EM106
PYTHON PROGRAMLAMA
Dr. Öğr. Üyesi Ömer Dokumacı
omer_dokumaci@[Link]
Temel Liste Metotları
• Metotlar listelerin işlevlerine erişilmesini sağlar.
• Liste metotları için dir(list) fonksiyonunu kullanarak tüm metotlar
görülebilir.
• Bu metotlar yardımıyla listeler ekleme, çıkarma, arama, sıralama vb.
birçok işlemin kolaylıkla yapabilmesini sağlamaktadır.
37
Temel Liste Metotları
37
Temel Liste Metotları
‘append’ kullanI m I
• Örnek’te takimlar listesine “ts” ögesi eklenmiş ve son indis
numarasında yer almıştır.
takimlar=["gs","fb","bjk"]
[Link]("ts")
print(takimlar)
['gs', 'fb', 'bjk', 'ts']
37
Temel Liste Metotları
‘insert’ kullanI m I
• Örnek’te insert metodu kullanılarak 2. indis numarasına “patlıcan”
ögesi eklenerek, listeleme işlemi yapılmıştır.
sebzeler=["lahana","marul","pırasa","ıspanak","fasulye"]
[Link](2,"patlıcan")
print(sebzeler)
['lahana', 'marul', 'patlıcan', 'pırasa', 'ıspanak',
'fasulye']
37
Temel Liste Metotları
‘copy’ kullanI m I
• Örnek’de iller1 listesi copy metodu ile iller2 listesine kopyalanmıştır.
iller1=["konya","karaman","kocaeli","kayseri","kahramanmaraş"]
iller2=[]
iller2 = [Link]()
print(iller2)
['konya', 'karaman', 'kocaeli', 'kayseri', 'kahramanmaraş']
37
Temel Liste Metotları
‘count’ kullanI m I
• Örnek’ de takimlar listesinde ‘FB’ ögesinin kaç adet olduğu count
metodu ile bulunmuştur.
takimlar = ['GS','FB','BJK','TS']
print([Link]('FB’))
37
Temel Liste Metotları
‘extend’ kullanI m I
• Örnek’de extend komutu listelerdeki ögelerin kendi elemanlarını
koruyarak genişletme işlemi yapılmıştır.
kus1=["bıldırcın","papağan","kartal","akbaba","şahin"]
kus2=["baykuş","muhabbet"]
[Link](kus2)
print(kus1)
['bıldırcın', 'papağan', 'kartal', 'akbaba', 'şahin',
'baykuş', 'muhabbet']
37
Temel Liste Metotları
‘index’ kullanI m I
• index metodu örnek’de görüldüğü gibi verilen bir ögenin indis
numarasını vermektedir.
sebzeler
=["lahana","marul","pırasa","ıspanak","fasulye"]
print([Link]("ıspanak"))
37
Temel Liste Metotları
‘clear’ kullanI m I
• clear( ) metodu kullanılarak örnek’deki listenin tüm ögeleri silinmiştir.
liste =["ayva","nar","kiraz","kayısı","Üzüm"]
[Link]()
print(liste)
[]
37
Temel Liste Metotları
‘pop’ kullanI m I
• Örnek’de pop metodu ile sebzeler listesinden [Link] numarasına ait
olan “pırasa” adlı öge silinmiştir.
sebzeler
=["lahana","marul","pırasa","ıspanak","fasulye"]
[Link](2)
print(sebzeler)
['lahana', 'marul', 'ıspanak', 'fasulye']
37
Temel Liste Metotları
‘remove’ kullanI m I
• Örnek 22’de öge adına göre silme işlemi yapılmıştır ve “konya”
adlı öge sehirler listesinden silinmiştir.
sehirler =["adana","ağrı","bursa","konya","ankara"]
[Link]("konya")
print(sehirler)
['adana', 'ağrı', 'bursa', 'ankara']
37
Temel Liste Metotları
‘reverse’ kullanI m I
• Örnek’te reverse metodu ile liste öge elemanları tersten
sıralanmıştır.
sayilar=[10,20,30,40,50,60,70]
[Link]()
print(sayilar)
[70, 60, 50, 40, 30, 20, 10]
37
Temel Liste Metotları
‘sort’ kullanI m I
• Sort metodu ile Örnek’te isimler listesi ögeleri alfabetik olarak
sıralanmıştır.
isimler=["elif","ayşe","kemal","kaan","hafsa"]
[Link]()
print(isimler)
['ayşe', 'elif', 'hafsa', 'kaan', 'kemal']
37
Temel Liste Metotları
‘del’ kullanI m I
• Örnek’te del metodu ile takimlar listesine ait ‘BJK’ ögesi indis
numarasına göre silinmiştir.
takimlar = ['GS','FB','BJK','TS']
del takimlar[2]
print(takimlar)
['GS', 'FB', 'TS']
37
Temel Liste Metotları
Len() Fonksiyonu ile Uzunluk Bilgisi
• len( ) fonksiyonu, İngilizce length’in (uzunluk) kısaltılmış hâlidir
• String ifadesinin uzunluğunu yani karakter sayısını verir.
• Örnek’te a adlı string değişkene değer atadığımızda değişkendeki
karakterlerin sayısını vermektedir.
a="Galatasaray"
print(len(a))
11
37
Temel Liste Metotları
Len() Fonksiyonu ile Uzunluk Bilgisi
• Örnek’de “len( )” kullanımına bakıldığında, takimlar adında bir liste
tanımlanmış.
• Bu listeye veri girişi yapılmıştır.
• Len( ) komutu ile listenin adı yazılarak, kaç elemanlı olduğu
ekrana yazdırılmıştır.
• Örnek’de len( ) fonksiyonu ile takimlar listesinin eleman listesi 4
olarak verilmiştir.
takimlar = ['GS','FB','BJK','TS']
print( len(takimlar))
37
Temel Liste Metotları
Len() Fonksiyonu ile Uzunluk Bilgisi
• Örnek’de 2 adet liste1 ve liste2 adında liste tanımlanmıştır.
• Bu listelere elemanlar girilerek, len() komutu ile kaç elemanlı
olduğu bulunmuştur.
liste1, liste2 = ['abc',56,74 ,'python'], [12,
'opencv','a’]
print ("İlk liste uzunlugu : ", len(liste1))
print( "İkinci listenin uzunluğu : ", len(liste2))
İlk liste uzunlugu : 4
İkinci listenin uzunluğu : 3
37
Temel Liste Metotları
İç İçe Listeler
• Bir liste herhangi bir sıralama nesnesi içerebilir, hatta başka bir
liste (alt liste) içerebilir
• Alt listeler de alt listeler içerebilir ve bu şekilde devam eder.
• Bu yuvalanmış (nested) liste olarak bilinir.
• Hiyerarşik yapılara veri düzenlemek için bunlar kullanılabilir.
37
Temel Liste Metotları
İç İçe Listeler
• Örnek’de 3 adet liste oluşturuldu.
• Bu listelerin her biri ayrı öge olacak şekilde birleştirilerek iç içe
liste oluşturuldu ve ekrana yazdırıldı.
liste1 = [1,2,3]
liste2 = [4,5,6]
liste3 = [7,8,9]
yeniliste = [liste1,liste2,liste3]
print(yeniliste)
[[1, 2, 3], [4, 5, 6], [7, 8, 9]]
37
Temel Liste Metotları
İç İçe Listeler
• Örnek’de sebzeler adında boş şekilde liste oluşturuldu.
• Append( ) metodunu kullanarak sebzeler adlı listeye 5 adet
eleman girildi.
sebzeler=[]
[Link](['yeşil','ıspanak'])
[Link](['beyaz','lahana'])
[Link](['turuncu','havuç'])
[Link](['siyah','turp'])
[Link](['kırmızı','domates’])
print(sebzeler)
[['yeşil', 'ıspanak'], ['beyaz', 'lahana'], ['turuncu',
'havuç'], ['siyah', 'turp'], ['kırmızı', 'domates’]]
print(sebzeler[0])
37
['yeşil', 'ıspanak']
Temel Liste Metotları
İç İçe Listeler
• Örneğe bakıldığı zaman, sebze değişkenine sadece sebzeler [1]
değeri atanmıştır.
sebzeler=[['yeşil','ıspanak'],['beyaz','lahana'],['turun
cu','havuç’]]
sebze=sebzeler[1]
print(sebze)
['beyaz', 'lahana']
37
Temel Liste Metotları
İç İçe Listeler
• Çift indis verilip havuç değeri yazılmıştır.
sebzeler=[['yeşil','ıspanak'],['beyaz','lahana'],['turun
cu','havuç’]]
print(sebzeler[2][1])
havuç
37
Temel Liste Metotları
İç İçe Listeler
• Örnek’te 3 adet liste oluşturulmuştur.
• Bunlara birinci_liste, ikinci_liste, ucuncu_liste isimleri verilmiştir
• Son_liste adında liste oluşturularak diğer üç listenin elemanları bu
listeye kaydedilmiştir.
• Ekrana sadece a ve 50 değerlerini yan yana listelemek için
aşağıdaki kodlar kullanılır.
birinci_liste = [1,2,3]
ikinci_liste = ['a','b','c’]
ucuncu_liste= [40,50,60]
son_liste= [birinci_liste,ikinci_liste,ucuncu_liste]
print(son_liste[1][0],son_liste[2][1])
a 50
37
Temel Liste Metotları
• Herhangi bir string türünde veriyi parçalayarak da liste
oluşturulabilir.
• Örnek’de string veri türünde adı meyve olan bir değişken olarak
tanımlanmış ve veri olarak elma atanmıştır.
• Meyve adlı değişken liste yardımıyla parçalanmıştır.
meyve="elma"
liste=list(meyve)
print (liste
['e', 'l', 'm', 'a']
37
Temel Liste Metotları
• Örnek’de 1 ile 15 arasındaki sayılardan oluşan liste
oluşturulmuştur.
• Listenin ögeleri ekrana listelenmiştir.
• Ekrana listeleme işleminde sort( ) metodu ile ögeler küçükten
büyüğe, reverse ile büyükten küçüğe doğru sıralanmıştır.
liste=list(range(1,15,2))
print(liste)
[Link]()
print(liste)
[Link]()
print(liste)
[1, 3, 5, 7, 9, 11, 13]
[1, 3, 5, 7, 9, 11, 13]
[13, 11, 9, 7, 5, 3, 1]
37
Temel Liste Metotları
• split( ) metodu, listeyi belirtilen ayıracı kullanarak yeniden
döndürmeye yarar.
• Yani split( ) karakter dizilerini istenen şekilde böler.
• -ayırıcı diye tanımladığımız ilk parametre, karakter dizisinin
nereden bölüneceğini seçer.
• Eğer ayırıcı tanımlanmazsa karakter dizisi her boşluk gördüğünde
ayırır.
bilgi=input("bilgilerinizi araya virgül koyarak yazınız:
")
liste=[Link](",")
print(liste)
bilgilerinizi araya virgül koyarak yazınız:
Hafsa,Meva,Konya,1
['Hafsa', 'Meva', 'Konya', '1']
37
Temel Liste Metotları
• Örnek 39’da ise cümle değişkenindeki kelimeler split metodu ile
kelimeler listesine aktarılmıştır.
• Len( ) metodu ile de kaç adet öge olduğu ekrana listelenmiştir.
cumle="23 nisan herkese mutlu olsun"
kelimeler=[Link](" ")
print("cümlenizde ",len(kelimeler),"adet kelime vardır")
cümlenizde 5 adet kelime vardır
37
Bölüm Sonu Örnekleri
1. Harfler adıyla bir liste oluşturup içine ‘a’, ‘e’, ‘i’, ‘o’, ‘i’, ‘u’ elemanları kaydediniz. Bu listede i ve p
harflerinin sayısını ekrana yazdırınız.
2. Liste1, liste2, liste3 ve liste4 adında dört adet liste oluşturup aynı satırda olacak şekilde tanımlayıp,
her bir listeye birer adet eleman girip listeleyiniz.
3. İki adet liste tanımlayarak bu iki listeyi “+” operatörü ile toplama işlemi yaptırılıp, üçüncü bir listeye
atama işlemini yapınız. Son listeyi ekrana yazdırınız.
4. Aşağıdaki listeyi hem küçükten büyüğe hem de büyükten küçüğe doğru sıralanacak şekilde ekrana
listeleyiniz.
liste = [34,1,56,334,23,2,3,19]
5. Aşağıdaki kodları verilen liste örneğinde ekran çıktısını yazınız.
listem= ["Merhaba", "Türkiye", "Nasılsın", "Tebrikler"]
print(listem[-1])
print(listem[-3])
print(listem[-4])
37
6. Aşağıdaki örnekte liste tanımlanmış ve ekran çıktısı verilmiştir. Ekran çıktısının aşağıdaki gibi olması
için boş kalan kısımları tamamlayınız.
liste = [1, 2, 3, 4, 5, 6, 7]
……………………
……………………
……………………
……………………
[2, 3]
[1, 2, 3]
[4, 5, 6, 7]
[1, 2, 3, 4, 5, 6, 7]
7. Aşağıda verilen örnekte boş kalan kısımları doldurunuz.
isimler = ['ali','veli','ayşe']
……………………………………………………..
ad_soy1 = isimler[0] +' '+ soyisimler[0]
……………………………………………………………
ad_soy3 = isimler[2] +' '+ soyisimler[2]
print(ad_soy1)
………………………….
print(ad_soy3)
ali türk
veli izci
ayşe erel
8. liste = ['bir','iki','dört']
print(liste)
['bir', 'iki', 'dört'] şeklinde ekran çıktısı olmaktadır. Ama ['bir', 'iki', 'üç',
'dört', 'beş'] olacak şekilde listeyi güncelleyiniz.
9. Aşağıdaki listede listenin ilk ve son verilerine ulaşmak ve listelemek için gerekli kodları yazınız.
liste=["birinci veri", "ikinci veri", "üçüncü veri ", "dördüncü veri",
"beşinci veri"]
37
1. Aşağıdaki örnekte harfler adında bir liste tanımlanmış ve 6 adet eleman girilmiştir. count metodu
kullanılarak, i ve p harflerinin sayısı ekrana yazdırılmıştır. İ harfi için 2 ve p harfi için 0 değeri liste-
lenmiştir.
harfler = ['a', 'e', 'i', 'o', 'i', 'u']
count = [Link]('i')
print('i harflerinin sayısı:', count)
count = [Link]('p')
print('p harflerinin sayısı:', count)
i harflerinin sayısı: 2
p harflerinin sayısı: 0
2. Aşağıdaki örnekte 4 adet liste tanımlanmıştır. Bu listelere elemanlar atanarak listelenmiştir.
liste1,liste2,liste3,liste4= ['a',100,3.14,'python']
print(liste1)
print(liste2)
print(liste3)
print(liste4)
a
100
3.14
python
3. list1 = ["a", "b" , "c"]
list2 = [1, 2, 3]
list3 = list1 + list2
print(list3)
['a', 'b', 'c', 1, 2, 3]
4. liste = [34,1,56,334,23,2,3,19]
[Link]()
print('küçükten büyüğe doğru',liste)
[Link]()
print('büyükten küçüğe doğru',liste)
küçükten büyüğe doğru [1, 2, 3, 19, 23, 34, 56, 334]
büyükten küçüğe doğru [334, 56, 34, 23, 19, 3, 2, 1]
5. listem= ["Merhaba", "Türkiye", "Nasılsın", "Tebrikler"]
print(listem[-1])
print(listem[-3])
print(listem[-4])
Tebrikler
Türkiye
Merhaba
6. liste = [1, 2, 3, 4, 5, 6, 7]
print(liste[1:3])
print(liste[:3])
print(liste[3:])
print(liste[:])
[2, 3]
[1, 2, 3]
[4, 5, 6, 7]
[1, 2, 3, 4, 5, 6, 7]
7. isimler = ['ali','veli','ayşe']
soyisimler = ['türk','izci','erel']
ad_soy1 = isimler[0] +' '+ soyisimler[0]
ad_soy2 = isimler[1] +' '+ soyisimler[1]
ad_soy3 = isimler[2] +' '+ soyisimler[2]
print(ad_soy1)
print(ad_soy2)
print(ad_soy3)
ali türk
veli izci
ayşe erel
8. liste = ['bir','iki','dört']
liste[2]='üç'
[Link](3,'dört')
[Link](4,'beş')
print(liste)
['bir', 'iki', 'üç', 'dört', 'beş']
9. liste=["birinci veri","ikinci veri","üçüncü veri ","dördüncü veri","beşinci
veri"]
#beş elemanlı listenin ilk verisi
print(liste[0])
#beş elemanlı listenin son verisi
print(liste[4])
birinci veri
beşinci veri