0% found this document useful (0 votes)
11 views9 pages

Mathematical Concepts and Calculations

1. The document discusses square numbers and their properties using examples. It examines the relationship between square numbers (ixLHdjl j3⁄4.h) and the number being squared (ixLHdfjys j3⁄4.h) through tables and calculations. 2. Key findings include that squares of integers like 1, 4, 9, 16 etc. end in the last digit of the integer being squared. The document also determines the square root of numbers through calculations. 3. An important use of understanding squares is that it helps to find the square root of a number without a calculator by analyzing the relationship between the number and squares of integers close to it.

Uploaded by

nandika
Copyright
© All Rights Reserved
We take content rights seriously. If you suspect this is your content, claim it here.
Available Formats
Download as PDF, TXT or read online on Scribd
0% found this document useful (0 votes)
11 views9 pages

Mathematical Concepts and Calculations

1. The document discusses square numbers and their properties using examples. It examines the relationship between square numbers (ixLHdjl j3⁄4.h) and the number being squared (ixLHdfjys j3⁄4.h) through tables and calculations. 2. Key findings include that squares of integers like 1, 4, 9, 16 etc. end in the last digit of the integer being squared. The document also determines the square root of numbers through calculations. 3. An important use of understanding squares is that it helps to find the square root of a number without a calculator by analyzing the relationship between the number and squares of integers close to it.

Uploaded by

nandika
Copyright
© All Rights Reserved
We take content rights seriously. If you suspect this is your content, claim it here.
Available Formats
Download as PDF, TXT or read online on Scribd

2 j¾.

uQ,h
fuu mdvu [Link] Tng
² mQ¾K j¾.hla fkdjk Ok ixLHdjl j¾.uQ,h ikaksl¾IKhg
² ixLHdjl j¾.uQ,h i`oyd wdikak [Link] fn§fï l%uh [Link] fiùug
yelshdj ,efnkq we;'

2'1 Ok ixLHdjl j¾.uQ,h


ixLHdjl j¾.h ms<sn`oj;a" j¾.uQ,h ms<sn|j;a Tn óg fmr hï;dla ÿrlg bf.k
f.k we;' ta ms<sn|j ieflúka u;la lr .ksuq'
3×3 ys w.h 9 fõ' 3×3 hkak fláfhka 32 f,i ,shd oelafõ' th —;=fka j¾.h˜f,i
lshjkq ,efí' fuys —2˜ka oelafjkafka 3 —fojrla˜ 3ka u .=K jk [Link]' fï wkqj"
;=fka j¾.h 9 jk w;r ta nj 32 = 9 f,i ,shd oelaúh yels h'

my; oelafjk j.=fjys ixLHd lsysmhl j¾. oelafõ'

ixLHdj ixLHdfjys j¾.h ixLHdfjys j¾.h ixLHdfjys j¾.h


,efnk wdldrh ,shd olajk wdldrh
1 1×1 12 1
2 2×2 22 4
3 3×3 32 9
4 4×4 42 16
5 5×5 52 25

1" 4" 9" 16 wd§ ixLHd mQ¾K j¾. f,i ye¢kafõ'


j¾.uQ,h [Link] j¾.fhys m%;súreoaO woyi oelafjhs' ksoiqkla f,i 32 = 9 ksid 9
ys j¾.uQ,h 3 hehs lshkq ,efí' by; j.=fõ olajd we;s uq,a yd wjidk ;Sre wkqj"

1 ys j¾.uQ,h 1 nj;a
4 ys j¾.uQ,h 2 nj;a
9 ys j¾.uQ,h 3 nj;a

14
16 ys j¾.uQ,h 4 nj;a
25 ys j¾.uQ,h 5 nj;a
jegfya' j¾.uQ,h oelaùug ,l=K fhdod .efka' ta wkqj"
25 = 5 wd§ jYfhka ,shd oelaúh yels h'
iEu ixLHdjlu j¾.hla we;s nj meyeÈ,s h' kuq;a iEu ixLHdjlu j¾.uQ,hla
;sfío@ ta ms<sn| j oeka úuid n,uq'
by; j.=j wkqj" 4 ys j¾.uQ,h 2 jk w;r" 9 ys j¾.uQ,h 3 fõ' 4;a 9;a w;r we;s
ixLHdj, j¾.uQ, jkafka 2;a 3;a w;r we;s [Link] h' ta wkqj" 4;a 9;a w;r we;s
ixLHdj, j¾.uQ, ksÅ, fkdjk nj meyeÈ,s h' tajd oYu ixLHd fõ' tu j¾.uQ,
wdikak f,i fidhk whqre fuu mdvfï § i,ld nef,a' tjeks wdikak [Link]
ikaksl¾IKhla hehs lshkq ,efí'
ksoiqkla f,i" 5ys j¾.uQ,h i|yd ikaksl¾IKhla fidhk whqre i,ld n,uq'
my; oelafjk j.=j n,kak'
ixLHdj ixLHdfjys j¾.h ixLHdfjys j¾.h ixLHdfjys
,efnk wdldrh ,shd olajk wdldrh j¾.h
2 2×2 22 4
2.1 2.1 × 2.1 2.1 2
4.41
2.2 2.2 × 2.2 2.2 2
4.84
2.3 2.3 × 2.3 2.3 2
5.29
2.4 2.4 × 2.4 2.42 5.76
2.5 2.5 × 2.5 2.5 2
6.25
2.6 2.6 × 2.6 2.6 2
6.76
2.7 2.7 × 2.7 2.7 2
7.29
by; j.=fjys ol=Kq mi fl,jr ;Srefõ we;s w.h w;=ßka 5g wdikaku w.h fol
jkafka 4.84 yd 5.29hs' tajd ms<sfj<ska 2.2ys yd 2.3ys j¾.hhs'
j.=j wkqj" 4.84ys yd 5.29ys j¾.uQ, ms<sfj<ska 2.2 yd 2.3 fõ' ixfla;d;aul j"
o f,i ,súh yels h'
oeka" 5g jvd wdikak w.h jkafka 4'84 o" tfia ke;skï 5'29 oehs mÍlaId lruq'
4.84;a 5;a w;r fjki = 5 − 4.84 = 0.16
5.29;a 5;a w;r fjki = 5.29 − 5 = 0.29
ta wkqj" 5g jvd;a wdikak w.h 4.84hs' tuksid" 5ys j¾.uQ,h i|yd wdikak
[Link] f,i 2.2 .; yels h' fufia" hï Ok ksÅ,hl j¾.uQ,h i|yd oYuia:dk
15
tllg ksjerÈ j ,efnk [Link] tu ixLHdfõ j¾.uQ,fha —m<uq oYuia:dkhg
ikaksl¾IKh˜^fyda" jvd;a ir, j" —m<uq ikaksl¾IKh˜& hehs lshkq ,efí'
fï wkqj" 5ys j¾.uQ,h i|yd m<uq ikaksl¾IKh 2.2 fõ' wdikak w.h oelaùfï
§ ixfla;h fhdod .efka' ta wkqj" f,i o ,shd oelaúh yels h'
fï wdldrfhka u fya;= olajñka" by; j.=j wkqidrfhka" 6ys j¾.uQ,fha m<uq
ikaksl¾IKh 2.4 nj;a" 7ys j¾.uQ,fha m<uq ikaksl¾IKh 2.6 nj;a [Link]
l< yels h' tkï"

hï mQ¾K j¾.hla fkdjk Ok ixLHdjl j¾.uQ,h i|yd m<uq ikaksl¾IKhla


fidhk ksYaÑ; l%uhla my; ksoiqka [Link] Wf.k .ksuq'

ksoiqk 1

i|yd m<uq oYuia:dkhg ikaksl¾IKh fidhkak'


uq,skau 17 we;af;a l=uk mQ¾K j¾. fol w;r oehs fidhd .; hq;= h'

² 17 g wvq mQ¾K j¾. ixLHd w;=ßka 17g wdikaku mQ¾K j¾.h 16 jk w;r" 17g
jeä mQ¾K j¾. ixLHd w;=ßka 17g wdikaku mQ¾K j¾.h 25 fõ'
ta wkqj" 16 < 17 < 25 f,i ,shuq'
² tu tla tla ixLHdj, j¾.uQ,h ,shQ úg


ta wkqj 17 ys j¾.uQ,h" 4;a 5;a w;r msysghs'
tkï" ys w.h 4;a 5;a w;r fõ'
² 17 jvd wdikak jkafka 16g o 25g o fidhd .ksuq'
16;a 17;a w;r fjki 1 ls'
17;a 25;a w;r fjki 8 ls'
17 jvd wdikak jkafka 16g h'
ys w.h 5g jvd 4g wdikak [Link] fõ'
tuksid 4'1" 4'2" 4'3 yd 4'4 ixLHd w;ßka tla ixLHdjla ys m<uq ikaksl¾IKh
fõ'

16
fïjd w;=ßka g wdikaku w.h fiùug tla tla ixLHdj j¾. lruq' uq,a
ixLHd fol j¾. l< úg
=
=

,efí' 4'22 ys w.h 17 blaujd hk fyhska 4'32 yd 4'42 fiùu wkjYH fõ'
;j o" 16.81 yd 17.64 ixLHd w;=ßka 17 jvd wdikak w.h 16.81 ksid ys
m<uq ikaksl¾IKh 4'1 fõ'
ksoiqk 2

ys m<uq ikaksl¾IKh fidhkak'

152 = 225 o 162 = 256 o neúka


225 < 245 < 256 f,i ,[Link]'
ta wkqj"
∴ ys w.h 15;a 16;a w;r fõ'
245 jvd;a wdikak jkafka 256g neúka ys w.h 15g jvd 16g wdikak fõ'
tkï" th 15.5" 15.6" 15.7" 15.8" 15.9 hk [Link] tlls' tu w.h ks¾Kh
lruq'
15'9 x 15'9 = 252'81
15'8 x 15'8 = 249'64
15'7 x 15'7 = 246'49
15'6 x 15'6 = 243'36

by; w.h w;ßka 245g jvd;a u wdikak w.h 246'49 fõ'

ys m<uq ikaksl¾IKh 15'7 fõ'

2'1 wNHdih
my; oelafjk tla tla ixLHdfõ m<uq ikaksl¾IKh fidhkak'

17
2'2 fn§fï l%uh [Link] j¾.uQ,h fiùu'
´kEu Ok ixLHdjl j¾.uQ,h fiúh yels l%uhla oeka i,ld n,uq' fuu l%uh
j¾.uQ,h fiùfï fn§fï l%uh (fyda idOdrK l%uh) f,i ye¢kafõ' ksoiqka
lsysmhla [Link] fuu l%uh yodruq'

ksoiqk 1 1764 ys j¾.uQ,h fidhuq'

mshjr 1
1764 ys tlia:dkfha isg jï mig b,lalï fol [Link] my; oelafjk wdldrhg
fjka lrkak'
17 64
mshjr 2
tfia fjka lsÍfuka miq uq,g tk b,lalfuka fyda b,lalï foflka oelafjk
ixLHdjg wvq fyda iudk" wdikaku mQ¾K j¾.fha j¾. uQ,h brg Wäka iy brg
jï miska my; mßÈ ,shkak'

mshjr 3
brg Wäka we;s ixLHdfõ yd jï me;af;a we;s ixLHdfõ .=Ks;h jk 4 x 4 my;
olajd we;s mßÈ my<ska ,shd wvq lrkak'

mshjr 4
oeka B<`. ixLHd hq.,h jk 64 my; oelafjk mßÈ ,shkak'


mshjr 5
brg Wäka we;s ixLHdfõ fo.=Kh jk 8 my; fmkajd we;s mßÈ jï miska ,shkak'
;j o" tlia:dkfha w.h i`oyd ysia ;ekla ;nkak'

18

mshjr 6
brg Wäka 4g ol=Kq miska yd brg jï miska ysia;eka ;enQ ia:dkhg tlu b,lalu
fhdokak' b,lalu f;dard .; hq;af;a 8 « } 164 fyda 164g wvq" wdikaku
w.h ,efnk mßÈh'

ta wkqj fõ'
oYu ixLHdjl j¾.uQ,h fiùfï § oYu ;sf;a isg fomig ixLHd fol [Link]
my; oelafjk f,i fjka lrkak'

3'61 3' 61
12'321 12' 32 10
143'456 1 43' 45 60

ksoiqk 2

ys w.h fidhkak'


19
ksoiqk 3

ys w.h oYuia:dk follg ksjerÈj fidhkak'


fuys§ oYuia:dk ;=kla olajd fidhd th oYuia:dk follg jeghsh hq;= h'
oYuia:dk ;=kla olajd fiùug kï oYu ;sf;ka miq ìkaÿ hq., ;=kla fjkal<
hq;= h'

5 2' 3 1 6
5 27 37' 00 00 00
25
5 x 2 = 10 10 2 2 37
2 04
52 x 2 = 104 104 3 33 00
31 29
523 x 2 = 1046 1046 1 1 71 00
1 04 61
5231 x 2 = 10462 10462 6 66 39 00
62 77 56
3 61 44

ksoiqk 4 ys w.h oYuia:dk follg ksjerÈj fidhkak'


by; ksoiqfka mßÈ u fuys§ o oYuia:dk ;=klg fidhd th oYuia:dk follg
jghuq' ta i|yd oYuia:dkj, ixLHdxl hq., ;=kla fjkal< hq;= h'

20
2'2 wNHdih
1' my; oelafjk tla tla ixLHdfõ j¾.uQ,h fidhkak'
(i) 676 (ii) 1024 (iii) 2209 (iv) 2809 (v) 3721
2' oYuia:dk tllg ksjerÈj w.h fidhkak'
a

2'3 .eg¨ úi£u i|yd j¾.uQ,h fhdod .ekSu

ksoiqk 1
j¾.M,h 441 cm2 jQ iup;=ri%hl mdohl È. fidhkak'

^mdohl È.&2 = iup;=ri%fha j¾.M,h


iup;-=ri%fha mdohl È. = iup;=ri%fha j¾.M,h
iup;=ri%fha j¾.M,h = 441 cm2
iup;=ri%fha mdohl È. =
= 21 cm
ksoiqk 2
iup;=ri%dldr f.ìula iïmQ¾Kfhka jefik fia j¾.M,h 900 cm2 jQ
iup;=ri%dldr ms`.ka .fvd,a 324la w,a,d we;' f.ìfï me;a;l È. fidhkak'
tla fma<shl we;s ms`.ka .fvd,a .Kk = 324
= 18
ms`.ka .fvd,l me;a;l È. = 900 cm
= 30 cm

f.ìfï me;a;l È. = 18 × 30 cm
= 540 cm
= 5.4 m
21
2'3 wNHdih
1' j¾.M,h 1225 cm2 jQ iup;=ri%dldr ldâfndaâ lene,a,l me;a;l È. fldmuK
o@
2' mdo 27 cm iy 12 cm jQ RcqfldaKdi%hlg j¾.M,fhka iudk jQ iup;=ri%hl
mdohl È. fldmuK o@
3' <uqka 196la irU ixo¾Ykhla i`oyd fma<s .Kk yd ;Sr .Kk iudk jk fia
isgqjd we;' fma<shl isák <uqka .Kk fldmuK o@
4' >klhl mDIaG j¾.M,h 1350 cm2ls' >klfha me;a;l È. fidhkak'
5' RcqfldaKdi%dldr ux;Srejla ilia lr we;af;a iup;=ri%dldr me;,s uQK;la
we;s ìï we;=reï .,a oyfha fma<s 200la we,a,Sfuks' ìï we;sreï .,l me;,s
uqyqKf;ys j¾.M,h 231'04 cm2 kï ux;Srefõ È. yd m<, fldmuK o@

ñY% wNHdih
1' w.h oYuia:dk follg ksjerÈ j fidhkak'

2' RcqfldaKdi%dldr ìul È. yd m<, ms<sfj,ska 25 m yd 12 m fõ' ìfuys


tla uq,a,l isák <ufhl=g m%;súreoaO uq,a,g hdug .uka l< hq;= wju ÿr
wdikak ógrhg fidhkak'
3' iuoaúmdo RcqfldaKsl ;%sfldaKhl l¾Kfha È. fikaáógr 12 la kï b;sß
mdohl È. fidhkak ^ms<s;=r oYu ia:dk follg ksjerÈj olajkak&'
4' 9" 16" 25" ''' ixLHd rgdfjys 729 jkafka lSjk moh o@

22

You might also like