Machine Translated by Google

GİRİİŞ EEE 301 Sinyaller ve Sistemler I

Elektrik-Elektronik Mühendisliği
Ders Kitabı: John G. Proakis ve Dimitris G. Departman
Manolakis tarafından Dijital Sinyal İşleme
Machine Translated by Google

Önerilen Kitaplar
• Aşağıdakiler gibi herhangi bir DSP kitabı:

• Dijital Sinyal İşleme: İlkeler, Algoritmalar ve Uygulamalar, JG Proakis ve DG Manolakis. • Bilim Adamı ve Mühendisin Dijital
Sinyal İşleme Kılavuzu, Steven W. Smith. • Dijital Sinyal İşleme, Alan V. Oppenheim ve Ronald W. Schafer. • Ayrık Zamanlı
Sinyal İşleme, AV Oppenheim ve RW Schafer. • Signal Processing First, James H McClellan, Ronald W. Schaffer ve Mark A.
Yoder. • Çok Hızlı Dijital Sinyal İşleme, RE Crochiere ve LR Rabiner. • Dijital Sinyal İşleme Teorisi ve Uygulaması, Rabiner
ve Gold. • Dijital Sinyal İşleme, William D. Stanley. • Dijital Sinyal İşlemeyi Anlamak, Richard G. Lyons. • Dijital Sinyal İşleme
ve Mikrodenetleyici, Dale Grover ve John R. (Jack) Deller tarafından çizimlerle

Jonathan Roth.
• İletişim Sistemlerinde Sayısal Sinyal İşleme, Marvin E. Frerking. • Zaman Frekans Analizi:
Teori ve Uygulamalar, Leon Cohen. • Zaman-Frekans/Zaman-Ölçeği Analizi, Düzenleyen
Patrick Flandrin. • Zaman-frekans sinyal analizi, yöntemleri ve uygulamaları, Boualem
Boashash. • Dalgacıklar ve Filtre Bankaları, Gilbert Strang, T. Nguyen. • Sinyal İşleme Dalgacık
Turu: Seyrek Yol, Stéphane G. Mallat.

2
Machine Translated by Google

Dersin amacı
• Öğrenciler şunları yapabilecektir:

• Sinyal işleme algoritmalarının matematiksel açıklamalarını

anlayın

• Bu algoritmaları bilgisayar uygulamaları (MATLAB, ARDUINO, vb.)

3
Machine Translated by Google

1.1. giriiş

1.2. Dijital Sinyal İşlemenin Temel Öğeleri

sistem
BÖLÜM 1
1.3. Analog Sinyal İşleme Üzerinden Dijitalin Avantajları
SİNYALLER, SİSTEMLER
ve SİNYAL
1.4. Sinyallerin Sınıflandırılması
İŞLEME
1.5. Örnekleme Teoremi ve Sinyal Yeniden Oluşturma

1.6. Analogdan Dijitale ve Dijitalden Analoga Dönüştürme

4
Machine Translated by Google

GİRİİŞ

Dijital Sinyal İşleme, son 50 yılda hızla gelişen bir bilim ve mühendislik alanıdır . Bu hızlı
gelişme , dijital bilgisayar teknolojisindeki önemli ilerlemelerin bir sonucudur.

ve entegre devre üretimi.

Bu ucuz ve nispeten hızlı dijital devreler , genellikle analog devreler veya analog sinyal işleme
sistemleri tarafından gerçekleştirilemeyecek kadar zor ve/veya çok pahalı olan karmaşık dijital
sinyal işleme fonksiyonlarını ve görevlerini yerine getirebilen son derece karmaşık dijital sistemlerin
oluşturulmasını mümkün kılmıştır. .
Bu nedenle, geleneksel olarak analog yollarla gerçekleştirilen sinyal işleme görevlerinin çoğu, bugün
daha ucuz ve genellikle daha güvenilir dijital donanımlarla gerçekleştirilmektedir. Dijital işleme
donanımı programlanabilir işlemlere izin verir . Yazılım aracılığıyla, donanım tarafından
gerçekleştirilecek sinyal işleme işlevleri daha kolay bir şekilde değiştirilebilir . Böylece dijital donanım
ve ilgili yazılım , daha fazla esneklik sağlar .
Sistem tasarımı.
Bütün bu nedenlerden dolayı, son elli yılda dijital sinyal işleme teorisi ve uygulamalarında
patlayıcı bir büyüme olmuştur. 5
Machine Translated by Google

sinyaller
Sinyal , zamana, uzaya veya diğer bağımsız değişkenlere göre değişen herhangi bir fiziksel nicelik olarak tanımlanır . Matematiksel
olarak, bir sinyali bir veya daha fazla bağımsız değişkenin bir fonksiyonu olarak tanımlarız:

Bu sinyaller , bağımsız sinyallere fonksiyonel bağımlılık belirtilerek kesin olarak tanımlanır .

değişken.

Ancak, böyle bir işlevsel ilişkinin bilinmediği veya çok karmaşık olduğu durumlar vardır.
herhangi bir pratik kullanım için.

Örneğin, bir konuşma sinyali (bkz. Şekil 1.1) , iki gibi ifadelerle işlevsel olarak tanımlanamaz.
yukarıdaki denklemler.

6
Machine Translated by Google

Genel olarak, bir konuşma bölümü , farklı genlik ve frekanslardaki birkaç sinüzoidin
toplamı olarak yüksek bir doğruluk derecesinde temsil edilebilir , yani:

7
Machine Translated by Google

Doğal sinyale başka bir örnek, bir elektrokardiyogramdır (EKG). Böyle bir sinyal,
doktora hastanın kalbinin durumu hakkında bilgi verir. Benzer şekilde, elektroensefalogram (EEG) sinyali,
vücudun aktivitesi hakkında bilgi sağlar .
beyin.

Konuşma, elektrokardiyogram ve elektroensefalogram sinyalleri , tek bir bağımsız değişkenin, yani zamanın
fonksiyonları olarak gelişen bilgi taşıyan sinyallere örnektir . İki bağımsız değişkenin fonksiyonu olan bir
sinyale örnek olarak bir görüntü sinyali verilebilir. Bu durumda bağımsız değişkenler uzaysal koordinatlardır.
Bunlar, doğada karşılaşılan sayısız doğal sinyale sadece birkaç örnektir.

uygulama.
Ses tellerinden hava geçirilerek ses sinyalleri üretilir. Görüntüler , bir fotoğraf
filminin bir sahneye veya bir nesneye maruz bırakılmasıyla elde edilir. Bu nedenle sinyal
üretimi genellikle bir uyarana veya bir uyarana yanıt veren bir sistemle ilişkilendirilir.
Kuvvet.

Sistemle birleşen uyarıcıya sinyal kaynağı denir. Böylece konuşma kaynaklarımız,

görüntü kaynaklarımız ve diğer çeşitli sinyal kaynaklarımız var.

8
Machine Translated by Google

Sistemler ve Sinyal İşleme Sistem , bir

sinyal üzerinde işlem yapan fiziksel bir cihaz olarak da tanımlanabilir . Örneğin, istenen bir bilgi
taşıyan sinyali bozan gürültü ve girişimi azaltmak için kullanılan filtreye sistem denir . Bu durumda
filtre, sinyal üzerinde , istenen bilgi taşıyan sinyalden gelen gürültüyü ve paraziti azaltma (filtreleme)
etkisine sahip bazı işlem(ler) gerçekleştirir .

Filtrelemede olduğu gibi bir sistemden bir sinyal geçirdiğimizde, onu işlediğimizi söyleriz.
sinyal.
Bu durumda , sinyalin işlenmesi , gürültü ve parazitin filtrelenmesini içerir .
istenen sinyal

Genel olarak sistem, sinyal üzerinde gerçekleştirdiği işlemin türü ile karakterize edilir. Örneğin, işlem
doğrusal ise , sisteme doğrusal sistem denir , vb. Bu tür işlemlere genellikle sinyal işleme denir.
Daha geniş anlamda, dijital bir sistem, dijital donanımın bir kombinasyonu olarak uygulanabilir.

ve her biri kendi belirli işlemlerini gerçekleştiren yazılım.

9
Machine Translated by Google

Dijital Sinyal İşleme Sisteminin Temel Elemanları

Analog Sinyal
işlemciler olabilir
filtreler, frekans
analizör veya

frekansı
çarpanlar.

Dijital sinyal
İşlemciler olabilir _
büyük programlanabilir
bilgisayar veya küçük
mikroişlemci
programlanmış ile

istenileni gerçekleştir
üzerindeki işlemler
Giriş sinyali. Olabilir
ayrıca kablolu olmak

dijital işlemci
yapılandırılmış

belirtilen bir gerçekleştirmek

üzerinde işlem seti
10
giriş sinyali.