasebdiT TanaklaselTa qcevas?
4. Tqven rogor moiqceodiT maT adgilze?

kamaTi da Cxubi; rodis vkamaTobT? gansxvaveba kamaTsa da


Tema 15
Cxubs Soris; sakuTari uflebebis dacva; `aras~ Tqmis unaris
ganviTareba

damrigebeli saubrobs moswavleebTan, rom zogjer garkveuli movlenebi CvenSi


gabrazebas iwveven, rasac Cxubi, konfliqti mosdevs xolme.
damrigebeli sTxovs moswavleebs, daasrulon winadadebebi:
 moswavleebi kamaToben maSin, roca. . .
 kamaTi CxubSi gadaizrdeba maSin, roca . . .
 rodesac mtkiva, me . . .
 rodesac sxvas vtken, is . . .
damrigebeli gonebrivi ieriSis meTods mimarTavs da ekiTxeba moswavleebs, Tu
ram SeiZleba gamoiwvios konfliqti (uTanxmoeba, dapirispireba).
damrigebeli saubrobs imis Sesaxeb, rom nebismier uTanxmoebas iwvevs sawyisi
problema, (mag.: or moswavles erTi da imave adgilze unda jdoma).
sawyis problemas emateba sxvadasxva sirTulis problemebi (kamaTis dros xmis
aweva an erTmaneTisTvis Seuracxyofis miyeneba).
zogjer uTanxmoebaSi sxva adamianebic erTvebian, mag., megobrebi, romlebic
mxars uWeren romelime mxares, maswavleblebi, romlebic kicxaven `moCxubrebs~,
zogjer mSoblebic.
yvelaze cudi Sedegi ki, rac SeiZleba mohyves konfliqts, aris urTierTobis
gawyveta.
damrigebeli ekiTxeba moswavleebs, Tu romel etapze aris umjobesi konfliqtis
SeCereba da ra formiT. yvela Tanxmdeba, rom konfliqtis SeCereba ufro iolia
sawyiss etapze.

39
ma
sad

ra

mr g
a

ige o
blo pr
erovnuli saswavlo gegmebisa da Sefasebis centri

damrigebeli uxsnis moswavleebs, rom adamianebi sxvadasxvagvarad iqcevian


problemur situaciaSi:
zogi agresiulad iqceva _ aqve ganmartavs, rom agresiulia adamiani, romelic
ar ismens sxvis azrs, mudam Cxubobs, xmamaRla saubrobs.
zogi gaubedavad iqceva _ uWirs sakuTari azris gamoTqma, laparakobs xmadab-
la, Zalian iolia misi dayolieba.
zogic Tavdajerebulia _ saubrobs mSvidad, kamaTisas yovelTvis gamoTqvams
sakuTar azrs, afiqsirebs, Tu ras grZnobs problemuri situaciis dros, mowinaRm-
degesac ekiTxeba mis poziciasTan dakavSirebul mosazrebas, eZebs gamosavals.
damrigebeli ganixilavs problemur situacias:
“nato dabadebis dRis aRsaniSnavad emzadeba. is stumrebis sias adgens. sazeimo
samzadisSi mas uaxloesi megobari, Tamuna exmareba. natom siaSi Cawera mezobeli
gogona sofo. aRmoCnda, rom Tamunas ar moswons sofo da natos uTxra, es sofo ar
dapatiJoo. sofo natos Zalian axlo megobaria da Tamunas naTqvamze guli etkina.
nato agresiulad rom moqceuliyo, Tamunas waeCxubeboda _ sofo Cemi megobaria
da rogorc minda, ise moviqcevio.
gaubedavad rom moqceuliyo, xmadabla etyoda, rom sofo Zalian uyvars, magram
Tamunas Zalian rom `eyoCaRa~, SesaZloa, arc daepatiJebina sofo dabadebis dReze.
Tavdajerebulad rom moqceuliyo, ase upasuxebda: `Tamuna, sofo me Zalian mi-
yvars da guli mtkiva, Cem megobarze ase rom ambob. Tqven CemTvis orive Zvirfasi
xarT da orive miyvarxarT. Zalian minda, rom orive iyoT Cems dabadebis dReze. Sen
ar xar valdebuli, rom CemsaviT giyvardes sofo, magram rogorc Cems megobars da
stumars, ukeTesi iqneba, rom kargad Sexvde”.
SesaZlebelia damrigebelma roluri TamaSic SesTavazos moswavleebs.
damrigebelma baraTebze winaswar unda daweros sityvebi: `Tavdajerebuli~,
`gaubedavi~, `agresiuli~. moswavleebs SesTavazos problemuri situacia da sTxo-
vos reagireba arCeuli rolis Sesabamisad. Tanaklaselebma ki unda gamoicnon, Tu
ra roli Sexvda maT Tanaklasels.
damrigebeli ajamebs Sexvedras, ambobs, rom problemas yovelTvis gaamwvavebs
agresiuli qceva, xolo naklebad gaamwvavebs gaubedavi an Tavdajerebuli saqcie-
li. Tavdajerebuli qcevis dros moswavles eZleva SesaZlebloba, ar Seilaxos misi
ufleba da daafiqsiros sakuTari pozicia.

mimarTuleba
usafrTxoeba da moqalaqeobriv-patriotuli cnobiereba

Tema 2 Cveni qalaqi, sofeli, qveyana, saxelmwifo

aqtivoba 1.
mizani: kanonis, saxelmwifo simbolikis mniSvnelobis gacnobiereba.
damrigebeli esaubreba moswavleebs, rom sazogadoebis efeqturi da samar-

40 sadamrigeblo saaTis programa I - IV klasebis moswavleTaTvis


mesameklaseli

Tliani funqcionirebisaTvis aucilebelia kanonebis (savaldebulo wesebis) ar-


seboba. kanonebs qmnian adamianebi. kanonebi adamianebis uflebebs unda icavdes.
kanonebi unda iyos samarTliani.
Cvens saxelmwifosac aqvs kanonebi, romelTa dacva yvela moqalaqis valia.
damrigebeli moswavleebs sTavazobs situaciur amocanas. aRuwers maT ori war-
mosaxviTi qveynis mdgomareobas. erTi qveynis problemaa daicvas mosaxleobis si-
cocxle, meoris ki _ mospos gamefebuli uwesrigoba.
`iyo ori patara, mezobeli qveyana. erT qveyanas mdinaris napiri ekava. mdinare
xSirad diddeboda da qveynis teritorias tboravda. amitom, qveyanaSi saxlebs spe-
cialur boZebze agebdnen. miuxedavad amisa, wyaldidobis dros mosaxleoba ar iyo
daculi da msxverplic bevri iyo.
meore qveyanas datborvis safrTxe ar emuqreboda. amitom iq Cveulebriv saxlebs
agebdnen, magram mosaxleobaSi didi areuloba sufevda. am qveyanaSi ar iyo danom-
rili saxlebi da quCebs ar erqva saxelebi. Tan saxlebi Zalian hgavda erTmaneTs da
bavSvebi verc saxlebs agnebdnen da verc skolas.
damrigebeli sTxovs moswavleebs, mougonon am qveynebs saxelebi da moufiqron
savaldebulo wesebi _ kanonebi.
moswavleebma winaswar gamzadebul baraTebze unda Camoweron wesebi I qveynisT-
vis da Cayaron aseve winaswar gamzadebul ideaTa yuTSi. wesebis mosafiqreblad maT
10 wuTi eZlevaT. am proceduris Semdeg yuTi ixsneba da moswavleTa ideebi dafaze
iwereba.
gTavazobT moswavleTa mier Seqmnili wesebis savaraudo CamonaTvals:
 yvela moqalaqes unda hqondes navi da maSveli rgoli;
 qveyanaSi unda iyos maSvelTa razmi;
 unda aSendes saavadmyofoebi;
 moqalaqeebs unda hqondeT sahaero buStebi;
 kalapots unda hqondes jebiri.
dasaxelebul wesebs maswavlebeli bavSvebTan erTad ganixilavs.
meore Sexvedraze damrigebeli meore qveynis mdgomareobas Seaxsenebs moswav-
leebs.
moswavleebi isev baraTebze weren wesebs da kvlav ideaTa yuTSi agdeben.
gTavazobT moswavleTa mier Seqmnili wesebis savaraudo CamonaTvals:
 yvela quCas unda erqvas saxeli;
 yvela saxls unda hqondes nomeri;
 yvela skolas unda hqondes nomeri.
damrigebeli ajamebs savarjiSos, saubrobs kanonebis arsebobis aucileblo-
baze.
SesaZlebelia damrigebelma gamarTos diskusia, Tu rogor unda ganvasxvavoT
qveynebi erTmaneTisagan. yvela qveyanas aqvs saxeli, sazRvari, droSa, gerbi da himni.
bavSvebi rukaze an globusze pouloben saqarTvelos, xataven mis konturs da
qveynis simbolikas.

41
ma
sad

ra

mr g
a

ige o
blo pr
erovnuli saswavlo gegmebisa da Sefasebis centri

Tavi 8
meoTxeklaseli
8.1. meoTxeklaselis mokle daxasiTeba
meoTxeklaselebs uCndebaT interesi sakuTari Sinagani samyaros mimarT. maT
SeuZliaT imsjelon sakuTar unarebsa da SesaZleblobebze. maTTvis swavlaSi war-
matebis garda mniSvnelovani xdeba garemos mxridan maTi unikalurobisa da Sinaga-
ni Rirebulebebis aRiareba.
saWiroa aRiniSnos, rom am asakis bavSvebi Zalian Riad saubroben sakuTar gan-
cdebze ufrosebTan. pubertatis5 dawyebidan ki moswavle naklebad gaxsnili xde-
ba ufrosebTan urTierTobisas. swored amitom mniSvnelovania pedagogma icodes,
rom swored am asakSi delikaturad, asakobrivi Taviseburebebis gaTvaliswinebiT
SeuZlia masze moaxdinos zegavlena Rirebulebebis formirebisa da problemebis
gadaWris formebis aTvisebis kuTxiT. swored amitomaa aRniSnul asakSi mniSvnelo-
vani saubari idealebze, Semwynareblobaze, pirovnul kulturaze.
meoTxe klasSi icvleba ufrosebTan urTierTobis stili. isini ufrosebisgan
ukve met pativiscemas moiTxoven, aqcents akeTeben sakuTari uflebebis dacvaze,
magram xSirad ugulebelyofen valdebulebebs. amitom, am asakSi mniSvnelovania
aqcentis gakeTeba uflebebisa da valdebulebebis harmoniul balansze.
meoTxe klasis bolos moswavleebs SeuZliaT msjeloba sakuTar SesaZleblobe-
bze. iwyeba idealis, rogorc qcevis Sinagani orientiris Camoyalibeba. moswavle
TandaTan ufro damoukidebeli xdeba rogorc swavlaSi, ise urTierTobebis sfe-
roSi. klaselebs erTmaneTSi uCndebaT `TavianTi saqmeebi~, xSirad mxarSi udganan
erTmaneTs sirTuleebis dros.

8.2. sadamrigeblo saaTis Temebi

mimarTuleba
pirovnuli da moraluri ganviTareba

Sexvedrebis
# Temebi SeniSvna
raodenoba
Cveni unarebi da SesaZleblobebi; warmateba; ras niSnavs
1 meoTxekla­se­li­saTvis, iyos warmatebuli? 1-2 Sexvedra
unarebi + Sromismoyvareoba = warmateba.
adamianTa unikaloba; Cveni samyaro, interesebi, sayvareli
2 1 Sexvedra
saqmianoba.
3 minda gavxde kulturuli adamiani, Rirseuli moqalaqe. 1 Sexvedra

5. ix. terminTa ganmarteba _ gv. 51

42 sadamrigeblo saaTis programa I - IV klasebis moswavleTaTvis


meoTxeklaseli

kulturuli adamianis, Rirseuli moqalaqis daxasiaTeba;


kulturuli adamianis, Rirseuli moqalaqis aucilebeli
4 2 Sexvedra
Tvisebebi; misi amocnoba sxvadasxva situaciaSi: stumrad
yofnisas, kafeSi da a.S.
5 bavSvTa uflebebi _ skolaSi, ezoSi, quCaSi. 2 Sexvedra
6 bavSvTa valdebulebebi. 2 Sexvedra
7 pativiscema _ sakuTari Tavis, sxva adamianebis. 2 Sexvedra
uflebebis darRveva; rodis varRvevT sxvaTa uflebebs?
8 2-3 Sexvedra
rodis irRveva Cveni uflebebi?
uflebebis darRveva iwvevs konfliqtebs; Cven SegviZlia
9 2 Sexvedra
konfliqtebis mogvareba.
10 Cven SegviZlia TanamSromloba. 2 Sexvedra

mimarTuleba
garemosdacviTi kultura da cxovrebis jansaRi wesi

Sexvedrebis
# Temebi SeniSvna
raodenoba
cvlilebebi; rogor vizrdebiT,
vviTardebiT? ra gvexmareba zr- 1-2 Sexvedra
1
dasa da ganviTarebaSi.
Temas moswavleebi gadian bunebism-
minda viyo janmrTeli adamiani; etyvelebis gakveTilze. amitom, msgavs
ras niSnavs janmrTeli adamiani? sakiTxze saubari SesaZlebelia sagnis
2 2 Sexvedra
jansaRi sakvebi, zrdisaTvis pedagogTan an SeiZleba daigegmos
saWiro nivTierebebi. sxvadasxva RonisZieba, mag., viqtorina,
proeqtis prezentacia da a.S.
jansaRi cxovrebis stili; ras
3 2 Sexvedra
niSnavs es?
Temas moswavleebi gadian bunebi-
smetyvelebis gakveTilze. amitom,
ra ziani moaqvs mavne Cvevebs msgavs sakiTxze saubari SesaZlebelia
4 adamianis janmrTelobisaTvis? 1-2 Sexvedra sagnis pedagogTan, fsiqologTan an
Tambaqos mavne zegavlena. eqimTan erTad, aseve unda daigegmos
sxvadasxva RonisZieba, mag., viqtorina,
proeqtis prezentacia da a.S.

mimarTuleba
usafrTxoeba da moqalaqeobriv-patriotuli cnobiereba

Sexvedrebis
# Temebi SeniSvna
raodenoba
arastandartul situaciebSi adekvaturi moqmedeba,
1 sifrTxilis gamoCena ucnob adamianebTan, maT Soris, 1-2 Sexvedra
virtualur megobrebTan.
quCaSi moZraobis wesebi, gza skolidan saxlisaken,
2 saWiro transporti, sifrTxilis gamoCena ucnob 2 Sexvedra
ufrosebTan.

43
ma
sad

ra

mr g
a

ige o
blo pr
erovnuli saswavlo gegmebisa da Sefasebis centri

mimarTuleba
Tvalsawieris gafarToeba

Sexvedrebis
# Temebi SeniSvna
raodenoba
`Cemi zafxuli~, ramdenad
gviyvars dasveneba? sayvareli
1 saqmianoba. zafxulis ganma-
1 Sexvedra
vlobaSi SeZenili codna da
unarebi.
garTobis saSualebebi: kompiu-
teruli TamaSebi, interneti;
2
maTi dadebiTi da uaryofiTi 1 Sexvedra
mxareebi.
aRniSnul sakiTxs moswavleebi ga-
dian qarTuli enis, ucxouri enisa da
xelovnebis gakveTilze. amitom, msgavs
sayvareli filmis gmirebi, li-
3 1 Sexvedra sakiTxebze saubari SesaZlebelia
teraturuli personaJebi.
sagnis pedagogTan, mowveul stumarTan
erTad. aseve unda daigegmos raime
saxis RonisZieba.
aRniSnul sakiTxebs moswavleebi
exebian, magaliTad, qarTuli
enis, saxviTi xelovnebis, musikis,
gamoCenili pirovnebebi,
ucxouri enis gakveTilebze, magram
4 xelovnebis qmnilebebi, 2 Sexvedra
SesaZlebelia damrigebelma dagegmos
samecniero aRmoCenebi.
raime RonisZieba, mag., Tematuri
saRamo, koncerti, Sexvedra gamoCenil
adamianebTan.

8.3. sadamrigeblo saaTis nimuSebi

mimarTuleba
pirovnuli da moraluri ganviTareba

minda gavxde kulturuli adamiani , Rirseuli moqalaqe; kul-


Tema 3, 4
turuli adamianis, Rirseuli moqalaqis daxasiaTeba; kul-
turuli adamianis aucilebeli Tvisebebi; misi amocnoba sx-
vadasxva situaciaSi: stumrad yofnisas, kafeSi da a.S.

damrigebeli esaubreba moswavleebs da eubneba, rom Sinagani kultura aris


Tviseba, romelic yovelTvis fasobda adamianebSi.
Sinagani kultura aqvs im adamians, romelic yovelTvis zrdilobianad iqceva.
maswavlebeli dafaze wers frazas `kulturuli adamiani~. gverdiT ki amagrebs
patara furclebs, romlebzec adamianis sxvadasxva Tvisebebia CamoTvlili. mo-
swavleebi rig-rigobiT gadian dafasTan, kiTxuloben CamoTvlil Tvisebebs da
dafaze, frazis qvemoT weren, Tu ras miiCneven kulturuli adamianis aucilebel

44 sadamrigeblo saaTis programa I - IV klasebis moswavleTaTvis


meoTxeklaseli

Tvisebad. maswavlebelma SesaZlebelia daasabuTebinos moswavles arCevani. sab-


olood viRebT `kulturuli adamianis~ portrets. moswavleebi da maswavlebeli
msjeloben, romeli Tviseba aqvT maT, an romeli Tviseba undaT, rom hqondeT.
maswavlebeli moswavleebs acnobs sxvadasxva situacias sxvadasxva adamianis monaw-
ileobiT. moswavleebma ki unda amoicnon, Tu romelia maT Soris kulturuli adamiani.
1. daTunas roca ar moswons TamaSi romelime TanaklaselTan, mas ase eubneba:
`wadi aqedan, me ar minda SenTan TamaSi!~
2. giorgi Sesvenebaze derefanSi mirboda. lia maswavlebels xelSi Zalian be-
vri rveuli eWira. uceb rveulebi xelidan daucvivda. giorgim miirbina da lia
maswavlebels rveulebis akrefaSi daexmara.
damrigebeli ekiTxeba moswavleebs, Tu romel moswavleze SegviZlia vTqvaT,
rom is kulturuli adamiania? rogor jobda, rom moqceuliyo daTuna?

Tema 6 bavSvTa uflebebi

damrigebeli acnobs moswavleebs adamianTa uflebebs:

bavSvis uflebaTa konvencia


(gamartivebuli varianti moswavleTaTvis)
(Cveni uflebebi - bavSvis uflebaTa konvencia da misi swavlebis meTodebi. 2001)

muxli 1. 18 wlamde asakis yoveli adamiani iTvleba bavSvad.


muxli 2. yvela bavSvi Tanasworia da erTnairi uflebebi aqvs.
muxli 6. yvela bavSvs aqvs sicocxlis ufleba.
muxli 7. yvela bavSvs dabadebisTanave aqvs saxelisa da moqalaqeobis miRebis
ufleba.
muxli 9. yvela bavSvs aqvs ojaxSi aRzrdisa da orive mSobelTan urTierTobis
ufleba.
muxli 12. yvela bavSvs aqvs ufleba, gamoTqvas sakuTari Sexeduleba yvela
sakiT­xze, romelic mas exeba. mis Sexedulebebs saTanado yuradReba
unda mieqces.
muxli 13. bavSvebs, iseve rogorc ufrosebs, ufleba aqvT, gamoTqvan sakuTari
azri zepirad, werilobiT, naxatis an sxva saxiT ise, rom ar Selaxon
sxvaTa Rirseba da ar daarRvion sxva adamianis ufleba.
muxli 16. yvela bavSvi daculi unda iyos mis pirad cxovrebaSi ukanono
Carevis, sacxovreblis xelyofisa da misi Rirsebisa da reputaciis
Selaxvisgan.
muxli 17. yvela bavSvs ufleba aqvs, daubrkoleblad miiRos misi ganviTarebi-
saTvis saWiro yovelnairi informacia da masalebi.

45
ma
sad

ra

mr g
a

ige o
blo pr
erovnuli saswavlo gegmebisa da Sefasebis centri

muxli 20. saxelmwifo valdebulia daicvas da daexmaros im bavSvebs, romlebic


raime mizeziT mowyvetilni arian ojaxs.
muxli 22. saxelmwifo valdebulia daicvas da daexmaros ltolvil bavSvebs.
maT iseTive uflebebi aqvT, rogorc yvela maT Tanatols.
muxli 23. yvela unarSezRudul bavSvs aqvs ufleba icxovros iseT pirobebSi,
romelic uzrunvelyofs misi Rirsebis dacvas, ganumtkicebs mas sa-
kuTari Zalebis rwmenas da gauadvilebs sazogadoebriv cxovreba-
Si aqtiur monawileobas. saxelmwifo valdebulia gansakuTrebuli
mzrunveloba gamoiCinos unarSezRuduli bavSvebis mimarT.
muxli 24. yvela bavSvs aqvs janmrTelobis dacvisa da usafrTxo cxovrebis
uf­le­ba. yvela bavSvi uzrunvelyofili unda iyos jansaRi sakvebiTa
da sasmeli wyliT.
muxli 27. yvela bavSvs aqvs ufleba hqondes ganviTarebisaTvis saWiro yvela
piroba. mSoblebi da saxelmwifo valdebulni arian uzrunvelyon ba-
vSvebi sakvebiT, tansacmliTa da sacxovrebliT.
muxli 28. yvela bavSvs aqvs ganaTlebis ufleba.
muxli 30. yvela bavSvs aqvs ufleba, ilaparakos mSobliur enaze.
muxli 31. yvela bavSvs aqvs TamaSisa da dasvenebis ufleba.
muxli 32. yvela bavSvi daculi unda iyos iseTi samuSaosagan, romelic mavnebe-
lia misi janmrTelobisaTvis an xels uSlis mis swavla-ganaTlebas.
muxli 34. yvela bavSvi daculi unda iyos nebismieri saxis Zaladobisagan.
muxli 38. yvela bavSvi daculi unda iyos omisagan. dauSvebelia bavSvebis ga-
wveva SeiaraRebul ZalebSi.
muxli 42. yvela bavSvsa da ufross aqvs ufleba icodes, ra weria bavSvis ufle-
baTa konvenciaSi.

bavSvis valdebulebebi
damrigebeli esaubreba moswavleebs, rom garda uflebebisa, yvela adamians aqvs
garkveuli valdebulebebi.
adamianebi arasdros varT sruliad marto. Cven yovelTvis garkveul jgufSi
varT gaerTianebulni, mag., ojaxSi, klasSi, sportul seqciaSi da sxv.

sxvadasxva jgufSi Cven, adamianebs sxvadasxva valdebulebebi gvaqvs:


1. saxlSi gvevaleba sakuTari nivTebis movla an ufrosebis daxmareba sufris
gawyobaSi;
2. skolaSi gvevaleba droulad misvla, swavla, saskolo zeimSi monawileobis miReba;
3. fexurTis TamaSisas gvevaleba mekareoba (gundis wevroba);
4. quCaSi valdebulni varT davicvaT wesebi, gadavideT mxolod gadasasvlel-
ze an visargebloT miwisqveSa gadasasvleliT. es Cveni valdebulebaa, radgan
Cven pasuxismgebelni varT sakuTari Tavis da sxva adamianebis winaSe.

46 sadamrigeblo saaTis programa I - IV klasebis moswavleTaTvis


meoTxeklaseli

uflebebisa da valdebulebebis gacnobis Semdeg damrigebeli moswavleebs sTa-


vazobs dausrulebel winadadebebs:

1. `me skolaSi unda. . .~


2. `skolaSi me maqvs ufleba. . .~
3. `me saxlSi unda . . .~
4. `saxlSi me maqvs ufleba. . .~
5. `me quCaSi unda . . . ~
6. `quCaSi me maqvs ufleba . . .~

damrigebels SeuZlia uflebebsa da valdebulebebze dayrdnobiT


moswavleebTan erTad Seqmnas klasSi qcevis wesebi.

gTavazobT nimuSs:

saklaso wesebi

uflebebi valdebulebebi


me maqvs swavlis ufleba;

me valdebuli var viswavlo gakveTilebi;

me maqvs ufleba, rom Tanatolebi da

me valdebuli var droulad movide
ufrosebi pativiscemiT momeqcnen;
skolaSi da ar davigviano gakveTilebze;

me maqvs ufleba mqondes wignebi da saskolo

me valdebuli var movusmino mas, vinc
nivTebi;
mesaubreba;

me maqvs ufleba gamovTqva Cemi azri.

me valdebuli var gavufrTxilde Cems
saklaso nivTebs.

Cven ar gvaqvs ufleba


Cven ar gvaqvs ufleba Seuracxyofa mivayenoT erTmaneTs;


Cven ar gvaqvs ufleba fizikuri ziani mivayenoT erTmaneTs;


Cven ar gvaqvs ufleba davazianoT saskolo nivTebi.

uflebaTa darRveva iwvevs konfliqtebs


Tema 9
damrigebeli kidev erTxel Seaxsenebs moswavleebs uflebebsa da valdebule-
bebs. esaubreba maT, rom uflebaTa darRveva iwvevs konfliqtebs.
damrigebeli moswavleebs sTavazobs sadiskusio Temebs:
 SeuZliaT Tu ara bavSvebs azris gamoTqma maSin, rodesac jgufis umravleso-
ba sawinaaRmdego mosazrebas iziarebs?
 SeuZliaT Tu ara bavSvebs moisminon gansxavebuli mosazreba? (Seaxsenebs, rom
es maTi valdebulebaa).

47
ma
sad

ra

mr g
a

ige o
blo pr
erovnuli saswavlo gegmebisa da Sefasebis centri

 ra unda moimoqmedon bavSvebma imisaTvis, rom kamaTisas yvelam gamoTqvas saku-


Tari azri (ar dairRves azris gamoTqmis ufleba) da ar moxdes konfliqti, uTanx-
moeba maT Soris? (damrigebeli kvlav ubrundeba Tavdajerebul qcevas). ix. gv. 39.

damrigebels SeuZlia moswavleebs didaqtikuri zRapari SesTavazos.

goliaTis qomagi

jujaTa qalaqi jujaTa mTis Ziras iyo ganlagebuli. qalaqi Zalian mSvidi da
uSfoTveli cxovrebiT cxovrobda. magram erT dRes maT qalaqSi Camobnelda,
TiTqos mzes raRac gadaefarao. es Turme goliaTis Crdili gaxldaT, romelic mS-
vidad seirnobda bunebaSi. is imdenad didi iyo, rom misma Crdilma mTlianad dafa-
ra jujaTa qalaqi. jujebi Crdilisgan Tavis daRwevas Seecadnen, xan aqeT ecnen,
xan _ iqiT, magram verafriT daaRwies Tavi.
goliaTi daRlili Canda, magram mainc siamovnebiT aTvalierebda patara
borcvebian garemos, bolos ki vake adgili ipova, wamowva da tkbilad daiZina.
_ es aRmaSfoTebelia! _ daiyvira jujebis beladma! Tu is aq seirnobas gaagrZe-
lebs, yvavilebs dagvizianebs!
_ Tanac aremare dagviCrdila!
_ aRmaSfoTebelia! _ daiyvires sxva jujebmac. _ saswrafod unda gavaZevoT aqedan!
erTi yvelaze axalgazrda da yvelaze dabali juja am ambavs gverdidan akvirde-
boda da fiqrobda: `iqneb sulac ar aris boroti es goliaTi? Tan ise Rrmad CaeZina,
rom Zalian daRlili unda iyos. rom gamoiRviZebs, iqneb masTan damegobrebac vca-
doT. ra saintereso iqneba, yvelaze patarebis yvelaze didi megobari“.
_ SeCerdiT! _ mxneoba moikriba da daiyvira yvelaze axalgazrda jujam. –gana es
goliaTi iseTive cocxali arseba ar aris, rogorebic Cven? simaRlis garda Cvengan
ramiT gansxvavdeba? nuTu mas ara aqvs ufleba, daisvenos Cvens qalaqTan axlos?
_ arafris ufleba ara aqvs! _ kamaTSi CaerTo yvelaze xmamaRla myvirala juja.
teritoriac Cvenia, yvavilebica da mTebic! ar gvinda aq iseirnos am arsebam! Sen ki
vin gekiTxeba, pawawuna jujav, gvacale ufrosebs msjeloba!
axalgazrda jujas Zalian etkina guli, Tan gabrazda da is-is iyo, unda Sebmoda
myvirala jujas, rom am dros Tvalwin daudga daRlili goliaTis gaZeveba, ro-
melsac araferi dauSavebia da Zalian Seecoda.
_ ar gaagdoT, codoa, isic xom cocxali arsebaa! _ wamoiyvira man.
jujebi am sityvebma cota xniT gaaCera.
_ ki magram yvavilebi rom gagviTelos? _ gamoTqva mosazreba erT-erTma bra-
zianma jujam. _ an ra viciT, ras unda velodoT misgan? ver xedav, rom Cvengan
gansxvavebulia?!
_ gansxvavebulia, magram SeatyveT mas, rom CvenTvis zianis moyeneba unda? ubra-
lod Zalian didia da grZeli Crdilic amitom aqvs. ubralod aseTi arseba Cven
arasdros gvinaxavs. iqneb jer gavicnoT da vnaxoT, vin aris sinamdvileSi.

48 sadamrigeblo saaTis programa I - IV klasebis moswavleTaTvis


meoTxeklaseli

_ marTalia axalgazrda juja. _ Caeba saubarSi yvelaze mxcovani, TeTrwvera


juja.
_ goliaTi marTlac iseTivea, rogoric Cven. ratom ar unda gavicnoT da davu-
megobrdeT?! Cven xom vmegobrobT kurdRlebTan, CitebTan? isinic xom Cvengan
gansxvavebulebi arian?!
_ Zmebo! _ mimarTa mxcovanma jujam danarCen jujebs, _ vin fiqrobs, rom golia-
Ti ar unda gavagdoT da rogorc stumari, ise miviRoT?
_ me! me! _ gaisma sxvadasxva mxridan jujaTa SeZaxilebi.
sabolood aRmoCnda, rom jujaTa umravlesoba stumris saTanadod miRebis
momxre iyo. amitom, jujebma miiRes gadawyvetileba, ar gaeZevebinaT goliaTi da
iqiT gaemarTnen, sadac uSfoTvelad eZina daRlil stumars.

SekiTxvebi:
1. ratom ar moewonaT jujebs goliaTi? ratom undodaT misi gaZeveba?
2. vin gamoTqva sxvebisgan gansxvavebuli mosazreba?
3. ra iyo axalgazrda jujas mosazreba?
4. rogor fiqrobT, rTulia sxvebisgan gansxvavebuli azris gamoTqma?
5. vis qcevas SeeZlo gamoewvia konfliqti jujebs Soris? ratom?
6. romeli ufleba Selaxa myvirala jujam?
7. mogewonaT es ambavi?

Cven SegviZlia TanamSromloba


Tema 10
damrigebeli dafaze wers sityvas `TanamSromloba~ da sTxovs moswavleebs, gan-
marton es sityva. Semdeg dafaze wers moswavleTa mosazrebebs.
sabolood damrigebeli da moswavleebi Tanxmdebian, rom TanamSromloba aris
saqmis erTad keTebis unari.
damrigebeli esaubreba moswavleebs, rom mniSvnelovani saqmis keTebisas, dava-
lebis Sesrulebisas bevri adamianis Zalisxmevaa saWiro. Zalian rTulia marto sax-
lis aSeneba, wignis gamocema, didi mosavlis moyvana.
magram rodesac erT saqmeSi bevri adamiani monawileobs, aucilebelia, rom maT
SeTanxmebulad imoqmedon. kargia, rodesac adamianebs SeuZliaT TanamSromloba.
damrigebeli eubneba moswavleebs, rom TanamSromlobisTvis aucilebelia Semdegi:
 erTmaneTis mosmenisa da gagebis unari;
 molaparakebis unari;
 saqmianobisas rolebis sworad gadanawilebis unari.
Semdeg damrigebeli ekiTxeba moswavleebs, Tu ra unarebia kidev aucilebeli
TanamSromlobisTvis?
TanamSromlobis unaris sademonstraciod is moswavleebs Semdeg aqtivobas
sTavazobs.

49
ma
sad

ra

mr g
a

ige o
blo pr
erovnuli saswavlo gegmebisa da Sefasebis centri

aqtivoba 1. `xelTaTmanebi~
damrigebeli moswavleebs Semdeg instruqcias aZlevs: me minda davrwmunde, rom
Cvens klasSi yvelas kargad SeuZlia TanamSromloba. amisTvis erT davalebas mog-
cemT: me dagirigebT wyvilebs xelTaTmanis gamosaxulebebs, Tqven ki ise gaafera-
deT, rom orive xelTaTmani erTnairi iyos. Tavidan jer moilaparakeT, Tu rogor
ornaments daxatavT, an ra ferebs gamoiyenebT.
davalebis Sesrulebis Semdeg damrigebeli kedelze akravs moswavleTa namuSev-
rebs. SesaZloa Sefasdes, romeli xelTaTmanebi hgavs yvelaze metad erTmaneTs, vin
SeZlo yvelaze ukeT TanamSromloba.
damrigebeli ekiTxeba moswavleebs, Tu rogor miiRes maT aseTi kargi Sedegi. ra
etapebi gaiares muSaobis dros?
 rogor moaxerxes gadawyvetilebis miReba? ra xerxs mimarTes _ darwmunebis,
Zaldatanebis Tu molaparakebis?
 akontrolebdnen Tu ara davalebis Sesrulebis process?
 hqondaT Tu ara reaqcia, roca partniorma Tavdapirvel Canafiqrs gadauxvia?
 Seafases Tu ara sakuTari da partnioris moqmedeba?
 exmarebodnen Tu ara erTmaneTs?

mimarTuleba
Tvalsawieris gafarToeba

sayvareli filmis gmirebi, literaturuli personaJebi


Tema 2
aqtivoba 1.
damrigebeli an romelime sagnis pedagogi (qarTuli an ucxouri enis) moswavle-
ebs ardadegebze aZleven davalebas, rom maT waikiTxon mxatvruli literatura.
ardadegebidan dabrunebulebs ki Semdeg aqtivobas sTavazoben: moswavleebma unda
daxaton sayvareli literaturuli gmiri da warudginon klaselebs. klaselebma
unda gamoicnon, Tu romeli nawarmoebis gmiria es. SesaZloa maT aseve daaxasiaTon
romelime personaJi pirovnuli Tvisebebis mixedviT, magaliTad: `biWuna Zalian
mousvenari da uSiSari gaxldaT. swavlas didad ver udebda guls”. klaselebma ki
unda gamoicnon, Tu romel personaJzea saubari.

aqtivoba 2.
damrigebeli klass yofs jgufebad, romlebic sami an oTxi moswavlisgan Sedgeba.
jgufebs mosafiqreblad eZlevaT 3 _ 3 wuTi. maT unda moilaparakon, Tu romeli na-
warmoebidan an filmidan gaiTamaSeben scenas, romelic danarCenma bavSvebma unda
gamoicnon.

50 sadamrigeblo saaTis programa I - IV klasebis moswavleTaTvis


Tavi 9
terminTa ganmarteba
altruizmi _ pirovnebis RirebulebaTa sistema, rodesac centraluri motivi
sxva adamianze an socialur jgufze zrunvaa.
aRzrda _ pirovnebis mizandasaxuli, sistematiuri formirebis procesi. aRzrdis
ZiriTadi meTodebi: darwmuneba, magaliTi, savarjiSo, Sejibri, waxaliseba,
kritika, TviTkritika da sxva.
ganviTareba _ biologiuri Taviseburebisa da garemos zegavleniT droTa ganma-
vlobaSi mimdinare cvlilebebi fizikur, fsiqikur da qceviT sferoSi.
didaqtika _ pedagogikis nawili, romelSic muSavdeba ganaTlebis, swavlebisa da
aRzrdis Teoria. didaqtikis kvlevis nawils warmoadgens swavlebis pro-
cesis mizani, Sinaarsi, kanonzomierebani da principebi.
didaqtikuri zRapari _ saswavlo xasiaTis zRapari, romlis funqcia aris gar-
kveuli codnis gadacema. Sesaswavli Rirebulebebi da principebi abstra-
qtuli simboloebis saxiTaa gadmocemuli.
didaqtikuri TamaSi _ swavlebis meTodi, romelic saswavlo TamaSis saxiTaa or-
ganizebuli. swavleba xdeba aqtiurad, TamaSiT. xdeba Sesaswavli principe-
bis, movlenebis, sistemebis modelireba/imitacia.
etiketi _ adamianis sazogadoebaSi qcevis normebi da wesebi. arsebobs sxvadasxva
saxis etiketi: situaciuri, profesiuli, saqmiani.
TviTaqtualizacia _ adamianis unikaluri potencialis sruli realizacia.
TviTSefaseba _ adamianis damokidebuleba sakuTari Tavis mimarT, romelic pozi-
tiuridan (maRali TviTSefaseba) meryeobs negatiur TviTSefasebamde (da-
bali TviTSefaseba).
komunikacia _ informaciis gadacema adamianebis urTierTqmedebis procesSi sa-
kuTari moTxovnilebebis, mosazrebebisa da grZnobebis Sesaxeb.
konfliqti _ mxareTa urTierTqmedebis procesSi aRmocenebuli winaaRmdego-
bebis gadawyvetis umwvavesi gza. winaaRmdegoba SeiZleba iyos adamianebs
Soris an sazogadoebriv jgufebs Soris.
moTxovnileba _ fsiqikuri movlena, sicocxlis uzrunvelyofisa da ganviTarebis
aucilebeli pirobebis miRebisaken pirovnebis swrafvis asaxva, romelic
raimes deficitiT aris gamowveuli.
morali _ eTikis, Rirebulebebis, wesebis dacvis sakiTxebi da pirovnebisTvis da-
maxasiaTebeli situaciis aRqma. pirovnebis mier gavlebuli zRvari misaReb
da miuRebel qcevas Soris. morali xSirad asocirdeba sindisTan.
motivebi _ fsiqikuri movlena ama Tu im moqmedebis, qcevis Sesrulebis aRsaZvrelad.
nebeloba _ adamianis mier sakuTari fsiqikisa da saqcielis cnobieri marTva. vlin-
deba cnobierad dasaxuli miznisken swrafvisas wamoWrili sirTuleebis
gadalaxvaSi.

51
ma
sad

ra

mr g
a

ige o
blo pr
erovnuli saswavlo gegmebisa da Sefasebis centri

pirovneba _ individisTvis damaxasiaTebeli niSanTa erToblioba, rac ganapiro-


bebs adamianis qcevas.
pirovnuli ganviTareba _ ganviTarebis erT-erTi sfero, mimarTuli mdgradi
da xangZlivi pirovnuli Tvisebebis SeZenisa da sakuTari unikalurobis
SegrZnebisaken.
pubertati _ sqesobrivi momwifeba mozardobis asakSi.
refleqsia _ adamianis mier sakuTari pirovnebis (Rirebulebebis, interesebis, mo-
tivebis, emociebis, saqcielis) codnisa da mdgomareobis gacnobiereba.
sazogadoeba _ urTierTdakavSirebul adamianTa organizebuli jgufi.
stetoskopi (fonendoskopi) _ Sinagan organoebSi mimdinare xmaurebis mosasmeni
xelsawyo.
tolerantoba _ neba/ganwyoba, iyo samarTliani, momTmeni sxva adamianebis mrwam-
sis, interesebis, Rirebulebebisa da mosazrebebis mimarT, miiRo gansxvave-
buli adamiani, pativi sce mis individualurobas.
Rirebulebebi _ calkeuli adamianebis an adamianTa jgufis warmodgena imis
Sesaxeb, Tu ra aris sasurveli, marTebuli, kargi an cudi, rac yalibdeba im
specifikuri kulturis zegavleniT, romelSic isini arseboben.
Cveva _ pirovnebis unari kargad Seasrulos mizandasaxuli moqmedebebi maTze yu-
radRebis specialurad fokusirebis gareSe, magram cnobierebis kontrolis
qveS. ganasxvaveben Semdegi saxis Cvevebs: gonebrivi (azrovneba, mexsiereba),
sensoruli (aRqmis unarebi), moZraobiTi (fsiqomotoruli) da nebelobiTi.
Cvevebi yalibdeba aTvisebuli codnis safuZvelze, Sesrulebis procesSi.

Tavi 10
gamoyenebuli literatura:

1. uznaZe d. bavSvis fsiqologia, saskolo asakis fsiqologia. Tbilisi. 2005.


2. samoqalaqo aRzrda. savarjiSoebis paketi dawyebiTi klasebisaTvis.
saqarTvelos pedagogTa kvalifikaciis amaRlebisa da gadamzadebis
centraluri instituti. Tbilisi. 1998.
3. ekologiuri ganaTlebis Sesavali. saqarTvelos pedagogTa kvalifikaciis
amaRlebisa da gadamzadebis centraluri instituti. Tbilisi. 1998.
4. Краиг Г. Бокум. Д. Психология развития, 9-ое издание. Питер. 2004.
5. Хухлаева О. В. Тропинка к своему я. Генезис. 2004.
6. Education [Link] 2. 1997. Editions Nathan.
7. Education [Link] 3. 1997. Editions Nathan.
8. Klaus W. Vopel. 1999. Kinder konnen kooperieren,Band 1, iskopress.

52 sadamrigeblo saaTis programa I - IV klasebis moswavleTaTvis


Tavi 11
sasargeblo resursebi
1. uznaZe d. bavSvis fsiqologia, saskolo asakis fsiqologia. Tbilisi. 2005.
2. rogor SevcvaloT garemo? Zaladobis aRmofxvra skolebSi. gaeros bavSvTa fondi.
3. dalaqiSvili n. TviTSefasebis gavlena moswavleTa warmatebebze. erovnuli saswavlo geg-
mebisa da Sefasebis centri. 2009.
4. cxovreba demokratul sazogadoebaSi. maswavlebelTa profesiuli ganviTarebis centri,
2009.
5. inkluziuri ganaTleba _ gzamkvlevi maswavleblisaTvis. erovnuli saswavlo gegmebisa da
Sefasebis centri. 2009.
6. Cveni ezos ambebi (tolerantobis saganmanaTleblo-aRmzrdelobiTi programisTvis). Save
the children federation. Inc. Tbilisi. 2008.
7. Cven vicavT sagzao wesebs. `partnioroba sagzao usafrTxoebisaTvis.~ Tbilisi. 2008.
8. samadaSvili zaal. wasakiTxi wignebi. saqarTvelos ganaTlebisa da mecnierebis saminis-
tro. Unicef. 2010.
9. ganmartebiTi leqsikoni ganaTlebis specialistTaTvis (naw I). erovnuli saswavlo gegme-
bisa da Sefasebis centri. Tbilisi. 2008.
10. ganmartebiTi leqsikoni ganaTlebis specialistTaTvis (naw II). erovnuli saswavlo gegme-
bisa da Sefasebis centri. Tbilisi. 2008.
11. ganviTarebisa da swavlis Teoriebi. maswavlebelTa profesiuli ganviTarebis centri.
2008.
12. samoqalaqo aRzrda. savarjiSoebis paketi dawyebiTi klasebisaTvis. saqarTvelos peda-
gogTa kvalifikaciis amaRlebisa da gadamzadebis centraluri instituti. Tbilisi. 1998.
13. ekologiuri ganaTlebis Sesavali. saqarTvelos pedagogTa kvalifikaciis amaRlebisa da
gadamzadebis centraluri instituti. Tbilisi. 1998.
14. Cveni uflebebi. Tbilisi. 2000.
15. gogebaSvili i., Txzulebani. t. 2. Tb.: saq. ssr ganaTlebis saministros pedagogikur mec-
nierebaTa institutis gamomcemloba. 1954.
16. gogiCaiSvili T. moswavlis asakis fsiqologia. Tb.: Tsu gamomcemloba. 2001.
17. axuaSvili i. TamaSobani. Tb.: gamomcemloba “saqarTvelos macne”. 2000.
18. Рожкова М.И. Классному руководителю. Владос. 2001.
19. Хухлаева О. В. Тропинка к своему я. Генезис. 2004.
20. [Link]
21. [Link]
22. [Link]
23 [Link]
24. [Link]
25. [Link]
26. [Link]
27. [Link]
28. [Link]

53
ma
sad

ra

mr g
a

ige o
blo pr
erovnuli saswavlo gegmebisa da Sefasebis centri

SeniSvnebisaTvis
..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

.................................................................................. ...........................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

54 sadamrigeblo saaTis programa I - IV klasebis moswavleTaTvis


SeniSvnebisaTvis
..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

.................................................................................. ...........................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

55
ma
sad

ra

mr g
a

ige o
blo pr
erovnuli saswavlo gegmebisa da Sefasebis centri

SeniSvnebisaTvis
..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

.................................................................................. ...........................................................................

..............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................

56 sadamrigeblo saaTis programa I - IV klasebis moswavleTaTvis

You might also like