jibran xalil jibrani
winaswarmetyveli
inglisuridan Targmna nino doliZem
qarTuli akademiuri wigni
Tbilisi 2013
1
Khalil Gibran, The Prophet
translated from English into Georgian by Nino Dolidze
ISBN 978-9941-9270-3-4
© nino diliZe, 2013
©„qarTuli akademiuri wigni“, 2013
„qarTuli akademiuri wigni“
ir. abaSiZis 16, 0179 Tbilisi, tel: 2227137; 551 227137
[Link], [Link], artlinesinfo@[Link]
2
mTargmnelisagan
libaneli poeti, prozaikosi da mxatvari jibran xalil ji-
brani 1883 wlis 6 ianvars Crd. libanis sof. bSariSi moevlina
qveyanas. xuTi wlisa adgilobriv skolaSi Sevida. swavlobda
arabuls, franguls, siriuls (romelic dResac maronitebis
saaRmsareblo enaa). mamis gardacvalebis Semdeg, jer kidev
skolis moswavles, amerikis SeerTebul StatebSi mouxda ga-
dasaxleba, radgan dedamiss bostonSi naTesavebi hyavda. bos-
tonis Cinur kvartalSi ojaxi metad duxWir pirobebSi cxov-
robda. jibrani gulmodgined Seudga inglisuris Seswavlas,
Tumca cdilobda, mSobliuri ena ar daeviwyebina. 1897-1899
wlebSi is specialurad dabrunda libanSi, raTa gaemyarebina
da gaeRrmavebina arabulis codna. mogvianebiT arabulic da
inglisuric misi samwerlo enebi gaxda.
1902-1903 wlebSi tuberkulozma jibranis dedis, Zmisa da
dis sicocxle Seiwira. am tragediis Semdeg, romelmac udavod
didi daRi daasva Semoqmedis suls, bostonSi misi naxatebis
pirveli personaluri gamofena Sedga. jibrans mfarveli ga-
mouCnda meri hasqelis saxiT, romelmac niWieri axalgazrda
natifi xelovnebis Sesaswavlad safrangeTSi gagzavna. 1908-
1910 wlebSi jibrani parizSi cxovrobda da Julianis akademi-
aSi swavlobda, 1911 wlidan is niu-iorkSi moRvaweobda, 1920
wlidan saTaveSi edga arab mweralTa organizacias, romelic
amerikis SeerTebul StatebSi arabuli mwerlobis popular-
izacias eweoda. mTeli cxovrebis manZilze enatreboda liba-
ni, sadac 1931 wels, gardacvalebis Semdeg gadaasvenes da wm.
sergis maronituli eklesiis ezoSi dakrZales.
jibran xalil jibrani literaturaSic maRali donis mxat-
vrad da filosofosad gvevlineba. misi mxatvruli Txzule-
bebis, esseebis, Canaxatebisa Tu werilebis gacnobisas TvalSi
sacemia samyaros miseuli, gansakuTrebuli xedva. jibranis
mier arabul enaze daweril nawarmoebebs Soris gamoirCeva
leqsebi prozad, romelic krebulis saxiT gamovida saxelwo-
debiT `cremli da Rimili~ (1914); avtobiografiuli romani
`damsxvreuli frTebi~ (1912), xolo inglisurenovan Txzule-
bebs Soris _ `ieso Ze kacisa~ (1928), `qviSa da qafi~ (1926), `qa-
3
riSxlebi~ (1920), `SeSlili~ (1918) da sxv. misi nawarmoebebi-
dan qarTulad Targmnilia `mesaflave~ (d. goColeiSvilis
mier), `Slegi ioane~, `warmavalobasa da maradiulobas Soris~,
fragmentebi wignidan `sityvebi~ (g. lobJaniZis mier), `poeti~,
`TviTmkvlelobamde~, `me Cemi libani maqvs, Tqven Tqveni liba-
ni~, `eSmaki“, `guSin, dRes, xval~, `skalpeli da saanesTezio sa-
Sualebebi~ (d. gardavaZis mier), `Cemi dabadebis dRe~, `monoba~,
`xilva~, `SuaRamidan ganTiadamde~ (i. grZeliZis mier), frag-
mentebi wignidan `qviSa da qafi~ (g. lobJaniZis, i. maxaraZis
mier), `ieso Ze kacisa~ (g. lobJaniZis, m. gigineiSvilis mier),
`simRerebi~, `winaswarmetyvelis walkoti~ (m. gigineiSvilis
mier), `arabuli enis momavali~ (n. surmavas mier), `musika~ (n.
doliZis mier). 1981 wels murman quTeliam daicva sakandida-
to disertacia `jibran xalil jibranis msoflmxedveloba~.
masve ekuTvnis araerTi saintereso statia am Temaze.
msoflioSi yvelaze cnobil arab mwerlad aRiarebuli ji-
bran xalil jibranis yvelaze cnobili nawarmoebi, mxatvru-
li esse `winaswarmetyveli~ niu-iorkSi 1923 wels inglisurad
gamoqveynda. wigni Sefasda, rogorc jibranis msoflaRqmis mx-
atvruli enciklopedia, arabuli romantizmis umniSvnelova-
nesi qmnileba. Tavad avtori ambobda: `esaa Cemi aRmsarebloba,
Cemi cxovrebis xelSeuxebeli siwminde. visurvebdi, is erT-
erT eklesiaSi wamekiTxa.~
`winaswarmetyvelSi~ Taviseburi kompoziciiT aris warmod-
genili filosofiuri fiqrebi iseT pirvelad, elementarul
sakiTxebze, rogoricaa siyvaruli, megobroba, qorwineba,
silamaze, wyaloba, Tavisufleba, yidva-gayidva, kanoni, da-
naSauli, sasjeli, codva, rwmena, sikvdili da sxv. jibranis
poetikas simartive da aforizmuloba gamoarCevs, xolo mis
mxatvrul azrovnebas _ siRrme da daxvewiloba. Tavad avto-
ri, romelsac gansakuTrebiT uyvarda es nawarmoebi, ambobda:
`Tu poetebi riTmebs zRvisagan iReben, Cemi Txzulebis riTma
wmida wignebidan modis.~ amerikelma mkiTxvelma Tavidanve
dainaxa masSi adamianis gulisa da gonebis yvelaze Rrma im-
pulsebis gamoZaxili.
amitomac iyo, rom marto aSS-Si `winaswarmetyvelis~ upre-
cendento raodenoba _ aT milionze meti egzemplari gaiy-
ida. 1923 welsve is oc enaze iTargmna. esse, romelic ingli-
surenovani arabuli literaturis klasikad iqca, dRes ukve
4
ormocdaaTamde enazea Targmnili, maT Soris qarTuladac (m.
gigineiSvilis, d. gogibedaSvilis mier).
winamdebare Targmani `winaswarmetyvelis~ gadmoqar-
Tulebis mesame mcdeloba gaxlavT. Sevecade, avtoris
nafiqrali maqsimaluri sizustiT mometana Tqvenamde. cnobi-
lia, rom jibrani didi xnis ganmavlobaSi muSaobda am wignze.
didi madloba minda movaxseno arabists, arabuli da fran-
guli enebidan SesaniSnav mTargmnels, q-n lia ruxaZes metad
saWiro da saintereso SeniSvnebisTvis.
Cems mcire Sesavals jibranis uaxloesi megobris, mari
hasqelis mier `winaswarmetyvelze~ naTqvami cnobili fraziT
davasruleb: `gadavSliT am wigns sibneleSi, raTa sulebs saz-
rdo mivawodoT, Cven SigniT ca da dedamiwa aRmovaCinoT.~
nino doliZe
Tbilisi, 2013 wlis 4 Tebervali
5
6
sarCevi
gemis gamoCena 11
siyvaruli 17
qorwineba 20
Svilebi 22
wyalobis gacema 24
Wama-sma 27
Sroma 29
sixaruli da mwuxareba 32
saxlebi 34
samosi 37
yidva-gayidva 38
danaSauli da sasjeli 40
kanonebi 44
Tavisufleba 46
goneba da vneba 48
tkivili 50
TviTSemecneba 51
swavleba 53
megobroba 54
saubari 56
dro 58
sikeTe da boroteba 60
locva 63
siamovneba 65
silamaze 68
religia 70
sikvdili 72
damSvidobeba 74
7
8
winaswarmetyveli
9
10
a lmustafa, rCeuli da sayvareli, Tavisive dRis gan-
Tiadi, Tormet weliwads eloda qalaq orfalesSi gemis
dabrunebas, romelsac is im kunZulze unda waeyvana, sa-
dac daibada.
meTormete weliwads, ailulis _ mosavlis Tvis meSvide
dRes is avida borcvze, romelic qalaqis galavnis gareT
iyo, da zRvisken gaixeda. SeniSna, nislSi gaxveuli misi
gemi axlovdeboda.
maSin almustafas guli gaixsna da misi sixaruli ukide-
gano zRvas gadaswvda. Tvalebi daxuWa da Tavisi sulis
siCumeSi loculobda.
magram rodesac borcvidan Camovida, sevdam moicva da
gaifiqra: rogor wavide mSvidobiT da sevdis gareSe?
qalaqis datoveba suls damiseravs.
am kedlebSi gavatare grZeli tkiviliani dReebi, grZeli
martoobis Rameebi. da vis ZaluZs, sakuTar tkivilsa da
martoobas sinanulis gareSe ganeSoros?!
am qalaqis quCebSi uxvad mimovfante Cemi sulis
namsvrevebi. Cemi kaeSnis pirmSoebi mravlad dadian am
borcvebs Soris. ar SemiZlia, maT utkivilod davcilde.
tanisamoss ki ar vixdi dRes, aramed tyavs viZrob saku-
Tari xelebiT.
Cem ukan azrs ki ar vtoveb, aramed SimSilisagan da
wyurvilisagan damtkbar guls.
11
da mainc, veRar davayovneb.
zRva, romelic yovel arsebas Tavisken uxmobs, mec meZa-
xis da unda wavide.
darCena gayinvasa da gaqvavebas niSnavs, Tumc saaTebi Ra-
mec gadian.
me waviRebdi aqedan yvelafers, magram rogor?!
xmas ar SeuZlia, Tan waiRos ena da tuCebi, romlebic
mas afrTianeben. is marto unda gaiWras sivrceSi.
arwivic tovebs Tavis budes da marto mifrinavs cisken.
rodesac almustafa borcvis Ziras Cavida, isev miapyro
mzera zRvas da dainaxa: misi gemi napirs uaxlovdeboda,
gembanze ki mezRvaurebi _ Tavisi qveynis Svilebi iyvnen.
maT danaxvaze aRmoxda mis suls:
pirveldedis Svilebo, talRebze amxedrebulno, ramden-
jer SemocurebulxarT Cems sizmrebSi, axla ki moxvediT
cxadSi, roca gamoviRviZe, Tumc es sicxade Cemi ufro
Rrma sizmaria.
mzad var wasvlisTvis da Cemi swrafva gamgzavrebisken
afrebs aRmarTavs, romlebic ukve qarebs elian.
mxolod kidev erTxel CavisunTqav am mSvid haers, kidev
erTxel movixedav ukan siyvarulis mzeriT da Semdeg
davdgebi Tqven Soris _ mezRvauri mezRvaurTa Soris.
hoi, Sen, unapiro zRvao, uZinaro dedav, mxolod SenSi
naxuloben simSvidesa da Tavisuflebas mdinareebi da na-
kadulebi.
12
kidev erTxel Seirxeva es nakadulic, erTxelac CaiCur-
Culebs am velze,
da Semdeg mogendobi - ukidegano wveTi ukidegano okeanes.
is midioda da Soriaxlos xedavda kacebsa da qalebs,
romlebic TavianTi venaxebidan da mindvrebidan qalaqis
karibWisken miiCqarodnen.
esmoda maTi xma _ mis saxels imeorebdnen, erTmaneTs
gasZaxodnen _ Camovidao gemi.
da Tqva TavisTvis:
nuTu ganSorebis dRe iqneba mkis alo?
nuTu marTla Cemi mimwuxri iqneba Cemi ganTiadi?
ra unda vuTxra mas, vinc xnuli miatova Sua gzaSi, an
mas, vinc yurZeni miatova dauwuravi?
gadaiqceva Cemi guli nayofier xed, rom Camovkrifo da
davarigo Cemi nayofi?
amoxeTqs ki SadrevaniviT survilebi CemSi, raTa avavso
maTi Tasebi?
gana qnari var, rom yovlad Zlieris xeli Semexos, an
kidev stviri, rom misi sunTqva pidapir CemSi gadmoiR-
varos?
siCumis mZebnelma gana ra saganZuri vipove mdumarebaSi,
rom misi gacema Tamamad SevZlo?
Tuki es Cemi mosavlis dRea, romel uxsovar droSi an
13
romel mindvrebSi davTese Tesli?
Tu es marTla is droa, roca Cemi lampari unda aR-
vmarTo, ali, romelic mas gaanaTebs, ar aris Cemi.
avwev Cems lampars bnels da cariels da Ramis guSagi
Caasxams masSi navTs. kidec aanTebs mas.
es yovelive man sityvebiT Tqva, magram gacilebiT meti
darCa gulSi uTqmeli, radgan Tavad ar Seswevda Zala,
Tavisi Rrma saidumlo gamoeTqva.
roca qalaqSi Sevida, xalxi erTxmad miegeba.
qalaqis uxucesebi win warsdgnen da uTxres:
jer nu dagvtoveb.
SuadRe iyavi Cvens bindbundSi, Seni axalgazrdoba ki
ocnebebs gvCuqnida, rom gveocneba.
ucxo ara xar Cven Soris da arc stumari. Cveni sayva-
reli, Zvirfasi vaJi xar.
nu daaRoneb Cvens Tvalebs Seni saxis unaxaobiT gamowveu-
li SimSiliT.
qurumebma ki uTxres mas:
nu dauSveb, rom zRvis talRebma dagvacalkevon da wle-
bi, romelic CvenTan gaatare, mogonebad iqces.
Cven Soris dadiodi, sulo, da Seni Crdili naTels
hfenda Cvens saxeebs.
ise gviyvardi! magram usityvo iyo Cveni siyvaruli da
14
dafaruli.
axla ki xmamaRla mogmarTavs is da Riad dgeba Sen wi-
naSe.
yovelTvis ase xdeboda _ siyvarulis siRrmes ganSorebis
Jams SeigrZnob mxolod.
sxvebic movidnen da yvelani evedrebodnen.
magram igi aras ambobda. mxolod Tavi daxara. da vinc
axlos idga, SeamCnia misi cremlebi, mkerdze rom ec-
emodnen.
xalxTan erTad almustafa taZrisken, didi moednisaken
gaemarTa.
salocavidan qali, saxelad almitra, gamovida. almitra
naTelmxilveli iyo.
almustafam alersiT savse mzeriT Sexeda qals, radgan
is iyo pirveli, vinc ipova winaswarmetyveli da irwmuna
misi, roca igi qalaqSi gamoCnda.
almitra miesalma sityvebiT:
RvTis winaswarmetyvelo, Tvaluwvdenel sivrceebSi did-
xans eZebdi Sens gems da axla is movida. unda waxvide.
usazRvroa Seni sevda mogonebebis miwis gamo, sadac
cxovrobdnen Seni didi survilebi da miswrafebebi.
axla ki, verc Cveni siyvaruli da verc Cveni mwuxareba
veRar dagakavebs.
mxolod amas gTxovT, sanam dagvtoveb, gvelaparake da
cota kidev gvaziare WeSmaritebas.
15
Cven ki mas Cvens Svilebs gadavcemT, isini _ TavianT
Svilebs. da Seni simarTle aRar gaqreba.
martoobaSi Wvretdi TiToeuli Cvenganis dReebs da mu-
dam fxizels gesmoda, mZinareni rogor vtirodiT da
vicinodiT.
amitom axla Cvenive Tavi gadagviSale da daufaravad
gviTxari yvelaferi, rac dainaxe dabadebas da sikvdils
Soris.
winaswarmetyvelma upasuxa:
orfalesis mcxovrebno, raze SemiZlia gesaubroT, Tu ara
imaze, rac swored axlac ar asvenebs, awuxebs da afori-
aqebs Tqvens sulebs.
16
m aSin almitram uTxra: gvesaubre siyvarulze.
almustafam Tavi aswia da xalxs gadaxeda. sulganabuli
adamianebi pasuxs elodnen. man ki xmamaRla warmoTqva:
rodesac siyvaruli gixmobT, gahyeviT mas, Tumc misi
gzebi rTulia da ekliani.
Tu misi frTebi SemogexvevaT, danebdiT mas, Tumc Sesa-
Zloa, fafuk bumbulebs Soris Camalulma xmalma dag-
WraT.
rodesac gesaubrebaT, daujereT mas, maSinac ki, roca misi
xma ocnebebs gimsxvrevT ise, viT CrdiloeTis qari gaa-
tialebs xolme baRebs.
marTalia, siyvaruli gvirgvins gadgamT, magram jvarsac
gacvamT.
gzrdiT da Tan totebs gaWriT.
maRldeba Tqvens simaRlemde, raTa moexvios mzis sx-
ivebSi mocaxcaxe Tqvens mgrZnobiare ylortebs.
da Cadis Tqvens Zirebamde, raTa miwas CabRauWebuli
Tqveni fesvebi SeanjRrios.
xorblis Znis msgavsad gagrovebT is Tavis garSemo.
is glewavT, raTa gagaSiSvloT.
gcriT, bzisagan rom gagaTavisufloT.
17
is gfqvavT gaTeTrebamde.
gzelT, vidre ar darbildebiT.
da Semdeg gadagcemT Tavis wminda cecxls, wminda purad
rom iqceT RvTis wminda ziarebisTvis.
yovelive amas siyvaruli dagatexT Tavs, raTa Tqveni
sakuTari gulis saidumloebaTa Secnoba SeZloT. da am
SecnobiT cxovrebis gulis nawilad iqceT,
magram Tu SiSmoreulni siyvarulSi mxolod mSvidobasa
da netarebas dauwyebT Zebnas, umjobesi iqneba, dafaroT
Tqveni siSiSvle da miatovoT siyvarulis kalo,
waxvideT samyaroSi, sadac ar aris weliwadis droebi,
sadac gaicinebT, magram mTeli guliT ver gadaikiskisebT;
sadac itirebT, magram Tqvens cremls bolomde ver
daRvriT.
siyvaruli arafers gascems sakuTari Tavis garda da ar-
saidan iRebs garda sakuTari Tavisa.
siyvaruli arafers flobs da arc is surs, rom mas
flobdnen,
radgan siyvaruli mxolod siyvaruls sjerdeba.
roca giyvars, ki ar unda Tqva, RmerTiao CemSi, aramed
_ me varo RvTis gulSi.
ar ifiqro, rom SegiZlia marTo siyvaruli. Tuki Rirsad
CagTvlis, TviTon warmarTavs Sens gzas.
siyvaruls mxolod is unda, sakuTari Tavi ganaxor-
18
cielos.
magram Tu giyvars da Sens survilebze uars ver ambob,
modi, es iyos Seni gulisTqma, Seni wadili;
rom dadne da emsgavso morakrake nakaduls, romelic
Rames umReris Tavis simReras,
rom Seicno usazRvro sinazis tkivili,
rom daiWra Seni siyvarulis wvdomiT da sixaruliT da-
icalo sisxlisgan,
rom gaiRviZo mzis amosvlisas frTaSesxmuli guliT da
madloba Tqva kidev erTi siyvarulis dRisaTvis.
rom daisveno SuadRisas da siyvarulze ifiqro,
rom saRamos Sin madlierebiT aRvsili dabrunde
da Semdeg daiZino SeyvarebulisTvis locviT gulSi, xot-
bis simReriT bageze.
19
S emdeg almitram uTxra: qorwinebaze ras gvetyvi, mas-
wavlebelo?
da man upasuxa:
erTad daibadeT da samudamod erTad iqnebiT.
erTad iqnebiT maSin, roca sikvdilis TeTri frTebi
Tqvens dReebs mimofantaven.
erTad iqnebiT RmerTis uCumar maxsovrobaSic.
magram datoveT cota manZili Tqvens erTadyofnaSi.
neba mieciT zeciur qarebs Tqven Soris cekvis.
giyvardeT erTmaneTi, oRond siyvaruls xundebad nu
aqcevT.
umjobesia, is Tqveni sulis napirebs Soris aRelvebuli
zRva iyos.
aavseT erTmaneTis Tasebi, magram nu SesvamT erTi Tasi-
dan.
mieciT erTmaneTs Tqveni purebi, magram nu SeWamT erTi
kveridan.
imRereT, icekveT, imxiaruleT, magram TiToeuli Tqven-
gani marto iyos.
barbiTis simebic martoni arian, Tumc maTgan erTi musika
20
JRers.
mieciT erTmaneTs Tqveni gulebi, magram ara mpyrobelo-
baSi,
radgan mxolod cxovrebis xels SeuZlia maTi dateva.
ideqiT erTad, magram ara Zalian axlos _
taZris svetebic erTmaneTisgan Sors aRmarTulan,
muxa da alva erTmaneTis CrdilSi ar izrdebian.
21
q alma, romelsac patara bavSvi mkerdze miekra, uTxra:
gvelaparake Svilebze.
da man Tqva:
Tqveni bavSvebi Tqven ar gekuTvniT.
isini sicocxlis Svilebi arian, sicocxlis, romelsac sa-
kuTari Tavi swyuria.
isini Tqveni saSualebiT modian, magram ara Tqvengan.
da Tumca TqvenTan erTad arian, Tqvens kuTvnilebas ar
warmoadgenen.
SegiZliaT, misceT maT siyvaruli, magram ara Tqveni az-
rebi,
radgan maT TavianTi fiqrebi aqvT.
SegiZliaT SeikedloT maTi sxeulebi, magram ara _ sule-
bi,
radgan maTi sulebi xvalindeli dRis mkvidrni arian,
Tqven ki ocnebaSic ar SegiZliaT momavlis monaxuleba.
SesaZloa, eswrafvodeT, miemsgavsoT maT, magram nu ecdeb-
iT, daimsgavsoT isini,
radgan cxovreba ukan-ukan ar midis da guSindel dResTan
ar yovndeba.
22
Tqven mSvildebi xarT, romlidanac Tqveni Svilebi, ro-
gorc cocxali isrebi, win-win gaiWrnen.
msroleli xedavs mizans usasrulobis bilikze da is
gRunavT Tqven Tavisi ZaliT, rom misi isrebi swrafad
da Sors gafrindnen.
dae, iyos Tqveni moxriloba msrolelis xelSi mxolod
sixarulis momtani,
radgan, rogorc gafrenili isari, iseve uyvars mas mS-
vildi, romelic adgilze rCeba.
23
S emdeg mdidarma Tqva: gvelaparake wyalobis gaRebaze.
man upasuxa:
gascemT, magram sul mcireds, rodesac Tqveni kuTvnili-
dan gascemT.
da gascemT WeSmaritad, rasac Tqvenive arsebidan gaiRebT.
risTvisaa Tqveni qoneba, Tu ara imisTvis, rom geSiniaT,
vaiTu is, rasac dRes flobT, xval rameSi dagWirdeT.
da xval? ras moutans xvalindeli dRe gamWriax,
windaxedul ZaRls, romelic Tavis Zvlebs ukvalo udab-
nos qviSaSi marxavs da Tan piligrimebs misdevs wminda
qalaqisaken?
ra aris gaWirvebis winaSe SiSi, Tu ara Tavad gaWirveba?
gana wyurvilis SiSi, roca Wa savsea, ar aris dauokebeli
wyurvili?
arian iseTni, romelnic cotas gascemen im bevridan, rasac
floben. maT surT, saxeli gaiTqvan da es survili maT
nawyalobevs sazizRarsa da fuWs xdis.
arian iseTnic, romelnic bolomde gascemen im mcireds,
rac aqvT.
maT swamT cxovrebis, misi xelgaSlilobis. maTi xazina
arasodes carieldeba.
zogierTebi gascemen sixaruliT da es sixarulia maTi
24
jildo.
zogierTebi gascemen tkiviliT da es tkivilia maTi
mironcxeba.
aris iseTic, vinc aZlevs da ar icis gaRebis tkivili. is
arc sixaruls eZebs da arc imis imedad gascems, rom es
saTnoebaSi CaeTvleba.
is gascems, rogorc mindvrad murti afrqvevs Tavis sur-
nels.
aseTi adamianebis xelebiT TviT RmerTi saubrobs. maTi
Tvalebis siRrmidan ufali uRimis dedamiwas.
kargia wyalobis gaReba, roca gTxoven, magram ukeTesia,
roca ar gTxoven da Tavad gesmis.
guluxvi mwyaloblisTvis imis povna, vinc mas miiRebs,
ufro didi sixarulia, vidre TviT wyalobis gacema.
arsebobs ki amqveynad raime iseTi, damalvad rom Rirdes?
rac gabadiaT, erT dRes yvelaferi gaicema. amitom axla
gaiReT, rom Cuqebis mTeli madli da simSveniere Tqven
gekuTvnodeT da ara Tqvens memkvidreebs.
xSirad ambobT: mivcemdi, oRond Rirseuls.
arc xeebi Tqvens baRSi da arc fara Tqvens saZovrebze
amas ar amboben.
isini iZlevian, raTa icocxlon, radgan armicema gaqrobis,
daRupvis tolfasia.
WeSmaritad, is, vinc Rirsia miiRos Tavisi dReebi da
25
Rameebi, Rirsia, miiRos Tqvengan nebismieri sxva ZRveni.
da is, vinc daimsaxura, cxovrebis okeanidan Seesva, imsa-
xurebs, Tavisi fiala Tqveni patara nakadulidanac aavsos.
gana arsebobs ufro didi Rirseba, vidre is, rac wyalo-
bis miRebis simtkicesa da simamaceSi, guldajerebulobasa
da uryeobaSi, an, Tundac, SemwynareblobaSi davanebula?!
vin xarT Tqven, rom adamianebma Tqven winaSe gulispiri
SemoifliTon, TavianT siamayes safarveli ahxadon, raTa
maTi gaSiSvlebuli Rirsebisa da Secbunebisgan gaTavi-
suflebuli siamayis danaxva SeZloT?!
pirvelad imas daakvirdiT, Tavad Tu imsaxurebT, iyoT
gamcemni, wyalobis gaRebis iaraRni.
radgan sinamdvileSi marto cxovreba aZlevs cxovrebas.
Tqven ki, mwyaloblebad rom mogaqvT Tavi, amis mowmeni
xarT mxolod.
da Tqven, wyalobis mimRebT _ Tqven xom uklebliv
yvela RebulobT _ madlobis Tqmac ar gindaT itvirToT,
uReli rom ar daadgaT Tqvens Tavsac da imasac, visganac
mogecemaT.
ukeTesia, amaRldeT mwyalobelTan erTad mis saCuqrebze,
rogorc frTebze.
radgan gadametebuli zrunva sakuTar movaleobaze imis
didsulovnebaSi daeWvebas niSnavs, visi dedac nayofieri
miwaa, xolo mama _ RmerTi.
26
S emdeg erTma moxucma mefundukem mimarTa: Wamasa da
smaze gviTxari rame.
da man Tqva:
eh, netav, dedamiwis tkbilsurnelebiT gamokveba SegZle-
bodaT, an haerSi fesvebgadgmuli mcenareebiviT sinaTles
gamoezardeT,
magram Tqven unda moklaT, raTa danayrdeT da Cvils
dedis rZe unda waarTvaT, wyurvili rom moiklaT.
amitom, modiT, esec saidumloebad darCes.
Tqveni trapezi iqces samsxverplod, romelzec tyeebidan
da mindvrebidan motanil udanaSaulo msxverpls swiraven
kidev ufro umankos da ubiwos, rac uamrav TqvenganSia.
rodesac mxecs klavT, gulSi gaivleT:
`imave ZaliT, riTac me Sen gklav, Tavad viqnebi damar-
cxebuli da gangmiruli, radganac, ramac Seni Tavi xelSi
Camigdo, xval ufro Zlieris klanWebSi meve momaqcevs.~
xolo rodesac vaSls CakbeCT, masac uTxariT:
`Seni Tesli icocxlebs Cems sxeulSi,
Seni xvalindeli dRis kokrebi gaiSlebian Cems gulSi,
Seni aromati Cemi sunTqva gaxdeba
da Cven weliwadis yvela dros erTad vimxiarulebT.~
27
Semodgomaze, roca venaxebidan Rvinis dasawurad yurZens
agrovebT, TqviT isev TqvenTvis:
`mec venaxi var, Cemi nayofic mogrovdeba Rvinis sawurad
da axalgazrda RvinosaviT momaTavseben marad WurWelSi.~
zamTarSi, roca Rvinos mowrupavT, daaWaSnikebT, TiToeu-
li patara Wiqa gulSi SeaqeT da aamRereT.
am simReraSi moigoneT Tqveni venaxi, Semodgomis Tbili
dReebi da Rvinis wurva.
28
S emdeg glexma Tqva: gvesaubre Sromaze.
uTxra pasuxad:
imisTvis SromobT, rom ar moswydeT miwas da mis suls,
radgan usaqmuroba CamogaSorebT weliwadis yvela dros
da gamogiyvanT cxovrebis ferxulidan, xolo cxovreba,
mogexsenebaT, medidurad da amayi TvinierebiT usasrulo-
bisken miemarTeba.
rodesac SromobT, hgavxarT salamurs, romlis gulSic
saaTebis CurCuli musikad iqceva.
romel Tqvengans surs, iyos lerwami, munji da Cumi,
roca garSemo mReris yvela da yvelaferi.
yovelTvis amas giCiCinebdnen _ Sroma wyevlaa, muSaoba
_ ubedureba.
magram me getyviT: roca muSaobT, asrulebT nawils im
ocnebisas, dedamiwam rom Caifiqra uSores droSi da mo-
gimzadaT maSin, roca TviT es ocneba ibadeboda.
rodesac SromobT, maSin marTla giyvarT sicocxle.
xolo sicocxlis Seyvareba muSaobaSi niSnavs, rom
cxovrebis uRrmes saidumlos dauaxlovdiT.
magram Tuki Tqvens tanjva-wvalebaSi dabadebas ubedurebad
miiCnevT, xolo sxeulze zrunvas _ wyevlad, romelic
TqvenTvis Sublze dauweriaT, me gipasuxebT, rom am naw-
ers veRaraferi Camorecxavs Tqvenive oflis garda.
29
aseve giTxres, rom cxovreba aris wyvdiadi. Tqvenc, daR-
lilebma, daijereT gadaqanculTa mier naTqvami es fuWi
sityva.
me ki vambob:
rom cxovreba marTla wyvdiadia, Tu masSi ar aris Jini,
swrafva, didi survili,
rom swrafva brmaa, Tuki masSi ar aris codna,
rom amaoa yvela codna Sromis gareSe,
unayofoa yvela Sroma usiyvarulod.
roca muSaobT siyvaruliT, ukavSirdebiT Tqvensave Tavs,
moyvass da RmerTsac.
da ras niSnavs siyvaruliT Sroma?
es niSnavs, Senive gulis Zafebisgan qsovde tansacmels,
TiTqos mas Seni Seyvarebuli Caicvamda.
es niSnavs, iseTi mondomebiT aSenebde saxls, TiTqos iq
Seni Seyvarebuli dasaxldeboda.
es niSnavs, Tesli rudunebiT daTeso da mosavali sixa-
ruliT aiRo, TiTqos am nayofs Seni Seyvarebuli daage-
movnebs.
es niSnavs, yvelaferi, rasac akeTeb, Senive sulis sunTq-
viT aavso.
da Tan icode, rom sulyvela dalocvili micvalebuli
Sen siaxloves dgas da Cumad Tvalyurs gadevnebs.
30
xSirad msmenia, rogor ambobT TiTqosda ZilSi:
`is, vinc marmariloze muSaobs da sakuTari sulis ga-
mosaxulebas naxulobs qvaSi, ufro keTilSobilia, vidre
is, vinc miwas xnavs.
da is, vinc cisartyela daiWira, rom tiloze adamianis
xatad gadaetana, imaze maRla dgas, vinc sandlebs ke-
ravs~.
magram me vambob ara ZilSi, aramed SuadRis sifxizleSi,
rom qari uZlieres muxas iseve nazad eCurCuleba, ro-
gorc balaxis uwvriles, faqiz Reros.
didebulia is, vinc qaris xmas simRerad aqcevs da Tavisi
siyvaruliT mas kidev ufro alersianad aaJRerebs.
Sroma xiluli siyvarulia.
da Tu Tqven ar SegiZliaT siyvaruliT muSaoba, Tu mxo-
lod siZulviliT saqmianobT, umjobesia, miatovoT Tqveni
saqme, dasxdeT taZris WiSkarTan da Semweoba iTxovoT
maTgan, vinc siyvaruliT Sromobs.
radgan Tu gulgrilad acxobT purs, is mware gamova da
kacis SimSils naxevrad moklavs.
da Tu uxalisod wuravT yurZens, Tqveni uguloba Rvi-
nosac mowamlavs da waaxdens.
angelozis xmiTac rom mRerodeT da ar giyvardeT sim-
Rera, adamianis yurebs daaxSobT dRisa da Ramis bgerebi-
sTvisac.
31
S emdeg qalma Tqva: gvesaubre sixarulsa da mwuxare-
baze.
man upasuxa:
Tqveni sixaruli Tqvenive niRabCamoxsnili mwuxarebaa.
is Wa, romlidanac Tqveni sicili moismis, xSirad Tqvenive
cremlebiTaa savse.
da gana sxvanairad SeiZleba iyos?!
rac ufro Rrmad aRwevs mwuxareba Tqvens arsebaSi, miT
ufro meti sixarulis dateva SegiZliaT.
sasmisi, romelSic Tqveni Rvinoa, meTunis RumelSi ar
gamoiwva?!
da is barbiTi, samSvinvels rom elamuneba, xisgan daniT
ar gamoiTala?!
roca gixariaT, gulSi Rrmad CaixedeT da dainaxavT, rom
swored imis gamo mxiarulobT, rac adre mwuxarebas gani-
WebdaT.
roca daRondebiT, isev CaixedeT gulSi da dainaxavT, rom
marTlac imis gamo moTqvamT, rac cota xnis win siames
ggvridaT.
zogierTi Tqvengani ambobs _ sixaruliao mwuxarebaze
Zlieri. sxvebi amboben _ ara, mwuxarebaao ufro dide-
buli.
32
me ki geubnebiT: ganuyofelni arian isini.
erTad modian da rodesac erTi maTgani Tqven gverdiT
magidas uzis, gaxsovdeT, rom meores Tqvens sawolSi
Zinavs.
sasworis pinebis msgavsad meryeobT sixarulsa da mwux-
arebas Soris.
roca carielni xarT, mxolod maSin xarT wynarad, ga-
wonasworebulni.
ganZis mflobeli agwevT, agiyvanT, Tavisi oqro da ver-
cxli rom awonos da maSin erT-erTi _ Tqveni sixaruli
an mwuxareba ueWvelad gadawonis... an ar gadawonis.
33
S emdeg erTi kalatozi gamoeyo xalxs da Tqva: gves-
aubre saxlebze.
da man upasuxa:
warmosaxvaSi aageT sacxovrebeli udabur adgilas, vidre
saxls qalaqis kedlebSi aiSenebdeT,
radgan rogorc Tqven brundebiT bindbundSi Sin, iseve
brundeba TqvenSi yaribi, mudmivad Sori da martosuli.
Tqveni saxli Tqveni ufro didi sxeulia.
is izrdeba mzeSi da isvenebs Ramis simSvideSi. sizmre-
bic ki esizmreba. ggoniaT, is ZilSi qalaqs ar tovebs,
koromebisken da borcvebisken ar miemarTeba?
rom SemZleboda Tqveni saxlebi xelisgulze Semegrove-
bina da rogorc mTesvels, isini tyeebsa da mdeloebze
mimomebnia,
xeobebi rom yofiliyo quCebi da mwvane bilikebi _
xeivnebi, raTa erTmaneTi venaxis rigebs Soris geZebnaT
da miwis aromatiT gaJRenTilni Tqvens samoselSi dab-
runebuliyaviT...
magram amis dro jer ar damdgara.
winaprebma SiSis gamo mogagroves erTmaneTTan axlos.
es SiSi uceb ar gaqreba. qalaqis kedlebi kidev didxans
daaSoreben keras Tqvenive mindvrebisagan.
34
miTxariT, orfalesis mcxovrebno, ra gaqvT am saxlebSi?
ras inaxavT Carazuli karebis miRma?
gaqvT simSvide, uSfoTveli swrafva _ Tqveni Zlierebis
utyuari niSani?
gaqvT mogonebani _ mocimcime TaRebi, gonebis mwverva-
lebs rom aerTeben?
gaqvT silamaze, guls xis da qvis nakeTobebidan wminda
mTisken rom waiyvans?
miTxariT, gaqvT saxlSi es yvelaferi?
Tu gaqvT mxolod xelsayreli, moxerxebuli pirobebi,
myudroebisken swrafva da is faruli raRac, Tqvens
saxlSi rom Semodis rogorc stumari, xdeba maspinZeli
da Semdeg _ mbrZanebeli?
diax, is momTviniereblad iqceva, Tavisi kauWiTa da
maTraxiT Tqvens sanukvar survilebs saTamaSoebad rom
aqcevs.
marTalia, misi xelebi abreSumiviT nazia, magram guli
aqvs rkinis.
is ginanavebT ara imitom, rom Zili moggvaroT, aramed
Tqvens sawolTan rom moTavsdes da masxrad aigdos sxe-
ulis Rirseba.
is dascinis Tqvens keTilgonierebas, mas debs rbil foT-
lebSi, rogorc myife WurWelSi.
komfortis Jini sulier gatacebas klavs, Semdeg ki Cai-
qirqilebs da samgloviaro procesias uerTdeba.
35
magram Tqven, sivrcis Svilebo, dasvenebul mdgomareo-
baSic xom mousvenarni xarT _ verc maxeSi SegityuebT
vinme da verc dagimorCilebT.
modiT, Tqveni saxli Ruza ki ara, ialqani iyos,
iyos ara apki, Wrilobaze rom Cndeba, aramed quTuTo,
Tvals rom ifaravs.
frTebs ar dauSvebT imisTvis, rom karSi gaetioT, arc
Tavs daxriT imis gamo, rom is Wers ar aartyaT da arc
sunTqvas SeikavebT imis SiSiT, kedlebi ar daibzaros da
ar Camoingreso.
Tqven ar icxovrebT saflavSi, romelic mkvdrebma aages
cocxlebisaTvis.
didebulebis da brwyinvalebis miuxedavad Tqveni saxli
verc saidumlos SeginaxavT, verc Tqvens vnebasa da sev-
das dafaravs,
radgan is, rac TqvenSi usasruloa da usazRvro, zeciur
kar-midamoSi davanebula. misi WiSkari dilis nislia,
xolo fanjrebi _ Ramis simRera da Ramis siCume.
36
f eiqarma Tqva: gvesaubre samosze.
man upasuxa:
samosi Tqveni silamazis udides nawils faravs, magram
mis simaxinjes ver malavs.
Tqven xom tansacmelSi ganmartoebasa da Tavisuflebas
eZebT. sinamdvileSi ki aRvirsa da borkilebs poulobT.
netav, SegZlebodaT, mzisa da qarisaTvis SiSveli sxeuli
dagexvedrebinaT da ara tanisamosi,
radgan sicocxlis sunTqva mzis naTelSia, xolo misi
xeli qaria.
zogi Tqvengani ambobs: `CrdiloeTis qarma moqsova sa-
mosi, romelsac vatarebT.~
geTanxmebiT, magram sircxvili iyo misi saqsovi dazga da
kunTebis uRonoba iyo misi Zafi.
da roca daasrula Tavisi samuSao, tyeSi icinoda.
ar dagaviwydeT, rom morcxvoba faria biwieris Tvalisgan
damcveli,
Tu mankiereba gaqreba, raRa iqneba kdema, Tu ara gonebis
WuWyi da marwuxebi?!
ar dagaviwydeT, rom dedamiwas Tqveni SiSveli fexebis
Sexeba uxaria da qars erTi suli aqvs, Tqvens Tmas
gaeTamaSos.
37
v aWarma Tqva: gvesaubre yidva-gayidvaze.
uTxra pasuxad:
dedamiwas moaqvs TqvenTvis nayofi. mxolod unda icodeT,
rogor aivsoT misiT xelisgulebi.
SeZlebulni da kmayofilni iqnebiT, Tu miwis saCuqrebs
erTmaneTs gaucvliT,
magram Tuki es gacvla samarTlianobis da siyvarulis
gareSe moxdeba, is zogs sixarbemde miiyvans, zogs _
SimSilamde.
rodesac Tqven, zRvaSi, mindvrebsa da venaxebSi mSro-
melebo, bazarSi feiqrebs, meTuneebsa da tkbileuliT
movaWreebs SexvdebiT, mouxmeT suls, dedamiwas rom
atrialebs, raTa is Tqven Soris gaCndes, akurTxos sas-
worebi, angariSebi, sxvadasxva faseulobebs erTmaneTTan
rom apirwoneben.
nu mouSvebT Tqvens garigebebTan xelcariel adamianebs,
romlebic mxolod sityvebiT gixdian Sromis safasurs.
aseTebs unda uTxraT:
`wamogvyeviT mindvrad an gaemarTeT Cvens ZmebTan erTad
zRvisken, gadaisroleT bade. miwa da zRva Tqvenc ise
uxvad dagasaCuqreben, rogorc Cven.~
Tu momRerlebi, mocekvaveebi, musikosebi movlen Tqven-
38
Tan, maTganac SeiZineT rame,
radgan isinic agroveben nayofs, keTilsurnelebas. da
Tumca, rac maT moaqvT, sizmriTaa naqsovi, es Casacmelia,
sakvebia samSvinvelisTvis.
vidre datovebT bazris moedans, darwmundiT, rom aravin
wasula iqidan xelcarieli,
radgan dedamiwis mepatrone suli mSvidad ver miiZinebs
qarze, vidre Tqven Soris yvelaze ukanasknelis mciredi
moTxovnac ar dakmayofildeba.
39
S emdeg qalaqis mosamarTle gamoeyo xalxs da Tqva:
gviTxari rame danaSaulis da sasjelis Sesaxeb.
uTxra pasuxad:
maSin, roca Tqveni suli qarSi daxetialobs, Tqven, mar-
toddarCenilni da daucvelni, avnebT sxvebsac da, maSa-
sadame, sakuTar Tavsac.
amitom daakakunebT da dacda mogiwevT _ SeumCnevelni
darCebiT kurTxeul karTan.
Tqveni RvTiuri arseba okeanes hgavs,
is yovelTvis SeubRalavi rCeba, rogorc eTeri, romelic
aRafrens mxolod frTaSesxmulT.
Tqveni RvTiuri arseba mzesac ki hgavs,
man ar icis Txunelebis savali da ar eZebs gvelis bu-
nagebs.
magram Tqvens bunebas xom mxolod RvTiuri arsi ar
Seadgens.
bevri ram TqvenSi jer kidev adamiania da bevri ram jer
ar aris adamiani, aramed mxolod maxinji jujaa, romelic
mZinare daexeteba nislSi da eZebs Tavis gamoRviZebas.
msurs, raRac giTxraT adamianze, TqvenSi rom saxlobs,
radganac swored man da ara Tqvenma RvTiurma arsebam an
40
nislSi moxetiale qondriskacma icis raime danaSaulisa
da sasjelis Sesaxeb.
xSirad msmenia, rogor laparakobdiT borotmoqmedze ise,
TiTqos is erT-erTi Tqvengani ki ara, ucxo, daupatiJe-
beli stumari iyos Tqvens samyaroSi.
magram me vambob: rogorc wmindanebs ar SeuZliaT im
umaRlesze amaRleba, rac TiToeul TqvenganSia,
ise borotmoqmedebsa da sustebs ar ZaluZT im yvelaze
ubadrukze metad daknineba, rac aseve yovel TqvenganSia.
da rogorc erTi foTolic ar gayviTldeba mTeli xis
mdumare Tanxmobis gareSe,
ise borotebis Camdens ar SeuZlia, yoveli Tqvenganis
faruli nebis gareSe imoqmedos.
erTad miabijebT Tqveni RvTiuri arsebisaken.
gzac Tavad xarT da mgzavrebic.
roca erT-erTi Tqvengani ecema, ecema misTvis, vinc ukan
mosdevs _ gafrTxildes, qvas ar wamokras fexio.
misTvisac ecema, vinc mis win midis da Tumc swrafad da
ufro meti TavdajerebiT miabijebs, dagdebuli qva ar
auRia.
ai, ras getyviT, Tumc mZime tvirTad dagawvebaT es sityva
gulze:
mokluli Tavisi mkvlelobis monawilea.
is, vinc gaqurdes, damnaSavea Tavad qurdvaSi.
41
arc wminda adamiania udanaSaulo codvilis saqcielSi.
codvebisagan ganwmendili umwikvlo ar aris borotis
SecodebebSi.
diax, damnaSave xSirad Seuracxyofilis msxverplia,
msjavrdebuli unakloTa da udanaSauloTa tvirTs zidavs.
Tqven ver ganarCevT samarTlians da usamarTlos, keTil-
sa da borots,
radgan rogorc Savi da TeTri Zafia erTmaneTSi gadax-
larTuli, iseve erTad dganan isini mzis saxis pirispir.
rodesac Savi Zafi wydeba, mqsoveli mTels qsovils aT-
valierebs da saqsov dgansac sinjavs.
Tu vinme sasamarTlos wanaSe moRalate cols waradgens,
mosamarTlem sasworze qmris gulic awonos da misi su-
lic gazomos.
man, vinc moisurvebs, mCagvrels daartyas, Cagrulis
sulSic Caixedos.
Tu romelime Tqvengani samarTlianobis saxeliT uvargisi
xis dasjas da misTvis najaxis dakvras indomebs, fesvebsac
Sexedos.
ipovis fesvebs cudsa da kargebs, nayofierebs, unayofoebs,
sul erTmaneTSi gadaxlarTulebs miwis mdumare gulSi.
mosamarTleno, rogor ganaCens gamoutanT mas, vinc sxe-
uliT patiosani qurdia suliT?
42
rogor sasjels gaumzadebT mas, vinc klavs xorcs, Tumca
mkvdaria suliT?
rogor daadanaSaulebT mas, vinc ise iqceva, rogorc
mCagvreli da matyuara, magram Tavadac galanZRulia da
gulnatkeni?
rogor sjiT mas, visi sinanulic codvebs aRemateba?
gana monanieba ar aris marTlmsajuleba, romlis kanonebs
sixaruliT aRasrulebdiT?
magram Tqven ar SegiZliaT, udanaSaulos STaunergoT
moinanieo da arc is SegiZliaT, damnaSavis guli daixsnaT
sinanulisgan.
sinanulis grZnoba gamogaRviZebT RamiT, sakuTar TavSi
rom CaixedoT.
gsurT, gaigoT, ra aris marTlmsajuleba? rogor Cas-
wvdebiT mas, yvela qmedebas sinaTleze ar gamoitanT?
mxolod maSin mixvdebiT, rom amaRlebuli da dacemuli
erTi da igive adamiania _ bindbundSi mdgomi Tavisi juja
arsebis Ramesa da RvTiuri arsebis dRes Soris.
imasac mixvdebiT, rom taZris qvakuTxedi misi saZirkvlis
yvelaze qvemoT dadebul qvas ar aRemateba.
43
S emdeg kanonis damcvelma hkiTxa: Cvens kanonebze ras
ityodi, maswavlebelo?
da man upasuxa:
didi siamovnebiT adgenT kanonebs, Tumc ufro meti sia-
movnebiT arRvevT maT.
okeanis sanapiroze qviSaSi moTamaSe bavSvebs hgavxarT,
romlebsac uyvarT qviSisgan koSkebis ageba, rom mere
sicil-kiskisiT daangrion isini.
magram sanam Tqven qviSisagan koSkebs aSenebT, okeanes
kvlav gamoaqvs qviSa sanapiroze da rodesac arRvevT
maT, okeanes TqvenTan erTad ecineba.
okeanes yovelTvis ecineba umankoebTan erTad.
magram ra vuyoT maT, visTvisac cxovreba okeane ar aris
da arc adamianis mier dadgenili kanonebia qviSis koSkebi,
visTvisac cxovreba kldea, xolo kanoni _ saWreTeli,
romliTac is am kldes imsgavsebs?
ra unda vTqvaT koWlze, romelsac mocekvaveebi sZuls?
ra vTqvaT xarze, romelsac uyvars Tavisi uReli, xolo
iremsa da mis furs usaxlkaro moxetialeebad miiCnevs?
ra vTqvaT beber gvelze, romelsac aRar SeuZlia tyavis
gamocvla da yvela danarCens titvlebsa da usircxvi-
loebs uwodebs?
44
an masze, vinc adre modis saqorwilo wveulebaze da
kargad danayrebuli midis, Tan ambobs, rom yvela
wveuleba sazizRrobaa, xolo misi yvela monawile _
kanondamrRvevi?
ra giTxraT maTze, garda erTisa:
isinic dganan mzis sxivebqveS, Tumca mzisaken zurgSeq-
ceulni.
isini mxolod sakuTar Crdilebs xedaven da es Crdilebi
kanonebia maTTvis.
ra aris maTTvis mze, Tu ara Crdilebis damsxmeli?
ras niSnavs maTTvis kanonmorCileba, Tu ara daxras da
miwaze sakuTari Crdilebis xazvas?
magram gana Tqven, pirisaxiT mzisken mimavalT, miwaze
amotvifruli figurebi SegaCereben?
qarTan erTad mogzaurebo, ra migiTiTebT gzas?
romeli adamianis xeliT Seqmnili kanoni SegboWavT, Tuki
uRels CamoiSorebT, oRond ara kacTa sapyrobilis karis
win?
romeli kanonis winaSe SedrkebiT, Tu ise icekvebT, rom
adamianis rkinis jaWvebs fexs ar wamokravT?
da vin migiyvanT mosamarTlesTan, Tuki tansacmels, ro-
melsac gaixdiT, sxva adamianis gzaze ar dayriT?
orfalesis mcxovrebno, Tqven SegiZliaT dolis xma Caax-
SoT da qnaris simebi SeasustoT, magram torolas vin
aukrZalavs galobas?
45
o ratorma Tqva: gvesaubre Tavisuflebaze.
da man upasuxa:
qalaqis WiSkarTan da Tqvens kerasTan minaxavs, rogor
emxobiT pirqve da eTayvanebiT sakuTar Tavisuflebas. ase
monebi imcireben Tavs tiranis winaSe da adideben mas mis
mierve sikvdilmisjilni.
diax, taZrebSic, sasaxleebis CrdilSic minaxavs, rogor
zidaven Tavisuflebas Tqven Soris yvelaze Tavisufalni,
rogorc uRelsa da borkilebs.
mekumSeboda guli. Tqven xom mxolod maSin SegiZliaT
iyoT Tavisufalni, roca Tavad survili Tavisuflebis
Zebnisa aRkazmulobad iqceva TqvenTvis, da roca SewyvetT
laparaks Tavisuflebaze, rogorc mizansa da miRweulze.
namdvilad iqnebiT Tavisufalni ara maSin, roca dReebi
uzrunveli gaxdeba, xolo Rameebi _ gaWirvebisa da sim-
wrisgan daclili,
aramed maSin, roca gaWirveba, zrunva da simware cxovre-
bas qamariviT Semoevleba, Tqven ki amaRldebiT masze
SiSvelni, borkilaxsnilni.
da rogor amaRldebiT dReebsa da Rameebze, Tu ar
gawyvetT jaWvs, romelic Tqveni Semecnebis gariJraJze
Tqvensave SuadRes SemoabiT?!
is, rasac Tavisuflebas uwodebT, yvelaze magari jaWvia,
Tumca misi rgolebi mzeze brwyinaven da gabrmaveben.
ras, Tu ara Tqvenive Tavis nawilebs, CamoiSorebdiT,
46
raTa mogepovebinaT Tavisufleba?!
da es ar aris samarTliani kanoni? mis Secvlas fiqrob-
diT? ki, magram is xom Tqvenive xeliT amoitvifreT
sakuTar Sublze.
ver amoSliT mas sakanonmdeblo wignebis cecxlSi CayriT,
verc mosamarTleTa Sublidan CamorecxavT, mTeli zRvac
rom daacaloT Tavze.
Tu is despotia, romlis damxobac ase gewadaT, jer naxeT,
damxobilia Tu ara Tqvens sulSi aRmarTuli misi taxti.
rogor SeiZleba, tirani Tavisuflebsa da amayebze
mbrZaneblobdes, Tu maT TavisuflebaSi tirania ar aris,
xolo maT siamayeSi _ sircxvili?!
Tu es sazrunavia, romlisganac gsurT Tavi daixsnaT,
icodeT, rom is Tavad airCieT; rom is TqvenTvis Tavs
arvis mouxvevia.
da Tu es SiSia, romelic gindaT, gafantoT, am SiSis wy-
aro Tqvens gulebSia da ara damSineblis xelSi.
yvelaferi Tqvens arsebaSi moZraobs mudmivad urTierT-
gadaxlarTuli _ sasurveli da sazareli, saZageli da
sanukvari, is, rasac eZebT da is, rasac gaurbixarT.
es yvelaferi trialebs TqvenSi ise, rogorc dawyvile-
buli sinaTle da Crdili.
rodesac Crdili fermkrTaldeba da qreba, mimqrali
Suqi sxva sinaTlis Crdili gaxdeba.
asevea Tqveni Tavisufleba, roca borkilebCamoxsnili Ta-
vad gadaiqceva ufro didi Tavisuflebis xundebad.
47
i sev qurumi qali alaparakda: gvesaubre gonebasa da
vnebaze.
man upasuxa:
suli xSiradaa brZolis veli, romelzedac saRi azri da
goneba vnebasa da gatacebebs eomebian.
netav, mSvidobismyofeli vyofiliyavi Tqvens sulSi,
Tqveni nawilebis SuRli da metoqeoba Tanxmobad da
harmoniad rom meqcia.
magram me amas rogor mivaRwev, Tuki Tavad ar iqceviT
Semrigeblebad da TiToeul Tqvens nawilaks ar Seiyva-
rebT?!
goneba da vneba Suagul zRvaSi gasuli sulis saWe da
ialqnebia.
Tu Tqveni ialqnebi daxeulia an saWe gatexili, SegiZ-
liaT talRebze isrialoT, dinebas mihyveT an, sulac,
umoZraod idgeT Ria zRvaSi,
radgan mxolod goneba mbrZanebelia _ SemzRudavi Zala,
mxolod vneba ki cecxlia sakuTar Tavs ferflad rom
aqcevs.
amitomac jobs, sulma goneba vnebis mwvervalze aitacos,
raTa man simRera SeZlos, xolo vneba gonivrulad warm-
arTos imisTvis, rom Jinmac icocxlos yoveldRe feniq-
siviT cecxlidan aRmdgarma.
48
msurs, saRi azri da gatacebebi ori Zvirfasi stumari
iyos Tqvens saxlSi.
Tqven xom erT stumars ar miagebT met pativs, radgan
is, vinc erTis mimarT ufro yuradRebiania, orives si-
yvarulsa da ndobas kargavs.
gorakebs Soris, vercxlisferi alvebis CrdilSi moka-
laTebulebi Sors gadaWimuli vel-mindvrebis simSvides
roca gaiziarebT, Tqveni guli siCumeSi Cailaparakebs:
`RmerTi gonebaSi ganisvenebs.~
rodesac qariSxali amovardeba da tyeSi xeebs Searyevs,
xolo Weqa-quxili cis didebulebas gamoacxadebs, Tqveni
guli TrTolviT SesZaxebs: `RmerTi moZraobs vnebaSi.~
da raki sunTqva xarT RvTis samyaroSi, erTi foToli
RvTiuri tyisa, Tqvenc daisveneT gonebaSi da imoZraveT
vnebaSi.
49
S emdeg qalma sTxova: gvesaubre tkivilze.
da man Tqva:
Tqveni tkivili im niJaris gabzarvaa, romelSic gagebis
niWi dabudebula.
rogorc nayofis marcvali unda gaipos, rom misi guli
mzeze gaRvivdes, Tqvenc aseve unda SeicnoT tkivili.
guli yoveldRiuri cxovrebis saocrebebisgan gakvirvebiT
rom ar iyos daRlili, tkivilic sixarulze aranakleb
gansacvifreblad mogeCvenebodaT.
sakuTari gulis weliwadis droebs iseve miiRebdiT, ro-
gorc mindvrebze gadamaval sezonebs,
da auRelvebeli mzeriT gamoixedebodiT Tqvenive sevda-
naRvelis zamTridan.
tkivilis umetesoba xom Tavad airCieT.
es aris mware wamali, bangi, romelic TqvenSia da rom-
liTac eqimi Tqvens dasneulebul arsebas kurnavs.
amitom miendeT mkurnals da miiReT misi wamlebi Cumad
da mSvidad, rameTu mis xels _ mZimes da sastiks _
uxilavis mzrunveli xeli marTavs.
da Tumca tuCebs gwvavT mis mier motanili fiala, ico-
deT, is damzadebulia Tixisgan, romelic meTunem Tavisi
wminda cremlebiT daasvela.
50
m amakacma Tqva: gvesaubre sakuTari Tavis Secnobaze.
uTxra pasuxad:
gulebi mdumarebaSi Seicnoben dRisa da Ramis saidum-
loebas,
magram yurebs swyuriaT, gaigonon gulis codnis gamoZa-
xili.
gsurT, rom sityvebSi SeityoT is, rac yovelTvis icodiT
fiqrSi.
Tqveni sizmrebis SiSvel sxeuls TiTebiT gindaT SeexoT.
es Tqveni valicaa.
Tqveni sulis saidumlo wyaro unda gadmovides da
rakrakiT Caedinos zRvaSi.
sakuTari ufskero siRrmeebis saganZuri gadageSlebaT
Tvalwin.
nu ecdebiT, sasworze awonoT Tqveni gamoucnobi saunje.
nu ecdebiT, Tqveni codnis siRrme saZiraviT an kverTxiT
gazomoT,
radgan Tqveni arseba zRvaa usazRvro, ukidegano.
nu ityviT: `umaRles WeSmaritebas mivageni.~ ukeTesia, Tq-
vaT: `WeSmaritebas mivageni.~
51
nu ityviT: `sulisken mimavali gza vipove.~ ukeTesia, Tq-
vaT: `suli Semomxvda, Cemi gziT mimavali.~
radganac suli yvela gziT dadis.
is ar miemarTeba erT swor xazze da ar izrdeba le-
rwamiviT.
suli ixsneba, rogorc lotosi uricxvi furcliT.
52
S emdeg maswavlebelma sTxova: gvesaubre swavlebaze.
da man Tqva:
arc erT adamians dedamiwis zurgze ar SeuZlia, aRmo-
giCinoT raime garda imisa, rac ukve Tvlemda Tqveni
codnis gariJraJisas.
maswavlebeli, romelic moswavleebiT garSemortymuli
bolTas scems taZris CrdilSi, Tavisi sibrZnidan ki ar
gaiRebs, aramed ufro rwmenidan da siyvarulidan.
Tu is marTla brZenia, ki ar gibrZanebT, SexvideT misi
sibrZnis sasaxleSi, aramed Tqvenive gonebis zRurblTan
migiyvanT.
astronomi agixsniT, Tu rogor esmis mas sivrce, magram
ver mogcemT TviTon gagebas.
musikoss SeuZlia gadmogceT ritmi, romliTac mTeli
sivrce ivseba, magram ver giwyalobebT verc smenas, ro-
melic iWers ritms da verc xmas, romelic imeorebs mas.
cifrebis mecnierebaSi ganswavluls SeuZlia, sasworebisa
da sazomebis samyaroze giamboT rame, magram ar SeuZlia
iq SegiyvanoT.
radgan erTi adamianis xedva meorisas frTas ver Se-
asxams.
da rogorc martosuli dgas yoveli Tqvengani RmerTis
codnaSi, aseve marto unda iyos TiToeuli dedamiwis
Semecnebasa da RvTis wvdomaSi.
53
y mawvilma uTxra: gvesaubre megobrobaze.
uTxra pasuxad:
megobari Tqveni ganxorcielebuli swrafvaa, aRsrule-
buli survilia, dakmayofilebuli saWiroebaa.
is Tqveni velia, romelzec siyvaruliT TesavT da mo-
savals madlierni iRebT.
is aris Tqveni magida, kera,
masTan midixarT gaavebulni da eZebT simSvides.
roca megobari guls gadagiSliT, nu SegeSindebaT
TqvenTvis TqvaT `ara~ da Tavs nu SeikavebT `ki~-s
Tqmisgan.
roca Cumadaa, Tqveni guli nu Sewyvets misi gulis mos-
menas,
radgan megobrobaSi yvela azri, yoveli survili da ime-
di ibadeba da nawildeba usityvod, uxmauro sixaruliT.
roca megobars SordebiT, nu dardobT,
radgan is, rac masSi yvelaze metad giyvarT, misi aryof-
nisas SesaZloa ufro aSkara gaxdes. mTamsvleli xom
ukeT xedavs mTas dablobidan.
modiT, megobrobaSi iyos mxolod erTi mizani _ erTma-
neTis sulis siRrmeSi wvdoma,
54
radgan siyvaruli, sakuTari saidumloebebis gaxsnis gar-
da kidev raRacas rom eZebs, siyvaruli ar aris. is amaod
gabmuli qselia.
modi, yvelaze kargi TqvenSi megobrisTvis iyos.
Tu mas uweria, gaigos Tqveni zRvis miqcevis Sesaxeb,
gaigos misi moqcevac.
rad gindaT megobari, Tuki mas mxolod imisTvis eZebT,
rom dro moklaT?!
uxmeT mas yovelTvis, roca sicocxle mogeZalebaT.
radgan is mowodebulia, Seasrulos Tqveni survilebi da
ara Seavsos sicariele.
dae, sicili da siamovnebis gaziareba iyos megobrobis
Tanamdevi, radgan umniSvnelo, patara cvarSi egebeba
guli Tavis dilas da cocxldeba.
55
S emdeg swavlulma Tqva: gvelaparake saubarze.
da uTxra pasuxad:
saubrobT maSin, roca fiqrebTan TanxmobaSi ar xarT.
rodesac aRar SegiZliaT sakuTar gulTan ganmartovdeT,
bageebze gadasaxldebiT, bgera ki mxolod Tavis Seqcevad
da TamaSad iqceva.
bevr Tqvens sityvaSi azri naxevrad mkvdaria,
radgan azri laRi Citia, romelmac SesaZloa frTa gaSa-
los sityvebis galiaSi, magram ver SeZlebs, gafrindes.
bevri, Tqven Soris, martoobis SiSiT sityvauxvs eZebs.
aseTebs martoobis uxmauroba maTive SiSvel arsebas war-
moudgens xolme Tvalwin da isini mas gaurbian.
iseTnic arian, saubarSi uneburad rom acxadeben WeS-
maritebas, romlis arsic Tavad ar esmiT.
arian iseTnic, WeSmaritebas dafarulad rom inaxaven, mag-
ram sityvebiT ar mosaven.
maT mkerdSi suli ritmul siCumeSi davanebula.
sadac ar unda SexvdeT megobars _ gzad Tu bazarSi,
dae, sulma aamoZraos Tqveni tuCebi da man STaagonos
Tqvenive ena.
56
Tqveni xmis xma daelaparakos misi yuris yurs.
radgan mis sulSi Tqveni gulis simarTle iseve CaibeW-
deba, rogorc Rvinis gemo amaxsovrdeba kacs,
roca ukve sasmelis feric karga xnis miviwyebulia da
sasmisic aRar arsebobs.
57
a stronomma Tqva: maswavlebelo, ras ityvi droze?
man upasuxa:
gwadiaT uzomo drois gazomva.
gsurT saaTebiT, wlis sezonebis mixedviT icxovroT da
Tqveni sulic ki moargoT maT.
droisgan wyaros gakeTeba gindaT, mis napiras rom Camos-
xdeT da wylis mdinarebas Tvalyuri adevnoT.
magram udrooba TqvenSi yovelTvis Seicnobs udroobas
cxovrebaSi,
icis, rom guSindeli dRe dRevandlis mogonebaa mxolod,
xolo xvalindeli dRe _ misi ocneba.
is, rac mReris da azrovnebs TqvenSi, jer kidev im
pirvel wamSi arsebobda, romelmac varskvlavebi sivrceSi
mimoabnia.
romeli Tqvengani ver grZnobs, rom usasruloa misi
siyvarulis Zala?!
da amave dros romeli ver grZnobs, rom TviT usazRv-
ro siyvarulic adamianSia moqceuli da ara mimofantuli
sasiyvarulo fiqrebisa da saqmeebis mwkrivSi?!
gana dro ar hgavs siyvaruls _ gauyofels da ganu-
zomels?!
58
magram Tu Tqvens fiqrebSi is weliwadis droebis mixed-
viT unda gazomoT, dae daitios TiToeulma maTganma
yvela danarCeni,
dRevandelma dRem mogonebiT Caikras gulSi warsuli,
xolo dauokebeli swrafviTa da survilebiT _ momavali.
59
q alaqis erT-erTma uxucesma Tqva: gvesaubre sikeTesa
da borotebaze.
da man upasuxa:
SemiZlia visaubro sikeTis Sesaxeb, rac TqvenSia, magram
ara borotebaze.
radgan ra aris boroteba, Tu ara SimSilisgan da wyur-
vilisgan gatanjuli sikeTe?!
roca sikeTes Sia, is eZebs sakvebs bnel qvabulebSic ki,
xolo roca swyuria, damyayebuli, Smoriani wylis dale-
vasac aRar Takilobs.
Tqven keTilni xarT sakuTar TavTan darCenilebi,
magram arc maSin xarT borotebi, roca martoni ar xarT,
radgan gatexili saxli qurdebis bunagi ar aris. is
ubralod gatexili saxlia.
gemma saWis gareSe SesaZloa umiznod icuros saxifaTo
kunZulebs Soris, magram fskerisken ar wavides, ar
CaiZiros...
keTilni xarT, rodesac cdilobT, sakuTari Tavidan ga-
sceT,
magram borotni ar xarT, rodesac TqvenTvis eZebT
sargebels,
60
radgan roca sargeblis miRebaze fiqrobT, mxolod fesvi
xarT, miwaze ganrTxmuli mis ZuZus rom wovs.
marTlac, nayofi fesvs ver etyvis: Cemnairi iyavi, mwife,
wvniani, mudam uxvad gamcemi Seni dovlaTisagano.
radgan nayofisaTvis gaReba moTxovnilebaa iseve, rogorc
fesvisaTvis - miReba.
Tqven keTilni xarT, roca savsebiT fxizelni saubrobT,
magram borotni ar xarT, roca gZinavT da Tqveni ena
laybobs uazrod.
enablus laparaksac ki Seswevs Zala, susti ena gaamyaros.
keTilni xarT, roca miznisken mtkiced miabijebT,
magram borotni ar xarT, roca misken koWlobiT miiwevT.
isinic ki, vinc borZikoben, ukan ar ixeven.
magram Tqven, Zlierno da swrafno, koWlebis winaSe Tavs
nu moikoWlebT, aqaoda znekeTilni varTo.
araerTgzis gamogiCeniaT sikeTe, magram Tu mas ar iCenT,
arc maSin xarT borotebi.
Tqven xom mxolod zarmacobT.
samwuxaroa, rom irems ar SeuZlia, kus simkvircxle as-
wavlos.
Tqvens swrafvaSi Tqvenive arsebisaken devs sikeTe. is
TiToeul adamianSia,
61
magram zogierTSi es swrafva mSfoTvare, daucxromeli
dinebaa, Tavis wylebs zRvisken rom miaqanebs mTis fer-
dobTa saidumloebasa da tyis simRerasTan erTad,
zogSi ki is patara nakadulia, klaknilebSi rom ikargeba,
ixlarTeba da ileva iqamde, vidre napirs miaRwevdes.
magram is, visac bevri swyuria, ar eubneba mas, vinc mci-
rediTac kmayofildeba: `ratom orWofob da ar Cqarobo?~
radgan namdvilad keTili adamiani SiSvels ar hkiTxavs:
`sad aris Seni tanisamosi?~ xolo usaxlkaros _ `ra
mouvida Sens saxlso?~
62
S emdeg qurumma qalma Tqva: gvesaubre locvaze.
uTxra pasuxad:
ubedurebisa da gaWirvebis dros loculobT. kargi iqne-
boda, aseve loculobdeT Tqveni didi sixarulis Jams da
xvavrielobisas,
radgan ra aris locva, Tu ara Tqveni gaRweva cocxal
eTerSi?!
da Tu mSviddebiT sakuTari wyvdiadis sivrceSi gandevniT,
rarig sixaruls moipovebT gulis ganTiadis gamosxivebi-
sas!
Tu suli locvas gTxovT, rodesac tiriT, is ar mogeS-
vebaT manam, sanam ar gaiRimebT.
locvisas iwevT maRla, raTa SexvdeT maT, vinc im wuTs
loculobs da maT, visac mxolod locvisas SexvdebiT.
amitom SediT am uxilav taZarSi netarebisTvis da saamo
urTierTobisTvis,
radgan Tuki taZarSi mxolod imisTvis SedixarT, rom
iTxovoT, verafers miiRebT.
Tuki SexvalT da pirqve daemxobiT, arvin wamogayenebT.
maSinac ki, roca sxvebisTvis iTxovT sikeTes, ar iqnebiT
Sesmenilni.
63
sakmarisia, Tu uxilav taZarSi SexvalT.
ar SemiZlia, locvis sityvebiT aRvlena gaswavloT.
RmerTs esmis sityva mxolod maSin, rodesac Tavad ga-
moTqvams mas Tqveni bagidan.
verc zRvebis, tyeebisa da mTebis locvas gaswavliT,
magram Tqven, maTi gaCenilebi, am locvas Tqvens gulSi
ipoviT.
da Tu Ramis siCumeSi yurs kargad daugdebT, gaigonebT,
rogor amboben mdumarebaSi:
@"RmerTo, Cveno gafrTianebulo arsebav,
es Sens nebas nebavs Cveni Tavi,
es Sens survils vsurvarT Cven,
Seni guliswadili aqcevs Cvens Rameebs, romelic Sen ge-
kuTvnis, dReebad, romelic aseve Senia.
verafers SegTxovT, radganac Cveni gaWirveba da mwux-
areba ici manamde, vidre isini CvenSi gaCndeba.
gvWirdebi da yovelTvis, rodesac gvaZlev Seni arsebis
umetes nawils, gvaZlev yvelafers".
64
S emdeg gandegili, romelic qalaqs weliwadSi erTxel
stumrobda, warsdga da Tqva: gvesaubre siamovnebaze.
da upasuxa:
siamovneba simReraa Tavisuflebis,
magram ar aris Tavisufleba.
is Tqven survilTa yvavilobaa,
magram ara nayofi maTi.
is siRrmea, simaRlisken rom mouwodebs,
magram arc Rrmaa da arc maRali.
is tyvea frTagaSlili, galiidan gafrenas rom lamobs,
magram ara dasazRvruli sivrce.
diax, siamovneba marTlac simReraa Tavisuflebis
da me siamovnebiT movismendi, rogor mReriT mas mTeli
guliT, magram ar minda, guli dakargoT am simReraSi.
arian Tqven Soris ymawvilebi, romlebic eZeben erTad-
erTs _ siamovnebas. amisaTvis ki maT gansjian, sayve-
duroben.
ara, aseTebs arc ganvikiTxav, arc vamunaTeb, dae, eZebon,
radgan isini mxolod siamovnebas ar ipovian.
65
mas Svidi da hyavs da maT Soris yvelaze umcrosic sia-
movnebaze mSvenieria.
nuTu ar gsmeniaT im kacis ambavi, miwaSi fesvebs rom
eZebda da ganZi ipova?
Tqven Soris arian moxucebi, siamovnebas sinanuliT rom
igoneben, rogorc simTvraleSi Cadenil codvas.
es sinanuli ufro gonebis dabnelebas hgavs da ara das-
jas.
ujobT, iseTi madlierebiT moigonon siamovneba, rogorc
zafxulis mosavali.
magram Tuki maT sinanuli anugeSebT, da dae, iyon nugeS-
cemulni.
Tqven Soris arian arc iseTi axalgazrdebi, rom eZion
da arc iseTi moxucebi, rom gaixsenon siamovneba.
Ziebis winaSe SiSiT da TavianTi mogonebebiT isini gaur-
bian xorciel netarebas, raTa suls gaufrTxildnen, ar
daamciron igi.
aseTebs TavSekavebac siamovnebas aniWebT.
amgvarad, isinic pouloben ganZs, Tumc mocaxcaxe xelebiT
miwaSi fesvebs eZebdnen.
magram miTxariT, vis SeuZlia, suls miayenos Seuracx-
yofa?
gana mercxali daamcirebs Ramis siCumes?
cicinaTela daamcirebs caSi varskvlavebs?
66
qars daamZimebs Tqveni cecxli da Tqveni boli?
Tu fiqrobT, suli yurea wynari, romelsac kverTxi
aaRelvebda?..
xSirad, rodesac siamovnebaze uars ambobT, Tqveni ar-
sebis samalavSi malavT Tqvens survils.
vin icis, iqneb is, rac dRes xelidan gauSviT, xvalindel
dRes moTminebiT elis?
Tqvenma sxeulmac ki icis, ra aris misTvis naanderZevi,
Tu ra sWirdeba, ra ekuTvnis. ver moatyueb.
xolo sxeuli qnaria sulis.
Tqvenzea, misgan sasiamovno musikas gamoscemT Tu areul
bgerebs.
gulSi svamT kiTxvas: rogor gavarCev, netarebaSi ra
aris kargi, ra aris cudi?
gadiT mindvrebSi, Tqvens baRebSi, raTa gaigoT, rom
futkrisaTvis yvavilebidan neqtris aReba netarebaa,
magram yvavilisTvisac netarebaa neqtris gacema, radganac
igi futkrisTvis sicocxlis wyaroa,
xolo futkari yvavilisTvis _ siyvarulis macne.
orivesaTvis _ futkrisTvisac, yvavilisTvisac _ sia-
movnebis gaReba da miRebaa siamovneba.
orfalesis mcxovrebno, emsgavseT yvavilebsa da futk-
rebs netarebaSi.
67
p oetma Tqva: gvesaubre silamazeze.
man upasuxa:
sad unda eZeboT da rogor unda ipovoT silamaze, Tu
is Tavad ar gaxdeba Tqveni gza da megzuri?
rogor unda ilaparakoT masze, Tu is Tavad ar iqneba
Tqveni saubris mqsoveli?
gulnatkenni da ganawyenebulni amboben: `silamaze al-
ersiania da nazi, rogorc axalgazrda deda, sakuTari
didebulebisagan odnav uxerxulad mokrZalebulad rom
daabijebs Cven Soris~.
mgznebareni amboben: `silamaze mrisxanea da Zlieri, qa-
riSxaliviT aryevs da aRelvebs casa da dedamiwas.
daRlilni da Ronemixdilni amboben: `silamaze naz Cur-
Culs hgavs. is sulSi saubrobs. misi xma Cveni siCumis
winaSe ukan ixevs, rogorc Crdilis SiSiT akankalebuli
susti Suqi.~
mousvenarni amboben: `gagvigia, rogor yviroda is mTebSi
da mis yvirilTan erTad nalebis TqaraTquri, frTebis
tyapuni da lomebis Rriali ismoda~.
qalaqis modarajeni amboben: `silamaze alionTan erTad
amodis aRmosavleTidan.~
SuadRisas mSromelebi da gamvlelebi amboben: `Cven
mzis Casvlisas fanjrebidan gvinaxavs, rogor eSvebao is
dedamiwis miRma~.
zamTarSi, TovlSi, namqerSi CarCenilni amboben: `is
gazafxulTan erTad Semoabijebs mTis ferdobebze~.
68
momklebi zafxulis papanaqebaSi amboben: `gvinaxavs, ro-
gor ecekveba is Semodgomis foTlebs, gvinaxavs Tovlis
fantelebi, gabneuli mis TmebSi~.
es yovelive Tqven silamazeze TqviT.
sinamdvileSi masze ki ar laparakobdiT, aramed Tqvens
dauokebel moTxovnebze.
silamaze moTxovnileba ar aris. aRfrTovaneba, aRtacebaa.
is arc mwyurvale bageebia da arc carieli gaSverili
xeli.
is mxurvale gulia da moxibluli suli.
is arc saxea, romlis danaxvac gindaT da arc melodia,
romelsac moismendiT.
is xatebaa, romelsac xedavT TvaldaxuWulni, da simRera,
romelic yurebdaxSulebsac gesmiT.
is arc dRvilia danaoWebuli qerqis nakecebSi da arc
frTaa klanWebTan Sezrdili.
is maradayvavebuli baRia da mudmivadmofarfate angelo-
sTa dasi.
orfalesis mcxovrebno, silamaze cxovrebaa, Tavisi wmin-
da saxidan safarveli rom CamouSorebia,
magram cxovreba Tqven xarT da safarvelic Tqven xarT.
silamaze maradisobaa, sarkeSi rom ixedeba, magram mara-
disobac Tqven xarT da sarkec Tqven xarT.
69
e rTma moxucma mRvdelma sTxova: gvesaubre religiaze.
da man Tqva:
gana dRes sxva rameze vilaparake?
religia ar aris yvela saqme da zraxva?
da isic, rac arc saqmea da arc azri, aramed sixarulia
da gaoceba, mudmivad rom Cndeba sulSi, maSinac ki, roca
xelebi qvas Tlian an saqsov dazgaze Sromoben?
vis SeuZlia gamoyos Tavisi rwmena sakuTari saqcielisgan
an mrwamsi _ Tavisive qmedebisagan?!
vis SeuZlia, saaTebi win daidos da Tqvas: es RmerTisT-
vis, es CemTvis, es Cemi sulisTvis da esec sxeulisTvis.
Tqveni TiToeuli saaTi frTaa, Tavisi moqneviT sivrces
rom kveTs.
is, vinc imoseba moraliT, rogorc saukeTeso samosiT,
umjobesia SiSveli iyos.
qari da mze arafers avneben mis kans.
is, vinc qcevaSi mxolod wess misdevs, Tavis moWikWike
Cits galiaSi ketavs.
Tavisufali simRera ki rkinis mavTulxlarTebidan aras-
dros gamodis.
70
is, visTvisac RvTismosaoba fanjaraa, romelsac xsnian da
xuraven, jer kidev ar yofila Tavisi sulis saxlSi _
misi fanjara Riaa ganTiadidan ganTiadamde.
Tqveni yoveldRiuri cxovrebaa Tqveni taZari da re-
ligia.
roca ar unda SexvideT iq, yvelaferi, rac gabadiaT, Tan
waiyoleT.
waiReT guTani, grdemli, uro da muRni,
yvela is sagani, romelic aucileblobis gamo an sia-
movnebisTvis SeqmeniT,
radgan ocnebaSi arc Tqvens warmatebebze maRla asvla
SegiZliaT, arc Tqvens warumateblobebze dabla dacema.
Tan waiyvaneT yvela adamiani,
radgan roca Tavs idrekT, ar gZaluZT arc maT imedebze
maRla anavardeba, arc maT sasowarkveTilebaze dabla
davardna.
ufali rom SegecnoT, amocanebis amoxsna ar mogiwevdaT.
mimoixedeT da dainaxavT, rogor eTamaSeba is Tqvens
bavSvebs.
sivrces gaxedeT da SeniSnavT, rogor daabijebs is Rruble-
bze, iwvdis Tavis xelebs _ elvas da modis wvimad.
Tqven dainaxavT, rogor iRimis is yvavilebSi, adis maRla
da xels giqnevT xis foTlebidan.
71
S emdeg almitram Tqva: axla sikvdilze gvsurs, rom
gkiTxoT.
da man Tqva:
gindaT sikvdilis saidumloebas CaswvdeT, magram sad
naxavT mas, Tu ara cxovrebis gulSi?!
bus, romelsac Ramem aukra Tvalebi, ar SeuZlia, sinaT-
lis saidumlos axsnas saburveli.
Tu marTla gindaT, sikvdilis suli ixiloT, Tqveni gu-
lis kari cxovrebis sxeuls farTod gauReT.
ganuyofelia sicocxle da sikvdili, rogorc mdinare da
zRva.
Tqveni imedebisa da survilebis siRrmeSi miRmiuris Cumi
codna devs.
da rogorc TovlqveS CaZinebul Tesls, Tqvens gulsac
esizmreba gazafxuli.
gjerodeT sizmrebis, radgan maTSi maradisobis karibWe
imaleba.
sikvdilis SiSi mefis winaSe warmdgari mwyemsis TrTol-
vas hgavs. mefe mas male xels daadebs wyalobis niSnad.
gana am mwyemsis gulis fancqalSi ar ifareba sixaruli
imisa, rom mefe daniSnavs?!
72
da gana es TrTolva ar awuxebs yvelaze metad?!
ras niSnavs gardacvaleba, Tu ara qarSi SiSvlad dadgo-
mas da mzeze dadnobas?
da ras niSnavs Sewyvito sunTqva, Tu ara mSfoTvare
miqcev-moqcevaTagan gaTavisuflde, raTa am sunTqvam Se-
Zlos afrena, gafarToeba da amsubuqebiT RmerTis moZe-
bna?
mxolod maSin amRerdebiT mTeli guliT, rodesac siCumis
mdinaridan SesvamT.
mxolod maSin daiwyebT aRmasvlas, rodesac mwvervals
miaRwevT.
mxolod maSin SeasrulebT Tqvens namdvil cekvas, rode-
sac dedamiwa gamoiTxovs Tqvens sxeuls.
73
m osaRamovda.
almitram, winaswarmetyvelma, Tqva:
kurTxeul iyos es dRe, es adgili da Seni suli, ro-
melic gvesaubreboda.
da man upasuxa:
gana me vlaparakobdi? mec msmeneli ar viyavi?
Semdeg taZris safexurebs Cauyva. xalxic Tan gahyva. mi-
vida Tavis gemTan da gembanze SeCerda.
kvlav xalxs gaxeda da xma aRimaRla:
qari mibrZanebs Tqvens datovebas. marTalia, ise ar meC-
qareba, rogorc qars, magram unda wavide.
Cven, mgzavrebi, mudmivad udabur gzebs daveZebT. ara-
sodes viwyebT dRes iq, sadac dagviRamda. aiss iq ar
vxvdebiT, sadac daisma dagvtova.
maSinac gzaSi varT, roca dedamiwas sZinavs.
fesvmagari mcenaris Teslebi varT. rogorc ki mivaR-
wevT simwifes da gulebi gadagvevseba, qari wagviRebs da
gagvfantavs.
mokle dRe mqonda Tqven Soris, magram kidev ufro
moklea sityva, romelic giTxariT.
74
Tu Cemi xma dagidumdebaT yurebSi da Cemi siyvaruli
gaqreba Tqveni xsovnidan, me isev moval.
da ufro savse guliT, sulisTvis amtyvelebuli bagiT
kvlav gagesaubrebiT.
diax, moqcevasTan erTad movbrundebi.
da Tumc, SesaZloa, sikvdilma damfaros, an ufro didma
siCumem momicvas, mainc Tavidan movZebni Tqvens gagebas.
tyuil-ubralod ar daviwyeb Zebnas.
Tuki raime Cems TqmulSi aris WeSmariteba, igi ufro
mWeqared gamJRavndeba da ukeT Seexmianeba Tqvens azrebs.
orfalesis mcxovrebno, me qars mivyvebi, magram ara uf-
skrulisken, ara sicarielisken.
Tu dRes ar uweria axdena Tqvens survilebs da Cems
siyvaruls, modiT, is Sepirebad darCes meore dRisTvis.
icvleba adamianis survilebi, magram ara siyvaruli da
yvela dReniadag imas cdilobs, rom siyvarulma aasru-
los misi survilebi.
amitom icodeT, ufro didi dumilidan davbrundebi.
nisli, romelic gariJraJze gaifanteba da mxolod cvars
datovebs mindvrebSi, caSi ava, Rrublad Sekowiwdeba da
wvimad wamova.
mec nislis msgavsi viyavi.
Ramis siCumeSi vxetialobdi quCebSi, Cemi suli ki Tqvens
saxlebs stumrobda.
75
Tqveni guliscema iyo Cems gulSi, Tqveni sunTqva _ Cems
saxeze, yvelas gicnobdiT.
Sevimecne Tqveni sixaruli, Tqveni tkivili. roca geZinaT,
Tqvens sizmrebsac kargad vxedavdi.
xSirad vyofilvar Tqven Soris ise, rogorc tba _
mTebSi.
avireklavdi am mwvervalebs, damrec ferdobebs, Tqveni
fiqrebis, survilebis gamvlel farasac.
Cems siCumeSi bavSvebis sicil-kiskisi nakadulebad Camowan-
wkarda, ymawvilTa Jini _ mdinareebad.
da Cems siRrmeSic ganagrZobdnen Tavis simReras.
magram sicilze ufro tkbili, vnebaze ufro didebuli
movida CemTan.
es iyo usazRvroba TqvenSi _ goliaTi, romelSiac yvelani
ujredebi da myesebi xarT mxolod.
is, vis simReraSic Tqveni mRera uxmo TrTolaa.
swored am goliaTSi xarT uzarmazarni,
swored mas vuyurebdi, rodesac daginaxeT da SegiyvareT,
radgan romel siSoreebs, romelic ar aris Tqvens usaz-
RvroebaSi, SeiZleba gascdes siyvaruli?!
romeli xilva, imedi da gulisTqma SeiZleba gascdes am
aRmafrenas?
76
goliaTi TqvenSi bumberaz muxas hgavs, vaSlis kvirtebiT
dafaruls.
misi Zala gakavSirebT miwasTan, mis aromats ahyavxarT
sivrceSi, mis uryeobaSi xarT ukvdavni.
giTxres, jaWvic rom iyoT, misi usustesi rgoliviT usu-
surni xarTo.
es naxevradsimarTlea.
Tqven Zliernic xarT, rogorc misi uZlieresi rgoli.
Tqveni Sefaseba Tqveni yvelaze mciredi saqmiT igivea,
okeanis Zala misi qafis simyifiT Seafaso.
Tqveni Sefaseba warumateblobebiT niSnavs, weliwadis
droebi cvalebadobaSi daadanaSaulo.
diax, okeanes hgavxarT da Tumca meCeCze Semjdari gemebi
Tqvens napirebTan moqcevas elian, Tqven, okeanec rom
iyoT, ver daaCqarebT sakuTar moqcevas.
kidev, weliwadis droebs hgavxarT da Tumc zamTarSi
uaryofT sakuTar gazafxuls, TqvenSi miyuCebul gazaf-
xuls CaTvlemils eRimeba da ar swyins.
ar ifiqroT, rom es giTxariT imisTvis, raTa erTmaneTSi
TqvaT: man Cven Segvaqo, Cvens arsebaSi mxolod sikeTe
dainaxao.
me mxolod sityvebiT gadmogcemT, rac fiqrebSi isedac
iciT.
ra aris sityviT Semosili codna Tu ara usityvo codnis
Crdili?!
77
Tqveni azrebi, Cemi sityvebi talRebia, gamomavali dabe-
Wdili maxsovrobidan, romelic icavs gardasul dReebs,
Soreul dReebs, dedamiwa rom ar gvicnobda Cven, arc
Tavis Tavs,
Rameebs, roca miwa borgavda..
brZeni adamianebi sibrZnis gasaziareblad gakiTxavdnen,
me ki movedi, raTa aviRo Tqveni sibrZnidan.
ai, vipove ufro meti, vidre sibrZnea.
es aris anTebuli suli TqvenSi, ufro da ufro daucxrom-
eli rom xdeba,
sanam Tqven, misi gazrdis verSemmCnevelni, sakuTari
dReebis Casaqrobad drtvinavT.
es cxovrebaa, romelic swored im sxeulebSi eZebs sicoc-
xles, saflavebisa rom eSiniaT.
aq ar aris saflavebi.
es mTa, dablobi akvani da safexuria.
yovelTvis, roca mindors CauvliT, kargad daukvirdiT -
iq, sadac winaprebi ganisveneben, sakuTar Tavebs, xelix-
elCakidebul, mocekvave Tqvens bavSvebs dainaxavT.
marTlac xSirad mxiarulobT ise, rom amis Sesaxeb Tavad
ar iciT.
sxvebi movidnen TqvenTan oqros dapirebebiT. irwmuneT
maTi, magram mieciT mxolod simdidre, Zalaufleba da
saxeli.
78
dapirebebze gacilebiT cota mogeciT, magram ufro metad
didsulovanni iyaviT Cemdami.
ufro Zlieri sicocxlis wyurvili miboZeT.
xom ar arsebobs adamianisTvis imaze didi saCuqari, rac
mis miznebs gamSral tuCebad aqcevs, xolo mTels mis
cxovrebas _ ulev wyarod.
swored es aris Cemi jildo, Cemi pativi, rom roca ar
unda movide wyarosTan wyurvilis mosaklavad, vxedav _
cocxal wyals Tavad swyuria
da vidre mas vsvam, is me msvams Tavad.
zogierT Tqvengans egona, TiTqos amayi var imisTvis,
rom saCuqrebi miviRo.
diax, metismetad amayi var imisTvis, rom miviRo gasam-
rjelo, magram ara _ saCuqari.
Tumca tyis kenkriT vikvebebodi gorakebs Soris maSin,
rodesac Cemi sufrasTan dasma SegeZloT
da taZris SuSabandSi meZina maSin, roca sixaruliT
SemikedlebdiT,
mainc Tqveni nazi zrunva Cems dReebsa da Rameebze
atkbobda sakvebs Cemi bagisTvis, xolo Zils xilvebSi
mixvevda.
Tqven uxvad gascemT ise, rom amas Tavad ver xvdebiT.
da amisaTvis yvelas gakurTxebT.
79
marTlac, sikeTe, romelic sarkeSi ixedeba, qvad iqceva.
xolo keTili saqme, sakuTari TaviT rom ixibleba, wyev-
las Sobs.
zogi Tqvengani ukarebasac ki miwodebda _ mTvrals sa-
kuTari martosulobiT.
ase ambobdiT:
`is tyis xeebTan bWobs da adamianebTan _ ara, ganmartoe-
biT zis gorakebze da dahyurebso Cvens qalaqs.~
marTalia, me borcvebze vZvrebodi da moSorebiT vxeti-
alobdi, magram sxvagvarad rogor daginaxavdiT, Tu ara
Soridan da simaRlidan?
rogor SeiZleba iyo WeSmaritad axlos, Tu Sors ar
iqnebi?!
sxvebi meZaxdnen, magram uxmod amas ambobdnen:
`ucnobo, miudgomel mwvervalebze Seyvarebulo, ratom
cxovrob iq, sadac arwivebi ikeTeben budes?
ratom eZeb miuwvdomels? romeli qartexili ginda gaaba
Sens badeSi?
romel idumal Citebze nadirob?
modi, erT-erTi Cvengani iyavi. modi, danayrdi puriT,
wyurvili moikali RviniT.~
isini sulis simartoveSi ambobdnen amas,
magram maTi sulis martooba ufro Rrma rom yofiliyo,
80
mixvdebodnen _ mxolod Tqveni tkivilisa da sixarulis
saidumlos veZebdi da Tqveni arsebis im nawilze vnadi-
robdi, zecaSi rom navardobs.
Tumca monadire nanadirevic iyo,
radgan bevrma isarma datova Cemi mSvildi mxolod im-
isTvis, gulze rom damsoboda.
vinc frenda, is xoxavda kidec,
radgan rodesac Cems frTebs mzis qveS gavSlidi, maTi
Crdili miwaze kus saxiT ecemoda.
da me, morwmune, eWvs veZleodi,
radgan xSirad visobdi TiTs sakuTar WrilobaSi, raTa
metad merwmuna Tqveni da ukeT SemecaniT.
da ai, am rwmeniTa da codniT geubnebiT:
ar xarT gamomwyvdeulni Tqvens sxeulebSi. ver dagaka-
vebT saxlebi da mindvrebi.
yvelaferi, rac xarT, mTebs zemoT saxlobs da qarTan
erTad qris.
es ar aris qmnileba, mzeze gasaTbobad rom gamoZvreba
an sibneleSi savals gaTxris, raTa xifaTs daemalos,
aramed raRac Tavisufali, suli, mTels dedamiwas rom
moicavs da gaiWreba eTerSi.
Tu es sityvebi burusiTaa moculi, nu ecdebiT maT
ganmartebas.
81
bundovania yvelafris dasawyisi, magram ara _ bolo.
gamixardeba, Tu gemaxsovrebiT, rogorc sawyisi.
sicocxle da yvelaferi cocxali burusSi ibadeba da ara
kristalSi.
vin uwyis, iqneb kristali gafantuli nislia.
minda gaxsovdeT, roca mogagondebiT:
is, rac TqvenSi yvelaze sustad da bundovnad Cans,
yvelaze Zlieria da aSkara.
gana Tqvenma sunTqvam ar aRmarTa Tqveni Zvlebi da gaa-
magra isini?
gana sizmarma, romelic arc erT Tqvengans axsovs, ar
aaSena qalaqi da masSi yvelafers misca ieri?
rom SegeZloT im sunTqvis mimoqcevis danaxva, sxvas aRa-
rafers dainaxavdiT,
rom SegeZloT misi sizmris CurCulis mosmena, sxva
bgerebs veRar gaigonebdiT.
magram ver xedavT, ar gesmiT da es kargia.
safarvels, Tvalebs rom gifaravT, asweven mxolod is
xelebi, romlebmac moqsoves igi,
xolo Tixas, yurebs rom gixSobT, gamoiReben mxolod is
TiTebi, romlebmac moziles igi.
82
da maSin dainaxavT,
da maSin gaigonebT,
da ar inanebT, rom gamoscadeT sibrmave,
ar inanebT, rom yruebi iyaviT,
radgan im dRes yvela faruli zraxva gagicxaddebaT da
dalocavT sibneles ise, rogorc uwin sinaTles lo-
cavdiT.
es Tqva Tu ara, mimoixeda da dainaxa saWesTan mdgari
mesaWe, romelic xan gaSlil afrebs, xan sivrces gah-
yurebda.
da daumata:
Cemi gemis meTauri moTminebiTaa aRvsili.
qari qris da ver wynardebian ialqnebi.
saWec ki iTxovs, mimarTuleba momeciTo,
magram gemis meTauri icdis, rodis davasruleb saTqmels.
mezRvaurebi, romlebic didebuli zRvis gunds usmendnen,
moTminebiT mismendnen mec.
meti lodini aRar dasWirdebaT.
mzad var _ nakadulma zRvas miaRwia da didebuli deda
isev ikravs gulSi Tavis Svils.
mSvidobiT, orfalesis mcxovrebno,
83
es dRec dasrulda.
is ixureba Cven winaSe, rogorc wylis SroSani Tavisi
xvalindeli dRis win.
rac aq mogveca, SevinaxavT.
Tu es ar gveyo, isev SevikribebiT da erTad gaviwvidiT
xelebs imisken, vinc uTuod mogvcems.
ar dagaviwydeT, davbrundebi.
wuTic da Cemi swrafva qviSasa da qafs moagrovebs sxva
sxeulisTvis.
wuTic, sul erTi wuTi simSvidis qarze, da sxva qali
mSobs.
mSvidobiT, orfalesis mcxovrebno, da axalgazrdobav,
romelic aq gavatare.
guSin ar iyo, sizmrad rom SevxvdiT...
mimRerdiT Cems martoobaSi, me ki Tqveni miswrafebebis-
gan cad awvdili koSki avaSene.
magram ai, dasrulda sizmari, Zili da gariJraJmac ga-
daiara.
SuadRe dagvyurebs. naxevradgamoRviZeba dRed gadaiqca da
ganSorebis Jami dadga.
Tu isev SevxdebiT mogonebebis bindbundSi, kvlav vis-
aubrebT da kidev ufro gulSi Camwvdom simReras mim-
RerebT.
84
Tu sxva sizmarSi Sexvdeba Cveni xelebi, caSi sxva koSksac
avaSenebT.
es Tqva da mezRvaurebs niSani misca.
maT myisve auSves Ruza, Camoxsnes gemi misadgomidan da
aRmosavleTisken gacures.
orfalesis xalxs yvirili aRmoxda, erTi gulidano
TiTqos. es xma saRamos bindSi aiWra da zRvaze ise ga-
isma, gegonebodaT, sayvirSi Cahbereso.
mxolod almitra dumda. mzeriT acilebda gems, vidre is
nislSi ar gauCinarda.
da roca xalxi mimoifanta, is isev idga marto napirze
da gulSi ixsenebda winaswarmetryvelis sityvebs:
`wuTic, sul erTi wuTi simSvidis qarze da sxva qali
mSobs...~
85
86
87
„qarTuli akademiuri wigni“
ir. abaSiZis 16, 0179 Tbilisi, tel: 2227137; 551 227137
[Link], [Link], artlinesinfo@[Link]
88