Module 6: Veri Bağlantısı

Katmanı
Eğitmen Materyali

Introduction to Networks v7.0

(ITN)
Bu modülün içeriği
 Öğrenmeyi kolaylaştırmak için, GUI’deki aşağıdaki özellikler bu modüle dahil edilebilir:
Özellik Açıklama

Animasyonlar Öğrencileri yeni beceri ve kavramları öğretin

Öğrencileri yeni beceri ve kavramları öğretin
Videolar
Anlayışınızı Kontrol Edin Öğrencilerin içerik anlayışını ölçmelerine yardımcı olmak için konu başına
çevrimiçin sınav
İnteraktif Aktiviteler Öğrencilerin içerik anlayışını ölçmelerine yardımcı olacak çeşitli formatlar
Yapılandırma becerilerini geliştirmek için öğrencileri Cisco komut satırına aşina
Syntax Denetleyicisi eden küçük simülasyonlar.
Becerileri keşfetmek, edinmek, pekiştirmek ve genişletmek için tasarlanmış
PT Aktivitesi simülasyon ve modelleme etkinlikleri.

© 2016 Cisco and/or its affiliates. All rights reserved. Cisco Confidential 3
Bu modülün içeriği (devamı)
 Öğrenmeyi kolaylaştırmak için, GUI’deki aşağıdaki özellikler bu modüle dahil edilebilir:

Özellik Açıklama
Uygulamalı Labler Fiziksel ekipmanla çalışmak için tasarlanmış laboratuvarlar.
Sınıf Etkinlikleri Bunlar Eğitmen Kaynakları sayfasında bulunur. Sınıf Etkinlikleri öğrenmeyi,
sınıf tartışmasını ve işbirliğini kolaylaştırmak için tasarlanmıştır
Modülde sunulan konu dizisi boyunca öğrenilen kavramları ve becerileri
Modül Quizleri entegre eden öz değerlendirmeler.
Modül Özetleri Modül içeriğini kısaca özetler.

© 2016 Cisco and/or its affiliates. All rights reserved. Cisco Confidential 4
Modül 6: Veri Bağlantısı
Katmanı

Introduction to Networks v7.0

(ITN)
Modülün Amaçları
Modül Başlığı: Veri Bağlantısı Katmanı
Modül Amacı: Veri bağlantısı katmanındaki medya erişim kontrolünün ağlar arasında
iletişimi nasıl desteklediğini açıklabilmek.

Konu Başlığı Konu Amacı

Veri Bağlantısı Katmanının amacı Belirli ortamlarda iletim için iletişimi hazırlarken veri
bağlantı katmanının amacını ve işlevini açıklamak.

Topolojiler WAN ve LAN topolojilerindeki medya erişim kontrol

yöntemlerinin özelliklerini karşılaştırmak.

Veri Bağlantısı Çerçevesi Veri bağlantı çerçevesinin özelliklerini ve işlevlerini

açıklamak.

© 2016 Cisco and/or its affiliates. All rights reserved. Cisco Confidential 10
6.1 Veri Bağlantısı
Katmanının Amacı

© 2016 Cisco and/or its affiliates. All rights reserved. Cisco Confidential 11
Veri Bağlantısı Katmanının Amacı
Veri Bağlantısı Katmanı
• Veri Bağlantısı katmanı, uç cihaz ağ
arayüz kartları arasındaki iletişimden
sorumludur.
• Üst katman protokollerinin fiziksel
katman ortamına erişmesine izin verir
ve Katman 3 paketlerini (IPv4 ve IPv6)
Katman 2 Çerçeveleri içine alır.
• Ayrıca hata tespiti yapar ve bozuk
çerçeveleri reddeder.

© 2016 Cisco and/or its affiliates. All rights reserved. Cisco Confidential 12
Veri Bağlantısı Katmanının Amacı
IEEE 802 LAN/MAN Veri Bağlantısı Alt Katmanları
IEEE 802 LAN/MAN standartları ağ türüne
(Ethernet, WLAN, WPAN, vb.) özeldir.

Veri Bağlantısı Katmanı iki alt katmandan

oluşur. Mantıksal Bağlantı Kontrolü
(Logical Link Control - LLC) ve Ortam
Erişim Kontrolü (Media Access Control
-MAC).
• LLC alt katmanı, üst katmanlardaki ağ
yazılımı ile alt katmanlardaki cihaz
donanımı arasında iletişim kurar.
• MAC alt katmanı, veri kapsüllemeden ve
ortam erişim kontrolünden sorumludur.

© 2016 Cisco and/or its affiliates. All rights reserved. Cisco Confidential 13
Veri Bağlantısı Katmanının Amacı
Medyaya Erişim Sağlama
Nodlar arasında değiş tokuş edilen paketler, çok sayıda veri bağlantı
katmanı ve ortam geçişleriyle karşılaşabilir.

Yol boyunca her atlamada, bir yönlendirici dört temel Katman 2 işlevi
gerçekleştirir:
• Ağ ortamından bir çerçeve kabul eder.
• Kapsüllenmiş paketi açığa çıkarmak için çerçeveyi kapsülden çıkarır.
• Paketi yeni bir çerçevede yeniden kapsüller.
• Yeni çerçeveyi sonraki ağ segmentinin ortamında iletir.

© 2016 Cisco and/or its affiliates. All rights reserved. Cisco Confidential 14
Veri Bağlantısı Katmanının Amacı
Veri Bağlantısı Katmanı Standartları
Veri bağlantı katmanı
protokolleri mühendislik
kuruluşları tarafından
tanımlanır:
• Institute for Electrical and
Electronic Engineers (IEEE).
• International Telecommunications
Union (ITU).
• International Organizations for
Standardization (ISO).
• American National Standards
Institute (ANSI).

© 2016 Cisco and/or its affiliates. All rights reserved. Cisco Confidential 15
6.2 Topolojiler

© 2016 Cisco and/or its affiliates. All rights reserved. Cisco Confidential 16
Topolojiler
Fiziksel ve Mantıksal Topolojiler

Bir ağın topolojisi, ağ cihazlarının ve bunlar arasındaki ara bağlantıların

düzenlenmesi ve ilişkisidir.

Ağları tanımlarken kullanılan iki tür topoloji vardır:

• Fiziksel topoloji - fiziksel bağlantıları ve cihazların birbirine nasıl
bağlandığını gösterir.
• Mantıksal topoloji - cihaz arayüzlerini ve IP adresleme şemalarını kullanan
cihazlar arasındaki sanal bağlantıları tanımlar.

© 2016 Cisco and/or its affiliates. All rights reserved. Cisco Confidential 17
Topolojiler
WAN Topolojisi

Üç yaygın fiziksel WAN topolojisi vardır:

• Noktadan noktaya - en basit ve en yaygın WAN topolojisi. İki uç nokta
arasında kalıcı bir bağlantıdan oluşur.
• Hub ve spoke –merkezi bir sitenin dal sitelerini noktadan noktaya
bağlantılar aracılığıyla birbirine bağladığı bir yıldız topolojisine benzer.
• Mesh – yüksek kullanılabilirlik sağlar, ancak her uç sistemin diğer tüm uç
sistemlere bağlanmasını gerektirir.

© 2016 Cisco and/or its affiliates. All rights reserved. Cisco Confidential 18
Topolojiler
Noktadan Noktaya WAN Topolojisi

• Fiziksel noktadan noktaya topolojiler doğrudan iki nodu birbirine

bağlar.
• Nodlar medyayı diğer hostlarla paylaşmayabilir.
• Medyadaki tüm çerçeveler yalnızca iki noda veya bu noddan
gidebildiği için, Noktadan Noktaya WAN protokolleri çok basit olabilir.

© 2016 Cisco and/or its affiliates. All rights reserved. Cisco Confidential 19
Topolojiler
LAN Topolojisi
LAN'lar üzerindeki uç cihazlar tipik olarak
bir yıldız veya genişletilmiş yıldız topolojisi
kullanılarak birbirine bağlanır. Yıldız ve
genişletilmiş yıldız topolojilerinin kurulumu
kolaydır, çok ölçeklenebilir ve sorun
giderilmesi kolaydır.

Erken Ethernet ve Eski Token Ring

teknolojileri iki ek topoloji sağlar:
• Bus (Veriyolu) – Tüm uç sistemler
birbirine zincirlenmiş ve her bir uçta
sonlandırılmıştır.
• Ring (Halka) – Her uç sistem, bir
halka oluşturmak için ilgili komşularına
bağlanır.
© 2016 Cisco and/or its affiliates. All rights reserved. Cisco Confidential 20
Topolojiler
Yarı ve Çift Yönlü İletişim

Yarı-çift yönlü iletişim

• Paylaşılan bir ortamda aynı anda yalnızca bir aygıtın gönderip almasına izin verir.
• WLAN'larda ve Ethernet hub'lı eski veri yolu topolojilerinde kullanılır.

Tam-çift yönlü iletişim

• Her iki cihazın da paylaşılan bir ortamda aynı anda iletim ve alım yapmasına izin
verir.
• Ethernet switchleri tam çift yönlü modda çalışır.

© 2016 Cisco and/or its affiliates. All rights reserved. Cisco Confidential 21
Topolojiler
Erişim Kontrol Yöntemleri

Çekişmeli Erişim
Yarı çift yönlü çalışan tüm nodlar, ortamın kullanımı için rekabet eder. Örnekler:
• Eski veri yolu topolojisi Ethernet'te kullanıldığı gibi, çarpışma algılamalı (collision
detection - CSMA / CD) taşıyıcı algılama çoklu erişimi.
• Taşıyıcı, Kablosuz LAN'larda kullanıldığı gibi çarpışma önleme (CSMA / CA) ile çoklu
erişimi algılar.

Kontrollü Erişim
• Her nodun ortam üzerinde kendi zamanına sahip olduğu deterministik erişim.
• Token Ring ve ARCNET gibi eski ağlarda kullanılır.

© 2016 Cisco and/or its affiliates. All rights reserved. Cisco Confidential 22
Topolojiler
Çatısmaya Dayalı Erişim - Contention-Based Access –
CSMA/CD
CSMA/CD
• Eski Ethernet LAN'ları tarafından kullanılır.
• Aynı anda yalnızca bir aygıtın gönderip aldığı yarı çift yönlü modda çalışır.
• Bir cihazın ne zaman gönderebileceğini ve aynı anda birden fazla cihaz gönderirse
ne olacağını yönetmek için bir çarpışma algılama işlemi kullanır.

CSMA/CD çarpışma algılama süreci:

• Eşzamanlı iletim yapan cihazlar, paylaşılan medyada bir sinyal çarpışmasına neden
olacaktır.
• Cihazlar çarpışmayı algılar.
• Cihazlar rastgele bir süre bekler ve verileri yeniden iletir.

© 2016 Cisco and/or its affiliates. All rights reserved. Cisco Confidential 23
Topolojiler
Çatışmaya Dayalı Erişim - Contention-Based Access –
CSMA/CA
CSMA/CA
• IEEE 802.11 WLAN'lar tarafından kullanılır.
• Aynı anda yalnızca bir aygıtın gönderip aldığı yarı çift yönlü modda çalışır.
• Bir cihazın ne zaman gönderebileceğini ve aynı anda birden fazla cihaz gönderirse
ne olacağını yönetmek için bir çarpışmadan kaçınma süreci kullanır

CSMA/CA çarpışma önleme süreci:

• İletim sırasında cihazlar, iletim için gereken süreyi de içerir.
• Paylaşılan ortamdaki diğer cihazlar, zaman süresi bilgilerini alır ve ortamın ne kadar
süreyle kullanılamayacağını bilir.

© 2016 Cisco and/or its affiliates. All rights reserved. Cisco Confidential 24
6.3 Veri Bağlantısı Çerçevesi

© 2016 Cisco and/or its affiliates. All rights reserved. Cisco Confidential 25
Veri Bağlantısı Çerçevesi
Çerçeve
Veriler, bir çerçeve oluşturmak için bir başlık ve bir trailer ile veri bağlantı katmanı
tarafından kapsüllenir.
Bir veri bağlantısı çerçevesi üç bölümden oluşur:
• Üstbilgi (Header)
• Data
• Trailer
Başlık ve Trailer alanları, veri bağlantı katmanı protokolüne göre değişir.

Çerçevede taşınan kontrol bilgisi miktarı, erişim kontrol bilgisi ve mantıksal topolojiye göre
değişir.

© 2016 Cisco and/or its affiliates. All rights reserved. Cisco Confidential 26
Veri Bağlantısı Çerçevesi
Çerçeve Alanları

Alan Açıklama
Çerçeve Başlat ve Durdur Çerçevenin başlangıcını ve sonunu tanımlar
Addresleme Kaynak ve hedef nodlarını gösterir
Tip Kapsüllenmiş Katman 3 protokolünü tanımlar
Kontrol Akış kontrol hizmetlerini tanımlar
Data Çerçeve yükünü içerir
Hata Tespiti İletim hatalarını belirlemek için kullanılır

© 2016 Cisco and/or its affiliates. All rights reserved. Cisco Confidential 27
Veri Bağlantısı Çerçevesi
Katman 2 Adresleri
• Fiziksel adres olarak da adlandırılır.
• Çerçeve başlığında bulunur.
• Yalnızca bağlantıdaki bir çerçevenin yerel iletimi için kullanılır.
• Çerçeveyi ileten her cihaz tarafından güncellenir.

© 2016 Cisco and/or its affiliates. All rights reserved. Cisco Confidential 28
Veri Bağlantısı Çerçevesi
LAN ve WAN Çerçeveleri

Mantıksal topoloji ve fiziksel ortam, kullanılan veri bağlantı protokolünü

belirler:
• Ethernet
• 802.11 Wireless
• Point-to-Point (PPP)
• High-Level Data Link Control (HDLC)
• Frame-Relay

Her protokol, belirli mantıksal topolojiler için ortam erişim denetimi

gerçekleştirir.

© 2016 Cisco and/or its affiliates. All rights reserved. Cisco Confidential 29
6.4 Modül Pratiği ve Quiz

© 2016 Cisco and/or its affiliates. All rights reserved. Cisco Confidential 30
Module Pratiği ve Quiz
Bu modülde ne öğrendim?
• OSI modelinin veri bağlantı katmanı (Katman 2), fiziksel ağ için ağ verilerini hazırlar.
• Veri bağlantı katmanı, ağ arayüz kartından (Network Interface Card-NIC) ağ arayüz kartı iletişimine
kadar sorumludur.
• IEEE 802 LAN / MAN veri bağlantı katmanı iki alt katmandan oluşur: LLC ve MAC.
• LAN ve WAN ağlarında kullanılan iki tür topoloji fiziksel ve mantıksaldır.
• Üç yaygın fiziksel WAN topolojisi türü şunlardır: noktadan noktaya, hub and spoke ve mesh.
• Yarı çift yönlü iletişim, her seferinde tek yönde veri alışverişi yapar. Tam çift yönlü, verileri eşzamanlı
olarak gönderir ve alır.
• Çekişme tabanlı çoklu erişim ağlarında, tüm düğümler yarı çift yönlü olarak çalışır.
• Çekişmeye dayalı erişim yöntemlerinin örnekleri şunları içerir: veri yolu topolojisi Ethernet LAN'ları
için CSMA / CD ve WLAN'lar için CSMA / CA.
• Veri bağlantısı çerçevesinin üç temel bölümü vardır: başlık, data ve trailer.
• Çerçeve alanları şunları içerir: çerçeve başlatma ve durdurma gösterge bayrakları, adresleme, tür,
kontrol, veri ve hata algılama.
• Veri bağlantı adresleri, fiziksel adresler olarak da bilinir.
• Veri bağlantı adresleri yalnızca çerçevelerin yerel bağlantı teslimi için kullanılır.

© 2016 Cisco and/or its affiliates. All rights reserved. Cisco Confidential 31