PAPER-II

LAW
Signature and Name of Invigilator
1. (Signature) __________________________ OMR Sheet No. : ...............................................
(Name) ____________________________ (To be filled by the Candidate)

2. (Signature) __________________________ Roll No.

(Name) ____________________________ (In figures as per admission card)
Roll No.________________________________
J 58 1
1 1 (In words)

Time : 1 /4 hours] [Maximum Marks : 100

Number of Pages in this Booklet : 16 Number of Questions in this Booklet : 50
Instructions for the Candidates ¯Ö¸üßõÖÖÙ£ÖµÖÖë Ûêú ×»Ö‹ ×®Ö¤ìü¿Ö
1. Write your roll number in the space provided on the top of 1. ¯ÖÆü»Öê ¯Öéšü Ûêú ‰ú¯Ö¸ü ×®ÖµÖŸÖ Ã£ÖÖ®Ö ¯Ö¸ü †¯Ö®ÖÖ ¸üÖê»Ö ®Ö´²Ö¸ü ×»Ö×ÜÖ‹ …
this page. 2. ‡ÃÖ ¯ÖÏ¿®Ö-¯Ö¡Ö ´Öë ¯Ö“ÖÖÃÖ ²ÖÆãü×¾ÖÛú»¯ÖßµÖ ¯ÖÏ¿®Ö Æïü …
2. This paper consists of fifty multiple-choice type of questions. 3. ¯Ö¸üßõÖÖ ¯ÖÏÖ¸ü´³Ö ÆüÖê®Öê ¯Ö¸ü, ¯ÖÏ¿®Ö-¯Öã×ßÖÛúÖ †Ö¯ÖÛúÖê ¤êü ¤üß •ÖÖµÖêÝÖß … ¯ÖÆü»Öê
3. At the commencement of examination, the question booklet ¯ÖÖÑ“Ö ×´Ö®Ö™ü †Ö¯ÖÛúÖê ¯ÖÏ¿®Ö-¯Öã×ßÖÛúÖ ÜÖÖê»Ö®Öê ŸÖ£ÖÖ ˆÃÖÛúß ×®Ö´®Ö×»Ö×ÜÖŸÖ
will be given to you. In the first 5 minutes, you are requested •ÖÖÑ“Ö Ûêú ×»Ö‹ פüµÖê •ÖÖµÖëÝÖê, וÖÃÖÛúß •ÖÖÑ“Ö †Ö¯ÖÛúÖê †¾Ö¿µÖ Ûú¸ü®Öß Æîü :
to open the booklet and compulsorily examine it as below : (i) ¯ÖÏ¿®Ö-¯Öã×ßÖÛúÖ ÜÖÖê»Ö®Öê Ûêú ×»Ö‹ ˆÃÖÛêú Ûú¾Ö¸ü ¯Öê•Ö ¯Ö¸ü »ÖÝÖß ÛúÖÝÖ•Ö
(i) To have access to the Question Booklet, tear off the paper Ûúß ÃÖᯙ ÛúÖê ±úÖ›Ìü »Öë … ÜÖã»Öß Æãü‡Ô µÖÖ ×²Ö®ÖÖ Ã™üßÛú¸ü-ÃÖᯙ Ûúß
seal on the edge of this cover page. Do not accept a booklet ¯Öã×ßÖÛúÖ Ã¾ÖßÛúÖ¸ü ®Ö Ûú¸ëü …
without sticker-seal and do not accept an open booklet. (ii) Ûú¾Ö¸ü ¯Öéšü ¯Ö¸ü ”û¯Öê ×®Ö¤ìü¿ÖÖ®ÖãÃÖÖ¸ü ¯ÖÏ¿®Ö-¯Öã×ßÖÛúÖ Ûêú ¯Öéšü ŸÖ£ÖÖ
(ii) Tally the number of pages and number of questions in ¯ÖÏ¿®ÖÖë Ûúß ÃÖÓܵÖÖ ÛúÖê †“”ûß ŸÖ¸üÆü “ÖîÛú Ûú¸ü »Öë ×Ûú µÖê ¯Öæ¸êü
the booklet with the information printed on the cover Æïü … ¤üÖÂê Ö¯ÖæÞÖÔ ¯Öã×ßÖÛúÖ ×•Ö®Ö´Öë ¯Öéšü/¯ÖÏ¿®Ö Ûú´Ö ÆüÖë µÖÖ ¤ãü²ÖÖ¸üÖ †Ö
page. Faulty booklets due to pages/questions missing ÝÖµÖê ÆüÖë µÖÖ ÃÖß׸üµÖ»Ö ´Öë ®Ö ÆüÖë †£ÖÖÔŸÖË ×ÛúÃÖß ³Öß ¯ÖÏÛúÖ¸ü Ûúß
or duplicate or not in serial order or any other ¡Öã×™ü¯ÖæÞÖÔ ¯Öã×ßÖÛúÖ Ã¾ÖßÛúÖ¸ü ®Ö Ûú¸ëü ŸÖ£ÖÖ ˆÃÖß ÃÖ´ÖµÖ ˆÃÖê
discrepancy should be got replaced immediately by a »ÖÖî™üÖÛú¸ü ˆÃÖÛêú ãÖÖ®Ö ¯Ö¸ü ¤æüÃÖ¸üß ÃÖÆüß ¯ÖÏ¿®Ö-¯Öã×ßÖÛúÖ »Öê »Öë …
correct booklet from the invigilator within the period ‡ÃÖÛêú ×»Ö‹ †Ö¯ÖÛúÖê ¯ÖÖÑ“Ö ×´Ö®Ö™ü פüµÖê •ÖÖµÖëÝÖê … ˆÃÖÛêú ²ÖÖ¤ü ®Ö
of 5 minutes. Afterwards, neither the Question Booklet ŸÖÖê †Ö¯ÖÛúß ¯ÖÏ¿®Ö-¯Öã×ßÖÛúÖ ¾ÖÖ¯ÖÃÖ »Öß •ÖÖµÖêÝÖß †Öî¸ü ®Ö Æüß †Ö¯ÖÛúÖê
will be replaced nor any extra time will be given. †×ŸÖ׸üŒŸÖ ÃÖ´ÖµÖ ×¤üµÖÖ •ÖÖµÖêÝÖÖ …
(iii) After this verification is over, the OMR Sheet Number (iii) ‡ÃÖ •ÖÖÑ“Ö Ûêú ²ÖÖ¤ü OMR ¯Ö¡ÖÛú Ûúß ÛÎú´Ö ÃÖÓܵÖÖ ‡ÃÖ ¯ÖÏ¿®Ö-¯Öã×ßÖÛúÖ
should be entered on this Test Booklet. ¯Ö¸ü †Ó×ÛúŸÖ Ûú¸ü ¤ëü …
4. Each item has four alternative responses marked (A), (B), (C) 4. ¯ÖÏŸµÖêÛú ¯ÖÏ¿®Ö Ûêú ×»Ö‹ “ÖÖ¸ü ˆ¢Ö¸ü ×¾ÖÛú»¯Ö (A), (B), (C) ŸÖ£ÖÖ (D) פüµÖê
and (D). You have to darken the oval as indicated below on the ÝÖµÖê Æïü … †Ö¯ÖÛúÖê ÃÖÆüß ˆ¢Ö¸ü Ûêú ¤üß‘ÖÔ¾Öé¢Ö ÛúÖê ¯Öê®Ö ÃÖê ³Ö¸üÛú¸ü ÛúÖ»ÖÖ Ûú¸ü®ÖÖ
correct response against each item. Æîü •ÖîÃÖÖ ×Ûú ®Öß“Öê פüÜÖÖµÖÖ ÝÖµÖÖ Æîü …
Example : A B C D ˆ¤üÖÆü¸üÞÖ : A B C D
where (C) is the correct response. •Ö²Ö×Ûúú(C) ÃÖÆüß ˆ¢Ö¸ü Æîü …
5. Your responses to the items are to be indicated in the Answer 5. ¯ÖÏ¿®ÖÖë Ûêú ˆ¢Ö¸ü Ûêú¾Ö»Ö ¯ÖÏ¿®Ö ¯Ö¡Ö I Ûêú †®¤ü¸ü פüµÖê ÝÖµÖê ˆ¢Ö¸ü-¯Ö¡ÖÛú ¯Ö¸ü Æüß
Sheet given inside the Paper I Booklet only. If you mark at †Ó×ÛúŸÖ Ûú¸ü®Öê Æïü … µÖפü †Ö¯Ö ˆ¢Ö¸ü ¯Ö¡ÖÛú ¯Ö¸ü פüµÖê ÝÖµÖê ¤üß‘ÖÔ¾Öé¢Ö Ûêú †»ÖÖ¾ÖÖ
any place other than in the ovals in the Answer Sheet, it will ×ÛúÃÖß †®µÖ ãÖÖ®Ö ¯Ö¸ü ˆ¢Ö¸ü דÖÅ®ÖÖÓ×ÛúŸÖ Ûú¸üŸÖê Æïü, ŸÖÖê ˆÃÖÛúÖ ´Ö滵ÖÖÓÛú®Ö
not be evaluated. ®ÖÆüà ÆüÖêÝÖÖ …
6. Read instructions given inside carefully. 6. †®¤ü¸ü פüµÖê ÝÖµÖê ×®Ö¤ìü¿ÖÖë ÛúÖê ¬µÖÖ®Ö¯Öæ¾ÖÔÛú ¯ÖœÌëü …
7. Rough Work is to be done in the end of this booklet. 7. Ûú““ÖÖ ÛúÖ´Ö (Rough Work) ‡ÃÖ ¯Öã×ßÖÛúÖ Ûêú †×®ŸÖ´Ö ¯Öéšü ¯Ö¸ü Ûú¸ëü …
8. If you write your Name, Roll Number, Phone Number or put 8. µÖפü †Ö¯Ö ˆ¢Ö¸ü-¯Öã×ßÖÛúÖ ¯Ö¸ü ×®ÖµÖŸÖ Ã£ÖÖ®Ö Ûêú †»ÖÖ¾ÖÖ †¯Ö®ÖÖ ®ÖÖ´Ö, ¸üÖê»Ö
any mark on any part of the Answer Sheet, except for the ®Ö´²Ö¸ü, ±úÖê®Ö ®Ö´²Ö¸ü µÖÖ ÛúÖê‡Ô ³Öß ‹êÃÖÖ ×“ÖÅ®Ö ×•ÖÃÖÃÖê †Ö¯ÖÛúß ¯ÖÆü“ÖÖ®Ö ÆüÖê
space allotted for the relevant entries, which may disclose ÃÖÛêú, †Ó×ÛúŸÖ Ûú¸üŸÖê Æïü †£Ö¾ÖÖ †³Ö¦ü ³ÖÖÂÖÖ ÛúÖ ¯ÖϵÖÖêÝÖ Ûú¸üŸÖê Æïü, µÖÖ ÛúÖê‡Ô
your identity, or use abusive language or employ any other †®µÖ †®Öã×“ÖŸÖ ÃÖÖ¬Ö®Ö ÛúÖ ¯ÖϵÖÖêÝÖ Ûú¸üŸÖê Æïü, ŸÖÖê ¯Ö¸üßõÖÖ Ûêú ×»ÖµÖê †µÖÖêݵÖ
unfair means, you will render yourself liable to disqualification. ‘ÖÖê×ÂÖŸÖ ×ÛúµÖê •ÖÖ ÃÖÛúŸÖê Æïü …
9. You have to return the test question booklet and OMR Answer 9. †Ö¯ÖÛúÖê ¯Ö¸üßõÖÖ ÃÖ´ÖÖ¯ŸÖ ÆüÖê®Öê ¯Ö¸ü ¯ÖÏ¿®Ö-¯Öã×ßÖÛúÖ ‹¾ÖÓ OMR ˆ¢Ö¸ü-¯Ö¡ÖÛú
sheet to the invigilators at the end of the examination ×®Ö¸üßõÖÛú ´ÖÆüÖê¤üµÖ ÛúÖê »ÖÖî™üÖ®ÖÖ †Ö¾Ö¿µÖÛú Æîü †Öî¸ü ¯Ö¸üßõÖÖ ÃÖ´ÖÖׯŸÖ Ûêú ²ÖÖ¤ü
compulsorily and must not carry it with you outside the ˆÃÖê †¯Ö®Öê ÃÖÖ£Ö ¯Ö¸üßõÖÖ ³Ö¾Ö®Ö ÃÖê ²ÖÖÆü¸ü ®Ö »ÖêÛú¸ü •ÖÖµÖë …
Examination Hall. 10. Ûêú¾Ö»Ö ®Öß»Öê/ÛúÖ»Öê ²ÖÖ»Ö ¯¾ÖÖ‡Õ™ü ¯Öê®Ö ÛúÖ Æüß ‡ÃŸÖê´ÖÖ»Ö Ûú¸ëü …
10. Use only Blue/Black Ball point pen. 11. ×ÛúÃÖß ³Öß ¯ÖÏÛúÖ¸ü ÛúÖ ÃÖÓÝÖÞÖÛú (Ûîú»ÖÛãú»Öê™ü¸ü) µÖÖ »ÖÖÝÖ ™êü²Ö»Ö †Öפü ÛúÖ
11. Use of any calculator or log table etc., is prohibited. ¯ÖϵÖÖêÝÖ ¾ÖÙ•ÖŸÖ Æîü …
12. There is no negative marks for incorrect answers. 12. ÝÖ»ÖŸÖ ˆ¢Ö¸üÖë Ûêú ×»Ö‹ ÛúÖê‡Ô †ÓÛú ÛúÖ™êü ®ÖÆüà •ÖÖ‹ÑÝÖê …
J-58-11 1 P.T.O.
 LAW
Paper – II

Note : This paper contains fifty (50) objective type questions, each question carrying
two (2) marks. Attempt all the questions.
1. The Supreme Court of India has 5. Who has the power to dissolve the
adopted new approach for the House of the People ?
interpretation of the concept (A) The Council of Ministers
‘Equality’ in (B) The Prime Minister
(A) State of West Bengal V. (C) The Speaker of the Lok Sabha
Anwarli Sarkar (D) The President
(B) EP Royappa V. State of Tamil
Nadu 6. Judicial review in the Indian
(C) Keshavanand Bharati V. State Constitution is based on
of Kerala (A) Procedure established by law
(D) State of Karnataka V. Appa (B) Due process of Law
Balu Ingale (C) Rule of Law
(D) Precedents and Conventions
2. In which of the following case the
Supreme Court said ‘Right to Life 7. ‘Limits of Jurisprudence Defined’
does not include Right to Die’ ? written by
(A) P. Rathinam V. Union of India (A) Jeremy Bentham
(B) M.C. Mehta V. Union of India (B) John Austin
(C) Gan kaur V. State of Punjab (C) T.E. Holland
(D) Sunil Batra V. Superintendent, (D) H.L.A. Hart
Delhi Administration
3. Which one of the following 8. H.L.A. Hart remarks that ‘Law is a
privileges is guaranteed to the (A) Union of primary and
President of India under Article 361 secondary rules.
of the Constitution ? (B) Union of Public and Private
(A) Not to participate in the law.
Parliamentary proceedings. (C) Union of Central and State
(B) He is answerable to the chief law.
Justice of India. (D) Union of effective rules.
(C) He is not to be answerable to
any court during the term of 9. The term ‘Legal theory’ has been
his office. first time coined by
(D) Can address both the Houses (A) Hans Kelsen
of Parliament at the time of (B) W. Friedman
joint session. (C) Salmond
(D) Ronald Dworkin
4. Money Bills can be introduced only
(A) in Rajya Sabha 10. There are ______ theories of
(B) in both Houses of Parliament punishment.
(C) in Lok Sabha only (A) Two (B) Three
(D) None of the above (C) Four (D) Five
Paper-II 2 J-58-11
 ×¾Ö׬Ö
¯ÖÏ¿−Ö¯Ö¡Ö – II
−ÖÖê™ü : ‡ÃÖ ¯ÖÏ¿−Ö¯Ö¡Ö ´Öë ¯Ö“ÖÖÃÖ (50) ²ÖÆãü-×¾Öú»¯ÖßµÖ ¯ÖÏ¿−Ö Æïü … ¯ÖÏŸµÖêú ¯ÖÏ¿−Ö êú ¤üÖê (2) †Óú Æïü … ÃÖ³Öß ¯ÖÏ¿−ÖÖë êú ˆ¢Ö¸ü
¤ëü …
1. ³ÖÖ¸üŸÖ êú ˆ““ÖŸÖ´Ö −µÖÖµÖÖ»ÖµÖ −Öê ÃÖ´ÖÖ−ÖŸÖÖ úß 5. »ÖÖêú ÃÖ³ÖÖ úÖê ³ÖÓ&Ö ú¸ü−Öê úÖ †×¬ÖúÖ¸ü ×úÃÖúÖê
†¾Ö¬ÖÖ¸üÖÖ úß ¾µÖÖµÖÖ êú ×»Ö‹ ×−Ö´−Ö×»Ö×ÖŸÖ ´Öë Æîü ?
ÃÖê, ×úÃÖ´Öë −ÖµÖÖ ¥üÛ™üúÖêÖ †¯Ö−ÖÖµÖÖ Æîü ? (A) ´ÖÓ¡Öß ¯Ö׸üÂÖ¤ü
(A) ¯ÖÛ¿“Ö´Öß ²ÖÓ&ÖÖ»Ö ¸üÖ•µÖ ²Ö−ÖÖ´Ö †−Ö¾Ö¸ü †»Öß (B) ¯ÖϬÖÖ−Ö´ÖÓ¡Öß
ÃÖ¸üúÖ¸ü (C) »ÖÖêúÃÖ³ÖÖ úÖ †¬µÖ3Ö (ïÖßú¸ü)
(B) ‡Ô.¯Öß. ¸üÖêµÖ¯¯ÖÖ ²Ö−ÖÖ´Ö ŸÖÖ×´Ö»Ö−ÖÖ›ãü ¸üÖ•µÖ (D) ¸üÖ™Òü¯ÖןÖ
(C) êú¿Ö¾ÖÖ−Ö−¤ü ³ÖÖ¸üŸÖß ²Ö−ÖÖ´Ö êú¸ü»Ö ¸üÖ•µÖ
6. ³ÖÖ¸üŸÖßµÖ ÃÖÓ×¾Ö¬ÖÖ−Ö ´Öë −µÖÖ×µÖú ¯Öã−ÖÙ¾Ö»ÖÖêú−Ö
(D) ú−ÖÖÔ™üú ¸üÖ•µÖ ²Ö−ÖÖ´Ö †¯¯ÖÖ²ÖÖ»Öæ ‡Ó&Ö»Öê †Ö¬ÖÖ׸üŸÖ Æîü
(A) ×¾Ö×¬Ö «üÖ¸üÖ Ã£ÖÖ×¯ÖŸÖ ¯ÖÏ×ÎúµÖÖ
2. ×−Ö´−Ö×»Ö×ÖŸÖ ¾ÖÖ¤üÖë ´Öë ÃÖê ×úÃÖ ¾ÖÖ¤ü ´Öë ˆ““ÖŸÖ´Ö (B) ×¾Ö×¬Ö úß µÖ£ÖÖê×“ÖŸÖ ¯ÖÏ×ÎúµÖÖ
−µÖÖµÖÖ»ÖµÖ −Öê úÆüÖ ‘•Öß¾Ö−Ö êú †×¬ÖúÖ¸ü ´Öë ´Ö韵Öã (C) ×¾Ö×¬Ö ¿ÖÖÃÖ−Ö
úÖ †×¬ÖúÖ¸ü ÃÖÛ´´Ö×»ÖŸÖ −ÖÆüà Æîü …’ ? (D) ¯Öæ¾ÖÔ ×−ÖÖÔµÖÖë ‹¾ÖÓ ºþלÌüµÖÖë ¯Ö¸ü
(A) ¸üןÖ−ÖÖ´Ö ²Ö−ÖÖ´Ö ³ÖÖ¸üŸÖ ÃÖ¸üúÖ¸ü
(B) ‹´Ö.ÃÖß. ´ÖêÆüŸÖÖ ²Ö−ÖÖ´Ö ³ÖÖ¸üŸÖ ÃÖ¸üúÖ¸ü 7. ‘×»Ö×´Ö™ËüÃÖ †Öò±ú •Öæ׸üÃÖ¯Ö¹ý›ïüÃÖ ×›ü±úÖ‡Ó›ü’ ×úÃÖ
(C) –ÖÖ−Ö úÖî¸ü ²Ö−ÖÖ´Ö ¯ÖÓ•ÖÖ²Ö ¸üÖ•µÖ »ÖêÖú úß ¸ü“Ö−ÖÖ Æîü ?
(A) •Öê¸êü´Öß ²Öï£Ö´Ö
(D) ÃÖã−Öᯙ ²ÖŸÖ¸üÖ ²Ö−ÖÖ´Ö †¬Öß3Öú, פü»»Öß
¯ÖÏ¿ÖÖÃÖ−Ö (B) •ÖÖò−Ö †ÛÙü−Ö
(C) ™üß.‡Ô. ÆüÖ»Öî›ü
3. ×−Ö´−Ö ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖÖ ×¾Ö¿ÖêÂÖÖ׬ÖúÖ¸ü ³ÖÖ¸üŸÖßµÖ (D) ‹“Ö.‹»Ö.‹. ÆüÖ™Ôü
ÃÖÓ×¾Ö¬ÖÖ−Ö êú †−Öã“”êû¤ü 361 êú †−ŸÖ&ÖÔŸÖ ³ÖÖ¸üŸÖ êú
¸üÖ™Òü¯Ö×ŸÖ úÖê פüµÖÖ &ÖµÖÖ Æîü ? 8. ‹“Ö.‹»Ö.‹. ÆüÖ™Ôü úÖ ú£Ö−Ö Æîü ×ú ×¾Ö×¬Ö Æîü
(A) ¯ÖÏÖ£Ö×´Öú ‹¾ÖÓ &ÖÖîÖ ×¾Ö׬ֵÖÖë úÖ ÃÖ´´Öê»Ö
(A) ÃÖÓÃÖ¤üßµÖ ¯ÖÏ×ÎúµÖÖ ´Öë ³ÖÖ&Ö −ÖÆüà »Öê−ÖÖ
(B) ÃÖ¸üúÖ¸üß †Öî¸ü ×−Ö•Öß ×−ÖµÖ´ÖÖë úÖ ÃÖ´´Öê»Ö
(B) ¾ÖÆü ³ÖÖ¸üŸÖ êú ´ÖãµÖ −µÖÖµÖÖ×¬Ö¿Ö úÖê •Ö¾ÖÖ²Ö (C) ëú¦üßµÖ †Öî¸ü ¸üÖ•µÖ ×¾Ö׬ֵÖÖë úÖ ÃÖ´´Öê»Ö
¤êü−Öê êú ×»ÖµÖê ˆ¢Ö¸ü¤üÖµÖß Æïü … (D) ¯ÖϳÖÖ¾Öß ×−ÖµÖ´ÖÖë úÖ ÃÖ´´Öê»Ö
(C) †¯Ö−Öê ¯Ö¤ü ¯Ö¸ü ¸üÆüŸÖê Æãü‹ ×úÃÖß ³Öß
−µÖÖµÖÖ»ÖµÖ êú ¯ÖÏ×ŸÖ ˆ¢Ö¸ü¤üÖµÖß −ÖÆüà Æîü … 9. ¯Ö¤ü ‘×¾Ö׬Öú ×ÃÖ¨üÖ−ŸÖ’ ÃÖ¾ÖÔ¯ÖÏ£Ö´Ö ×úÃÖ «üÖ¸üÖ &ÖœÌüÖ
(D) ÃÖÓµÖãŒŸÖ †×¬Ö¾Öê¿Ö−Ö ´Öë ÃÖÓÃÖ¤ü êú ¤üÖê−ÖÖë &ÖµÖÖ ?
ÃÖ¤ü−ÖÖë ´Öë ²ÖÖê»Ö ÃÖúŸÖÖ Æîü … (A) Æêü−ÃÖ êú»ÃÖ−Ö
(B) ›ü²»µÖæ ±ÏúÖ‡›ü´Öî−Ö
4. ¬Ö−Ö ×¾Ö¬ÖêµÖú úÖê êú¾Ö»Ö ¯Öê¿Ö ×úµÖÖ •ÖÖ ÃÖúŸÖÖ Æîü (C) ÃÖÖ´ÖÓ›ü
(A) ¸üÖ•µÖ ÃÖ³ÖÖ ´Öë (D) ¸üÖê−ÖÖ»›ü ›Ëü¾ÖÖêÙú−Ö
(B) ÃÖÓÃÖ¤ü êú ¤üÖê−ÖÖë ÃÖ¤ü−Ö ´Öë
10. ¤ü›ü êú ×ÃÖ¨üÖ−ŸÖ ×úŸÖ−Öê Æïü ?
(C) êú¾Ö»Ö »ÖÖêú ÃÖ³ÖÖ ´Öë
(A) ¤üÖê (B) ŸÖß−Ö
(D) ˆ¯Ö¸üÖêŒŸÖ ´Öë ÃÖê úÖê‡Ô −ÖÆüà (C) “ÖÖ¸ü (D) ¯ÖÖÑ“Ö
J-58-11 3 Paper-II
11. Which one of the following 15. Assertion (A) : International Law is
statements is true ? generally not enforceable.
(A) Animus is necessary for the Reason (R) : International Law is
acquisition or commencement generally observed by States in
of possession. practice.
(B) Corpus is necessary for the Codes :
acquisition or commencement (A) Both (A) and (R) are true and
of possession. (R) is the correct explanation
(C) Animus and corpus are not of (A).
necessary for the acquisition or (B) Both (A) and (R) are true, but
commencement of possession. (R) is not the correct
(D) Animus and corpus are explanation of (A).
necessary for the acquisition or (C) (A) is true, but (R) is false.
commencement of possession. (D) (A) is false, but (R) is true.

12. The ‘Will Theory’ was criticised by

16. Match List – I with List – II and
(A) Locke (B) Holmes
select the correct answer using the
(C) Puchta (D) Duguit
codes given below :
List – I List – II
13. Boundary delimitation treaties are (Themes) (Decisions)
binding even on non-party states (i) Unilateral 1. Island of
because they are valid ergo omnes. statements Palmas case
The International Court of Justice can become
held so in legally
(A) The Asylum Case binding
(B) The case concerning Kasikili/ (ii) Arbitration 2. Nuclear
Sedudu Island (Botswana V. Test Cases
Namibia) (iii) International [Link]
(C) The case concerning the Organizations Palestine
Gabcikobo-Nagymaros Project as a subject of Concessions
(Hungary V. Slovakia) International case
(D) The Anglo-Norwegian Law
Fisheries case (iv) Concept of 4. Advisory
subrogation opinion on
14. ‘A treaty is a contract between the the legality
Governments of two or more of the threat
sovereign States.’ Lord Templeman or use of
said so in Nuclear
(A) The S.S. Lotus case Weapons.
(B) The Gulf of Maine case Codes :
(i) (ii) (iii) (iv)
(C) James Buchanan & Co. V.
Babco Forwarding and (A) 1 2 3 4
Shipping (B) 2 3 4 1
(C) 2 1 4 3
(D) Maclaine Watson V. Dept. of
Trade and Industry (D) 3 2 1 4

Paper-II 4 J-58-11
11. ×−Ö´−Ö×»Ö×ÖŸÖ ú£Ö−ÖÖë ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖÖ ú£Ö−Ö ÃÖÆüß 15. †×³Öú£Ö−Ö (A) : †−ŸÖ¸üÖÔ™ÒüßµÖ ×¾Ö×¬Ö ¯ÖÏÖµÖ:
Æîü ? ¯ÖϾ֟ÖÔ−ÖßµÖ −ÖÆüà Æîü …
(A) †×¬Ö&ÖÏÆüÖ †£Ö¾ÖÖ ú²•Öê êú ¯ÖÏÖ¸ü´³Ö êú ŸÖÔú (R) : †−ŸÖ¸üÖÔ™ÒüßµÖ ×¾Ö×¬Ö úÖê ¸üÖ•µÖÖë «üÖ¸üÖ
×»Ö‹ †Ö¿ÖµÖ †Ö¾Ö¿µÖú Æîü … ¯ÖÏÖµÖ: ¾µÖ¾ÖÇüŸÖ ×úµÖÖ •ÖÖŸÖÖ Æîü …
(B) †×¬Ö&ÖÏÆüÖ †£Ö¾ÖÖ ú²•Öê êú ¯ÖÏÖ¸ü´³Ö êú úÖê›ü :
×»Ö‹ ³ÖÖîןÖú ×−ÖµÖÓ¡ÖÖ †Ö¾Ö¿µÖú Æîü …
(A) (A) †Öî¸ü (R) ¤üÖê−ÖÖë ÃÖÆüß Æïü, ¯Ö¸ü−ŸÖã (A)
(C) †×¬Ö&ÖÏÆüÖ †£Ö¾ÖÖ ú²•Öê êú ¯ÖÏÖ¸ü´³Ö êú úÖ (R) ÃÖÆüß Ã¯Ö™üßú¸üÖ Æîü …
×»Ö‹ †Ö¿ÖµÖ †Öî¸ü ³ÖÖîןÖú ×−ÖµÖÓ¡ÖÖ
†Ö¾Ö¿µÖú −ÖÆüà Æïü … (B) (A) †Öî¸ü (R) ¤üÖê−ÖÖë ÃÖÆüß Æïü, ¯Ö¸ü−ŸÖã (A)
úÖ (R) ÃÖÆüß Ã¯Ö™üßú¸üÖ −ÖÆüà Æîü …
(D) †×¬Ö&ÖÏÆüÖ †£Ö¾ÖÖ ú²•Öê êú ¯ÖÏÖ¸ü´³Ö êú
×»Ö‹ †Ö¿ÖµÖ †Öî¸ü ³ÖÖîןÖú ×−ÖµÖÓ¡ÖÖ (C) (A) ÃÖÆüß Æîü, ¯Ö¸ü−ŸÖã (R) &Ö»ÖŸÖ Æîü …
†Ö¾Ö¿µÖú Æîü … (D) (A) &Ö»ÖŸÖ Æîü, ¯Ö¸ü−ŸÖã (R) ÃÖÆüß Æîü …

12. ×−Ö´−Ö×»Ö×ÖŸÖ ´Öë ÃÖê ‡“”ûÖ ×ÃÖ¨üÖ−ŸÖ (×¾Ö»Ö £µÖÖê¸üß) 16. ÃÖæ“Öß – I úß ´Ö¤üÖë úÖê ÃÖæ“Öß – II úß ´Ö¤üÖë ÃÖê
úß †Ö»ÖÖê“Ö−ÖÖ ×úÃÖ−Öê úß ? ÃÖã´Öê×»ÖŸÖ úßו֋ †Öî¸ü †¬ÖÖê×»Ö×ÖŸÖ æú™ü úÖ
(A) »ÖÖòú (B) ÆüÖê´ÃÖ ¯ÖϵÖÖê&Ö ú¸üŸÖê Æãü‹ ÃÖÆüß ˆ¢Ö¸ü úÖ “ÖµÖ−Ö úßו֋ :
(C) ¯Öã“™üÖ (D) ›ËüµÖæ×&Ö™ü ÃÖæ“Öß – I ÃÖæ“Öß – II
(i) ‹ú ¯Ö3ÖßµÖ ú£Ö−Ö 1. ¯ÖÖ´ÖÖÃÖ «ü߯־ÖÖ¤ü
13. ÃÖß´ÖÖ ×−Ö¬ÖÖÔ¸üÖ ÃÖÓ׬ֵÖÖÑ &Öî¸ü-¯Ö3ÖúÖ¸ü ¸üÖ•µÖÖë ¯Ö¸ü ³Öß ×¾Ö×¬Ö êú †−ŸÖ&ÖÔŸÖ
²Ö−¬Ö−ÖúÖ¸üß Æïü ŒµÖÖë×ú µÖê ÃÖ´¯ÖæÖÔ ×¾Ö¿¾Ö êú ×»Ö‹ ²Ö−¬Ö−ÖúÖ¸üß ²Ö−Ö
¾Öî¬Ö Æïü … †−ŸÖ¸üÖÔ™ÒüßµÖ −µÖÖ×µÖú †¤üÖ»ÖŸÖ −Öê ×úÃÖ ÃÖúŸÖê Æïü …
¾ÖÖ¤ü ´Öë ‹êÃÖÖ ×−ÖÖÔµÖ ×¤üµÖÖ ?
(ii) ´ÖÖ¬µÖÖÃ£Ö´Ö 2. −µÖãÛŒ»ÖµÖ¸ü ™êüÙü
(A) ¿Ö¸üÖ (†ÃÖÖ‡Ô»Ö´Ö) úÖ ¾ÖÖ¤ü
êúÃÖ
(B) ú×ÃÖ×ú»Öß / ÃÖê›æü¹ý «üß¯Ö ¾ÖÖ¤ü ´Öë
(iii) †−ŸÖ¸üÖÔ™ÒüßµÖ ×¾Ö×¬Ö 3. ´Öî¾Ö¸üÖê´´ÖÖ×™üÃÖ
(²ÖÖêŸÃÖ¾ÖÖ−ÖÖ ²Ö−ÖÖ´Ö −Ö´ÖßײֵÖÖ ¾ÖÖ¤ü)
êú ×¾ÖÂÖµÖ êú ºþ¯Ö ´Öë ¯Öî»ÃÖ™üÖ‡−Ö
(C) &Ö²ÃÖßúÖê¾ÖÖê-−ÖÖ×&Ö´Ö¸üÖêÃÖ ¯Ö׸üµÖÖê•Ö−ÖÖ ÃÖê
†−ŸÖ¸üÖÔ™ÒüßµÖ ÃÖÓ&Öšü−Ö ÓúÃÖî¿Ö−Ö êúÃÖ
ÃÖ´²ÖÛ−¬ÖŸÖ ¾ÖÖ¤ü (ÆÓü&Ö¸üß ²Ö−ÖÖ´Ö
ûÖÖê¾ÖÖ×úµÖÖ) (iv) ¯ÖÏŸµÖÖÃÖ−Ö úß 4. −ÖÖ׳ÖúßµÖ
(D) ‹Ó&»ÖÖê-−ÖÖ¸ü¾ÖêוֵÖ−Ö ´ÖŸÃµÖ ¾ÖÖ¤ü
†¾Ö¬ÖÖ¸üÖÖ Æü×£ÖµÖÖ¸üÖë êú ¯ÖϵÖÖê&Ö
µÖÖ ¯ÖϵÖÖê&Ö úß
¬Ö´Öúß úß ¾Öî¬ÖŸÖÖ
14. ‘¤üÖê †£Ö¾ÖÖ †×¬Öú ¯ÖϳÖãŸÖÖ-ÃÖ´¯Ö−−Ö ¸üÖ•µÖÖë êú ²Öß“Ö ¯Ö¸ü ¯Ö¸üÖ´Ö¿ÖÖÔŸ´Öú
Æãü‡Ô ÃÖÓ×¬Ö ˆ−Öêú ²Öß“Ö Æãü‡Ô ÃÖÓ×¾Ö¤üÖ Æîü …’ µÖÆü ´ÖŸÖ
™ïü¯Ö»Ö´Öî−Ö −Öê ×úÃÖ ¾ÖÖ¤ü ´Öë úÆüÖ ?
úÖê›ü :
(A) ‹ÃÖ.‹ÃÖ. »ÖÖê™üÃÖ ¾ÖÖ¤ü
(i) (ii) (iii) (iv)
(B) ´Öê−Ö ÖÖ›Ìüß ¾ÖÖ¤ü
(A) 1 2 3 4
(C) •Öê´ÃÖ ²ÖãúÖ−Ö−Ö ‹›ü ú´¯Ö−Öß ²Ö−ÖÖ´Ö ²ÖÖ² úÖê
±úÖ¾ÖÔÚ›ü&Ö ‹›ü ׿ÖدÖ&Ö (B) 2 3 4 1
(D) ´ÖÖê−Ö ¾ÖÖ™üÃÖ−Ö ²Ö−ÖÖ´Ö ¾ÖÖ×Ö•µÖ ‹¾ÖÓ (C) 2 1 4 3
¾µÖÖ¯ÖÖ¸ü ×¾Ö³ÖÖ&Ö (D) 3 2 1 4

J-58-11 5 Paper-II
17. According to proponents of dualism 19. Consider the following Propositions.
both international law and municipal I. A void marriage remains valid
law differ until a decree annulling it has
1. terms of their subjects been passed by a competent
2. terms of their basis court.
II. A void marriage is never a
3. terms of binding nature
valid marriage and there is no
4. terms of their existence necessity of any decree
Codes : annulling it.
(A) 1, 2 and 3 are correct. III. A voidable marriage is
regarded as a valid marriage
(B) 2, 3 and 4 are correct.
until a decree annulling it has
(C) 1 and 2 are correct. been passed by a competent
(D) 2 and 4 are correct. court.
Codes :
18. An interim Government of Lomalia (A) I, II and III are correct.
seeks control over certain funds (B) I and II are correct.
belonging to the Republic of (C) II and III are correct.
Lomalia. Lomalia is at present in a (D) I and III are correct.
state of civil war, with no faction in
effective control of the State. The 20. Where the marriage has not been
court asks the foreign office to give consummated, Iddat has to be
its opinion on status of the interim observed in case of
Government and the foreign office (A) Death
informs the Court that the U.K. no (B) Divorce
longer recognized the Government (C) Both death and divorce
and that the attitude of the (D) Neither death nor divorce
government is to be inferred from
the nature of its dealings with the 21. Now a marriage solemnised between
regime concerned on a Government any two persons in violation of the
to Government basis. In this requirement of age may be
circumstance the Court can decide (A) Valid
the case by relying on (B) Void
(A) the doctrine of de facto (C) Voidable
recognition (D) All of above
(B) the doctrine of de jure
recognition 22. A child may be given in adoption by
(C) the doctrine of rebus sic the
stantibus (A) Father
(D) the doctrine of legality, (B) Mother
effectiveness and in marginal (C) Guardian
cases, recognition (D) All the above
Paper-II 6 J-58-11
17. «îüŸÖ¾ÖÖ¤ü êú ÃÖ´Ö£ÖÔúÖë êú †−ÖãÃÖÖ¸ü †−ŸÖ¸üÖÔ™ÒüßµÖ 19. ×−Ö´−Ö×»Ö×ÖŸÖ ¯ÖÏãÖÖ¯Ö−ÖÖ†Öë ¯Ö¸ü ×¾Ö“ÖÖ¸ü úßו֋ :
×¾Ö×¬Ö ‹¾ÖÓ ¸üÖ™ÒüßµÖ ×¾Ö×¬Ö ´Öë †ÓŸÖ¸ü Æîü I. ‹ú ¿Öæ−µÖ ×¾Ö¾ÖÖÆü ŸÖ²Ö ŸÖú ¾Öî¬Ö ¸üÆüŸÖÖ Æîü
1. ˆ−Öêú ×¾ÖÂÖµÖÖë êú ÃÖÓ¤ü³ÖÔ ´Öë •Ö²Ö ŸÖú úÖê‡Ô ÃÖ3Ö´Ö †¤üÖ»ÖŸÖ ˆÃÖê ¸ü§ü
ú¸ü−Öê úÖ †Ö¤êü¿Ö −ÖÆüà ¤êüŸÖß …
2. ˆ−Öêú †Ö¬ÖÖ¸üÖë êú ÃÖÓ¤ü³ÖÔ ´Öë
II. ¿Öæ−µÖ ×¾Ö¾ÖÖÆü ú³Öß ³Öß ¾Öî¬Ö −ÖÆüà ÆüÖêŸÖÖ ‡ÃÖ
3. ˆ−Öêú †Ö¾Ö¨üúÖ¸üß ¯ÖÏéú×ŸÖ êú ÃÖÓ¤ü³ÖÔ ´Öë ×»Ö‹ ‡ÃÖê ¸ü§ü ú¸ü−Öê êú ×»Ö‹ ×úÃÖß †Ö¤êü¿Ö
úß †Ö¾Ö¿µÖúŸÖÖ −ÖÆüà Æîü …
4. ˆ−Öêú †Ûß֟¾Ö êú ÃÖÓ¤ü³ÖÔ ´Öë
III. ‹ú ¿Öæ−µÖú¸üÖßµÖ ×¾Ö¾ÖÖÆü ŸÖ²Ö ŸÖú ¾Öî¬Ö
æú™ü : ´ÖÖ−ÖÖ •ÖÖŸÖÖ Æîü •Ö²Ö ŸÖú úÖê‡Ô ÃÖ3Ö´Ö
(A) 1, 2 ‹¾ÖÓ 3 ÃÖÆüß Æïü … †¤üÖ»ÖŸÖ ˆÃÖê ¸ü§ü −ÖÆüà ú¸üŸÖß …
æú™ü :
(B) 2, 3 ‹¾ÖÓ 4 ÃÖÆüß Æïü …
(A) I, II †Öî¸ü III ÃÖÆüß Æïü …
(C) 1 ‹¾ÖÓ 2 ÃÖÆüß Æïü … (B) I †Öî¸ü II ÃÖÆüß Æïü …
(D) 2 ‹¾ÖÓ 4 ÃÖÆüß Æïü … (C) II †Öî¸ü III ÃÖÆüß Æïü …
(D) I †Öî¸ü III ÃÖÆüß Æïü …

18. »ÖÖê´ÖÖ×»ÖµÖÖ úß ‹ú †−ŸÖ׸ü´Ö ÃÖ¸üúÖ¸ü »ÖÖê´ÖÖ×»ÖµÖÖ

&ÖÖ¸üÖ•µÖ êú ú×ŸÖ¯ÖµÖ ±ú›ü ¯Ö¸ü ×−ÖµÖ−¡ÖÖ ú¸ü−ÖÖ 20. •ÖÆüÖÑ ×¾Ö¾ÖÖÆü úß ÃÖÓ×ÃÖרü −Ö úß &Ö‡Ô ÆüÖê ‹êÃÖê ×úÃÖ
´ÖÖ´Ö»Öê ´Öë ‡§üŸÖ úÖê †¯Ö−ÖÖ−ÖÖ ¯Ö›ÌüŸÖÖ Æîü ?
“ÖÖÆüŸÖß Æîü … »ÖÖê´ÖÖ×»ÖµÖÖ ´Öë ‡ÃÖ ÃÖ´ÖµÖ &ÖéÆü-µÖã¨ü úß
(A) ´Ö韵Öã
ÛãÖ×ŸÖ Æîü … ×úÃÖß ³Öß ¬Ö›Ìêü úÖ ¸üÖ•µÖ ¯Ö¸ü ¯ÖϳÖÖ¾Öß
(B) ŸÖ»ÖÖú
×−ÖµÖ−¡ÖÖ −ÖÆüà Æîü … −µÖÖµÖÖ»ÖµÖ −Öê ×¾Ö¤êü¿Ö úÖµÖÖÔ»ÖµÖ
ÃÖê †−ŸÖ׸ü´Ö ÃÖ¸üúÖ¸ü úß Æîü×ÃÖµÖŸÖ êú ²ÖÖ¸êü ´Öë †¯Ö−ÖÖ (C) ´Ö韵Öã †Öî¸ü ŸÖ»ÖÖú ¤üÖê−ÖÖë ´Öë
×¾Ö“ÖÖ¸ü ²ÖŸÖ»ÖÖ−Öê êú ×»Ö‹ úÆüÖ †Öî¸ü ×¾Ö¤êü¿Ö (D) ´Ö韵Öã †Öî¸ü ŸÖ»ÖÖú ¤üÖê−ÖÖë ´Öë Æüß −ÖÆüà
úÖµÖÖÔ»ÖµÖ −Öê −µÖÖµÖÖ»ÖµÖ úÖê µÖÆü ³Öß ÃÖæ×“ÖŸÖ ×úµÖÖ
×ú µÖã−ÖÖ‡™êü›ü Øú&Ö›ü´Ö ÃÖ¸üúÖ¸ü úÖê ´ÖÖ−µÖŸÖÖ −ÖÆüà 21. †ÖµÖã úß †¯Öê3ÖÖ†Öë úÖ ˆ»»ÖÓ‘Ö−Ö ú¸üêú ¤üÖê
¤üß Æîü †Öî¸ü ÃÖ¸üúÖ¸ü êú ¥üÛ™üúÖêÖ úÖê ‹ú ÃÖ¸üúÖ¸ü ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë ´Öë Æãü†Ö ×¾Ö¾ÖÖÆü ÆüÖê&ÖÖ
êú ¤æüÃÖ¸üß ÃÖ¸üúÖ¸ü êú ×−Ö×ÆüŸÖ ¾µÖ¾ÖÆüÖ¸ü êú †Ö¬ÖÖ¸ü (A) ¾Öî¬Ö
¯Ö¸ü •ÖÖ−ÖÖ •ÖÖ ÃÖúŸÖÖ Æîü … ‡ÃÖ ÛãÖ×ŸÖ ´Öë −µÖÖµÖÖ»ÖµÖ (B) ¿Öæ−µÖ
‡ÃÖ ¾ÖÖ¤ü ¯Ö¸ü ×−ÖÖÔµÖ úÖê ×úÃÖ ¯Ö¸ü †Ö¬ÖÖ׸üŸÖ ú¸ü (C) ¿Öæ−µÖú¸üÖßµÖ
ÃÖúŸÖß Æîü ? (D) ˆ¯Ö¸üÖêŒŸÖ ÃÖ³Öß

(A) ŸÖ£µÖŸÖ: ´ÖÖ−µÖŸÖÖ ×ÃÖ¨üÖ−ŸÖ

22. ‹ú ²Ö““ÖÖ ×úÃÖêú «üÖ¸üÖ &ÖÖê¤ü פüµÖÖ •ÖÖ ÃÖúŸÖÖ Æîü ?
(B) ×¾Ö׬֟Ö: ´ÖÖ−µÖŸÖÖ ×ÃÖ¨üÖ−ŸÖ
(A) ׯ֟ÖÖ
(C) ´ÖÖî×»Öú ¯Ö׸ü¾ÖŸÖÔ−Ö êú ×ÃÖ¨üÖ−ŸÖ (B) ´ÖÖŸÖÖ
(D) ¾Öî¬ÖŸÖÖ, ¯ÖϳÖÖ¾ÖúÖ׸üŸÖÖ †Öî¸ü ÆüÖ׿ֵÖÖ‡Ô (C) ÃÖÓ¸ü3Öú
´ÖÖ´Ö»ÖÖë ´Öë ´ÖÖ−µÖŸÖÖ úÖ ×ÃÖ¨üÖ−ŸÖ (D) ˆ¯Ö¸üÖêŒŸÖ ÃÖ³Öß

J-58-11 7 Paper-II
23. “Marriages of all persons who are 28. An agreement obtained by coercion is
citizens of India belonging to various (A) Void
religions should be made
compulsorily registerable in their (B) Voidable
respective States where the marriage (C) Valid
is solemnized.” This was held by the (D) Illegal
Supreme Court in case of
(A) John Vallamattom V. U.O.I.
29. An agreement shall be void on
(B) Seema V. Ashwani Kumar account of
(C) Githa Hariharan V. R.B.I. (A) Mistake of law
(D) A. Jayachandra V. Aneel Kaur
(B) Mistake of fact by one party
(C) Mistake of fact by both the
24. To mature as a ground of divorce, parties
the desertion under the Hindu
Marriage Act, 1955 must continue (D) Mistake apparent on face of
for a minimum period of record
(A) One year
(B) Two years 30. A contingent contract
(C) Three years (A) becomes void when the event
(D) Four years becomes impossible
(B) is voidable
25. An agreement enforceable at law is a (C) is void
(A) Legal agreement (D) never becomes void
(B) Moral agreement
(C) Acceptance 31. A, a competent contractor,
(D) Contract constructed a reservoir of water for
the mill of B. During the
construction of the reservoir, A came
26. Every promise and every set of across some old shafts and tunnels,
promises, forming the consideration but he did not get them blocked.
for each other is When the reservoir was filled, the
(A) Contract water burst through the old shafts
(B) Offer and tunnels flooding the nearby
(C) Acceptance mines of C. C sued B. What
defences, if any, are available to B ?
(D) Agreement
(A) Inevitable accident
27. Void agreement signifies (B) If any negligence has been
committed, it is by A and not
(A) Illegal agreement by B.
(B) Legally unenforceable
(C) B has no defence. He is
agreement
responsible for the escape of
(C) Agreement without contract water.
(D) Agreement without substance (D) Third Party’s negligence.
Paper-II 8 J-58-11
23. “¯ÖÏŸµÖêú ¾µÖÛŒŸÖ, •ÖÖê ³ÖÖ¸üŸÖ úÖ −ÖÖ&Ö׸üú Æîü †Öî¸ü 28. ˆŸ¯Öß›Ìü−Ö ÃÖê ú¸ü¾ÖÖµÖÖ &ÖµÖÖ ú¸üÖ¸ü Æîü
¾ÖÆü ×úÃÖß ³Öß ¬Ö´ÖÔ úÖ ÆüÖ,ê úÖ ×¾Ö¾ÖÖÆü ÃÖ´²ÖÓ×¬ÖŸÖ (A) ¿Öæ−µÖ
¸üÖ•µÖ ´Öë, •ÖÆüÖÑ µÖÆü ×¾Ö¾ÖÖÆü ÃÖ´¯Ö−−Ö Æãü†Ö Æîü, ˆÃÖê
†×−Ö¾ÖÖµÖÔŸÖµÖÖ ¯ÖÓ•Ößú¸üÖ µÖÖê&µÖ ²Ö−ÖÖµÖÖ •ÖÖ‹ …” (B) ¿Öæ−µÖú¸üÖßµÖ
‹êÃÖÖ ˆ““ÖŸÖ´Ö −µÖÖµÖÖ»ÖµÖ −Öê ×úÃÖ ¾ÖÖ¤ü ´Öë ¬ÖÖ׸üŸÖ (C) ¾Öî¬Ö
×úµÖÖ ? (D) †¾Öî¬Ö
(A) •ÖÖÆü−Ö ¾Ö»»ÖÖ´Ö¼ü´Ö ²Ö−ÖÖ´Ö ³ÖÖ¸üŸÖ ÃÖ¸üúÖ¸ü
(B) ÃÖß´ÖÖ ²Ö−ÖÖ´Ö †Û¿¾Ö−Öß ãú´ÖÖ¸ü
29. ú¸üÖ¸ü ×úÃÖ úÖ¸üÖ ÃÖê ¿Öæ−µÖ ÆüÖê&ÖÖ ?
(C) &ÖߟÖÖ Æü׸üÆü¸üÖ ²Ö−ÖÖ´Ö †Ö¸ü ²Öß †Ö‡Ô
(D) ‹. •ÖµÖ“Ö−¦ü ²Ö−ÖÖ´Ö †×−Ö»Ö úÖî¸ü (A) ×¾Ö×¬Ö úß ¡Öã×™ü
(B) ‹ú ¯Ö3ÖúÖ¸ü «üÖ¸üÖ ŸÖ£µÖ ¡Öã×™ü
24. ŸÖ»ÖÖú êú úÖ¸üÖÖë úß ¯Ö׸ü¯ÖŒ¾ÖŸÖÖ êú ×»Ö‹, ×Æü−¤æü (C) ¤üÖê−ÖÖë ¯Ö3ÖúÖ¸üÖë «üÖ¸üÖ ŸÖ£µÖ ¡Öã×™ü
×¾Ö¾ÖÖÆü †×¬Ö×−ÖµÖ´Ö, 1955 êú †¬Öß−Ö †×³ÖŸµÖ•Ö−Ö
(D) ׸üúÖ›Ôü ´Öë —Ö»ÖúŸÖß Ã¯Ö™ü ¡Öã×™ü
úß ú´Ö ÃÖê ú´Ö ×−Ö¸ü−ŸÖ¸ü †¾Ö×¬Ö ×úŸÖ−Öß Æîü ?
(A) ‹ú ¾ÖÂÖÔ
(B) ¤üÖê ¾ÖÂÖÔ 30. ‹ú ÃÖ´ÖÖ×ÁÖŸÖ ÃÖÓ×¾Ö¤üÖ
(C) ŸÖß−Ö ¾ÖÂÖÔ (A) ¿Öæ−µÖ ÆüÖê •ÖÖŸÖß Æîü •Ö²Ö ‘Ö™ü−ÖÖ †ÃÖÓ³Ö¾Ö ÆüÖê
(D) “ÖÖ¸ü ¾ÖÂÖÔ •ÖÖŸÖß Æîü …
(B) ¿Öæ−µÖú¸üÖßµÖ Æîü …
25. ×¾Ö×¬Ö «üÖ¸üÖ ¯ÖϾ֟ÖÔ−ÖßµÖ ú¸üÖ¸ü Æîü (C) ¿Öæ−µÖ Æîü …
(A) ¾Öî¬Ö ú¸üÖ¸ü (D) ú³Öß ¿Öæ−µÖ −ÖÆüà ÆüÖêŸÖß …
(B) −ÖîןÖú ú¸üÖ¸ü
(C) þÖßéúןÖ
31. ‹ −ÖÖ´Öú ‹ú ÃÖ3Ö´Ö šêüêú¤üÖ¸ü −Öê ²Öß êú ×´Ö»Ö êú
(D) ÃÖÓ×¾Ö¤üÖ
×»Ö‹ ‹ú •Ö»ÖÖ¿ÖµÖ úÖ ×−Ö´ÖÖÔÖ ×úµÖÖ … ‡ÃÖ
•Ö»ÖÖ¿ÖµÖ êú ×−Ö´ÖÖÔÖ êú ¤üÖî¸üÖ−Ö ˆÃÖê ¾ÖÆüÖÑ ãú”û
26. ¯ÖÏŸµÖêú ¾Ö“Ö−Ö ‹¾ÖÓ ¯ÖÏŸµÖêú ¾Ö“Ö−ÖÖë êú ÃÖ´Öã““ÖµÖ •ÖÖê ¯Öã¸üÖ−Öê Ö´³Öê †Öî¸ü ÃÖã¸Óü&ÖÖë úÖ ¯ÖŸÖÖ “Ö»ÖÖ, ´Ö&Ö¸ü
‹ú ¤æüÃÖ¸êü êú ×»Ö‹ ¯ÖÏןֱú»Ö Æîü ˆÃÖ−Öê ˆ−Æëü ²Ö−¤ü −ÖÆüà ú¸ü¾ÖÖµÖÖ … •Ö²Ö •Ö»ÖÖ¿ÖµÖ úÖê
(A) ÃÖÓ×¾Ö¤üÖ ³Ö¸üÖ &ÖµÖÖ ŸÖÖê •Ö»Ö ˆ−Ö Ö´³ÖÖë †Öî¸ü ÃÖã¸Óü&ÖÖë ÃÖê
(B) ¯ÖÏßÖÖ¾Ö ±æú™üŸÖÖ Æãü†Ö ÃÖß úß ×−Öú™ü¾ÖŸÖá ÖÖ−ÖÖë úÖê ³Ö¸ü
(C) þÖßéúןÖ
&ÖµÖÖ … ÃÖß −Öê ²Öß êú ×¾Ö¹ý¨ü ´Öãú§ü´ÖÖ ú¸ü פüµÖÖ …
²Öß êú ¯ÖÖÃÖ, µÖפü úÖê‡Ô Æîü, ŸÖÖê ŒµÖÖ ²Ö“ÖÖ¾Ö Æîü ?
(D) ú¸üÖ¸ü
(A) †¯Ö׸üÆüÖµÖÔ ¤ãü‘ÖÔ™ü−ÖÖ

27. ¿Öæ−µÖ ú¸üÖ¸ü ¤ü¿ÖÖÔŸÖÖ Æîü (B) µÖפü úÖê‡Ô †ÃÖÖ¾Ö¬ÖÖ−Öß Æãü‡Ô Æîü ŸÖÖê ¾ÖÆü ‹
(A) †¾Öî¬Ö ú¸üÖ¸ü «üÖ¸üÖ Æãü‡Ô Æîü ²Öß «üÖ¸üÖ −ÖÆüà …
(B) ¾Öî¬Ö ºþ¯Ö ÃÖê »ÖÖ&Öæ −Ö ú¸ü−Öê µÖÖê&µÖ ú¸üÖ¸ü (C) ²Öß êú ¯ÖÖÃÖ úÖê‡Ô ²Ö“ÖÖ¾Ö −ÖÆüà Æîü … ¾ÖÆü •Ö»Ö
(C) ÃÖÓ×¾Ö¤üÖ êú ײÖ−ÖÖ ú¸üÖ¸ü
êú ×−Ö&ÖÔ´Ö−Ö êú ×»Ö‹ וִ´Öê¤üÖ¸ü Æîü …
(D) ŸÖ¢¾Ö ×¾ÖÆüß−Ö ú¸üÖ¸ü (D) ŸÖßÃÖ¸êü ¯Ö3ÖúÖ¸ü úß úÖêŸÖÖÆüß …

J-58-11 9 Paper-II
32. Give the correct response. 35. Last Opportunity Rule is associated
(A) The liability of master and with
servant is joint. (A) Remoteness of damage
(B) The liability of master and (B) Volunti nor fit injuria
servant is several. (C) Contributory negligence
(C) The liability of master and (D) Negligence
servant is joint and several.
(D) The liability of master and 36. Give the correct match :
servant is joint and several in
I II
exceptional cases.
(a) Act of God 1. Secretary of
State for
33. Match the following : India vs
(a) Common 1. Conspiracy Hari Bhaji
employment (b) Remoteness 2. Nichols Vs.
of damage Marsland
(b) Respondent 2. Master and
superior servant (c) Act of State 3. Donoghue
Vs.
(c) Agreement to 3. Servant and Stevenson
injure the servant
(d) Negligence 4. Smith Vs.
other in the Lindon &
trade South
(d) Egg-shell 4. Tort feasor Western
skull rule takes his Rly. Co.
victim as he Codes :
finds (a) (b) (c) (d)
Codes : (A) 3 1 2 4
(a) (b) (c) (d) (B) 2 4 1 3
(A) 3 2 1 4 (C) 1 2 3 4
(B) 3 2 4 1 (D) 4 3 2 1
(C) 2 3 4 1
(D) 2 3 1 4
37. The chief elements of crime are
34. Generally mens-rea is an essential (A) To act in a particular way
element in a criminal offence. Mens- otherwise to undergo
punishment
rea in tort.
(B) An act committed or omitted
(A) is relevant and crucial in furtherance of criminal
(B) has no relevance whatsoever intent
(C) is generally not important (C) An act causing injury to
(D) is relevant in certain tortious another individual or society
actions (D) All the above
Paper-II 10 J-58-11
32. ÃÖÆüß ˆ¢Ö¸ü úÖ “ÖµÖ−Ö úßו֋ : 35. †Û−ŸÖ´Ö †¾ÖÃÖ¸ü ×−ÖµÖ´Ö úÖ ÃÖ´²Ö−¬Ö Æîü
(A) ´ÖÖ×»Öú ‹¾ÖÓ −ÖÖîú¸ü úß ¤êüµÖŸÖÖ ÃÖÓµÖãŒŸÖ Æîü … (A) 3Ö×ŸÖ úß ¤æü¸ü¾ÖÙŸÖŸÖÖ
(B) ´ÖÖ×»Öú ‹¾ÖÓ −ÖÖîú¸ü úß ¤êüµÖŸÖÖ ¯Öé£Öú-
(B) ÃÖÆü´Ö×ŸÖ ÃÖê Æãü‡Ô 3ÖןÖ, 3Ö×ŸÖ −ÖÆüà ÆüÖêŸÖß
¯Öé£Öú Æîü …
(C) µÖÖê&Ö¤üÖµÖß ˆ¯Öê3ÖÖ
(C) ´ÖÖ×»Öú ‹¾ÖÓ −ÖÖîú¸ü úß ¤êüµÖŸÖÖ ÃÖÓµÖ㌟Ö
†Öî¸ü ¯Öé£Öú-¯Öé£Öú Æîü … (D) ˆ¯Öê3ÖÖ
(D) ´ÖÖ×»Öú ‹¾ÖÓ −ÖÖîú¸ü úß ¤êüµÖŸÖÖ ú‡Ô
†¯Ö¾ÖÖ¤üß ´ÖÖ´Ö»ÖÖë ´Öë ÃÖÓµÖãŒŸÖ †Öî¸ü ¯Öé£Öú- 36. ×−Ö´−Ö×»Ö×ÖŸÖ úÖê ÃÖã´Öê×»ÖŸÖ úßו֋ :
¯Öé£Öú Æîü …
I II

33. ×−Ö´−Ö×»Ö×ÖŸÖ úÖê ÃÖã´Öê×»ÖŸÖ úßו֋ : (a) ¤îü¾ÖéúŸÖ 1. ÃÖד־Ö, ³ÖÖ¸üŸÖ ÃÖ¸üúÖ¸ü
²Ö−ÖÖ´Ö Æü׸ü ³ÖÖ‡Ô
(a) ÃÖÖ—ÖÖ ¸üÖê•Ö&ÖÖ¸ü 1. ÂÖ›ÌüµÖÓ¡Ö
(b) ¯ÖÏŸµÖ£Öá ¯ÖϾָü 2. ´ÖÖ×»Öú ‹¾ÖÓ (b) 3Ö×ŸÖ úß 2. ×−ÖúÖê»ÖÃÖ ²Ö−ÖÖ´Ö
−ÖÖîú¸ü ¤æü¸ü¾ÖÙŸÖŸÖÖ ´ÖÖ¿ÖÔ»Öî›ü
(c) ¾ÖÖ×Ö•µÖ ´Öë 3. −ÖÖîú¸ü ‹¾ÖÓ −ÖÖîú¸ü (c) ¸üÖ•µÖ éúŸÖ 3. ›üÖÓ&Æü»Ö ²Ö−ÖÖ´Ö
¤æüÃÖ¸êü êú Ùüß¾Ö−ÖÃÖ−Ö
−ÖãúÃÖÖ−Ö ¯ÖÆãÑü“ÖÖ−Öê (d) ˆ¯Öê3ÖÖ 4. ÛÃ´Ö£Ö ²Ö−ÖÖ´Ö »Ö−¤ü−Ö
êú ×»Ö‹ ú¸üÖ¸ü ‹›ü ÃÖÖˆ£Ö ¾ÖîÙü−ÖÔ
(d) ‹&&Ö-¿Öê»Ö Ãú»Ö 4. †¯ÖéúŸÖúŸÖÖÔ
¸êü»Ö¾Öê ú´¯Ö−Öß
ºþ»Ö ¯Öß×›ÌüŸÖ úÖê ˆÃÖß æú™ü :
¤ü¿ÖÖ ´Öë »ÖêŸÖÖ Æîü (a) (b) (c) (d)
וÖÃÖ´Öë ¾ÖÆü ˆÃÖê (A) 3 1 2 4
¯ÖÖŸÖÖ Æîü …
(B) 2 4 1 3
æú™ü :
(C) 1 2 3 4
(a) (b) (c) (d)
(A) 3 2 1 4 (D) 4 3 2 1
(B) 3 2 4 1
(C) 2 3 4 1 37. †¯Ö¸üÖ¬Ö êú ¯ÖÏ´ÖãÖ ŸÖ¢¾Ö Æïü
(D) 2 3 1 4
(A) ×úÃÖß ×¾Ö׿Ö™ü ¯ÖÏúÖ¸ü ÃÖê éúŸÖ −Ö ú¸ü−Öê ¯Ö¸ü
34. ¯ÖÏÖµÖ: †Ö¯Ö¸üÖ׬Öú ´Ö−Ö:ÛãÖ×ŸÖ †Ö¯Ö¸üÖ׬Öú ¤ü›ü ¯ÖÖ−ÖÖ …
†¯Ö¸üÖ¬ÖÖë ´Öë †×−Ö¾ÖÖµÖÔ ŸÖ¢¾Ö ÆüÖêŸÖß Æîü … †¯ÖéúŸµÖ ´Öë (B) †Ö¯Ö¸üÖ׬Öú †Ö¿ÖµÖ úÖê †Ö&Öê ²ÖœÌüÖ−Öê êú
†Ö¯Ö¸üÖ׬Öú ´Ö−Ö:ÛãÖ×ŸÖ Æîü : ×»Ö‹ úÖê‡Ô éúŸÖ ú¸ü−ÖÖ µÖÖ éúŸÖ úÖê
(A) ÃÖ´²ÖÛ−¬ÖŸÖ ‹¾ÖÓ ×−ÖÖÖÔµÖú ”ûÖê›Ìü−ÖÖ …
(B) ×úÃÖß ³Öß ¯ÖÏúÖ¸ü ÃÖê ÃÖ´²ÖÛ−¬ÖŸÖ −ÖÆüà Æîü … (C) ‹êÃÖÖ éúŸÖ וÖÃÖÃÖê ×úÃÖß ¤æüÃÖ¸êü ¾µÖÛŒŸÖ
(C) ¯ÖÏÖµÖ: †Ö¾Ö¿µÖú −ÖÆüà Æîü … †£Ö¾ÖÖ ÃÖ´ÖÖ•Ö úÖê 3Ö×ŸÖ ¯ÖÆãÑü“Öê …
(D) †¯ÖéúŸµÖ úÖµÖÖí ÃÖê ÃÖ´²ÖÓ×¬ÖŸÖ Æîü … (D) ˆ¯Ö¸üÖêŒŸÖ ÃÖ³Öß

J-58-11 11 Paper-II
38. Wantonly means 43. In which of the following cases the
(A) Things done recklessly GHERAO was declared illegal ?
(B) Things done malignantly (A) Bangalore Water Supply &
Sewerage Board V. Rajappa
(C) Acts done through mischief
(B) Jay Engneering Works Ltd. V.
(D) All the above
State of West Bengal
(C) Hindustan Motors Ltd. V.
39. The law on bigamy does not apply Tapan Kumar
where
(D) O.P. Gupta V. Union of India
(A) There was no mens rea
(B) Bonafide reasons to believe
that the spouse was dead 44. Retrenchment means
(A) Voluntary retirement of
(C) The other spouse was living in
a shared house workman
(D) None of the above (B) Termination of the service of a
workman on the ground of
continued ill-health
40. Loosing wrongfully means
(C) Termination by the employer
(A) When the property is put to of the service of workman for
auction.
any reason whatsoever
(B) When such person is
(D) Termination of the service of
wrongfully deprived of
property. the workman as a result of the
non-renewal of the contract of
(C) When such person is
employment
wrongfully kept out of the
property.
(D) All the above. 45. How many members may apply for
registration of trade union under the
Trade Union Act, 1926 ?
41. Denotion of mens rea is inferred
through (A) Two or more
(A) Reason to believe (B) Five or more
(B) Voluntarily (C) Ten or more
(C) Dishonestly (D) Seven or more
(D) All the above
46. Contribution to political fund of
trade union is
42. Right to private defence is not
available on (A) compulsory for all members
(A) All acts of self-defence (B) not compulsory for all
members
(B) All acts of aggression
(C) compulsory for office bearer
(C) All acts where danger is sensed
(D) compulsory, if employer wants
(D) All the above
Paper-II 12 J-58-11
38. þÖî¸üŸÖÖ ÃÖê úÖ ³ÖÖ¾Ö Æîü 43. ×−Ö´−Ö×»Ö×ÖŸÖ ´Öë ÃÖê ×úÃÖ ´ÖÖ´Ö»Öê ´Öë ‘‘Öê¸üÖ¾Ö’ úÖê
(A) †Ó¬ÖÖ¬ÖãÓ¬Ö ×úµÖê &Ö‹ úÖµÖÔ †¾Öî¬Ö ‘ÖÖê×ÂÖŸÖ ×úµÖÖ &ÖµÖÖ £ÖÖ ?
(B) «êüÂÖ¯Öæ¾ÖÔú ×úµÖê &Ö‹ úÖµÖÔ (A) ²Öï&Ö»ÖÖê¸ü •Ö»Ö-ÃÖ¯»ÖÖ‡Ô ‹¾ÖÓ ÃÖß¾Ö¸êü•Ö ²ÖÖê›Ôü
(C) ¿Ö¸üÖ¸üŸÖ «üÖ¸üÖ ×úµÖê &Ö‹ éúŸÖ ²Ö−ÖÖ´Ö ¸üÖ•Ö¯¯ÖÖ
(D) ˆ¯Ö¸üÖêŒŸÖ ÃÖ³Öß (B) •ÖµÖ ‡Ó•Öß×−ÖµÖظü&Ö ¾ÖŒÃÖÔ ×»Ö×´Ö™êü›ü ²Ö−ÖÖ´Ö
¯ÖÛ¿“Ö´Öß ²ÖÓ&ÖÖ»Ö ¸üÖ•µÖ
39. ׫ü×¾Ö¾ÖÖÆü ×¾Ö×¬Ö »ÖÖ&Öæ −ÖÆüà ÆüÖêŸÖß (C) ØÆü¤ãüßÖÖ−Ö ´ÖÖê™üÃÖÔ ×»Ö. ²Ö−ÖÖ´Ö ŸÖ¯Ö−Ö ãú´ÖÖ¸ü
(A) µÖפü †Ö¯Ö¸üÖ׬Öú ´Ö−Ö:ÛãÖ×ŸÖ −ÖÆüà Æîü …
(D) †Öê.¯Öß. &Ö㯟ÖÖ ²Ö−ÖÖ´Ö ³ÖÖ¸üŸÖ ÃÖ¸üúÖ¸ü
(B) µÖפü ³Ö¸üÖêÃÖê êú µÖÖê&µÖ ¯ÖÏÖ´ÖÖ×Öú úÖ¸üú ÆüÖë
×ú ¯ÖןÖ/¯ÖŸ−Öß úß ´Ö韵Öã Æãü‡Ô Æîü …
(C) ¤æüÃÖ¸üÖ/¤æüÃÖ¸üß ¯ÖןÖ/¯ÖŸ−Öß ‹ú Æüß ´ÖúÖ−Ö êú 44. ”Óû™ü−Öß úÖ †×³Ö¯ÖÏÖµÖ Æîü
×ÆüÃÃÖê ´Öë ¸üÆüŸÖê £Öê … (A) ¾ÖÔú´Öî−Ö úß Ã¾Ö: ÃÖê¾ÖÖ ×−Ö¾Öé×¢Ö
(D) ˆ¯Ö¸üÖêŒŸÖ ´Öë ÃÖê úÖê‡Ô −ÖÆüà …
(B) ú´ÖÔúÖ¸ü êú ×−Ö¸ü−ŸÖ¸ü †Ã¾ÖÃ£Ö ¸üÆü−Öê êú
úÖ¸üÖ ˆÃÖê ÃÖê¾ÖÖ ÃÖê Æü™üÖµÖÖ •ÖÖ−ÖÖ …
40. ÃÖ¤üÖêÂÖ ÖÖê−Öê ÃÖê ³ÖÖ¾Ö Æîü :
(A) •Ö²Ö ÃÖ´¯Ö×¢Ö úÖê −Öß»ÖÖ´Ö ¯Ö¸ü “ÖœÌüÖµÖÖ •ÖÖŸÖÖ (C) ×úÃÖß ú´ÖÔúÖ¸ü úÖê ×−ÖµÖÖꌟÖÖ úß †Öê¸ üÃÖê,
Æîü … “ÖÖÆêü ×úÃÖß ³Öß úÖ¸üÖ ÃÖê, Æü™üÖµÖÖ •ÖÖ−ÖÖ …
(B) •Ö²Ö ×úÃÖß ¾µÖÛŒŸÖ úÖê ¤üÖêÂÖŸÖ: †Ö‘ÖÖŸÖ (D) ú´ÖÔúÖ¸ü úÖê ¸üÖê•Ö&ÖÖ¸ü êú ú¸üÖ¸ü êú &Öî¸ü
¯ÖÆãÑü“ÖÖ ú¸ü ˆÃÖÃÖê ÃÖ´¯Ö×¢Ö ”ûß−Ö »Öß •ÖÖŸÖß −Ö¾Öú¸üÖßµÖ úÖ¸üÖÖë ÃÖê ÃÖê¾ÖÖ ÃÖê Æü™üÖ−ÖÖ …
Æîü …
(C) •Ö²Ö ×úÃÖß ¾µÖÛŒŸÖ úÖê ÃÖ¤üÖêÂÖ ˆÃÖúß
ÃÖ´¯Ö¤üÖ ÃÖê †»Ö&Ö ú¸ü פüµÖÖ •ÖÖ‹ … 45. ™Òêü›ü µÖæ×−ÖµÖ−Ö †×¬Ö×−ÖµÖ´Ö, 1926 êú †¬Öß−Ö ×úŸÖ−Öê
(D) ˆ¯Ö¸üÖêŒŸÖ ÃÖ³Öß
ÃÖ¤üÃµÖ †¯Ö−Öß ÃÖÓãÖÖ êú ¯ÖÓ•Ößú¸üÖ êú ×»Ö‹
†Ö¾Öê¤ü−Ö ú¸ü ÃÖúŸÖê Æïü ?
41. †Ö¯Ö¸üÖ׬Öú ´Ö−Ö:ÛãÖ×ŸÖ úÖê †−Öã×´ÖŸÖ ×úµÖÖ •ÖÖŸÖÖ (A) ¤üÖê †£Ö¾ÖÖ †×¬Öú
Æîü (B) ¯ÖÖÑ“Ö †£Ö¾ÖÖ †×¬Öú
(A) ×¾Ö¿¾ÖÖÃÖ êú úÖ¸üú
(C) ¤üÃÖ †£Ö¾ÖÖ †×¬Öú
(B) þÖê“”ûµÖÖ
(D) ÃÖÖŸÖ †£Ö¾ÖÖ †×¬Öú
(C) ²Öê‡Ô´ÖÖ−Öß ÃÖê
(D) ˆ¯Ö¸üÖêŒŸÖ ÃÖ³Öß ÃÖê
46. ™Òêü›ü-µÖæ×−ÖµÖ−Ö úÖê ¸üÖ•Ö−ÖßןÖú ±ú›ü êú µÖÖê&Ö¤üÖ−Ö úÖê
42. ×−Ö•Öß ²Ö“ÖÖ¾Ö †×¬ÖúÖ¸ü ˆ¯Ö»Ö²¬Ö −ÖÆüà Æîü úÆüŸÖê Æïü
(A) þÖ: ²Ö“ÖÖ¾Ö êú ÃÖ³Öß éúŸµÖ êú ×»Ö‹ (A) ÃÖ³Öß ÃÖ¤üõÖÖë êú ×»Ö‹ †×−Ö¾ÖÖµÖÔ …
(B) ÃÖ³Öß †ÖÎúÖ´Öú éúŸµÖÖë êú ×»Ö‹
(B) ÃÖ³Öß ÃÖ¤üõÖÖë êú ×»Ö‹ †×−Ö¾ÖÖµÖÔ −ÖÆüà Æîü …
(C) ˆ−Ö ÃÖ³Öß éúŸµÖÖë ´Öë •ÖÆüÖÑ ÖŸÖ¸êü úÖ †Ö³ÖÖÃÖ
ÆüÖê … (C) ¯Ö¤üÖ׬ÖúÖ׸üµÖÖë êú ×»Ö‹ †×−Ö¾ÖÖµÖÔ …
(D) ˆ¯Ö¸üÖêŒŸÖ ÃÖ³Öß (D) †×−Ö¾ÖÖµÖÔ, µÖפü ×−ÖµÖÖꌟÖÖ “ÖÖÆêü …
J-58-11 13 Paper-II
Read the following paragraph and answer philosophy, religion, ethics or politics. The
the Question Nos. 47 to 50 : new era of legal philosophy arises mainly
Broadly speaking, legal theory from the confrontation of professional
involves a study of the characteristic lawyers, in his legal work, with problems
features essential to law and common to of social justice. The modern jurists legal
legal systems and analysis of the basic theory, no less than scholastic
elements of law which made it law and philosopher’s, is based on ultimate beliefs
distinguish it from other forms of rules and whose inspiration comes from outside the
standards, from systems which cannot be law itself.
described as legal systems and from other In the light of above, answer the
social phenomena. In fact, it is not possible following :
to reach our dogmatic answer to the
question ‘what is law’ or provide exclusive 47. As the science of law or philosophy
answers to many questions which are of law emerged, which of the
following approach came into
asked about its essential nature. The nature existence ?
of legal theory lies in a study of the light (A) Analytical positivist approach
which other theories may shed on the (B) Realist approach
distinctive attributes of law, by an (C) Socio-logical approach
examination of the relative merits and (D) Historical approach
demerits of the principal expositions of the
subject. In the same strain Friedman says, 48. Law must remain free from social
‘legal theory’ is linked at one end with sciences, metaphysical, ethical and
moral elements. This was
philosophy and, at other end, with political
propounded by
theory. Sometimes, the starting point is
(A) Hart (B) Bentham
philosophy and political ideology plays a (C) Salmond (D) Kelson
secondary part ….. Sometimes the theory
of knowledge and political ideology are 49. Law is always in a state of continual
welded into one coherent system, of change. This is the basic tenet of
course, it is true that some legal (A) Sociological jurisprudence
philosophies have been philosophers first (B) Historical jurisprudence
and foremost and jurists incidentally and (C) Realist jurisprudence
other politicians first and foremost and (D) Philosophical school
jurists because they felt the need to express
their political thought in legal form … In 50. Who defined jurisprudence as a
short, before the nineteenth century legal formal science of positive law ?
(A) Austin (B) Salmond
theory was essentially a by-product of
(C) Holland (D) Hobbes
Paper-II 14 J-58-11
†¬ÖÖê×»Ö×ÖŸÖ ¾ÖÖŒµÖÖÓ¿Ö úÖê ¯ÖœÌüú¸ü ¯ÖÏ¿−Ö 47 ÃÖê 50 ŸÖú ÃÖ´ÖµÖ ÆüÖêŸÖÖ Æîü •Ö²Ö ×¾Ö׬־Öê¢ÖÖ †¯Ö−Öê ×¾Ö×¬Ö ÃÖ´²Ö−¬Öß úÖµÖÖí
úÖ ˆ¢Ö¸ü ¤üßו֋ : úÖê ú¸üŸÖê Æãü‹ ÃÖÖ´ÖÖוÖú −µÖÖµÖ úß ÃÖ´ÖõÖÖ†Öë êú †Ö´Ö−Öê-
´ÖÖê™êü ŸÖÖî¸ü ¯Ö¸ü úÆüÖ •ÖÖ‹, ×¾Ö×¬Ö ×ÃÖ¨üÖ−ŸÖ êú ÃÖÖ´Ö−Öê ÆüÖêŸÖê Æïü … †Ö¬Öã×−Öú ×¾Ö׬־Öê¢ÖÖ úÖ ×¾Ö×¬Ö ×ÃÖ¨üÖ−ŸÖ,
†−ŸÖ&ÖÔŸÖ ×¾Ö×¬Ö êú ×»Ö‹ †×−Ö¾ÖÖµÖÔ »ÖÖ3Ö×Öú ŸÖ¢¾ÖÖë, •ÖÖê •ÖÖê ¿ÖÖáÖßµÖ ¤ü¿ÖÔ−Ö¾Öê¢ÖÖ†Öë ÃÖê ú´Ö −ÖÆüà, ˆ−Ö †Û−ŸÖ´Ö
×¾Ö×¬Ö ¯ÖÏÖÖ×»ÖµÖÖë êú ×»Ö‹ þִÖÖ−µÖ Æïü, ×¾Ö×¬Ö êú ´Öæ»Ö³ÖæŸÖ ×¾Ö¿¾ÖÖÃÖÖë ¯Ö¸ü †Ö¬ÖÖ׸üŸÖ Æïü וÖÃÖêú ×»Ö‹ ¯ÖÏê¸üÖÖ ×¾Ö×¬Ö 3Öê¡Ö
ŸÖ¢¾ÖÖë êú ×¾Ö¿»ÖêÂÖÖ úÖ †¬µÖµÖ−Ö Æîü וÖÃÖÃÖê µÖÆü ×¾Ö×¬Ö úÖ êú ²ÖÖÆü¸ü ÃÖê ¯ÖÏÖ¯ŸÖ ÆüÖêŸÖß Æîü …
ºþ¯Ö ¬ÖÖ¸üÖ ú¸üŸÖÖ Æîü †Öî¸ü ‡ÃÖê †−µÖ ×−ÖµÖ´ÖÖë ‹¾ÖÓ ´ÖÖ−ÖúÖë ÃÖê ˆ¯Ö¸üÖêŒŸÖ úÖê ¯ÖœÌüú¸ü ×−Ö´−Ö ¯ÖÏ¿−ÖÖë 47 ÃÖê 50 ŸÖú
×¾Ö׳Ö−−ÖŸÖÖ ¯ÖϤüÖ−Ö ú¸üŸÖÖ Æîü, ˆ−Ö ¯ÖÏÖÖ×»ÖµÖÖë ÃÖê ׳Ö−−Ö ú¸üŸÖÖ úÖ ˆ¢Ö¸ü ¤üßו֋ :
Æîü וÖ−Æëü ×¾Ö×¬Ö ¯ÖÏÖÖ×»ÖµÖÖë †Öî¸ü †−µÖ ÃÖÖ´ÖÖוÖú ¾ÖßÖã‹Ñ
−ÖÆüà úÆüÖ •ÖÖ ÃÖúŸÖÖ … ¾ÖßÖãŸÖ:, µÖÆü ÃÖÓ³Ö¾Ö −ÖÆüà Æîü ×ú 47. ×¾Ö×¬Ö ×¾Ö–ÖÖ−Ö †£Ö¾ÖÖ ×¾Ö×¬Ö ¤ü¿ÖÔ−Ö úÖ ¯ÖÏÖ¤ãü³ÖÖÔ¾Ö
Æãü†Ö, ‡ÃÖÃÖê ×−Ö´−Ö×»Ö×ÖŸÖ ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖÖ
×¾Ö×¬Ö ŒµÖÖ Æîü, ‡ÃÖúÖ úÖê‡Ô ÃÖî¨üÖÛ−ŸÖú ˆ¢Ö¸ü −ÖÆüà œæÑüœüÖ •ÖÖ ¥üÛ™üúÖêÖ †Ûß֟¾Ö ´Öë †ÖµÖÖ ?
ÃÖúŸÖÖ †£Ö¾ÖÖ ˆ−Ö ²ÖÆãüŸÖ ÃÖê ¯ÖÏ¿−ÖÖë úÖ úÖê‡Ô ×−ÖÖÖÔµÖú (A) ×¾Ö¿»ÖêÂÖÖÖŸ´Öú ¥üÛ™üúÖêÖ
ˆ¢Ö¸ü ³Öß −ÖÆüà פüµÖÖ •ÖÖ ÃÖúŸÖÖ •ÖÖê ×¾Ö×¬Ö úß †×−Ö¾ÖÖµÖÔ (B) µÖ£ÖÖ£ÖÔ ¥üÛ™üúÖêÖ
¯ÖÏéú×ŸÖ êú ²ÖÖ¸êü ´Öë ¯Öæ”êû •ÖÖŸÖê Æïü … ×¾Ö×¬Ö ×ÃÖ¨üÖ−ŸÖ úß ¯ÖÏéúןÖ
(C) ÃÖ´ÖÖ•Ö-ŸÖÖÙúú ¥üÛ™üúÖêÖ
ˆÃÖ †¬µÖµÖ−Ö ´Öë ×−Ö×ÆüŸÖ Æïü •ÖÖê †−µÖ ×ÃÖ¨üÖ−ŸÖ ×¾Ö×¬Ö êú
(D) ‹êןÖÆüÖ×ÃÖú ¥üÛ™üúÖêÖ
×¾Ö׿Ö™ü »Ö3ÖÖÖë ¯Ö¸ü ¯ÖÏúÖ¿Ö ›üÖ»ÖŸÖß Æïü … ‡ÃÖêú ×»Ö‹ ¾Öê
‡ÃÖ ×¾ÖÂÖµÖ êú ´ÖãµÖ ¯ÖÏן֯ÖÖ¤ü−ÖÖë êú &ÖãÖ-¤üÖêÂÖÖë úÖ ×−Ö¸üß3ÖÖ 48. ×¾Ö×¬Ö ÃÖÖ´ÖÖוÖú ×¾Ö–ÖÖ−ÖÖë, †Ö¬µÖÖÛŸ´ÖúŸÖÖ, −ÖîןÖú
ú¸üêú ×−ÖÖÔµÖ ¯Ö¸ü ¯ÖÆãÑü“ÖŸÖê Æïü … ‡ÃÖß Ã¾Ö¸ü ´Öë, ±ÏúÖ‡›ü´Öî−Ö úÖ †Öî¸ü −Öß×ŸÖ ŸÖ¢¾ÖÖë ÃÖê ÃÖ¾ÖÔ£ÖÖ Ã¾ÖŸÖ−¡Ö ÆüÖê … ‡ÃÖúÖ
ú£Ö−Ö Æîü, ‘×¾Ö×¬Ö ×ÃÖ¨üÖ−ŸÖ ‹ú ×ÃÖ¸êü ¯Ö¸ü ‘¤ü¿ÖÔ−Ö ¿ÖÖá֒ ÃÖê ¯ÖÏן֯ÖÖ¤ü−Ö ×úÃÖ−Öê ×úµÖÖ ?
ÃÖ´²ÖÓ×¬ÖŸÖ Æîü, †Öî¸ü ¤æüÃÖ¸êü ¯Ö¸ü ¸üÖ•Ö−ÖßןÖú ×ÃÖ¨üÖ−ŸÖ ÃÖê … (A) ÆüÖ™Ôü (B) ²Öï£Ö´Ö
ú³Öß ¯ÖÏÖ¸üÛ´³Öú ײÖ−¤ãü ¤ü¿ÖÔ−Ö¿ÖÖÃ¡Ö ÆüÖêŸÖÖ Æîü †Öî¸ü (C) ÃÖÖ»Ö´ÖÖï›ü (D) îú»ÃÖ−Ö
¸üÖ•Ö−ÖßןÖú ×¾Ö“ÖÖ¸ü¬ÖÖ¸üÖ &ÖÖîÖ ³Öæ×´ÖúÖ ×−Ö³ÖÖŸÖß Æîü ... ú³Öß
–ÖÖ−Ö ×ÃÖ¨üÖ−ŸÖ †Öî¸ü ¸üÖ•Ö−ÖßןÖú ×¾Ö“ÖÖ¸ü¬ÖÖ¸üÖ ×´Ö»Öú¸ü ‹ú 49. ×¾Ö×¬Ö ÃÖ¤îü¾Ö ÃÖŸÖŸÖË ¯Ö׸ü¾ÖŸÖÔ−Ö úß †¾ÖãÖÖ ´Öë ¸üÆüŸÖß
Æîü … µÖÆü ‡ÃÖúß ´Öæ»Ö³ÖæŸÖ ¯ÖϾÖé×¢Ö Æîü :
ÃÖÓ&ÖŸÖ ¯ÖÏÖÖ»Öß ÆüÖê •ÖÖŸÖê Æïü … ×±ú¸ü ³Öß, µÖÆü ÃÖŸµÖ Æîü ×ú ×¾Ö׬Ö
(A) ÃÖ´ÖÖ•Ö¿ÖÖáÖßµÖ ×¾Ö×¬Ö ¿ÖÖáÖ
¿ÖÖÃ¡Ö ÃÖ¾ÖÔ¯ÖÏ£Ö´Ö ¤ü¿ÖÖÔ−Ö¿ÖÖáÖß Æãü‹ Æïü †Öî¸ü ×¾Ö×¬Ö ¿ÖÖáÖß ŸÖÖê
(B) ‹êןÖÆüÖ×ÃÖú ×¾Ö×¬Ö ¿ÖÖáÖ
¾Öê ÃÖÓµÖÖê&Ö¾Ö¿Ö ÆüÖê &Ö‹ Æïü •Ö²Ö×ú ˆ−Ö´Öë ÃÖê ú‡Ô ¯ÖÆü»Öê
(C) µÖ£ÖÖ£ÖÔ ×¾Ö×¬Ö ¿ÖÖáÖ
¸üÖ•Ö−ÖßןÖú −ÖêŸÖÖ £Öê … ¾Öê ×¾Ö×¬Ö ¿ÖÖáÖß ‡ÃÖ×»Ö‹ ²Ö−Öê ŒµÖÖë×ú
(D) ¤üÖ¿ÖÔ×−Öú Ãæú»Ö
ˆ−ÆüÖë−Öê †¯Ö−Öê ¸üÖ•Ö−ÖßןÖú ×¾Ö“ÖÖ¸üÖë úÖê ×¾Ö×¬Ö êú ºþ¯Ö ´Öë
¯ÖÏú™ü ú¸ü−Öê úß †Ö¾Ö¿µÖúŸÖÖ úÖê †−Öã³Ö¾Ö ×úµÖÖ … ÃÖÓ3Öê¯Ö
´Öë, ˆ−−ÖßÃÖ¾Öà ¿ÖŸÖß ÃÖê ¯Öæ¾ÖÔ ×¾Ö×¬Ö ×ÃÖ¨üÖ−ŸÖ †×−Ö¾ÖÖµÖÔŸÖµÖÖ 50. ×¾Ö×¬Ö ¿ÖÖÃ¡Ö úß µÖÆü ¯Ö׸ü³ÖÖÂÖÖ ×úÃÖ−Öê ¤üß Æîü ×ú µÖÆü
ÃÖúÖ¸üÖŸ´Öú ×¾Ö×¬Ö úÖ †Öî¯Ö“ÖÖ׸üú ×¾Ö–ÖÖ−Ö Æîü ?
¤ü¿ÖÔ−Ö ¿ÖÖáÖ, ¬Ö´ÖÔ, −Öß×ŸÖ ¿ÖÖÃ¡Ö †Öî¸ü ¸üÖ•Ö−Öß×ŸÖ úÖ &ÖÖîÖ-
(A) †ÖÛÙü−Ö (B) ÃÖÖ»Ö´ÖÖï›ü
ˆŸ¯ÖÖ¤ü−Ö Æîü … ×¾Ö×¬Ö ¤ü¿ÖÔ−Ö úÖ −Ö¾ÖµÖã&Ö ¯ÖÏ´ÖãÖŸÖµÖÖ ˆ¤üµÖ ˆÃÖ
(C) ÆüÖ»Öî›ü (D) ÆüÖ²ÃÖ

J-58-11 15 Paper-II
 Space For Rough Work

D-0109
Paper-II 16 P.T.O.
J-58-11