SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAM 2025

MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

SESI
PEMBELAJARAN KANDUNGAN
01 BAB / CHAPTER 1 - SUKATAN MEMBULAT / CIRCULAR MEASURE
1.1 Radian Dan Panjang Lengkok Suatu Bulatan
Radians and Arc Length Of A Circle

02 BAB / CHAPTER 1 - SUKATAN MEMBULAT / CIRCULAR MEASURE

1.2 Luas Sektor Suatu Bulatan

Area Of Sector Of A Circle

03 BAB / CHAPTER 1 - SUKATAN MEMBULAT / CIRCULAR MEASURE

1.3 Luas Tembereng Suatu Bulatan

Area Of Segment Of A Circle

04 BAB / CHAPTER 2 - PEMBEZAAN / DIFFERENTIATION

2.2 Pembezaan Peringkat Pertama (Fungsi Algebra) /
The First Derivative (Algebraic Function)

05 BAB / CHAPTER 2 - PEMBEZAAN / DIFFERENTIATION

2.3 Pembezaan Peringkat Pertama (Fungsi Gubahan)
The First Derivative (Composite Function)
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAM 2025
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

SESI
PEMBELAJARAN KANDUNGAN
06 BAB / CHAPTER 2 - PEMBEZAAN / DIFFERENTIATION
2.2 Pembezaan Peringkat Pertama (Petua Hasil Darab)
The First Derivative (Product Rule)

07 BAB / CHAPTER 2 - PEMBEZAAN / DIFFERENTIATION

2.2 Pembezaan Peringkat Pertama (Petua Hasil Bahagi)
The First Derivative (Quotient Rule)

08 BAB / CHAPTER 3 - PENGAMIRAN / INTEGRATION

3.2 Kamiran Tak Tentu
Indefinite Integral

09 BAB / CHAPTER 3 - PENGAMIRAN / INTEGRATION

3.2 Kamiran Tak Tentu (Persamaan Lengkung) /
Indefinite Integral (Equation Of Curve)

10 BAB / CHAPTER 3 - PENGAMIRAN / INTEGRATION

3.3 Kamiran Tentu
Definite Integral
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAM 2025
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

SESI
PEMBELAJARAN KANDUNGAN
11 BAB / CHAPTER 3 - PENGAMIRAN / INTEGRATION
3.3 Kamiran Tentu (Luas Dan Isipadu)
Definite Integral (Area And Volume)

12 BAB / CHAPTER 5 – TABURAN KEBARANGKALIAN

PROBABILITY DISTRIBUTION
5.2 Taburan Binomial
Binomial Distribution

13 BAB / CHAPTER 5 – TABURAN KEBARANGKALIAN

PROBABILITY DISTRIBUTION
5.3 Taburan Normal
Normal Distribution

14 BAB / CHAPTER 5 – TABURAN KEBARANGKALIAN

PROBABILITY DISTRIBUTION
5.3 Taburan Normal (skor-z)
Normal Distribution (z-score)

15 BAB / CHAPTER 6 – FUNGSI TRIGONOMETRI

TRIGONOMETRIC FUNCTIONS
6.3 Graf Fungsi Sinus, Kosinus Dan Tangen
Graph Of Sine, Cosine And Tangent Functions
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAM 2025
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

SESI
PEMBELAJARAN KANDUNGAN
16 BAB / CHAPTER 6 – FUNGSI TRIGONOMETRI
TRIGONOMETRIC FUNCTIONS
6.4 Menyelesaikan Persamaan Trigonometric Dengan Kaedah Graf
Solving Trigonometric Equations Using Graphical Method

17 BAB / CHAPTER 7 – PENGATURCARAAN LINEAR

LINEAR PROGRAMMING

7.1 Model Pengaturcaraan Linear

Linear Programming Model

18 BAB / CHAPTER 7 – PENGATURCARAAN LINEAR

LINEAR PROGRAMMING
7.2 Menyelesaikan Masalah Yang Melibatkan Pengaturcaraan
Linear Secara Graf
Solving Problems Involving Linear Programming Graphically

19 BAB / CHAPTER 9 – PENYELESAIAN SEGI TIGA

SOLUTION OF TRIANGLES
9.1 Petua Sinus Dan Petua Kosinus
Sine Rule And Cosine Rule

20 BAB / CHAPTER 9 – PENYELESAIAN SEGI TIGA

SOLUTION OF TRIANGLES
9.2 Luas Segi Tiga Dan Kes Berambiguiti Suatu Segi Tiga
Area Of Triangle And Ambiguous Case Of A Triangle
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAM 2025
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

SESI
PEMBELAJARAN KANDUNGAN
21 BAB / CHAPTER 9 – PENYELESAIAN SEGI TIGA
SOLUTION OF TRIANGLES
9.3 Aplikasi Petua Sinus, Petua Kosinus Dan Luas Segi Tiga
Application Of Sine Rule, Cosine Rule And Area Of Triangle

22 BAB / CHAPTER 10 – NOMBOR INDEKS / INDEX NUMBER

10.1 Nombor Indeks
Index Number

23 BAB / CHAPTER 10 – NOMBOR INDEKS / INDEX NUMBER

10.2 Indeks Gubahan
Composite Index

24 BAB / CHAPTER 10 – NOMBOR INDEKS / INDEX NUMBER

10.3 Indeks Gubahan (Penyelesaian Masalah)
Composite Index (Problems Solving)
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL GURU
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

SESI PEMBELAJARAN 1

TINGKATAN 5

BAB 1 SUKATAN MEMBULAT

CIRCULAR MEASURE
01
1.1 Radian dan Panjang Lengkok Suatu Bulatan
Radians and Arc Length of a Circle

Objektif Pembelajaran:
Learning objective:
 Mengaitkan hubungan antara ukuran sudut dalam radian dan darjah.
Relate angle measurement in radian and degree.
 Tentukan
Determine
(i) panjang lengkok,
arc length,
(ii) jejari, dan
radius, and
(iii) sudut yang dicangkum di pusat bulatan
angle subtended at the centre of a circle.

Konsep Penting / Rumus Penting:

Important Concepts / Important Formulae:
1. Definisi radian / Definition of radian
Radian: Radian adalah unit ukuran sudut yang lain. Ia ditakrifkan sebagai sudut yang dicangkum di
pusat bulatan oleh lengkok yang panjangnya sama dengan jejari bulatan.
Radians: A radian is another unit of angular measurement. It's defined as the angle subtended at the
centre of a circle by an arc whose length is equal to the radius of the circle.

Jika panjang lengkok suatu bulatan sama dengan panjang jejari

bulatan tersebut, maka sudut yang terbentuk di pusat bulatan adalah
bernilai 1 radian.
If the arc length of a circle is equal to the radius length of the
circle, then the angle formed at the center of the circle is 1 radian.

1 of 8
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL GURU
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. Radian dinyatakan dalam sebutan π/

Radians are quoted in terms of π
2π radians = 360°
π radians = 180°
3. Pertukaran antara radian dan darjah/
Conversion between radians and degrees
π
×
180

Darjah/degree Radian

180
×
π

4. Panjang lengkok adalah sebahagian daripada lilitan bulatan.

Arc is a part of the circumference of a circle.

5. Rumus panjang lengkok suatu bulatan

Formula of an arc of a circle

𝜃
Panjang lengkok AB = 2𝜋 × 2𝜋j
𝜃
length of minor arc AB = 2𝜋 × 2𝜋r

S = jθ /rθ

(dalam radian/in radians)

2 of 8
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL GURU
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

1. Tukarkan setiap sudut dalam darjah yang berikut kepada radian. Aras 1
Convert each of the following angles in degrees into radians.
Contoh
Example
𝜋
100o = 100o × 1800
= 1.746 rad

1. 45° 10’ 2. 140o

π π
45° 10’ × 140o ×
180 180
= 0.7883 rad 7
= π rad
8

2. Tukarkan setiap sudut dalam radian yang berikut kepada darjah. Aras 1
Convert each of the following angles in radians into degrees.
Contoh
Example
5 5 1800
𝜋 = 9𝜋 ×
9 𝜋
= 100o

11
2. 6
radians
1. 1.917 radian
11 180°
180° ×
1.917 × 6 π
π
= 109.84o = 105.04o

3 of 8
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL GURU
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

3. Cari panjang lengkok, dalam cm, bagi setiap bulatan berikut. [Using π = 3.142] Aras 1
Find the length of the arc, in cm, for each of the following circles. [Using π = 3.142].
Contoh
Example

s s

π
s = 3.5 (1.38) s = 4.7 (55 × 180)
= 4.83 cm = 4.512 cm

1. 2.

s s

s = 13.3 (2.25) π
= 29.93 cm s = 7.2 (85 × 180)
= 10.68 cm

3. 4.

s
π
s = 7 (3.93) s = 8.5 (200 × 180)
= 27.51 cm = 29.67 cm

4 of 8
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL GURU
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

4. Cari nilai bagi jejari, dalam cm dan/atau θ, dalam radian bagi setiap rajah di bawah. [Guna π = 3.142]
Find the value of length of the arc, in cm and/or θ in radians for each of the following diagram.
[Using π = 3.142] Aras 3
Contoh
Example
Rajah menunjukkan sektor AOB bagi sebuah 1. Rajah menunjukkan sebuah bulatan dengan
bulatan dengan pusat O. Diberikan bahawa ∠ AOB = pusat O. Panjang lengkok minor PR adalah 15
40°, cari jejari, j. cm dan sudut sektor besar POR adalah 300°.
The figure shows the sector AOB of a circle with the The diagram shows a circle with centre O. The
center O. Given that ∠AOB = 40°, find the radius, r. length of the minor arc PR is 15 cm and the
angle of the major sector AOB is 3000.

.
Guna π = 3.142, cari
π
o
40 = 40× 180 = 0.6982 rad Use π = 3.142, find
Panjang lengkok AB / Length of the arc AB = jθ (a) nilai θ dalam radian
3.491= j (0.6982) the value of θ in radians,
j = 5 cm (b) jejari bulatan, dalam cm
the radius, in cm, of the circle.

(a) θ = 360o -300o

= 60o
3.142
= 60o × 180
= 1.047 rad

(a) r (1.047) = 15
15
r= 1.047
= 14.33

5 of 8
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL GURU
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Latihan pengukuhan:
Enhancement Exercises:
Assessment:
1.
Rajah menunjukkan suatu sektor OPQ bagi sebuah bulatan berpusat
di O. Diberi bahawa ∠ POQ = 50° dan panjang lengkok PQ ialah
6.98 cm, cari perimeter sektor OPQ. [Guna π = 3.142]
The diagram shows a sector OPQ of a circle with centre O. Given
that ∠POQ = 50° and the length of the arc PQ is 6.98 cm, find the
perimeter of the sector OPQ. [Using π = 3.142]
Aras 2

Penyelesaian / Solution:

π
6.98 = j(50o × 180) Perimeter sektor OPQ / Perimeter of sector OPQ
6.98 = 0.8728j = 2(7.997) + 6.98
6.98
j = 0.8728 = 22.97 cm
= 7.997 cm

2. Rajah di atas menunjukkan dua sektor bagi dua bulatan sepusat, OPQ dan OAB, kedua-duanya
berpusat di O.
Diagram above shows two sectors of two concentric circles, OPQ and OAB , both with centre O.
(a) Aras 2

Guna π = 3.142, hitung

Using 𝜋 = 3.142, Calculate
(a) panjang lengkok PQ
length of arc PQ
(b) sudut θ dalam radian
angle 𝜃 in radians

Penyelesaian / Solution:

π
(a) s = 6 (125 × 180)
= 13.09 cm

(b) 7.8 = 9θ
7.8
θ= 9
= 0.8667 rad

6 of 8
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL GURU
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

3.
Rajah di bawah menunjukkan sebuah bulatan dengan pusat O dan
jejari 8 cm. Cari perimeter, dalam cm, bagi rantau berlorek.
The diagram shows a circle with centre O and radius 8 cm. Find the
perimeter, in cm, of the shaded region.
Aras 3

Penyelesaian / Solution:

180
0.475 rad = 0.475 × 3.142 = 27.21o
1
𝑃𝑄
o 2
sin 27.21 = ( )
8

PQ = 7.316 cm

Perimeter
PQ/ length of minor arc of PQ
= 7.316 + 8 (0.95)
= 14.916 cm

4.
Rajah menunjukkan sektor AOB dengan pusat O. Panjang lengkok
AB adalah 7.5 cm dan perimeter sektor AOB adalah 25 cm. Cari
nilai θ, dalam radian.
Diagram shows a sector AOB with centre O. The length of the arc
AB is 7.5 cm and the perimeter of the sector AOB is 25 cm. Find the
value of θ, in radian.
Aras 3

Penyelesaian/Solution:

OA + OB +
2r = 17.5
r = 8.75 cm

7.5 = 8.75θ
θ = 0.8571 rad

7 of 8
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL GURU
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Penilaian:
Assessment:

1
A Rajah ini menunjukkan suatu sektor bulatan OAB dengan pusat
O. Diberi bahawa panjang lengkuk AB ialah 15.76 cm. Cari
panjang OB. [Guna π = 3.142] [3 markah]
The diagram shows a sector of the circle OAB with centre O.
75o Given that the length of the arc AB is 15.76 cm. Find the length
O B
of OB. [Use  = 3.142] [3 marks]

Penyelesaian / Solution:

π
15.76 = OB(75× 180 )
15.)

OB = 12.04 cm

2
Rajah sebelah menunjukkan dua sektor OAD dan OBC yang
berpusat di O. Diberi bahawa OD = 4 cm, DC = 2 cm dan
AOD = 1.13 radian. Cari perimeter kawasan berlorek. [3 markah]
The diagram shows two sectors OAD and OBC with centre O .
Given that OD = 4 cm , DC = 2 cm and AOD = 1.13 radians .
Find the perimeter of the shaded region. [3 marks]

Penyelesaian / Solution:

8 of 8
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

SESI PEMBELAJARAN 2

TINGKATAN 5

BAB 1 SUKATAN MEMBULAT

CIRCULAR MEASURE
01
Luas Sektor Suatu Bulatan
1.2 Area of Sector of a Circle

Objektif Pembelajaran:
Learning objective:
 Menentukan luas sektor, jejari dan sudut tercangkum di pusat bulatan
Determine the area of sector, radius and angle subtended at the centre of a circle

Konsep Penting / Rumus Penting:

Important Concepts / Important Formulae:
1 1
L= 𝑗 2 𝜃 𝐴 = 𝑟2𝜃
2 2

Kes 2 / Case 2 : Kes 3 / Case 3 :

Kes 4 / Case 4 :
Kes 1 / Case 1 : Mencari jejari apabila
Mencari luas sektor Mencari sudut sektor
Mencari luas sektor diberi luas sektor dan
dengan sudut dalam apabila diberi luas
dengan sudut dalam sudut sektor
radian sektor dan jejari
darjah Find the radius given
Find the area of sector Find the angle of sector
Find the area of sector the area of sector and
given an angle in given the area of sector
given an angle in degree an angle
radians and the radius

Langkah- Langkah :
Step by Step:
1. Tukar sudut ke unit radian jika sudut diberi dalam unit darjah.
Convert the angle to radians first if it is given in degree.
1
2. Cari luas sektor dengan menggunakan formula L= 2 𝑗 2 𝜃, di mana sudut dalam unit radian.
1
Find the area of sector by using formula, 𝐴 = 2 𝑟 2 𝜃 where angle is in radians.
1
3. Guna formula L= 2 𝑗 2 𝜃 dengan menggantikan nilai-nilai yang diberi bagi penyelesaian kes 3 dan
kes 4.
1
Use formula 𝐴 = 2 𝑟 2 𝜃 by substituting the values given for case 3 and case 4.
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

1. Cari luas kawasan yang berlorek, dalam cm2. [ Guna 𝜋 = 3.142 ] Aras 1
Find the area of the shaded region, in cm2. [ Use 𝜋 = 3.142 ]
Contoh Contoh
Example Example

Luas kawasan yang berlorek

Area of shaded region Luas kawasan yang berlorek
1 3.142 Area of shaded region
= (5.7)2 (110° × ) 1
2 180° = (4.2)2 (1.85)
1 2
= (5.7)2 (1.920)
2 = 16.32 cm2
= 31.19 cm2

1. 2.

Luas
1
= (7.4)2 (3.526) of shaded region
2
= 96.54 cm2 1
= (3.5)2 (1.38)
2
= 8.453 cm2

3. 4.

Luas
1 3.142 Luas
(3.5)2 ((360° − 278°) × )
2 180° 1
1 = (5.6)2 (4.015)
= (3.5)2 (1.431) 2
2
= 8.765 cm2 = 62.96 cm2
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. Cari luas bagi sektor major atau sektor minor, dalam cm2. [ Guna 𝜋 = 3.142 ] Aras 2
Find the area of major sector or minor sector, in cm2. [ Use 𝜋 = 3.142 ]
Contoh 1. Rajah di bawah menunjukkan sebuah bulatan
Example yang berpusat O dan berjejari 6 cm. Hitung luas
bagi sektor major, dalam cm2.
Rajah di bawah menunjukkan sebuah bulatan yang [ Guna 𝜋 = 3.142 ]
berpusat O dan berjejari 7.2 cm. Hitung luas bagi Diagram below shows a circle with centre O and
2
sektor minor, dalam cm . [ Guna 𝜋 = 3.142 ] a radius of 6 cm. Calculate the area of major
Diagram below shows a circle with centre O and a sector, in cm2. [ Use 𝜋 = 3.142 ]
radius of 7.2 cm. Calculate the area of minor sector,
in cm2. [ Use 𝜋 = 3.142 ]

Luas kawasan bagi sektor major

Area of major sector
Luas kawasan bagi sektor minor 1
Area of minor sector = (6)2 (4.28)
1 2
= (7.2)2 (1.98) = 77.04 cm2
2
= 51.32 cm2

2. Rajah di bawah menunjukkan sebuah bulatan yang 3. Rajah di bawah menunjukkan sebuah bulatan
berpusat O dan berjejari 2.6 cm. Hitung luas bagi yang berpusat O dan berjejari 3.2 cm. Hitung
sektor minor, dalam cm2. luas bagi sektor major, dalam cm2.
[ Guna 𝜋 = 3.142 ] [ Guna 𝜋 = 3.142 ]
Diagram below shows a circle with centre O and Diagram below shows a circle with centre O and
radius of 2.6 cm. Calculate the area of minor radius of 3.2 cm. Calculate the area of major
sector, in cm2. [ Use 𝜋 = 3.142 ] sector, in cm2. [ Use 𝜋 = 3.142 ]

Luas kawasan bagi sektor minor

Luas kawasan bagi sektor major
Area of minor sector
1 3.142 Area of major sector
= (2.6)2 (95° × ) 1 3.142
2 180° = (3.2)2 ((360° − 95)° × )
1 2 180°
= (2.6)2 (1.658) 1
2 = (3.2)2 (4.626)
= 5.605 cm2 2
= 23.69 cm2
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

3. Mencari jejari, j atau sudut, 𝜃 jika luas kawasan diberi. Aras 2

Find the radius, r or angle, 𝜃 if given the area of region.
 Apabila nilai dua daripada tiga pemboleh ubah itu diketahui, nilai pembolah ubah satu lagi dapat
dicari.
When two of three variable values are given, value of another variable can be found.
Contoh Contoh
Example Example
Rajah di bawah menunjukkan sebuah bulatan
Rajah di bawah menunjukkan sebuah sektor
berpusat O yang mempunyai luas kawasan berlorek
bulatan berpusat O yang mempunyai luas 128 cm2
50.7 cm2, mencangkumi sudut 2.4 radian di
dan berjejari 10 cm. Cari sudut, 𝜃 dalam radian.
berpusat O. Hitung jejari, j bulatan itu.
Diagram below shows a sector of circle with centre
Diagram below shows a circle with centre O which
O, has area 128 cm2 and a radius of 10 cm. Find
has shaded region area of 50.7 cm2, subtended angle
the angle 𝜃, in radians.
2.4 rad at the centre O. Calculate the radius, r of the
circle.

1 1
(10)2 (𝜃) = 128 (𝑟)2 (2.4) = 50.7
2 2
128 × 2 50.7 × 2
𝜃= 𝑗2 =
102 2.4
𝜃 = 2.56 𝑟𝑎𝑑 𝑗 2 = 42.25
𝑗 = √42.25
𝑗 = 6.5 cm
1. Rajah di bawah menunjukkan sebuah sektor 2. Rajah di bawah menunjukkan sebuah bulatan yang
bulatan yang berpusat O dan mempunyai luas 140 berpusat O mempunyai luas kawasan berlorek 147
2
cm . Jejari bulatan ialah 8 cm. Cari sudut, 𝜃 cm2 dan mencangkumi sudut 6 radian di pusat.
dalam radian. Hitung jejari, j bagi bulatan itu.
Diagram below shows a sector of circle with Diagram below shows a circle with centre O has
2
centre O has area 140 cm . The radius is 8 cm. shaded region 147 cm2 and subtended angle of 6
Find the angle 𝜃, in radians. rad at the centre. Calculate the radius, r of the
circle.

1
(𝑟)2 (6) = 147
2

𝜃 = 4.375 𝑟𝑎𝑑
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Latihan Pengukuhan :
Enhancement Exercises :

1. Rajah di bawah menunjukkan sebuah bulatan yang berpusat O dan berjejari 6 cm. Diberi luas sektor
minor ialah 26.12 cm2, tunjukkan bahawa sudut minor ∠POQ ialah 1.451 radians.
Diagram below shows a circle with the centre O and has radius 6 cm. Given the area of the minor
sector POQ is 26.12 cm2. Show that the minor angle ∠POQ is 1.451 rad. Aras 2

Penyelesaian / Solution :

1
(6)2 (𝜃) = 26.12
2
26.12 × 2
𝜃=
62
𝜃 = 1.451 𝑟𝑎𝑑
The minor angle ∠POQ=1.451 rad is shown.
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. Rajah di bawah menunjukkan dua sektor, OPQ dan ORS yang mempunyai pusat yang sama di O.
Diberi OR : OP = 1 : 2, OR = 5 cm dan luas bagi kawasan PQSR ialah 18.75 cm2.
Diagram below shows two sectors with the same centre at O. Given OR : OP = 1 : 2, OR = 5 cm and
the area of the region PQSR is 18.75 cm2. Aras 3

Cari / Find
a) luas dalam cm2, bagi sektor OPQ dalam sebutan 𝜃,
the area, in cm2, of sector OPQ, in terms of 𝜃,
b) luas dalam cm2, bagi sektor ORS dalam sebutan 𝜃,
the area, in cm2, of sector ORS, in terms of 𝜃,
c) nilai bagi 𝜃, dalam radian.
the value of 𝜃, in radians.

𝑂𝑃
Penyelesaian / Solution: :𝑂𝐴 =
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Penilaian ：
Kertas 2 /Paper 2
Assessment:
1. Rajah di bawah menunjukkan sebuah semi bulatan AOBE yang berpusat di O dan berjejari 12.6 cm.
ODC ialah sebuah segi tiga sama kaki dengan 𝑂𝐷 = 𝑂𝐶 = 19.5 cm dan 𝐷𝐶 = 17.84 cm. Diberi
AOBC dan OED adalah garis lurus dengan keadaan ∠EOB = 0.95 radian.
Diagram below shows a semicircle with centre O and a radius of 12.6 cm. ODC is an isosceles triangle
with 𝑂𝐷 = 𝑂𝐶 = 19.5 cm and 𝐷𝐶 = 17.84 cm. Given AOBC and OED are straight lines such that
∠EOB = 0.95 radians.

Cari luas dalam cm2, bagi kawasan berlorek. [ Guna 𝜋 = 3.142 ] [ 6 markah ]
Find the area, in cm2, of the shaded region. [ Use 𝜋 = 3.142 ] [ 6 marks ]

Penyelesaian / Solution:

180° Luas bagi segi tiga ODC

∠𝐸𝑂𝐵 = 0.95 × = 54.42° Area of triangle ODC
3.142
1
= (𝑂𝐶)(𝑂𝐷)(sin ∠𝐸𝑂𝐵)
2
1
= (19.5)(19.5)(sin 54.42°)
2
= 154.63 cm2

Luas bagi sektor EOB

Area of sector EOB
1
= 2 (12.6)2 (0.95)
= 75.41 cm2

Luas bagi kawasan berlorek

Area of shaded region
= 154.63 cm2 - 75.41 cm2
= 79.22 cm2

= 75.411cm2
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

SESI PEMBELAJARAN 3

TINGKATAN 5

BAB 1 SUKATAN MEMBULAT

CIRCULAR MEASURE
01
1.3 Luas Tembereng Suatu Bulatan
Area of Segment of a Circle

Objektif Pembelajaran:
Learning objective:
 Menentukan luas tembereng suatu bulatan
Determine the area of segment of a circle

Konsep Penting / Rumus Penting:

Important Concepts / Important Formulae:
Tembereng
Segment
1 2 1
P Q Luas tembereng suatu bulatan = j   j 2 sin 
2 2
1 1
Area of segment of a circle = r 2  r 2 sin 
2 2

Langkah- Langkah:
Step by Step:
1. Tukar sudut ke unit radian jika sudut diberi dalam unit darjah.
Convert the angle to radians first if it is given in degree.
1
2. Cari luas sektor dengan menggunakan formula L  j 2 , di mana sudut dalam unit radian.
2
1 2
Find the area of sector using the formula, A  r  , where angle is in radians.
2
1
3. Cari luas segi tiga dengan menggunakan formula L  j 2 sin  , di mana sudut adalah dalam unit
2
darjah atau radian.
1
Find the area of triangle using the formula A  r 2 sin  , where angle is in degree or radians.
2
4. Guna formula Luas tembereng suatu bulatan = Luas Sektor – Luas Segi tiga.
Use formula Area of segment of a circle = Area of Sector – Area of Triangle.

1 of 7
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

1. Cari luas tembereng yang berlorek, dalam cm2. [Guna   3.142 ] Aras 2
Find the area of the shaded segment, in cm2. [Use   3.142 ]
Contoh
Example
Rajah di bawah menunjukkan sebuah sektor yang mencangkumi sudut 60° di pusat O dan berjejari 5.8
cm. Cari luas tembereng yang berlorek, dalam cm2.
Diagram below shows a sector with subtended angle 60°and a radius of 5.8 cm at the centre O. Find the
area of shaded segment, in cm2.
P

Q
Luas tembereng yang berlorek
Area of shaded segment
1 3.142 1
= (5.8)2 (60° × ) − (5.8)(5.8)(sin 60°)
2 180° 2
= 17.62 cm2 – 14.57 cm2
= 3.050 cm2

1. Rajah di bawah menunjukkan sebuah sektor dalam bulatan yang mencangkumi sudut 2.4 radian di
pusat O dan berjejari 6.5 cm. Cari luas tembereng yang berlorek, dalam cm2.
Diagram below shows a sector in a circle with subtended angle 2.4 radians at the centre O and has
radius of 6.5 cm at the centre O. Find the area of shaded segment, in cm2.

180°
𝜃 = 2.4 × = 137.49°
3.142
Luas tembereng yang berlorek
Area of shaded region
1 1
= (6.5)2 (2.4) − (6.5)(6.5)(sin 137.49°)
2 2
= 50.7 cm2 – 14.27 cm2

= 36.43 cm2

2 of 7
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. Rajah di bawah menunjukkan sebuah bulatan yang berpusat O dan berjejari 3.5 cm.
Diagram below shows a circle with centre O and has radius of 3.5 cm.

3.5 cm

Cari luas tembereng yang berlorek, dalam cm2.

Find the area of shaded segment, in cm2.

3.142
𝑎𝑛𝑔𝑙𝑒 = (360° − 278°) ×
180°
3.142
= 82° ×
180°
= 1.431 𝑟𝑎𝑑

Luas tembereng berlorek

Area of shaded segment
1 3.142 1
= (3.5)2 ((360° − 278°) × ) − (3.5)(3.5)(sin 82°)
2 180° 2

1 1
= (3.5)2 (1.431) − (3.5)(3.5)(sin 82°)
2 2
= 8.765 cm2 − 6.065 cm2
= 2.700 cm2

3 of 7
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

3. Rajah di bawah menunjukkan sektor OAB bagi sebuah bulatan yang berpusat O dan berjejari 8 cm.
Panjang lengkok AB ialah 12 cm.
Diagram below shows the sector OAB of a circle with centre O and has radius 8 cm. The length of the
arc AB is 12 cm.

[Guna π =3.142]
[Use π =3.142]
Cari / Find
a) luas kawasan sektor AOB,
the area of the sector AOB,
b) luas kawasan berlorek.
the area of the shaded region.

a) Arc AB = 12 cm
s=rθ
12 = 8θ
θ = 1.5 rad
180
θ = 1.5 × 3.142 = 85.93o
1
Area of sector AOB = 2 r2θ
1
= (8)2(1.5)
2

= 48 cm2
1 1
b) Area of shaded region = 2r2θ − 2r2sin θ
1 1
= 2(8)2(1.5) − 2(8)2(sin 85.93o)

= 48 cm2 − 31.92 cm2

= 16.08 cm2

4 of 7
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Latihan Pengukuhan:
Enhancement Exercises:

Kertas 1 / Kertas 2
Paper 1/ Paper 2
Aras 3
1. Rajah di bawah menunjukkkan semibulatan OPRQ berpusat O dengan diameter 14 cm. POR ialah
sebuah sektor berpusat P.
Diagram below shows a semicircle OPRQ with centre O and diameter 14 cm. POR is a sector with
centre P.

Cari / Find
[Guna/ Use π =3.142]

a) OPR , dalam radian,

OPR , in radians,
b) perimeter, dalam cm, kawasan berlorek,
the perimeter, in cm, of the shaded region,
c) luas, dalam cm2 bagi rantau yang berlorek.
the area, in cm2, of the shaded region.

Penyelesaian / Solution:

c) Luas semibulatan
Area of semicirle
1
= 2 (3.142)(7)2
= 76.98 cm2

Luas sektor POR

Area of sector POR
1
= 2(7)2 (1.047)
= 25.65 cm2

Luas kawasan berlorek

Area of shaded region
= 76.98  25.65
= 51.33 cm2

5 of 7
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. Rajah di bawah menunjukkan sektor OBC bagi bulatan dengan pusat O.

Diagram below shows a sector OBC of a circle with centre O. Aras 3

C
O D

Diberi AD = 12.6 cm dan AB = AO = OD = DC = 7 cm.

Given AD = 12.6 cm and AB = AO = OD = DC = 7 cm.
[ Guna/ Use π =3.142]

Cari / Find
( a) panjang lengkok BC, dalam cm,
the length of arc BC, in cm,
( b) luas rantau yang berlorek, dalam cm2.
the area of the shaded region, in cm2.

Penyelesaian / Solution:
o π
123 × 180°
= 2.147 rad
Panjang lengkok BC
Length of arc BC = 14 (2.147)
= 30.06 cm

b) Luas kawasan berlorek

Area of the shaded region
= Area of sector QBC – Area of triangle AOD
1 1
= 2 (14)2 (2.147) – 2 (7) (7) sin 123o
= 210.41 – 20.55
= 189.86 cm2

6 of 7
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Penilaian:
Assessment:

1. Rajah menunjukkan sektor OAB bagi sebuah bulatan berpusat O dengan jejari 10 cm.
The diagram shows a sector OAB of a circle with centre O and radius 10 cm.
O

10 cm

16 cm
A B

Diberi bahawa AB = 16 cm. Cari

Given that AB = 16 cm. Find
[Guna/ Use π =3.142]
a) nilai θ dalam radian, [ 3 markah ]
the value of 𝜃 in radians, [ 3 marks ]
b) perimeter kawasan berlorek, dalam cm, [ 3 markah ]
the perimeter of the shaded region, in cm, [ 3 marks ]
c) luas kawasan berlorek, dalam cm2. [ 4 markah ]
the area of the shaded region, in cm2. [ 4 marks ]

Penyelesaian / Solution:
a) 1 8
θ = sin-1(10)
2
8
θ = 2 sin-1(10)
= 106.26 o
3.142
= 106.26 o× 180°
= 1.855 rad
c) luas kawasan berlorek
the area of the shaded region
b) s = r θ
= Area of sector OAB – Area of triangle OAB
= 10 (1.855)
= 18.55 cm 1 1
= 2 (10)2 (1.855) – 2 (10) (10) sin 106.26o
Perimeter = 16 + 18.55
= 34.55 cm = 92.75 – 48.00
= 44.75 cm2

7 of 7
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

SESI PEMBELAJARAN 4

TINGKATAN 5

BAB 2 PEMBEZAAN
DIFFERENTIATION
01
Pembezaan Peringkat Pertama
2.2
The First Derivative

Objektif Pembelajaran:
Learning objective:
 Menentukan terbitan pertama bagi suatu fungsi algebra.
Determine the first derivative of an algebraic function.
Konsep Penting / Rumus Penting:
Important Concepts / Important Formulae:
dy
1. Terbitan pertama bagi fungsi y  f (x) ditulis sebagai atau f ' ( x ) .
dx
dy
The first derivative of a function y  f (x) is written as or f ' ( x ) .
dx
dy
2. Jika y  a , maka  0 , dengan keadaan a ialah pemalar.
dx
dy
If y  a , then  0 , where a is a constant.
dx
dy
3. Jika y  ax , maka  a , dengan keadaan a ialah pemalar.
dx
dy
If y  ax , then  a , where a is a constant.
dx
dy
4. Jika y  ax n , maka  anx n 1 , dengan keadaan a dan n ialah pemalar.
dx
dy
If y  ax n , then  anx n 1 , where a and n are constants.
dx
5. Terbitan pertama bagi suatu fungsi algebra yang melibatkan penambahan dan penolakan boleh
ditentukan dengan membezakan setiap sebutan secara berasingan.
The first derivative of an algebraic function involving addition and subtraction can be determined
by differentiating each term separately.
d
 f ( x)  g ( x)  d  f ( x)  d g ( x)
dx dx dx

1 of 7
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

1. Bezakan setiap fungsi yang berikut terhadap x. Aras 1

Differentiate each of the following functions with respect to x.
Contoh
Example
3 Tukarkan kepada bentuk
(a) 8x (b) y  5x 4 (c) f ( x)  axn.
x3
d dy Change to the form axn.
(8 x )  8(1) x 11  5(4) x 41 f ( x)  3x 3
dx dx
 8x 0 f ' ( x)  3(3) x 31
 20x 3
8 f ' ( x)  9 x 4
9
f ' ( x)   4
x

1 2. y  3x 6
1.
2

x6 5x3
3. 4. y 
2 x

3 6. f ( x)  7 x
5. f ( x) 
x

2 of 7
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

dy
2. Tentukan nilai atau f ' ( x ) bagi setiap yang berikut apabila nilai x diberi. Aras 2
dx
dy
Determine the value of or f ' ( x ) for each of the following when the value of x is given.
dx
Contoh
1. y  2x 7 , x  1
Example
y  3x 2 , x  5
dy
 3( 2) x 21
dx
 6x

dy
x  5,  6(5)
dx
 30
x3 3x 4
2. f ( x)  , x4 3. f ( x)  , x  1
6 x2

6 1
4. y , x3 5. f ( x)  , x  2
x3 5x 7

3 of 7
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

3. Cari terbitan pertama bagi setiap fungsi yang berikut. Aras 2

Find the first derivative of each of the following functions.
Contoh
1. y  12 x 3  21x 2
Example
(a) y  2 x3  5x 2  6
dy d

dx dx
 
2x3 
d
dx
 
5 x 2  6 
d
dx
31 21
 2(3) x  5(2) x  0
 6 x 2  10 x Beza setiap sebutan
secara berasingan.
Differentiate for each
term separately.

x7 7
2. f ( x)   2x  9 3. f ( x)   4x
8 x2

d  2 3 1
4.
d
6 x  4 5.  4 x   5x  
dx dx  x 9

4 of 7
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

4. Bezakan setiap fungsi yang berikut terhadap x. Aras 3

Differentiate each of the following functions with respect to x.
Contoh
1. y  2 x(4  x 2 )
Example
(7  x)(3 x  7)
(a) y
x
21x  49  3 x 2  7 x
y Ringkaskan
x supaya menjadi
28 x  49  3 x 2 sebutan
y berasingan dan
x
dalam bentuk
y  28  49 x 1  3x axn.
dy Simplify to
 0  49(1) x 11  3(1) x11 become
dx
separate terms
 49 x 2  3
and in the form
49 of axn.
 2 3
x
2. y  (2 x  3)(1  x 3 ) ( x  1) 2
3. y
x

4. y
( x  2)(3 x  1) 5. y  x  x  5x 2 
2x

5 of 7
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Latihan Pengukuhan ：
Enhancement Exercises:

1. Diberi h( x)  mx 3  7 x 2  5 x , cari
Given h( x)  mx 3  7 x 2  5 x , find
(a) h' ( x ) ,
(b) nilai m jika h' ( 2)  1 .
the value of m if h' ( 2)  1 .
Penyelesaian / Solution:

7x2  2 dy 13
2. Diberi y  dan  5h( x) . Cari nilai-nilai x jika h( x)  .
x dx 9
7x  2
2
dy 13
Given y  and  5h( x) . Find the values of x if h( x)  .
x dx 9
Penyelesaian / Solution:

6 of 7
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Penilaian ：
Assessment:
Kertas 1 / Kertas 2
Paper 1/ Paper 2
dp
1. Diberi bahawa m 2 p  108 , cari nilai apabila m  6 .
dm
dp
Given that m 2 p  108 , find the value of when m  6 .
dm
[3 markah/marks]
Penyelesaian / Solution:

2. Diberi f ( x)  x(2 x  3)(3x  2) , cari nilai bagi f ' ( 2) .

Given that f ( x)  x(2 x  3)(3x  2) , find the value of f ' ( 2) .
[3 markah/marks]
Penyelesaian / Solution:

7 of 7
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN LIMA

SESI PEMBELAJARAN 5

TINGKATAN 5

BAB 2 PEMBEZAAN
DIFFERENTIATION
01
2.2 Pembezaan Peringkat Pertama
The First Derivative

Objektif Pembelajaran:
Learning objective :
 Menentukan terbitan pertama fungsi gubahan.
Determine the first derivative of composite function.

Konsep Penting / Rumus Penting:

Important Concepts / Important Formulae:

Fungsi gubahan ialah fungsi yang terbentuk daripada gabungan dua atau lebih fungsi. Jika y  f (u ) dan
u  g ( x) , maka fungsi gubahan ditulis sebagai:
A composite function is a function formed by combining two or more functions. If 𝑦 = 𝑓(𝑢) and 𝑢 = 𝑔(𝑥),
then the composite function is written as:
𝑦 = 𝑓(𝑔(𝑥))

Ini bermaksud y adalah fungsi bagi u, dan u adalah fungsi bagi x.

This means that y is a function of u, and u is a function of x.

1. Ungkapkan y dalam sebutan x. Aras 1

Express y in terms of x.

Contoh
𝑦 = 3𝑢7 dan/and 𝑢 = 3𝑥 + 4. 1. 𝑦 = 2𝑢 + 5 dan/and 𝑢 = 3𝑥 − 1.
Example
Gantikan u dengan 3x+4
y  3u 7 y  2  3x  1  5
Subsitute u with 3x+4 y  6x  2  5
y  3(3x  4) 7

y  6x  3

1 of 8
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN LIMA

2. y  u 5 dan/and u  3 x 2  2 . 3. y 
2
dan/and u  x 2  x .
u3

 Petua Rantai/ The Chain Rule

Konsep Penting / Rumus Penting:

Important Concepts / Important Formulae:

Petua rantai digunakan untuk membezakan fungsi gubahan. Ia menyatakan bahawa jika 𝑦 =
𝑓(𝑢) dan 𝑢 = 𝑔(𝑥), maka terbitan y terhadap x ialah
dy dy du
 
dx du dx
The chain rule is used to differentiate composite functions. It states that if 𝑦 = 𝑓(𝑢) and 𝑢 =
𝑔(𝑥), then the derivative of y with respect to x is:
dy dy du
 
dx du dx

Pembezaan fungsi gubahan y  f (u ) dengan u  g ( x) boleh dilakukan secara terus dengan Kaedah
Mudah.
Differentiation composite function y  f (u ) with u  g ( x) can be done directly by using Easy
Method.
Contoh / Example:
y   3x 2  1
3

 3  3x 2  1 (6 x)
dy 2

dx
dy du
du dx

 18 x  3x 2  1
2

2 of 8
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN LIMA

dy du dy
2. Cari , dan dalam sebutan 𝑥 bagi setiap persamaan yang berikut. Aras 1
du dx dx
Aras 1
dy du dy
Find , and in terms of 𝑥 for each of the following equations.
du dx dx

Contoh
𝑦 = 𝑢3 dan/and u  x 3  3 1. 𝑦 = 𝑢2 dan/and u  x 2  6 x
Example

𝑦 = 𝑢3 u  x3  3
dy du
 3u 2  3x 2
du dx

dy dy du
   3u 2  3 x 2
dx du dx
 3  x 3  3  3 x 2
dy 2

dx
 9 x 2  x 3  3
3

2. y 
1
dan/and u  8x 1 4. y  u dan/and u  x 2
u

3 of 8
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN LIMA

3. Bezakan setiap ungkapan yang berikut terhadap 𝑥 dengan menggunakan Petua Rantai: Aras 1
Differentiate each of the following expressions with respect to 𝑥 by using The Chain Rule.

Contoh
𝑦 = (3𝑥 2 + 5)4 1. y   7 x 2  3
6
Example
Katakan / Let
𝑢 = 3𝑥 2 + 5
𝑦 = 𝑢4
Bezakan y terhadap u
dy Differentiate y with respect to u
 4u 3
du
du
 6x Bezakan u terhadap x
dx Differentiate u with respect to x

dy dy du
   4u 3  6 x Gunakan petua rantai
dx du dx Apply the chain rule

 4  3x 2  5  6 x
dy 3
Gantikan 𝑢 = 3𝑥 2 + 5
dx Substitute 𝑢 = 3𝑥 2 + 5
 24 x  3 x 2  5 
3

1 3. y  2 x3  7
2. y 
2  5x Katakan/ Let
Katakan/ Let

4 of 8
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN LIMA

4. Bezakan setiap ungkapan yang berikut terhadap x dengan Kaedah Mudah. Aras 1
Differentiate each of the following expressions with respect to x by using The Easy Method.
Contoh
𝑦 = (3 − 4𝑥 7 )5 1. y   5 x3  2 x 
6
Example

dy
 5(3  4 x 7 ) 4 (28 x 6 )
dx
 140 x 6 (3  4 x 7 ) 4

2. y   x 2  5 x  1
3
2
3. y 
(5 x  3)3
2

5 of 8
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN LIMA

5. Bezakan setiap ungkapan yang berikut terhadap x dan carikan nilai hasil terbitan apabila nilai 𝑥
diberi. Aras 2
Differentiate each of the following expressions with respect to x and find the value of the derivative
when the value of 𝑥 is given.
Contoh
Example

Diberi f ( x)   3 x  5  , cari f ' (1) .

5

Given f ( x)   3 x  5  , find f ' (1) .

5

1. Diberi y   x3  5 x 2  1 , cari
2 dy
apabila 𝑥 = 2.
dx

Given y   x3  5 x 2  1 , find
2 dy
when 𝑥 = 2.
dx
dy
 2( x 3  5 x 2  1)(3 x 2  10 x)
dx
x=2, dy
 2((2)3  5(2)2  1)(3(2)2  10(2))
dx
 8

6 of 8
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN LIMA

Latihan Pengukuhan ：
Enhancement Exercises:

2 7 dy
1. Diberi bahawa y  u dan u  3x  5 . Cari dalam sebutan x.
3 dx
2 dy
It is given that y  u 7 and u  3x  5 . Find in terms of x.
3 dx

Diberi bahawa y   4 x 2  1 , cari

10 dy dy
2. . Seterusnya, cari nilai-nilai x apabila nilai ialah sifar.
dx dx

Given y   4 x 2  1 , find
10 dy dy
. Hence, find the values of x when the value of is zero.
dx dx
dy
 10(4 x 2  1)9 (8 x)
dx
 80 x(4 x 2  1)9
dy
0
dx
80 x(4 x 2  1)9  0

or

7 of 8
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN LIMA

Penilaian ：
Assessment:

dy
1. Diberi y  2t  t 2 dan x  2t 1 , cari dalam sebutan x. [2 markah]
dx
dy
Given y  2t  t 2 and x  2t 1 , find in terms of x. [2 marks]
dx

2. Satu lengkung ditakrifkan oleh persamaan y   2 x3  5 . Cari kecerunan lengkung itu pada 𝑥 = 1.
2

[4 markah]
A curve is defined by the equation y   2 x3  5 . Find the gradient of the curve at 𝑥 = 1.
2

[4 marks]

Rujukan/ Reference

Kecerunan lengkung dy

Gradient of the curve dx

8 of 8
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

SESI PEMBELAJARAN 6

TINGKATAN 5

BAB 2 PEMBEZAAN
DIFFERENTIATION
01
2.2 Pembezaan Peringkat Pertama
The First Derivative

Objektif Pembelajaran:
Learning objective:
 Menentukan terbitan pertama bagi suatu fungsi yang melibatkan hasil darab
ungkapan algebra.
Determine the first derivative of a function involving product of algebraic
expressions.
Konsep Penting / Rumus Penting:
Important Concepts / Important Formulae:
dy dv du
Jika y  uv , dengan keadaan u  f (x ) dan v  g (x ) , maka u v .
dx dx dx
dy dv du
If y  uv , where u  f (x ) and v  g (x ) , then u v .
dx dx dx

1. Bezakan setiap yang berikut dengan menggunakan petua hasil darab. Aras 1
Differentiate each of the following by using the product rule.
Contoh
Example 1. y  2 x 3 ( x 2  9)

y  x 2 ( x 3  4)
u  x2 v  x3  4
du dv
 2x  3x 2
dx dx
dy dv du
u v
dx dx dx
dy
 x 2 (3 x 2 )  ( x 3  4)(2 x)
dx
 3x 4  2 x 4  8 x
 5x 4  8x

1 of 6
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. y  (3 x  1)( x  7) 3. y  ( x 2  2 x)(4 x 2  9)

4. y  (2 x  1)( x 2  4 x  1) 5. y  ( x  1)( x 2  2 x  15)

dy
2. Cari nilai bagi setiap fungsi yang berikut. Aras 2
dx
dy
Find the value of for each of the following functions.
dx
Contoh
Example 1. y  (3 x 2  2)( x 2  6 x  5) , x  2

y  ( x 2  1)( x 3  2 x) , x  2
u  x2  1 v  x3  2x
du dv
 2x  3x 2  2
dx dx
dy
 ( x 2  1)(3x 2  2)  ( x 3  2 x)(2 x)
dx
 3x 4  2 x 2  3x 2  2  2 x 4  4 x 2
 5 x 4  3x 2  2
dy
x 2,  5(2) 4  3(2) 2  2
dx
 66

2 of 6
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. y  (7  4 x 3 )(2  x 2 ) , x  1 3. y  x 4 (128  x 2 ) , x  1

3. Bezakan setiap fungsi yang berikut terhadap x. Aras 3

Differentiate each of the following function with respect to x.
Contoh
Example 1. y  x 3 (5  2 x) 2

y  ( x  3) 2 (3  x 2 ) 3
u  ( x  3) 2 v  (3  x 2 ) 3
du dv
 2( x  3)(1)  3(3  x 2 ) 2 (2 x)
dx dx
 2( x  3)  6 x(3  x 2 ) 2
dy dv du
u v
dx dx dx
dy
 ( x  3) 2 (6 x)(3  x 2 ) 2  (3  x 2 ) 3 (2)( x  3)
dx

 2( x  3)(3  x 2 ) 2 ( x  3)(3x)  (3  x 2 ) 
Ambil faktor yang sama.
Take the same factor.

 2( x  3)(3  x 2 ) 2 (3x 2  9 x  3  x 2 )
 2( x  3)(3  x 2 ) 2 (4 x 2  9 x  3)

3 of 6
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. y  5( x  3) 2 (2  3 x) 3 3. y  4 x 2 2 x  1

4 of 6
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Latihan Pengukuhan ：
Enhancement Exercises:

1. Jika f ( x)  7 x 4 (8  2 x) 3 , cari f ' ( x ) .

If f ( x)  7 x 4 (8  2 x) 3 , find f ' ( x ) .
Penyelesaian / Solution:

2. Diberi kecerunan tangen kepada lengkung y  mx ( x 2  3) 3 pada x  1 ialah 5. Cari nilai m.

Given the gradient of the tangent to the curve y  mx ( x 2  3) 3 at x  1 is 5. Find the value of m.
Penyelesaian / Solution:

5 of 6
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5
Penilaian ：
Assessment:
Kertas 1 / Kertas 2
Paper 1 / Paper 2
1. Bezakan (3  2 x) 2 (4 x  1) 3 terhadap x.
Differentiate (3  2 x) 2 (4 x  1) 3 with respect to x.
[4 markah/marks]
Penyelesaian / Solution:

2. Diberi lengkung y  px(5  x) 4 mempunyai kecerunan tangen  15 pada x  2 , dengan keadaan p ialah
pemalar. Cari nilai p.
Given the curve y  px(5  x) 4 has a gradient of the tangent  15 at x  2 , where p is a constant. Find
the value of p.
[5 markah/marks]
Penyelesaian / Solution:

6 of 6
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

SESI PEMBELAJARAN 7

TINGKATAN 5

BAB 2 PEMBEZAAN
DIFFERENTIATION
01
2.2 Pembezaan Peringkat Pertama
The First Derivative

Objektif Pembelajaran:
Learning objective:
 Menentukan terbitan pertama bagi suatu fungsi yang melibatkan hasil bahagi ungkapan algebra.
Determine the first derivative of a function involving quotient of algebraic expressions.

Konsep Penting / Rumus Penting:

Important Concepts / Important Formulae:
du dv
v u
u dy
1. Jika y  , dengan keadaan u  f (x ) dan v  g (x ) , maka  dx 2 dx .
v dx v
du dv
v u
u dy
If y  , where u  f (x ) and v  g (x ) , then  dx 2 dx .
v dx v

1 of 7
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

1. Bezakan setiap yang berikut dengan menggunakan petua hasil bahagi. Aras 1
Differentiate each of the following by using the quotient rule.
Contoh
x 2 x3
Example y y
4  x2 1. x2  9

ux v  4  x2 v  x2  9
du dv
1  2 x
dx dx
dy (4  x 2 )(1)  ( x)(2 x)

dx (4  x 2 ) 2
4  x2  2 x2

(4  x 2 ) 2
4  x2

(4  x 2 ) 2

2x  3 1 2x
2. y 3. y 
x2 1 x 1
v  x 1
v  x 1 2

2 of 7
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

dy
2. Cari nilai bagi setiap fungsi yang berikut. Aras 2
dx
dy
Find the value of for each of the following functions.
dx
Contoh
(1  x )(1  x )
Example 1. y  , x  2
( x  3)( x  3)
2x  3
y , x 1
x3  2
u  2x  3 v  x3  2 x  2
du dv
2  3x 2
dx dx
dy ( x  2)(2)  (2 x  3)(3x 2 )
3

dx ( x3  2) 2
2 x3  4  6 x3  9 x 2

( x3  2) 2
4 x3  9 x 2  4

( x3  2)2
x  1, dy 4(1)3  9(1) 2  4

dx ((1)3  2) 2
1

2 x 2  x2
2. y  , x  1 3. y  , x2
x3  5 2 x

x  1

x  2,

3 of 7
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

3. Bezakan setiap fungsi yang berikut terhadap x. Aras 3

Differentiate each of the following function with respect to x.
Contoh
x
Example 1. y
x 1
2

( x  3) 2
y
2 x2
u  ( x  3) 2 v  2x2
du dv
 2( x  3)(1)  4x
dx dx
 2( x  3)

dy (2 x 2 )(2( x  3))  ( x  3) 2 (4 x)

 2 x2 
2
dx
4 x( x  3)[ x  ( x  3)]

4 x4
3( x  3)

x3

x2  5  2 x  1
2
2. y  3. y
x 2  3x x2  4
v  x2  4
dv
 2x
dx

4 of 7
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Latihan Pengukuhan ：
Enhancement Exercises:

t2
1. Bezakan terhadap t.
4t 2  5
t2
Differentiate 2 with respect to x.
4t  5

v  4t 2  5
dv
 8t
dx

dy (4t 2  5)(1)  (t  2)(8t )


dt (4t 2  5) 2
4t 2  5  8t 2  16t

(4t 2  5) 2
4t 2  16t  5

(4t 2  5) 2

6  3x
2. Cari kecerunan tangen kepada lengkung y  pada titik (-1, 7).
x2
6  3x
Find the gradient of the tangent for the curve y  at point (-1, 7).
x2
u  6  3x
du
 3
dx

x  1,

5 of 7
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Penilaian ：
Assessment:
Kertas 1 / Kertas 2
Paper 1/ Paper 2
2x  3
1. Bezakan y  terhadap x. [4 markah]
x 1
2x  3
Differentiate y  with respect to x. [4 marks]
x 1
v  x 1
dv
1
dx

6 of 7
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

x2  1
2. Sebuah lengkung ditakrifkan oleh persamaan y  .
x2
x2  1
A curve is defined by the equation y 
x2 .
a) Cari kecerunan lengkung pada x =1,
Find the gradient of the curve at x =1,
b) Tentukan persamaan tangen kepada lengkung pada titik x =1.
Determine the equation of the tangent to the curve at the point where x = 1.
[5 markah/marks]

7 of 7
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

SESI PEMBELAJARAN 8

TINGKATAN 5

BAB 3 PENGAMIRAN
INTEGRATION
01
KAMIRAN TAK TENTU
3.2
INDEFINITE INTEGRAL

Objektif Pembelajaran:
Learning objective:
 Menentukan kamiran tak tentu bagi fungsi algebra.
Determine indefinite integral for algebraic functions.
 Menentukan kamiran tak tentu bagi fungsi berbentuk (ax  b) n eengan keaeaan a ean b ialah
pemalar n integer ean n  1 .
Determine indefinite integral for functions in the form of (ax  b) n where a and b are constants, n
is an integer and n  1 .

Konsep Penting / Rumus Penting:

Important Concepts / Important Formulae:
1. Teknik asas pengamiran:
Basic techniques of integration:
(a b c ean n aealah pemalar ean n  1 / a, b, c and n are constants and n  1 )
(a)  a dx  ax  c
x n 1
(b)  x dx  c
n

n 1
a n 1
(c)  ax n dx  x c
n 1
(e)  [ f ( x)  g ( x)] dx   f ( x) dx   g ( x) dx  c
(ax  b) n 1
(e)  (ax  b) dx 
n
c
a (n  1)

dy
2. Jika y  f ( x) ean
dx
 f '( x ) maka  f '( x) dx  f ( x)  c
dy
If y  f ( x) and
dx
 f '( x ) , then  f '( x) dx  f ( x)  c .
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

1. Cari kamiran tak tentu bagi setiap yang berikut. Aras 1

Find the indefinite integral for each of the following.
Contoh
Example
1.  5 dx
3 3 3  5 dx  5x  c
 8 dx  8 x  c  4x 3
dx  
4
x dx

3 x 31
 c
4(3  1)
3
 c
8x2

x   dx
5
2. dx 3.

x
6 1
  2x
4. dx 5. dx
3
5
x
x
6
dx  c 1 x 3
5  2 x3
dx   2 dx

1
  5 c x 2
5x  c
2(2)
1
 2 c
4x
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. Cari kamiran tak tentu bagi setiap yang berikut. Aras 2

Find the indefinite integral for each of the following.

Contoh
 x2 3 
Example 1.   3  x3  dx
2 x 21 3x11
 (2 x  3x  5) dx    5x  c
2

2 1 11
2 3
 x3  x 2  5 x  c
3 2

3 10  (2  x 2 )(2  x 2 )
2.  x  5  x5  dx 3.  x3
dx

 10 
x  5  5  dx   5 x  10 x dx
3 3 2

 x 
5 x 4 10 x 1
  c
4 1
5 10
 x4   c
4 x

2 x2  x  6 x 2  16
4.  dx 5.  dx
x2 4 x
x 2  16 ( x  4)( x  4)
2x2  x  6 (2 x  3)( x  2)  4  x dx   ( x  4) dx
 x  2 dx   x  2 dx
  ( x  4) dx
  (2 x  3) dx
x2
2x 2   4x  c
  3x  c 2
2
 x 2  3x  c
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

3. Cari kamiran tak tentu bagi setiap yang berikut. Aras 2

Find the indefinite integral for each of the following.
Contoh Contoh
Example Example
6(3x  2)7 1 7 7
 6(3x  2) dx  (3)(7  1)  c
7
 8(5  6 x) 4
dx 
8  (5  6 x) 4 dx

(3x  2)8 7 (5  6 x) 41

 c   c
4 8 (6)(4  1)
7
 c
144(5  6 x)3

 ( x  2)  (4 x  3)
5 7
1. dx 2. dx

 7(1  9 x) 2
6

 (1  3x)
3. dx 4. dx
3

2
 (1  3x) 3
dx   2(1  3x) 3 dx

2(1  3x) 2
 c
(3)(2)
1
 c
3(1  3x) 2
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

5  2 
2
5.  4(1  2 x)6 dx 6.    dx
 2x  3 

7.  4 x  7 dx 8. 
3
dx
1 2x
1

 4 x  7 dx   (4 x  7) 2 dx 3 
1

3  1 2x
dx  3 (1  2 x) 2 dx
(4 x  7)
2
 c 1
3 3(1  2 x) 2
4   c
2 1
2  
(4 x  7)3 2
 c
6  3 1  2 x  c
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Latihan Pengukuhan ：
Enhancement Exercises:

1. Cari kamiran tak tentu bagi setiap yang berikut.

Find the indefinite integral for each of the following.
(a)  5 x 2 dx 1
(b)  3x 4
dx
Penyelesaian / Solution:
Penyelesaian / Solution:

(c)
2 x3  x
 x3 dx
(d)  (1  v)(1  v) dv
Penyelesaian / Solution:
Penyelesaian / Solution:

2
 4(5  x)
2

 (2 z  3)
(e) dx (f) dz
2
Penyelesaian / Solution:
Penyelesaian / Solution:
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Penilaian ：
Assessment:
Kertas 1 / Kertas 2
Paper 1/ Paper 2
1. Diberi bahawa  (5 x3  2) dx  kx 4  2 x  c , dengan keadaan k dan c adalah pemalar.
Given that  (5 x3  2) dx  kx 4  2 x  c , where k and c are constants.
Cari / Find
(a) nilai k,
the value of k,
(b) nilai c jika  (5 x3  2) dx  30 apabila x = 2.
the value of c if  (5 x3  2) dx  30 when x = 2. [3 markah / marks]
Penyelesaian / Solution:

2. Cari setiap kamiran tak tentu yang berikut.

Find the indefinite integral for each of the following.
(a)  x(2 x  3) 2 dx
(b)  u(u  1)(u  1) du [4 marks / markah]
Penyelesaian / Solution:

u4 u2
  c
4 2
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

SESI PEMBELAJARAN 9

TINGKATAN 5

BAB 3 PENGAMIRAN
INTEGRATION
01
KAMIRAN TAK TENTU
3.2
INDEFINITE INTEGRAL

Objektif Pembelajaran:
Learning objective:
• Menentukan persamaan lengkung daripada fungsi kecerunan.
Determine the equation of curve from its gradient function.

Konsep Penting / Rumus Penting:

Important Concepts / Important Formulae:

dy
1. Jika fungsi kecerunan suatu lengkung ialah = f '( x) , maka persamaan lengkung y boleh ditentukan
dx
dengan pengamiran.
dy
If gradient function of a curve is = f '( x) , then the equation of the curve y can be determined by
dx
integration.
Beza / Differentiate

dy
y = 3x 2 + 5 x + c = 6x + 5
dx

Kamir / Integrate
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

1. Selesaikan masalah berikut. Aras 3

Solve the following problems.
Contoh
1. Fungsi kecerunan suatu lengkung ialah (x – 3).
Example Diberi bahawa P(2, 1) terletak pada lengkung
Diberi bahawa fungsi kecerunan bagi suatu lengkung itu.
ialah 6 x( x − 1) . Cari persamaan lengkung itu jika The gradient function of a curve is (x – 3). Given
lengkung itu melalui titik (1, –5). that P(2, 1) lies on the curve.
Given the gradient function of a curve is 6 x( x − 1) . Cari / Find
Find the equation of the curve if the curve passes (a) kecerunan tangen pada titik P,
through the point (1, –5). the gradient of tangent at point P,
Penyelesaian / Solution: (b) persamaan lengkung itu.
the equation of the curve.
y =  6 x 2 − 6 x dx
Gantikan x = 2
6 x 2+1 6 x1+1
= − +c Substitute x = 2
2 +1 1+1 dy
y = 2 x3 − 3x 2 + c = 2−3
dx
Gantikan (1, –5) dalam y = −1
Substitute (1, –5) into y
y =  ( x − 3) dx
−5 = 2(1)3 − 3(1) 2 + c
c = −5 − 2 + 3 x2
y= − 3x + c
c = −4 2
Gantikan (2, 1) dalam y
Persamaan lengkung ialah y = 2 x3 − 3x2 − 4 . Substitute (2, 1) into y
The equation is y = 2 x3 − 3x2 − 4 . 22
1 = − 3(2) + c
2
c=5
1
y = x 2 − 3x + 5
2
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. Fungsi kecerunan suatu lengkung pada mana- 3. Kecerunan pada titik P(1, 2) bagi lengkung
mana titik P(x, y) ialah kx + 3, dengan keadaan k dengan fungsi kecerunan 9 x 2 + bx + 2 ialah 1.
ialah pemalar. Diberi bahawa lengkung itu The gradient at point P(1, 2) of the curve with
melalui titik-titik (0, 8) dan (1, 15), cari nilai k. gradient function 9 x 2 + bx + 2 is 1.
The gradient function of a curve at any point (a) Cari nilai b.
P(x, y) is kx + 3, where k is a constant. Given Find the value of b.
that the curve passes through the points (0, 8) (b) Seterusnya, cari persamaan lengkung
and (1, 15), find the value of k. tersebut.
Hence, find the equation of the curve.

dy
Gantikan x = 1 dan =1
dx
dy
Substitute x = 1 and =1
dx
9(1)2 + b(1) + 2 = 1
b = −10
y =  (9 x − 10 x + 2 )dx
2

9 x3 10 x 2
y= − + 2x + c
3 2
y = 3x3 − 5 x 2 + 2 x + c
Gantikan (1, 2) dalam y
Substitute (1, 2) into y
2 = 3(1)3 − 5(1) 2 + 2(1) + c
c=2
y = 3x3 − 5 x 2 + 2 x + 2
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Latihan Pengukuhan ：
Enhancement Exercises:

1. Cari kamiran tak tentu bagi setiap yang berikut.

Find the indefinite integral for each of the following.
(a) Cari persamaan lengkung yang fungsi kecerunannya ialah 3x + 2 dan melalui asalan.
Find the equation of the curve with gradient function 3x + 2 and passes through the origin.
Jawapan / Answer:
Persamaan lengkung ialah
Gantikan (0, 0) dalam y
3
Substitute (0, 0) into y y = x2 + 2x
2
3 2 The equation of the curve is
0 = (0) + 2(0) + c
2
3
c=0 y = x2 + 2x
2

15
(b) Suatu lengkung mempunyai fungsi kecerunan . Jika lengkung itu melalui titik (1, 2),
(5 x − 3)2
cari persamaan lengkung itu.
15
A curve has the gradient function of . If the curve passes through the point (1, 2), find
(5 x − 3)2
the equation of the curve.
Jawapan / Answer:
Gantikan (1, 2) dalam y Persamaan lengkung ialah
Substitute (1, 2) into y 3 7
y=− +
3 5x − 3 2
2=− +c
5(1) − 3 The equation of the curve is
3 3 7
c = 2+ y=− +
2 5x − 3 2
7
c=
2
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

a
(c) Diberi bahawa fungsi kecerunan suatu lengkung ialah dan mempunyai kecerunan
(5 x + 2) 3
5  3
− pada  2,  .
12  2
a 5  3
Given that the gradient function of a curve is and has a gradient of − at  2,  .
(5 x + 2) 3
12  2
(a) Cari nilai a.
Find the value of a.
(b) Cari persamaan lengkung itu.
Find the equation of the curve.
Jawapan / Answer:
dy 5
Gantikan x = 2 dan =− :
dx 12
dy 5
Substitute x = 2 and =− :
dx 12
a 5
=−
(5(2) + 2)3 12
a = −720
−720  3
y= dx Gantikan  2,  dalam y
(5 x + 2)3  2
 3 Persamaan lengkung ialah
Substitute  2,  into y
y =  −720(5 x + 2) −3 dx  2 72
3 72 y= +1
−720(5 x + 2) −3+1 = +c (5 x + 2) 2
y= +c 2 (5(2) + 2) 2
(−3 + 1)(5) The equation of the curve is
3 1
72 c= − 72
y= +c 2 2 y= +1
(5 x + 2) 2 (5 x + 2) 2
c =1
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Penilaian ：
Assessment:

Kertas 1 / Kertas 2
Paper 1/ Paper 2
dy
1. Diberi = 3x 2 − 4 x + 3 dan y = 5 apabila x = 1. Cari nilai y apabila x = 0.
dx
dy
Given = 3x 2 − 4 x + 3 and y = 5 when x = 1. Find the value of y when x = 0.
dx
[4 markah / marks]
Penyelesaian / Solution:
Gantikan x = 1 dan y = 5
y =  (3x 2 − 4 x + 3) dx Gantikan x = 0 dalam y
Substitute x = 1 and y = 5
3
3x 4 x 2 Substitute x = 0 into y
y= − + 3x + c 5 = 13 − 2(1) 2 + 3(1) + c
3 2 y = 03 − 2(0)2 + 3(0) + 3
c=3
y = x 3 − 2 x 2 + 3x + c y =3
y = x3 − 2 x 2 + 3x + 3

2. Rajah di bawah menunjukkan lengkung y = f ( x) . Garis lurus y = 4 ialah tangen kepada lengkung itu.
The diagram shows a curve y = f ( x) . The straight line y = 4 is a tangent to the curve.
y

y=4

x
O

Diberi f '( x) = −2 x + 2 , cari persamaan lengkung itu.

Given f '( x) = −2 x + 2 , find the equation of the curve.
[4 markah / marks]
Penyelesaian / Solution:
f (1) = 4
f '( x) = 0 f ( x) =  (−2 x + 2) dx
−1 + 2(1) + c = 4
2

−2 x + 2 = 0 −2 x
2
f ( x) = + 2x + c c=3
x =1 2 f ( x) = − x 2 + 2 x + 3
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

SESI PEMBELAJARAN 10

TINGKATAN 5

BAB 3 PENGAMIRAN
INTEGRATION
01
KAMIRAN TENTU
3.3
DEFINITE INTEGRAL

Objektif Pembelajaran:
Learning objective:
• Menentukan nilai kamiran tentu bagi fungsi algebra.
Determine the value of definite integral for algebraic functions.

Konsep Penting / Rumus Penting:

Important Concepts / Important Formulae:
b
1. Jika  f ( x) dx = F ( x) + c , maka  F ( x) dx = F (b) − F (a) .
a
b
Let  f ( x) dx = F ( x) + c , then  F ( x) dx = F (b) − F (a) .
a
2. Hukum asas kamiran tentu:
Basic laws of definite integral:
a
(a)  f ( x) dx = 0
a
b b
(b)  kf ( x) dx = k  f ( x) dx , dengan keadaan k ialah pemalar.
a a
b b
 kf ( x) dx = k  f ( x) dx , such that k is a constant.
a a
b a
(c)  f ( x) dx = − f ( x) dx
a b
c b c
(d)  f ( x) dx =  f ( x) dx +  f ( x) dx , dengan keadaan a  b  c .
a a b
c b c
 f ( x) dx =  f ( x) dx +  f ( x) dx , such that a  b  c .
a a b
b b b
(e)  [ f ( x)  g ( x)] dx =  f ( x) dx   g ( x) dx
a a a
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

1. Cari nilai kamiran-kamiran tentu yang berikut.

Find the values of the following definite integrals.
Contoh Contoh
Example Example
3
 2 x2  1 3 1
−1 (3t + 1) −1 3(3t + 1) dt
−2
3
dt =
1 (2 x + 5) dx =  2 + 5x
 1
2

=  x + 5 x 
2 3  3(3t + 1) −1 
= 
 (3)(−1)  −1
1

= 3 + 5(3)  − 12 + 5(1) 

2
1
 1 
= 18 = −
 3t + 1  −1
 1   1 
= −  − − 
 3(1) + 1   3(−1) + 1 
3
=−
4

4
 2
 x3 dx = 3
1.
2 2. 1  x3 
 
dx =

 2
3 3
1  3
x 
 dx = 2 x −3 dx
1

3
 x −3+1 
= 2 
 −3 + 1 1
3
 1 
= 2 − 2 
 2 x 1
 1  1 
= − 2 −  − 2 
 3  1 
8
=
9
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

3 3

2
x(2 x + 1) dx =
3. 
1 2x2
dx = 4.
0

3 3


2 3
2
3 2
dx =  x −2 dx 
0
x(2 x + 1) dx =  (2 x 2 + x) dx
0
1 2x 2 1 3
3  2 x3 x 2 
3 x −3 = + 
=  3 2 0
2  −3  2
 2(3)3 32   2(0)3 02 
3 1  1  = + − + 
= − −−   3 2  3 2
2  3(2)  3(1)3  
3
45
3 =
= 2
4

3
10

5
(3x − 2)4 dx =
5.
1
6. 
4 ( x − 3)2
dx =

3
3  (3x − 2)5  10
1
5 5
− =
 dx =  10( x − 3) −2 dx
4
(3 x 2) dx  5(3) 
 1 4 ( x − 3) 2 4

 (3(3) − 2)5 (3(1) − 2)5  10( x − 3)−1 

5
= −  =
15 15 
   −1(1)  4
16807 1  10   10 
= − = − − −
15 15  5 − 3   4 − 3 
5602
= =5
5

1
24
 16(2 + 4 x)
3
dx =

3
7. 8. dx =
0 2 (3x − 5)3
1
1 16(2 + 4 x) 4  24
0 + =
3 3 3
16(2 4 x ) dx  4(4) 
 0 
2 (3x − 5) 3
dx =  24(3x − 5)−3 dx
2

= (2 + 4(1)) 4  − (2 + 4(0)) 4   24(3x − 5) −2 

3

= 
= 1296 − 16  −2(3)  2
= 1280  6   6 
= − 2
− − 2
 (3(3) − 5)   (3(2) − 5) 
45
=
8
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

3 3
2. Diberi bahawa 1
f ( x) dx = 4 dan 1
g ( x) dx = 6 , cari nilai bagi kamiran-kamiran tentu berikut.
3 3
Given that  1
f ( x) dx = 4 and 1
g ( x) dx = 6 , find the values of the following definite integrals.

Contoh Contoh
Example Example
1 3
 1  1 3
 f ( x) dx = −  f ( x) dx 3 3
3 1 1  2 g ( x ) +
2
f ( x )  dx = 2 1 g ( x ) dx +
2 1
f ( x) dx
= −4
1
= 2(6) + (4)
2
= 14

3 3
1. 1
5 g ( x) dx = 2.  [ f ( x) − 4] dx
1

3 3 3
 [ f ( x) − 4] dx = 
1 1
f ( x) dx −  4 dx
1

= 4 − 4  x 1
3

= 4 − 4[3 − 1]
= −4

3
3 
 [3 f ( x) − 2 g ( x)] dx =
3
3.
1 4. 1  2 f ( x) + 2 g ( x) − 1 dx =

3
3 
 
1 2

f ( x) + 2 g ( x) − 1 dx

3 3 3 3
=  f ( x) dx + 2 g ( x) dx −  1 dx
2 1 1 1

3
= (4) + 2(6) −  x 1
3

2
= 18 − [3 − 1]
= 16
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Latihan Pengukuhan ：
Enhancement Exercises:

1. Kirakan nilai-nilai kamiran tentu berikut:

Evaluate the values of the following definite integrals:
3 2
(a) 0
(2 x + 5) dx (b) −2
( x 2 + 4 x − 3) dx
Penyelesaian / Solution: Penyelesaian / Solution:
3 2
 2x  
1+1
3 ( x 2 + 4 x − 3) dx
0 (2 x + 5) dx =  1 + 1 + 5x  −2
2
0
 x 2+1 4 x1+1 
3 = + − 3x 
=  x 2 + 5 x 
0  2 +1 1+1  −2
= 3 + 5(3)  − 02 + 5(0) 
2
 x3 
2

=  + 2 x 2 − 3x 
= 24 3  −2
 23 
=  + 2(2) 2 − 3(2) 
3 
 (−2)3 
− + 2(−2)2 − 3(−2) 
 3 
14 34
= −
3 3
20
=−
3

2
 2v 4 − 1 
(c)  
1
2  dv
(d) 1
( x + 2)( x − 2) dx
−1
 v  Penyelesaian / Solution:
Penyelesaian / Solution: 2

1  2v − 1 
4 1
( x + 2)( x − 2) dx
−1  v2  dv 2
=  ( x 2 − 4) dx
1
1
=  2v − v 2 −2
dv  x 2+1 
2
−1
= − 4x
 2v 2+1 v −2+1 
1
 2 +1 1
= − 
 2 + 1 −2 + 1  −1  23  13 
=  − 4(2)  −  − 4(1) 
 2(1)3 1   2(−1)3 1  3  3 
= + − +  16  11 
 3 1   3 −1 = − −− 
3  3
5  5
= −−  5
3  3 =−
3
10
=
3
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

4
1

1
(2 − x)3 dx
(e)
1
(f) −1 (2 − t )3
dt
Penyelesaian / Solution:
4
Penyelesaian / Solution:
1
(2 − x)3 dx 1 1
−1 (2 − t )3 dt
4
 (2 − x)3+1 
=  1
 (3 + 1)(−1) 1 =  (2 − t ) −3 dt
−1

 (2 − 4)   (2 − 1) 
4 4
 (2 − t ) −3+1 
1
= −  = 
 −4   −4   (−3 + 1)(−1)  −1
 1  1   1 
= −4 −  −  = −
 4 2 2
 2(2 − 1)   2(2 − ( −1)) 
15 1 1
=− = −
4 2 18
4
=
9
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

5 5
2. Diberi bahawa 0
f ( x) dx = 6 dan 0
g ( x) dx = 5 , cari nilai-nilai bagi setiap yang berikut:
5 5
Given that 0
f ( x) dx = 6 and 0
g ( x) dx = 5 , find the values of each of the following:

  f ( x) − g ( x) dx +   f ( x) − g ( x) dx
0 3 5
(a) 5
g ( x) dx (b)
0 3
Penyelesaian / Solution: Penyelesaian / Solution:

  f ( x) − g ( x) dx +   f ( x) − g ( x) dx
3 5

0 3

=   f ( x) − g ( x)  dx
5

0
5 5
=  f ( x) dx −  g ( x) dx
0 0

= 6−5
=1

 
  4 f ( x) − 2 x dx
5
5 1
(c) 0 3g ( x) − 2 f ( x) dx (d)
0
Penyelesaian / Solution:
Penyelesaian / Solution:
  4 f ( x) − 2 x dx
5
5 1 
0 3g ( x) − 2 f ( x)  dx
0
5 5
= 4 f ( x) dx −  2 x dx
0 0
5 1 5
= 3 g ( x) dx −  f ( x) dx 5
0 2 0  2x 1+1
= 4(6) −  
1
= 3(5) − (6)  1 + 1 0
2 = 24 − 52 − 02 
= 12
= −1
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Penilaian ：
Assessment:
Kertas 1 / Kertas 2
Paper 1/ Paper 2
5
1. Diberi bahawa  p
(2 x − 3) dx = 6 , dengan keadaan p < 5, cari nilai-nilai yang mungkin bagi p.
5
Given that  p
(2 x − 3) dx = 6 , where p < 5, find the possible values of p.
[4 markah / marks]
Jawapan / Answer:
5
 p
(2 x − 3) dx = 6
5
 2x2 
 2 − 3x  = 6
 p
52 − 3(5)  −  p 2 − 3( p)  = 6
p2 − 3 p − 4 = 0
( p + 1)( p − 4) = 0
p = –1 atau p = 4

dy 4
2. Diberi bahawa
dx
= 6 and 0
y dx = 12 . Ungkapkan y dalam sebutan x.
dy 4
Given that
dx
= 6 and  0
y dx = 12 . Express y in terms of x.
[3 markah / marks]
Penyelesaian / Solution:
4
dy
=6
0
(6 x + c) dx = 12
dx  6x2 
4

y = 6x + c  2 + cx  = 12
 0
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

SESI PEMBELAJARAN 11

TINGKATAN 5

BAB 3 PENGAMIRAN
INTEGRATION
01
KAMIRAN TENTU
3.3
DEFINITE INTEGRAL

Objektif Pembelajaran:
Learning objective:
• Menentukan luas suatu rantau.
Determine the area of a region.
• Menentukan isi padu janaan bagi suatu rantau yang dikisarkan pada paksi-x atau paksi-y.
Determine the generated volume of a region revolved at the x-axis or the y-axis.

Konsep Penting / Rumus Penting:

Important Concepts / Important Formulae:
1. Luas di bawah lengkung:
Area under the curve:
(a) y (b) y

x x
O a O
b
b d
Luas rantau berlorek = 
a
y dx Luas rantau berlorek = 
c
x dy
b d
Shaded area = 
a
y dx Shaded area = 
c
x dy
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. Isi padu Janaan:

Generated Volume:
(a) Dikisarkan pada paksi-x (b) Dikisarkan pada paksi-y
Revolved at the x-axis Revolved at the y-axis
y
y
y = f(x)
b– x = g(y)

a b x
O
a–
x
O
b b
Vx =   y 2 dx Vy =   x 2 dy
a a
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

1. Cari luas rantau berlorek dalam setiap rajah berikut.

Find the area of shaded region in each of the following diagrams.
Contoh Contoh
Example Example
y y

y2 = 4x
y = x2 – 6x + 8 4
8

1
x
O

x
O 2 4

Luas rantau berlorek

Area of shaded region Luas rantau berlorek
=  ( x 2 − 6 x + 8 ) dx +  (x − 6 x + 8 ) dx
2 4
2 Area of shaded region
2
0 2 4 y
2 4
= dy
1 4
 x 2+1 6 x1+1   x3 
= − + 8 x  +  − 3x 2 + 8 x  4
 2 +1 1+1 0  3 2  y 2+1 
= 
 23   03   4(2 + 1) 1
=  − 3(2) 2 + 8(2)  −  − 3(0) 2 + 8(0)  +  43   13 
3  3  =  − 
 43   23  12  12 
3 − 3(4) 2
+ 8(4)  −  3 − 3(2) + 8(2) 
2
21
    = unit 2
4
= 8 unit 2
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

1. y 2. y
2
y = 3x

y = (1 – x)(x – 3)

x
O 1 3

x
O 1 2
Luas rantau berlorek / Area of shaded region
Luas rantau berlorek / Area of shaded region 3
=  (1 − x)( x − 3) dx
2
=  3x 2 dx
1
3
=  − x 2 + 4 x − 3 dx
1
2 1
 3x3 
=   − x3 4 x 2 
3

 3 1 = + − 3x 
= [23 − 13 ]  3 2 1
 −33   −13 
= 3 unit 2 = + 2(3) 2 − 3(3)  −  + 2(1) 2 − 3(1) 
 3   3 
 4
= 0−− 
 3
4
= unit 2
3
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

3. y

y = x(1 + x)(3 – x)

x
–1 O 3

Luas rantau berlorek / Area of shaded region

0 3
= 
−1
x(1 + x)(3 − x) dx +  − x3 + 2 x 2 + 3x dx
0

0 3
 x 4 2 x3 3x 2   x 4 2 x3 3x 2 
= − + + + − + +
 4 3 2  −1  4 3 2  0

 04 2(0)3 3(0) 2   ( −1) 4 2( −1)3 3( −1) 2   34 2(3)3 3(3) 2   04 2(0)3 3(0) 2 

= − + + − − + + + − + + − − + +
 4 3 2   4 3 2   4 3 2   4 3 2 
7 45
=− +
12 4
71
= unit 2
6
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

4. y

y = x2 – x – 6

O
x
–3 –2 3 5

Luas rantau berlorek / Area of shaded region

−2 5
=  ( x 2 − x − 6) dx +  ( x 2 − x − 6) dx
−3 3
−2 5
 x3 x 2   x3 x 2 
=  − − 6x +  − − 6x
3 2  −3  3 2 3
 (−2)3 (−2) 2   (−3)3 (−3) 2   53 52   33 32 
= − − 6(−2)  −  − − 6(−3)  +  − − 6(5)  −  − − 6(3) 
 3 2   3 2  3 2  3 2 
22 9 5  27 
= − − −− 
3 2 6  2 
31
= unit 2
2
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

5. y 6. y
x = –(y – 4)2

x = (y – 2)2
4

4
2

1
x x
O O

Luas rantau berlorek / Area of shaded region Luas rantau berlorek / Area of shaded region
4 4
=  ( y − 2)2 dy =  −( y − 4) 2 dy
1 0
4
 ( y − 2)3   −( y − 4)3 
4
=  = 
 3(1) 1 
 3(1)  0
(4 − 2)3 (1 − 2)3
= − (4 − 4)3  (0 − 4)3 
3 3 =− −− 
3  3 
= 3 unit 2

64
= unit 2
3
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. Cari isi padu janaan, dalam sebutan π, apabila rantau berlorek bagi setiap lengkung berikut dikisarkan
melalui 360° pada paksi-x atau paksi-y.
Find the volume generated, in terms of π, when the shaded region for each of the following curve is
rotated 360° about the x-axis or the y-axis.
Contoh Contoh
Example Example
y y

y = x2 + 2 2
x = 2y – y2

x
O 1 3

x
O

(dikisarkan pada paksi-x / rotated about the x-axis) (dikisarkan pada paksi-y / rotated about the y-axis)

Isipadu janaan / The Generated Volume Isipadu janaan / The Generated Volume
3 2
=   ( x + 2) dx
2 2
=   x 2 dy
1 0
3 2
=   ( x 4 + 4 x 2 + 4 )dx =   (2 y − y 2 ) 2 dy
1 0
3 2
x 4 +1
4x  2 +1
=   (4 y 2 − 4 y 3 + y 4 )dy
=  + + 4x 0
 4 +1 2 +1 1 2
 4 y 2+1 4 y 3+1 y 4+1 
 35 4(3)3   15 4(1)3  =  − + 
=   + + 4(3)  −  + + 4(1)    2 + 1 3 + 1 4 + 1 0
 5 3  5 3   4(2)3 25   4(0)3 05  
 483 83  =   − 24 +  −  − 04 +  
=  −   3 5  3 5 
 5 15 
16
1366 =  unit 3
=  unit 3 15
15
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

1. y 2.
y

x
O
x
–1 O 1

(dikisarkan pada paksi-x / rotated about the x-

axis) (dikisarkan pada paksi-y / rotated about the y-
axis)
1
=   y 2 dx 2
−1
1
=   x 2 dy
=   (12 − 3x 2 ) 2 dx
0
−1 2
1
=   ( y 2 ) 2 dy
=   (144 − 72 x 2 + 9 x 4 ) dx
0
−1 2
1
=   y 4 dy
 72 x 2+1 9 x 4+1  0
=  144 x − +
2 + 1 4 + 1  −1
2
 y 4+1 
 =  
 9(1)5   4 + 1 0
=  144(1) − 24(1) +
3
   25   05  
 5  =    −   
 9(−1)5    5   5  
− 144(−1) − 24(−1) +
3
 32
 5  =  unit 3
5
 609  609  
=  −− 
 5  5 
1218
=  unit 3
5
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Latihan Pengukuhan ：
Enhancement Exercises:

1. Cari luas rantau berlorek bagi setiap rajah yang berikut:

Find the area of shaded region for each of the following diagram:
(a) y (b) y

y = (x – 2)2

x x
O 1 3 O 1 3

Jawapan / Answer: Jawapan / Answer:

3
3 3
=  ( x − 2) 2 dx =   x + 2 dx
1
3
1
 x 
 ( x − 2) 2+1  3
=  =  ( x + 3x −2 ) dx
 (2 + 1)(1) 1 1
3
 (3 − 2)3 (1 − 2)3   x1+1 3x −2+1 
= − = +
3   1 + 1 −2 + 1 1
 3
3
1  1  x2 3 
= −−  = − 
3  3  2 x 1
2  32 3   12 3  
= unit 2
3 =  −  −  −  
 2 3   2 1  
7  5
= −− 
2  2
= 6 unit 2
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

(c) y (d)
y
3y2 = x – 2

y2 = x + 1
1
x
O

–2 1

x
O 3
Jawapan / Answer:
Jawapan / Answer:
3
=  (3 y 2 + 2) dy y2 = x +1
1
3 y2 = 3 +1
3y 
2 +1
= + 2 y y2 = 4
 2 +1 1
y=2
= 33 + 2(3)  − 13 + 2(1) 
= 30 unit 2

2
=  ( y 2 − 1) dy
1
2
 y 2+1 
= − y
 2 + 1 1
 23  13 
=  − 2  −  − 1
3  3 
4
= unit 2
3
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. Cari isi padu janaan, dalam sebutan π, apabila rantau berlorek bagi setiap lengkung berikut dikisarkan
melalui 360° pada paksi-x atau paksi-y.
Find the volume generated, in terms of π, when the shaded region for each of the following curve is
rotated 360° about the x-axis or y-axis.
(a) (b) y
y

2 6 y = 9 – x2
x
O

x
–3 O 3

Jawapan / Answer: Jawapan / Answer:

Isipadu janaan / Volume generated
( )
6 2 3
=   −2 x − 2 dx =   (9 − y ) dy
2 −3
6 3
=   (4 x − 8) dx  y2 
2 =  9 y − 
6  2  −3
 4 x2 
=  − 8x   32   (−3) 2  
 2 2 =   9(3) −  −  9(−3) − 
 2  2 
=  ( 2(6) 2 − 8(6) ) − ( 2(2) 2 − 8(2) ) 
= 54 unit 3
= 32 unit 3
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Penilaian ：
Assessment:
Kertas 1 / Kertas 2
Paper 1/ Paper 2
1. Rajah di bawah menunjukkan garis lurus y = 3x memotong lengkung y = 4 − x2 pada titik P.
The diagram below shows a straight line y = 3x intersects the curve y = 4 − x2 pada titik P.
y

y = 3x
P
•
y = 4 – x2
R

x
O

Cari / Find
(a) koordinat P,
the coordinates of P, [3 markah / marks]
(b) luas rantau R yang dibatasi oleh garis lurus y = 3x , lengkung y = 4 − x dan paksi-x.
2

the area of region R which is bounded by the line y = 3x, the curve y = 4 − x2 and x-axis.
[4 markah / marks]
(c) isi padu janaan apabila luas yang dibatasi oleh lengkung, paksi-x dan paksi-y dikisarkan 360°atas
paksi-y.
the volume generated by the region bounded by the curve, x-axis and y-axis is revolved 360°about
the y-axis. [3 markah / marks]

Jawapan / Answer:
(a) y = 3x …… ①
y = 4 – x2 …… ②
Gantikan ① dalam ②: Gantikan x = 1 dalam ①:
Substitute ① into ②: Substitute x = 1 into ①:
3x = 4 − x 2 y = 3(1)
x 2 + 3x − 4 = 0 y=3
( x + 4)( x − 1) = 0 P(1,3)
x = –4 atau x = 1
(ditolak)
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

4 − x2 = 0
x2 = 0
x = 2, −2 (ditolak/ rejected )

Luas rantau berlorek / Area of shaded region

1 2
= (1)(3) +  (4 − x 2 ) dx
2 1

2
3  x3 
= + 4 x − 
2  3 1
3  23   13 
= +  4(2) −  −  4(1) − 
2  3  3
19
= unit 2
6

(b) Isi padu janaan / Volume generated

2
=   (4 − x 2 ) 2 dx
0
2
=   (16 − 8 x 2 + x 4 ) dx
0
2
 8 x3 x5 
=  16 x − + 
 3 5 0
 8(2)3 25   8(0)3 05  
=  16(2) − +  − 16(0) − + 
 3 5  3 5 
256
=  unit 3
15
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

SESI PEMBELAJARAN 12

TINGKATAN 5

BAB 5 TABURAN KEBARANGKALIAN

PROBABILITY DISTRIBUTION
01
5.2 Taburan Binomial
Binomial Distribution

Objektif Pembelajaran:
Learning objective:
1. Menerangkan maksud taburan binomial.
Describe the meaning of binomial distribution.
2. Menentukan kebarangkalian suatu peristiwa bagi taburan binomial.
Determine the probability of an event for binomial distribution.

Konsep Penting / Rumus Penting:

Important Concepts / Important Formulae:

1. Dalam percubaan Bernoulli, hanya ada dua kesudahan yang mungkin, iaitu ‘berjaya’ atau ‘gagal’.
In a Bernoulli trial, there are two possible outcomes, ‘success’ and ‘failure’.
2. Peluang mendapatkan ‘berjaya’ adalah sentiasa sama dalam setiap percubaan.
The chances of getting ‘success’ are always the same in each trial.
3. Peluang untuk mendapatkan ‘berjaya’ diwakili dengan p dan peluang untuk mendapat ‘gagal’ diwakili
dengan q dan q =1−p.
The chances of getting ‘success’ is represented by p and chances of getting ‘failure’ is represented by
q and q =1−p.
4. Taburan binomial terbentuk apabila eksperimen Bernoulli yang sama diulang sebanyak n kali dan r
mewakili bilangan percubaan yang mendapat kesudahan ‘berjaya’.
Binomial distribution is formed when similar Bernoulli trials are repeated n times and r represent the
number of trials that get ‘success’ outcome.
5. Formula: P(X = r) = 𝑛𝐶𝑟 𝑝𝑟 𝑞 𝑛−𝑟 , r = 0, 1, 2, … , n
6. P(X = 0) + P(X = 1) + P(X = 2) + … + P (X = n) = 1
7. Min = np, varians = npq dan sisihan piawai = √𝑛𝑝𝑞
Mean = np, variance = npq and standard deviation = √𝑛𝑝𝑞

1 of 6
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

1. Tentukan kebarangkalian bagi setiap yang berikut. Aras 1

Determine the probability of each of the following.

Contoh
1. n = 6, p = 0.4, hitung P (X = 3)
Example
n = 6, p =0.4, calculate P (X = 3)
n = 5, p = 0.3, hitung P (X = 2) q = 1−(0.4) = 0.6
n = 5, p = 0.3, calculate P (X = 2) P (X = 3) = 6𝐶3 × (0.4)3 × (0.6)(6−3)
q = 1−(0.3) = 0.7 = 0.2765
P (X = 2) = 5𝐶2 × (0.3)2 × (0.7)(5−2)
= 0.3087

1 3. n = 4, q = 0.8, hitung P (X = 1)
2. n = 7, p = 4 , hitung P (X = 5)
1 n = 4, q = 0.8 , calculate P (X = 1)
n = 7, p = 4 , calculate P (X = 5)
p = 1− (0.8) = 0.2
1 3
q = 1− (4)= 4 P (X = 4) = 4𝐶1 × (0.2)1 × (0.8)(4−1)
5 = 0.409
1 3 (7−5) 6
P (X = 5) = 7𝐶5 × ( ) × (4)
4
= 0.01154

2. Tentukan kebarangkalian bagi setiap yang berikut. Aras 2

Determine the probability of each of the following.
Contoh
1. n = 7, p = 0.75, hitung P (X > 5)
Example
n = 7, p = 0.75, calculate P (X > 5)
n = 5, p = 0.35, hitung P (X > 2) q = 1− (0.75) = 0.25
n = 5, p = 0.35, calculate P (X > 2) P (X > 5) = P (X = 6) + P (X = 7)
q = 1− (0.35) = 0.65 = 7𝐶6 × (0.75)6 × (0.25)(7−6) +
P (X > 2) = P (X = 3) + P (X = 4) + P (X = 5) 7
𝐶7 × (0.75)7 × (0.25)(7−7)
= 5𝐶3 × (0.35)3 × (0.65)(5−3) + = 0.4449
5
𝐶4 × (0.35)4 × (0.65)(5−4) +
5
𝐶5 × (0.35)5 × (0.65)(5−5)
= 0.2352

2 of 6
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. n = 8, p = 0.7, hitung P (X ≥ 6) 3. n = 6, p = 0.45, hitung P (X ≤ 1)

n = 8, p = 0.7, calculate P (X ≥ 6) n = 6, p = 0.45, calculate P (X ≤ 1)
q = 1− (0.7) = 0.3 q = 1− (0.45) = 0.55
P (X ≥ 6) = P (X = 6) + P (X = 7) + P (X = 8) P (X ≤1) = P (X = 0) + P (X = 1)
= 8𝐶6 × (0.7)6 × (0.3)(8−6)+ = 6𝐶0 × (0.45)0 × (0.55)(6−0) +
8 6
𝐶7 × (0.7)7 × (0.3)(8−7) + 𝐶1 × (0.45)1 × (0.55)(6−1)
8
𝐶8 × (0.7)8 × (0.3)(8−8) = 0.1636
= 0.5518

4. n = 6, p = 0.9, hitung P (X ≤ 2) 2
5. n = 6, p = 5, hitung P (X < 2)
n = 6, p = 0.9, calculate P (X ≤ 2) 2
n = 6, p = 5, calculate P (X < 2)
q = 1− (0.9) = 0.1
2 3
P (X ≤ 2) = P (X = 0) + P (X = 1) + P (X = 2) q = 1− (5) = 5
= 6𝐶0 × (0.9)0 × (0.1)(6−0)+ P (X < 2) = P (X = 0) + P (X = 1)
6
𝐶1 × (0.9)1 × (0.1)(6−1) + 2 3
= 6𝐶0 × (5)0 × (5)(6−0) +
6
𝐶2 × (0.9)2 × (0.1)(6−2) 6 2 3
𝐶1 × (5)1 × (5)(6−1)
= 0.00127

= 0.2333

3. Tentukan kebarangkalian bagi setiap yang berikut. Aras 3

Determine the probability of each of the following.
Contoh
1. n = 7, p = 0.75, hitung P (X ≤ 6)
Example
n = 7, p = 0.75, calculate P (X ≤ 6)
n = 8, p = 0.3, hitung P (X ≥2) q = 1 − (0.75) = 0.25
n = 8, p = 0.3, calculate P (X ≥ 2) P (X ≤ 6) = 1− P (X = 7)
q = 1−(0.3) = 0.7 =1− 7𝐶7 × (0.75)7 × (0.25)(7−7)
P (X ≥ 2) = 1 − (P (X = 0) + P (X = 1) ) = 0.8665
= 1 − ( 8𝐶0 × (0.3)0 × (0.7)(8−0) +
8
𝐶1 × (0.3)1 × (0.7)(8−1) )
= 0.7447

3 of 6
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. n = 10, p = 0.25, hitung P (X < 8) 3. n = 6, p = 0.45, hitung P (X ≥ 1)

n = 10, p = 0.25, calculate P (X < 8) n = 6, p = 0.45, calculate P (X ≥ 1)
q = 1−(0.25) = 0.75 q = 1 − (0.45) = 0.55
P (X < 8) = 1−( P (X = 8) + P (X = 9) + P (X = 10)) P (X ≥ 1) = 1 − P (X = 0)
(10−8)
= 1 − 6𝐶0 × (0.45)0 × (0.55)(6−0)
= 1 − ( 10𝐶8 × (0.25)8 + = 0.9723
× (0.75)
10
𝐶9 × (0.25) × (0.75)(10−9) +
9
10
𝐶10 × (0.25)10 × (0.75)(10−10) ))
= 0.9996

Latihan Pengukuhan ：
Enhancement Exercises:
1. Didapati bahawa 20% daripada murid di sebuah sekolah menengah menunggang motosikal ke
sekolah.
It is found that 20% of the students in a secondary school ride motorcycle to school.
(a) Jika bilangan murid yang menunggang motorsikal ke sekolah ialah 80 orang, hitung jumlah
keseluruhan murid di sekolah tersebut.
If the number of students riding motorcycles to school is 80, calculate the total number of
students in the school.

(b) Jika 10 orang murid dipilih secara rawak, cari kebarangkalian bahawa sekurang-kurangnya tiga
orang murid menunggang motosikal ke sekolah.
If 10 students are randomly selected, find the probability that at least three students ride
motorcycles to school.
Penyelesaian / Solution:

(a) n(0.2) = 80
n = 400

(b) P (X ≥ 3) = 1− (P (X = 0) + P (X = 1) + P (X = 2))
= 1 − ( 10𝐶0 × (0.2)0 × (0.8)(10−0) + 10𝐶1 × (0.2)1 × (0.8)(10−1) +
10
𝐶2 × (0.2)2 × (0.8)(10−2) )

4 of 6
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. Sebuah kilang pemprosesan makanan menghasilkan sejenis kari ayam dalam tin. Jisim setin kari
ayam dalam julat 275 g hingga 285 g akan diterima untuk dipasarkan, manakala jisim setin kari
ayam yang di luar julat itu akan ditolak untuk dipasarkan. Jadual menunjukkan jisim setin kari ayam
dan bilangan tin dalam nisbah pada suatu masa tertentu.
A food processing factory produces a type of canned chicken curry. The mass of a can of chicken
curry in the range of 275 g to 285 g will be accepted for marketing, while the mass of a can of
chicken curry that is out of that range will be rejected for marketing. Table shows the mass of a can
of chicken curry and the number of can produced in ratio at a particular time.

Jisim (g)
x < 275 275 ≤ x ≤ 285 x > 285
Mass (g)
Bilangan tin dalam nisbah
2 95 3
Number of can in ratio

(a) Cari min bilangan tin kari ayam yang dipasarkan jika kilang itu menghasilkan 2000 kari ayam
dalam tin.
Find the mean number of cans of chicken curry marketed if the factory produces 2000 canned
chicken curry.

(b) Jika 10 tin kari ayam dipilih secara rawak daripada kilang itu, cari kebarangkalian bahawa tepat
3 tin kari ayam ditolak untuk dipasarkan.
If 10 cans of chicken curry are randomly selected from that factory, find the probability that
exactly 3 cans of chicken curry are rejected for marketing.

(c) Jika pegawai penjaminan kualiti memilih 8 tin kari ayam secara rawak, cari kebarangkalian
bahawa lebih daripada 2 tin kari ayam mempunyai jisim di bawah julat.
If the quality control officer chooses 8 cans of chicken curry at random, find the probability that
more than 2 cans of chicken curry have a mass below the range.

Penyelesaian / Solution:

95
(a) × 2000 = 1900
100
10
(b) 𝐶3 × (0.05)3 × (0.95)(10−3) = 0.0105
(c) P (X ≥ 2) = 1 − (P (X = 0) + P (X = 1))
= 1 − ( 8𝐶0 × (0.05)0 × (0.95)(8−0) + 8𝐶1 × (0.05)1 × (0.95)(8−1) )

= 0.05724

5 of 6
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Penilaian ：
Assessment:
Kertas 1 / Kertas 2
Paper 1/ Paper 2
1. Dalam sebuah institusi pendidikan, didapati 25% tidak bersarapan sebelum hadir ke sekolah.
In an educational institution, it was found that 25% did not have breakfast before attending school.
(a) Diberi min pelajar yang tidak bersarapan sebelum hadir ke sekolah ialah 120.
Cari jumlah pelajar di institusi tersebut.
Given the mean of students who do not have breakfast before attending school is 120.
Find the total number of students in the institution.
[2 markah/marks]
Penyelesaian / Solution:
0.25) = 120
n = 480

(b) Jika 5 orang murid dipilih secara rawak, cari kebarangkalian bahawa sekurang-kurangnya 3 orang
murid tidak bersarapan sebelum hadir ke sekolah.
If 5 students are randomly chosen, find the probability that at least 3 students do not have breakfast
before attending school.
[3 markah/marks]
Penyelesaian / Solution:

P (X ≥ 3)
= P (X = 3) + P (X = 4) + P (X = 5)
= 5𝐶3 × (0.25)3 × (0.75)(5−3) +

(0.25)4 × (0.75)(5−4) + 5𝐶5 × (0.25)5 × (0.75)(5−5)

53
= 0.1035 @ 512

6 of 6
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

SESI PEMBELAJARAN 13

TINGKATAN 5

BAB 5 TABURAN KEBARANGKALIAN

PROBABILITY DISTRIBUTION
01
5.3 Taburan Normal
Normal Distribution

Objektif Pembelajaran:
Learning objective:
1. Menerangkan maksud taburan normal.
Describe the meaning of normal distribution.
2. Menentukan kebarangkalian suatu peristiwa bagi taburan normal.
Determine the probability of an event for normal distribution.

Konsep Penting / Rumus Penting:

Important Concepts / Important Formulae:

1. Kebarangkalian taburan normal diberi oleh luas di bawah lengkung.

Jumlah luas di bawah lengkung itu ialah 1.
The probability of normal distribution is given by the area under the
curve. The total area under the curve is 1.
2. Jumlah kebarangkalian di sebelah kiri min sama dengan jumlah
kebarangkalian di sebelah kanan.
The sum of the probabilities at the left of the mean is equal to the
sum of the probabilities at the right.
3. Taburan normal selanjar perlu ditukar kepada taburan normal piawai untuk memudahkan proses
pengiraan kebarangkalian.
A normal distribution needs to be converted to standard normal distribution to ease the process of
calculating the probability.
4. Skor-z bagi taburan normal piawai dihitung melalui formula berikut:
Z-score of standard normal distribution is calculated by using the formula below:
𝑋−µ
𝑧=
𝜎

1 of 10
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

1. Nyatakan min dan sisihan piawai bagi setiap yang berikut. Aras 1
State the mean and standard deviation for each of the following. .

Contoh
1. X ~ N (36, 9)
Example
µ = 36
X ~ N (15, 4)
σ = √9
µ = 15
σ=3
σ = √4
σ=2

2. X ~ N (33, 12) 3. X ~ N (70, 24)

µ = 33 µ = 70
σ = √12 σ = √24
σ= σ = 4.899

3.464

2. Tentukan skor-Z bagi nilai X yang diberi untuk setiap pemboleh ubah rawak normal X. Aras 1
Determine the score-Z for the given value of X for each normal random variable X.
Contoh
1. X ~ N (56, 36) , X = 54
Example 54−56
Z=
√36
X ~ N (19, 22) , X = 21
21−19 Z = −0.3333
Z= √22
Z=1

2. X ~ N (5, 0.81) , X= 6 3. X ~ N (136, 49) , X = 120

6−5 120−136
Z= Z=
√0.81 √49
Z = 1.111 Z = −2.286

2 of 10
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

3. Tentukan kebarangkalian bagi setiap taburan normal yang berikut. Aras 2

Determine the probability of each of the following normal distribution
Contoh
1. X ~ N (25, 9)
Example
P (X ≥ 30)
X ~ N (19, 22) =P (Z ≥
30−25
)
√9
P (X > 23)
23−19 = P (Z ≥ 1.667)
=P (Z > )
√22
= P (Z > 2)

P (Z ≥ 1.667)= 0.0478

Dari sifir taburan normal piawai, P(Z > 2)= 0.0228

From the standard normal distribution table,
P (Z > 2)= 0.0228

3 of 10
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. X ~ N ( 16, 8) 3. X ~ N (2, 0.25)

P (X > 20) P (X < 1.5)
20−16 1.5−2
=P (Z > ) =P (Z < )
√8 √0.25
= P (Z > 1.414) = P (Z < −1)

P (Z > 1.414) = 0.0787

P (Z < −1) = P (Z > 1) = 0.1587

4 of 10
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

4. X ~ N ( 14, 10) 5. X ~ N (2.5, 0.36)

P (X ≤ 12) P (X < 0.9)
12−14 0.9−2.5
=P (Z ≤ ) =P (Z < )
√10 √0.36
= P (Z ≤ -0.632) = P (Z < −2.667)

P (Z < −2.667) = P (Z > 2.667) = 0.00382

4. Tentukan kebarangkalian bagi setiap taburan normal yang berikut. Aras 3

Determine the probability of each of the following normal distribution.
Contoh
1. X ~ N (25, 9)
Example
P (X ≥ 22)
X ~ N (19, 22) =P (Z ≥
22−25
)
√9
P (X > 15)
15−19
= P (Z ≥ −1)
=P (Z > )
√22
= P (Z > −2)
= 1 – P (Z ≥ 2)
= 1 − 0.0228
= 0.9772

5 of 10
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. X ~ N (16, 8) 3. X ~ N (2, 0.25)

P (X > 12) P (X < 2.5)
12−16 2.5−2
=P (Z > ) =P (Z < )
√8 √0.25
= P (Z > −1.414) = P (Z < 1)

P (Z < 1) = 1−P (Z ≥ 1)
= 1− 0.1587
= 0.8413

P (Z > −1.414) = 1−P (Z > 1.414)

= 1− 0.0787
= 0.9213

6 of 10
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

4. X ~ N (14, 10) 5. X ~ N (2.5, 0.36)

P (10 ≤ X ≤ 18) P (1.9 < X < 3.1)
10−14 18−14 1.9−2.5 3.1−2.5
=P ( )≤Z≤ ) =P ( <Z< )
√10 √10 √0.36 √0.36
= P (-1.265 ≤ Z ≤ 1.265) = P (−1 < Z < 1)

P (-1.265 ≤ Z ≤ 1.265) P (−1 < Z < 1)

= 2(0.5-0.1029) = 2(0.5−0.1587)
= 0.7942 = 0.6826

Latihan Pengukuhan ：
Enhancement Exercises:
1. Tinggi murid di sebuah sekolah menengah bertaburan secara normal dengan min 165 cm dan varians
196 cm2.
The height of students in a secondary school is normally distributed with a mean of 165 cm and a
variance of 196 cm2.
(a) Cari peratusan murid yang mempunyai ketinggian lebih daripada 180 cm.
Find the percentage of students who have a height more than 180 cm.
P (X > 1.80)
180−165
= P (Z > )
√196
= P (Z > 1.071)
= 0.1421

7 of 10
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

(b) Cari peratusan murid yang mempunyai ketinggian less daripada 170 cm.
Find the percentage of students who have a height more than 170 cm.
P (X < 170)
170−165
= P (Z < )
√196
= P (Z < 0.357)
= 1− P (Z ≥ 0.357)
= 1−0.3606
= 0.6394

2. Markah ujian Matematik bagi sekumpulan murid adalah bertaburan secara normal dengan min 52
markah dan sisihan piawai 12 markah. Seorang murid dipilih secara rawak daripada kumpulan itu.
Cari kebarangkalian bahawa markah bagi murid yang terpilih itu adalah
The Mathematics test scores for a group of students are normally distributed with a mean of 52
marks and a standard deviation of 12 marks. One student was randomly selected from the group.
Find the probability that the score for the selected student is

(a) melebihi 80 markah.

more than 80 marks
P (X > 80)
80−52
= P (Z > )
12
= P (Z > 2.333)
= 0.00982

(b) kurang dariapda 40 markah

less than 40 marks
P (X < 40)
40−52
= P (Z < )
12
= P (Z < −1)

P (Z < −1) = P (Z > 1) = 0.1587

8 of 10
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

(c) di antara 46 markah dan 58 markah.

between 46 marks and 58 marks.
P (46 ≤ X ≤ 58)
46−52 58−52
=P ( )<Z< )
12 12

= P (-0.5 ≤ Z ≤ 0.5)
= 2(0.5−P (Z > 0.5)
= 2(0.5 −0.3085)
= 0.3830

9 of 10
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Penilaian ：
Assessment:

Kertas 1 / Kertas 2
Paper 1/ Paper 2
1. Berat pekerja di sebuah kilang elektronik bertaburan secara normal dengan min 60 kg dan sisihan piawai
10 kg.
The weight of workers in an electronics factory is normally distributed with a mean of 60 kg and a
standard deviation of 10 kg.
(a) Cari kebarangkalian pekerja yang beratnya lebih daripada 65 kg
Find the probability of a worker weighing more than 65 kg.
[2 markah/marks]
P (X > 65)
65−60
= P (Z > )
10
= P (Z > 0.5)
= 0.3085

(b) Cari kebarangkalian pekerja yang beratnya antara 60 hingga 71 kg.

Find the probability of a worker weighing between 60 to 71 kg.
[3 markah/marks]
P (60 < X < 71)
60−60 71−60
=P( )<Z< )
10 10
= P (0 < Z < 1.1)
= P (Z > 0) – P (Z > 1.1)
= 0.5 – 0.1357
= 0.3643

10 of 10
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

SESI PEMBELAJARAN 14

TINGKATAN 5

BAB 5 TABURAN KEBARANGKALIAN

PROBABILITY DISTRIBUTION
01
5.3 Taburan Normal
Normal Distribution

Objektif Pembelajaran:
Learning objective:
• Menentukan kebarangkalian suatu peristiwa bagi taburan normal.
Determine the probability of an event for normal distribution.

Konsep Penting / Rumus Penting:

Important Concepts / Important Formulae:

1. Kebarangkalian taburan normal diberi oleh luas di bawah lengkung.

Jumlah luas di bawah lengkung itu ialah 1.
The probability of normal distribution is given by the area under the
curve. The total area under the curve is 1.
2. Jumlah kebarangkalian di sebelah kiri min sama dengan jumlah
kebarangkalian di sebelah kanan.
The sum of the probabilities at the left of the min is equal to the sum
of the probabilities at the right.

1 of 12
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

1. Tentukan nilai skor-z bagi setiap yang berikut. Aras 1

Determine z-score for each of the following.

Contoh
1. P (Z > z) = 0.4673
Example
P (Z > z) = 0.2090

Z= 0.082

Dari sifir taburan normal piawai, z = 0.81

From the standard normal distribution table,
z = 0.81

2. P (Z > z) = 0.3579 3. P (Z > z) = 0.0236

Z = 0.364
Z = 1.985

2 of 12
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. Tentukan nilai skor-z bagi setiap yang berikut. Aras 1

Determine z-score for each of the following.

Contoh
1. P (Z < z) = 0.0418
Example
P (Z < z) = 0.1611

z = −1.73
z = −0.99
2. P (Z < z) = 0.0833 3. P (Z < z) = 0.3257

z = −1.383 z = − 0.452

3 of 12
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

3. Tentukan nilai skor-z bagi setiap yang berikut. Aras 2

Determine z-score for each of the following.
Contoh
1. P (Z > z) = 0.8345
Example
P (Z > z) = 0.5279

1−0.8345 = 0.1655

1−0.5279 = 0.4721

−z = 0.972
z = −0.972
− z = 0.07
z = − 0.07

4 of 12
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. P (Z > z) = 0.9803 3. P (Z > z) = 0.9254

0.9452

1−0.9803 = 0.0197 1−0.9254 = 0.0746

−z = 2.06 −z = 1.442
z = −2.06 z = −1.442

5 of 12
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

4. Tentukan nilai skor-z bagi setiap yang berikut. Aras 2

Determine z-score for each of the following.
Contoh
1. P (Z < z) = 0.5371
Example
1−0.5371 = 0.4629
P (Z < z) = 0.8078
1−0.8078 = 0.1922

z = 0.093

z = 0.87

2. P (Z < z) = 0.8599 3. P (Z < z) = 0.8399

1−0.8599= 0.1401 1−0.8599= 0.1601

0.8399

0.1601

Z = 1.08 Z = 0.994

6 of 12
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

5. Tentukan nilai k bagi setiap yang berikut. Aras 3

Determine the value of k for each of the following.
Contoh
1. P (Z > z) = 0.0594
Example
X ~ N (12, 22)
P (X > k) = 0.1469
X ~ N (5, 9)

z = 1.56
𝑘−12
1.56 =
P (Z > z) = 0.1469 √22
Dari sifir taburan normal piawai, z = 1.05 k = 15.12
From the standard normal distribution table, z =
1.05
𝑘−5
1.05 =
√9
k = 8.05

7 of 12
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. P (X < k) = 0.2448 3. P (X < k) = 0.7829

X ~ N (100, 16) X ~ N (20, 5)
1−0.7829 = 0.2171

Z = 0.782
𝑘−20
0.782 =
√5
k = 21.75

Z = −0.691
𝑘 − 100
−0.691 =
√16
k = 97.236

8 of 12
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Latihan Pengukuhan ：
Enhancement Exercises:

1. Markah ujian matematik sekumpulan besar murid bertaburan secara normal dengan min 55 markah
dan sisihan piawai 10 markah.
The scores of mathematics test of scores of a large group of students are normally distributed with
a mean of 55 marks and a standard deviation of 10 marks.
(a) Jika 10% murid yang mendapat markah tertinggi akan diberikan hadiah. Hitung markah
minimum untuk melayakkan murid tersebut menerima anugerah.
If 10% of students with the highest score will be given a prize. Calculate the minimum score to
qualify the student for the award.
Penyelesaian / Solution:
P (X ≥ k) = 0.1
P (Z ≥ 𝑧) = 0.1
z =1.284
𝑋−55
1.284 = 10
X = 67.84

(b) 20% murid yang mendapat markah terendah perlu menyertai program intervensi. Hitung markah
paling tinggi murid yang perlu menyertai program intervensi.
20% of the students with the lowest scores had to participate in the intervention programme.
Calculate the highest score of students who need to participate in the intervention programme.
Penyelesaian / Solution:

P (X ≤ k) = 0.2
P (Z ≤ 𝑧) = 0.2
z = − 0.842

9 of 12
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. Rajah di bawah menunjukkan satu graf bagi taburan normal piawai.

Diagram below shows a graph of the standard normal distribution.

(a) Mencari nilai s.

Find the value of s.
Penyelesaian / Solution:.5 – 0.2190 = 0.2810
s = 0.58

(b) X ialah pemboleh ubah rawak selanjar yang bertaburan secara normal dengan min 50 dan sisihan
piawai 9. Hitung nilai x apabila skor z ialah s.
X is a continuous random variable that is normally distributed with a mean of 50 and a standard
deviation of 9. Calculate the value of x when the score z is s.
Penyelesaian / Solution:
𝑋−50
0.58 = 9
X = 55.22

10 of 12
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Penilaian ：
Assessment:
Kertas 1 / Kertas 2
Paper 1/ Paper 2
1. Rajah di bawah menunjukkan satu graf bagi taburan normal piawai.
Diagram below shows a graph of the standard normal distribution.

(a) mencari nilai k.

Find the value of k.
[3 markah/marks]
Penyelesaian / Solution:

1−0.7822 = 0.2178

k = −0.779

11 of 12
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

(b) X ialah pemboleh ubah rawak selanjar yang bertaburan secara normal dengan min 150 dan sisihan
piawai 16. Hitung nilai x apabila skor z ialah k.
X is a continuous random variable that is normally distributed with a mean of 160 and a standard
deviation of 16. Calculate the value of x when the score z is k.
[2 markah/marks]
Penyelesaian / Solution:

X−150
−0.779 = 16
X = 137.536

12 of 12
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

SESI PEMBELAJARAN 15

TINGKATAN 5

BAB 6 FUNGSI TRIGONOMETRI

TRIGONOMETRIC FUNCTIONS
01
Graf Fungsi Sinus, Kosinus dan Tangen
6.3
Graph of Sine, Cosine and Tangent Functions

Objektif Pembelajaran:
Learning objective:
• Melukis dan mengenal pasti ciri – ciri graf fungsi sinus, kosinus dan tangen.
Draw and determine the properties of sine, cosine and tangent graphs.
• Menyelesaikan persamaan trigonometri dengan kaedah graf.
Solve trigonometric equations using graphical method
Konsep Penting / Rumus Penting:
Important Concepts / Important Formulae:
1. Graf sinus y
Sine graph

x
0

-1

Graf y = sin x untuk 0  x  2

Graph y = sin x for 0  x  2
(a) Amplitud = 1
Amplitude = 1
(i) Nilai maksimum y = 1
The maximum value y = 1
(ii) Nilai minimum y = −1
The minimum value y = −1
(b) Kala = 360° atau 2π
Period = 360°or 2π
(c) Pintasan -x : 0, π, 2π
x-intercept : 0, π, 2π
(d) Pintasan -y : 0
y-intercept : 0
1 of 24
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. Graf kosinus
Cosine graph
y

x
0

-1

Graf y = kos x untuk 0  x  2

Graph y = cos x for 0  x  2
(a) Amplitud = 1
Amplitude = 1
(i) Nilai maksimum y = 1
The maximum value y = 1
(ii) Nilai minimum y = −1
The minimum value y = y = sin x
(b) Kala = 360° atau 2π
Period = 360°or 2π
(c) Pintasan -x : 0, π, 2π
x-intercept : 0, π, 2π
(d) Pintasan -y : 0
y-intercept : 0

2 of 24
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

3. Graf tangen
Tangent graph y

x
0
-1

-2

Graf y = tan x untuk y = sin x

Graph y = tan x for y = sin x
(a) Tiada amplitud
No amplitude
(i) Tiada nilai maksimum y
There is no maximum value of y
(ii) Tiada nilai minimum y
There is no minimum value of y.
(b) Kala = 180° atau π
Period = 180°or π
3 1 1 3
(c) Asimptot-x : −  , −  ,  , 
2 2 2 2
3 1 1 3
x-asymptotes : −  , −  ,  , 
2 2 2 2
(d) Pintasan -x : 0, π, 2π
x-intercept : 0, π, 2π
(e) Pintasan -y : 0
y-intercept : 0

3 of 24
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

3. Carta alir di bawah menunjukkan langkah-langkah untuk melakar graf fungsi trigonometri.
The flow map below shows the steps to sketch the graph of trigonometric function.

Tentukan Tentukan kala fungsi Kenal pasti

amplitud graf daripada nilai b. kedudukan graf
daripada nilai a. daripada nilai c.
Determine the
Determine the period of the graph Identify the position
amplitude from of function from the of graph from the
the value of a. value of b. value of c.

Tunjukkan Tunjukkan skala

nilai sudut berdasarkan
maksimum dan kala fungsi graf
nilai minimum pada paksi-x. Lakarkan graf
pada paksi-y. berdasarkan julat sudut
Indicate the angle
Indicate the yang diberikan.
scale based on the
maximum period of the graph Sketch the graph
value and of function on the based on the given
minimum value x-axis. range of the angles.
on the y-axis.

4. Penyelesaian bagi persamaan trigonometri adalah nilai-nilai koordinat-x bagi titik-titik

persilangan antara dua graf fungsi yang diperoleh daripada persamaan trigonometri tersebut.
The solution of a trigonometric equation are the values of x-coordinate of the intersection points
between two graphs of functions obtained from the trigonometric equation.

4 of 24
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Lakar graf bagi setiap fungsi trigonometri untuk 0 ≤ 𝑥 ≤ 2𝜋. Aras 1

Sketch the graph of each trigonometric function for 0 ≤ 𝑥 ≤ 2𝜋.
Contoh
1. 𝑦 = 3 sin 𝑥
Example

(a) 𝑦 = 2 sin 𝑥
y
2

0 x

-1

-2

(b) 𝑦 = − kos 𝑥 / 𝑦 = − cos 𝑥 2. 𝑦 = −2 kos 𝑥 / 𝑦 = −2 cos 𝑥

y

0 x

-1

5 of 24
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

1
(c) 𝑦 = 3 tan 𝑥 3. 𝑦 = tan 𝑥
2
y
3

0
x

-1

-2

-3

Contoh
1. 𝑦 = 3 sin 2𝑥
Example
(a) 𝑦 = 2 sin 2𝑥
y

2
0

1
0

0 x

-1

-2

6 of 24
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

(b) 𝑦 = − kos 3𝑥 / 𝑦 = − cos 3𝑥 2. 𝑦 = −2 kos 3𝑥 / 𝑦 = −2 cos 3𝑥

y

0 x

-1

（c）𝑦 = 3 tan 2𝑥 1
3. 𝑦 = tan 2𝑥
2
y

0 x

-1

-2

7 of 24
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Contoh
Example 1. 𝑦 = 3 sin 2𝑥 + 1
(a) 𝑦 = 2 sin 2𝑥 + 1
y

2
1

0 x
-1

.2. 𝑦 = −2 kos 3𝑥 + 2 / 𝑦 = −2 cos 3𝑥 + 2

(b) 𝑦 = − kos 3𝑥 − 1 / 𝑦 = − cos 3𝑥 − 1
y

0 x
-1

-2

1
3. 𝑦 = tan 2𝑥 − 1
2
(c) 𝑦 = 3 tan 2𝑥 − 2
y

3
2
1

0 x
-1
-2
-3

8 of 24
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Contoh
1. 𝑦 = |3 sin 2𝑥 + 1|
Example

(a) 𝑦 = |2 sin 2𝑥 + 1|
y

3
2

0 x
-1

.2. 𝑦 = |−2 kos 3𝑥 + 2| / 𝑦 = |−2 cos 3𝑥 + 2|

(b) 𝑦 = |− kos 3𝑥 − 1| / 𝑦 = |− cos 3𝑥 − 1|
y

0 x
-1

(c) 𝑦 = |3 tan 2𝑥 − 2| 1
3.. 𝑦 = | tan 2𝑥 − 1|
2

5
4

3
2

0 x

9 of 24
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Latihan Pengukuhan ：
Enhancement Exercises:
Lakar graf bagi setiap fungsi trigonometric untuk 0 ≤ 𝑥 ≤ 2𝜋.
Sketch the graph of each trigonometric function for 0 ≤ 𝑥 ≤ 2𝜋.
1
1. 𝑦 = 3 − sin 2 𝑥

Penyelesaian / Solution:

3
2. 𝑦 = 2 cos 𝑥 − 3
2

Penyelesaian / Solution:

10 of 24
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

3. 𝑦 = 2 tan 𝑥 − 1
Penyelesaian / Solution:

4. 𝑦 = |2 sin 2𝑥 + 1|
Penyelesaian / Solution:

11 of 24
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

5. 𝑦 = |2 kos 𝑥 − 1| / 𝑦 = |2 cos 𝑥 − 1|
Penyelesaian / Solution:

1
6. 𝑦 = |tan 2 𝑥 + 1|

Penyelesaian / Solution:

12 of 24
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Penilaian ：
Assessment:
Dengan menggunakan skala yang sesuai, lakar graf bagi setiap fungsi trigonometric untuk 0 ≤ 𝑥 ≤ 2𝜋.
By using appropriate scales, Sketch the graph of each trigonometric function for 0 ≤ 𝑥 ≤ 2𝜋.
1. 𝑦 = 2 − sin 2𝑥
Penyelesaian / Solution:

1
2. 𝑦 = 2 |cos 2𝑥| + 1

Penyelesaian / Solution:

13 of 24
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

3. 𝑦 = 2|tan 𝑥| + 1
Penyelesaian / Solution:

14 of 24
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Aras 2
Tentukan bilangan penyelesaian bagi setiap persamaan trigonometri dalam domain 0 ≤ 𝑥 ≤ 2𝜋 dengan
melakarkan satu graf fungsi trigonometri dan satu graf fungsi algebra.
Determine the number of solutions for each trigonometric equation in the domain 0 ≤ 𝑥 ≤ 2𝜋 by the
graphs of a trigonometric function and an algebraic function.
Contoh 1. 𝑦 = sin 2𝑥
Example 8𝑥
2 sin 2𝑥 + 3 =
𝑦 = 3 kos 2𝑥 / 𝑦 = 3 cos 2𝑥 3𝜋
𝑥 𝑥
3 kos 2𝑥 + 1 = / 3 cos 2𝑥 + 1 =
𝜋 𝜋
8𝑥
Penyelesaian: 2 sin 2𝑥 = −3
3𝜋
Solution: 4𝑥 3
sin 2𝑥 = −
𝑥 𝑥 3𝜋 2
3 kos 2𝑥 + 1 = / 3 cos 2𝑥 = − 1 4𝑥 3
𝜋 𝜋
𝑦= −
𝑥 3𝜋 2
𝑦= −1
𝜋
y

3
2

0 x
-1
Bilangan penyelesaian = 3
-2
Number of solutions= 3
-3

Bilangan penyelesaian = 4
Number of solutions= 4

15 of 24
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. 𝑦 = |3 kos 2𝑥| / 𝑦 = |3 cos 2𝑥| 3. 𝑦 = 2 tan 𝑥

𝑥 = 4𝜋 − 2𝜋[3 kos 𝑥] 2𝑥 tan 𝑥 = 𝜋
𝑥 = 4𝜋 − 2𝜋|3 cos 2𝑥|
𝜋
2 tan 𝑥 =
𝑥
2𝜋|3 cos 2𝑥| = 4𝜋 − 𝑥
𝜋
𝑥 𝑦=
|3 cos 2𝑥| = 2 − 𝑥
2𝜋
𝑥
𝑦=2−
2𝜋

Bilangan penyelesaian = 8 Bilangan penyelesaian = 2

Number of solutions= 8 Numb
er of solutions= 2

16 of 24
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Latihan Pengukuhan ：
Enhancement Exercises:
1. Lakarkan graf 𝑦 = 3 sin 2𝑥 + 2 untuk 0 ≤ 𝑥 ≤ 𝜋. Seterusnya, tentukan bilangan
penyelesaian kepada persamaan trigonometri berikut.
Sketch the graph 𝑦 = 3 sin 2x + 2 for 0 ≤ 𝑥 ≤ 𝜋. Hence, determine the number of
solutions to following trigonometric equations.
(a) 3𝑥 sin 2𝑥 = 𝜋 − 2𝑥
(b) 3𝜋 sin 2𝑥 = 4𝑥 − 𝜋
Penyelesaian / Solution:

17 of 24
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Bilangan penyelesaian = 3
Number of solutions= 3

4𝑥
(a) 3 sin 2𝑥 = 𝜋
−1
4𝑥
𝑦= −1
𝜋

Bilangan penyelesa

ian = 1
Number of solutions= 1

18 of 24
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. Lakarkan graf 𝑦 = 1 − 3|kos 𝑥| untuk 0 ≤ 𝑥 ≤ 2𝜋. Seterusnya, tentukan bilangan

penyelesaian bagi persamaan trigonometri berikut.
Sketch the graph 𝑦 = 1 − 3|cos 𝑥| for 0 ≤ 𝑥 ≤ 2𝜋. Hence, determine the number of
solutions to following trigonometric equations.
2𝑥 2𝑥
(a) 3|kos 𝑥| + 1 − 𝜋
= 0 / 3|cos 𝑥| + 1 − 𝜋
=0

(b) 2𝑥 − 3𝑥|kos 𝑥| = 𝜋 / 2𝑥 − 3𝑥|cos 𝑥| = 𝜋

Penyelesaian / Solution:

0 x

-1

-2

2𝑥
(a) 3 |cos 𝑥 = 𝜋
− 1|
2𝑥
𝑦 = 1−[ − 1]
𝜋
2𝑥
𝑦=− +1
𝜋

19 of 24
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

0 x

-1

-2

Bilangan penyelesaian = 4
Number of solutions= 4
𝜋
(b) 2 − 3|cos 𝑥| =
𝑥
𝜋
1 − 3|cos 𝑥| = −1
𝑥
𝜋 y
𝑦= −1
𝑥
3

-1

-2

Bilangan penyelesaian = 3
Number of solutions= 3

20 of 24
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

3. Lakarkan graf 𝑦 = − tan 2𝑥 untuk 0 ≤ 𝑥 ≤ 𝜋. Seterusnya, dengan menggunakan paksi

yang sama, lakarkan satu satu garis lurus yang sesuai untuk menyelesaikan persamaan
3𝑥
− 2 tan 2𝑥 = 0. Nyatakan bilangan penyelesaian itu.
𝜋

Sketch the graph 𝑦 = − tan 2𝑥 for 0 ≤ 𝑥 ≤ 𝜋. Hence, using the same axes, sketch a
3𝑥
suitable straight line graph to solve the equation − 2 tan 2𝑥 = 0. State the number
𝜋

of solutions.
Penyelesaian / Solution:

3𝑥
−2𝑎 tan 2𝑥 = −
𝜋
3𝑥
− tan 2𝑥 = −
2𝜋
3𝑥
𝑦=−
2𝜋

0 x

-1

-2

Bilangan penyelesaian = 2
Number of solutions= 2

21 of 24
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Penilaian ：
Assessment:
3
1. Pada paksi yang sama, lakarkan graf fungsi 𝑦 = 2 sin 3𝑥 + 1 untuk 0 ≤ 𝑥 ≤ 𝜋.
2𝑥
Seterusnya, nyatakan bilangan penyelesaian bagi 3 sin 3𝑥 = − 2.
𝜋

[5 markah]
3
On the same axes, sketch the graphs of function 𝑦 = 2 sin 3𝑥 + 1 for 0 ≤ 𝑥 ≤ 𝜋.
2𝑥
Hence, state the number of solutions for 3 sin 3𝑥 = − 2.
𝜋

[5 marks]
Penyelesaian / Solution:
y

0 x

-1

-2
2𝑥
3 sin 3𝑥 + 2 =
𝜋
3 𝑥
sin 3𝑥 + 1 =
2 𝜋
𝑥
𝑦=
𝜋
Bilangan penyelesaian = 3
Number of solutions= 3

22 of 24
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

3𝑥
2. Lakarkan graf 𝑦 = −2 |kos | + 1 untuk 0 ≤ 𝑥 ≤ 2𝜋. Dengan menggunakan paksi
2
3𝑥
yang sama, lakarkan graf yang sesuai untuk menyelesaikan persamaan 2 |kos |+
2
2𝑥
= 1. Nyatakan bilangan penyelesaian.
𝜋

[6 markah]
3𝑥
Sketch the graph 𝑦 = −2 |cos | + 1 for 0 ≤ 𝑥 ≤ 2𝜋. By using same axes, sketch a
2
3𝑥 2𝑥
suitable graph to solve the equation 2 |cos |+ = 1. State the number of solutions.
2 𝜋

[6 marks]
Penyelesaian / Solution:
y

2
x

0 x

-1

-2
2𝑥 3𝑥
= −2 |cos | + 1
𝜋 2
2𝑥
𝑦=
𝜋
Bilangan penyelesaian = 2
Number of solutions= 2

23 of 24
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

3. Lakarkan graf 𝑦 = 3|tan 2𝑥| − 1 untuk 0 ≤ 𝑥 ≤ 𝜋. Oleh itu, pada paksi yang sama,
lakarkan satu garis lurus untuk mencari bilangan penyelesaian bagi persamaan
3𝜋|tan 2𝑥| = 2𝜋 − 3𝑥.
[6 markah]
Sketch the graph 𝑦 = 3|𝑡𝑎𝑛 2𝑥| − 1 for 0 ≤ 𝑥 ≤ 𝜋. Hence, on the same axes, sketch a
straight line to find the number of solutions for the equation 3𝜋|𝑡𝑎𝑛 2𝑥| = 2𝜋 − 3𝑥.
[6 marks]
Penyelesaian / Solution:
y
5

2
1

0
y
-1

-2

3𝑥
3|tan 2𝑥| = 2 −
𝜋
3𝑥
3|tan 2𝑥| − 1 = 1 −
𝜋
3𝑥
𝑦 =1−
𝜋
Bilangan penyelesaian = 3
Number of solutions= 3

24 of 24
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

SESI PEMBELAJARAN 16

TINGKATAN 5

BAB 6 FUNGSI TRIGONOMETRI

TRIGONOMETRIC FUNCTIONS
01
Menyelesaikan Persamaan Trigonometric Dengan Kaedah Graf
6.3
Solving Trigonometric Equations Using Graphical Method

Objektif Pembelajaran:
Learning objective:
• Menyelesaikan persamaan trigonometri dengan kaedah graf.
Solve trigonometric equations using graphical method

Konsep Penting / Rumus Penting:

Important Concepts / Important Formulae:

1. Penyelesaian persamaan trigonometri ialah nilai koordinat x titik persilangan antara dua fungsi graf yang
diperoleh daripada persamaan trigonometri.
The solution of a trigonometric equation are the values of x-coordinate of the intersection points between
two graphs of functions obtained from the trigonometric equation.
y

1
x
x
x
x
x x
0 x

Bilangan penyelesaian = 6
Number of solutions = 6

1 of 11
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Aras 2
Tentukan bilangan penyelesaian bagi setiap persamaan trigonometri dalam domain 0 ≤ 𝑥 ≤ 2𝜋 dengan
melakarkan satu graf fungsi trigonometri dan satu graf fungsi algebra.
Determine the number of solutions for each trigonometric equation in the domain 0 ≤ 𝑥 ≤ 2𝜋 by the
graphs of a trigonometric function and an algebraic function.
Contoh
1. 𝑦 = sin 2𝑥
Example
8𝑥
2 sin 2𝑥 + 3 =
𝑦 = 3 kos 2𝑥 3𝜋
𝑥
3 kos 2𝑥 + 1 =
𝜋
Penyelesaian: 8𝑥
2 sin 2𝑥 = −3
Solution: 3𝜋
𝑥 𝑥 4𝑥 3
3 kos 2𝑥 = 𝜋 − 1 / 3 cos 2𝑥 = 𝜋 − 1 sin 2𝑥 = −
3𝜋 2
𝑥 4𝑥 3
𝑦= −1 𝑦= −
𝜋 3𝜋 2
y

3
2

1 x

0 x
-1
-2
Bilangan penyelesaian = 3
-3
Number of solutions= 3

Bilangan penyelesaian = 4
Number of solutions= 4

2 of 11
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. 𝑦 = |3 kos 2𝑥| / 𝑦 = |3 cos 2𝑥| 3. 𝑦 = 2 tan 𝑥

𝑥 = 4𝜋 − 2𝜋|3 kos 2𝑥| 2𝑥 tan 𝑥 = 𝜋
𝑥 = 4𝜋 − 2𝜋|3 cos 2𝑥|

2𝜋|3 cos 2𝑥| = 4𝜋 − 𝑥

𝑥
|3 cos 2𝑥| = 2 −
2𝜋
𝑥
𝑦=2−
2𝜋

3 of 11
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Latihan Pengukuhan ：
Enhancement Exercises:
1. Lakarkan graf 𝑦 = 3 sin 2𝑥 + 2 untuk 0 ≤ 𝑥 ≤ 𝜋. Seterusnya, tentukan bilangan penyelesaian
kepada persamaan trigonometri berikut.
Sketch the graph 𝑦 = 3 sin 2x + 2 for 0 ≤ 𝑥 ≤ 𝜋. Hence, determine the number of solutions to
following trigonometric equations.
(a) 3𝑥 sin 2𝑥 = 𝜋 − 2𝑥
(b) 3𝜋 sin 2𝑥 = 4𝑥 − 𝜋
Penyelesaian / Solution:

𝜋
(a) 3 sin 2𝑥 = 𝑥 − 2
𝜋
3 sin 2𝑥 + 2 =
𝑥
𝜋
𝑦=
𝑥

4 of 11
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

5 of 11
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. Lakarkan graf 𝑦 = 1 − 3|kos 𝑥| untuk 0 ≤ 𝑥 ≤ 2𝜋. Seterusnya, tentukan bilangan penyelesaian

bagi persamaan trigonometri berikut.
Sketch the graph 𝑦 = 1 − 3|cos 𝑥| for 0 ≤ 𝑥 ≤ 2𝜋. Hence, determine the number of solutions
to following trigonometric equations.
2𝑥 2𝑥
(a) 3|kos 𝑥| + 1 − 𝜋
= 0 / 3|cos 𝑥| + 1 − 𝜋
=0

(b) 2𝑥 − 3𝑥|kos 𝑥| = 𝜋 / 2𝑥 − 3𝑥|cos 𝑥| = 𝜋

Penyelesaian / Solution:

6 of 11
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

0 x

-1

-2

7 of 11
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

3. Lakarkan graf 𝑦 = − tan 2𝑥 untuk 0 ≤ 𝑥 ≤ 𝜋. Seterusnya, dengan menggunakan paksi yang

sama, lakarkan satu satu garis lurus yang sesuai untuk menyelesaikan persamaan
3𝑥
− 2 tan 2𝑥 = 0. Nyatakan bilangan penyelesaian itu.
𝜋

Sketch the graph 𝑦 = − tan 2𝑥 for 0 ≤ 𝑥 ≤ 𝜋. Hence, using the same axes, sketch a suitable
3𝑥
straigh line graph to solve the equation − 2 tan 2𝑥 = 0. State the number of solutions.
𝜋

Penyelesaian / Solution:

8 of 11
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Penilaian ：
Assessment:
3
1. Pada paksi yang sama, lakarkan graf fungsi 𝑦 = 2 sin 3𝑥 + 1 untuk 0 ≤ 𝑥 ≤ 𝜋. Seterusnya,
2𝑥
nyatakan bilangan penyelesaian bagi 3 sin 3𝑥 = − 2.
𝜋

[5 markah]
3
On the same axes, sketch the graphs of function 𝑦 = 2 sin 3𝑥 + 1 for 0 ≤ 𝑥 ≤ 𝜋. Hence, state
2𝑥
the number of solutions for 3 sin 3𝑥 = − 2.
𝜋

[5 marks]
Penyelesaian / Solution:
y

0 x

-1

-2

9 of 11
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

3𝑥
2. Lakarkan graf 𝑦 = −2 |kos | + 1 untuk 0 ≤ 𝑥 ≤ 2𝜋. Dengan menggunakan paksi yang sama,
2
3𝑥 2𝑥
lakarkan graf yang sesuai untuk menyelesaikan persamaan 2 |kos |+ = 1. Nyatakan
2 𝜋

bilangan penyelesaian.
[6 markah]
3𝑥
Sketch the graph 𝑦 = −2 |cos | + 1 for 0 ≤ 𝑥 ≤ 2𝜋. By using same axes, sketch a suitable
2
3𝑥 2𝑥
graph to solve the equation 2 |cos |+ = 1. State the number of solutions.
2 𝜋

[6 marks]
Penyelesaian / Solution:
y

2
x

0 x

-1

-2

10 of 11
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

3. Lakarkan graf 𝑦 = 3|tan 2𝑥| − 1 untuk 0 ≤ 𝑥 ≤ 𝜋. Oleh itu, pada paksi yang sama, lakarkan
satu garis lurus untuk mencari bilangan penyelesaian bagi persamaan 3𝜋|tan 2𝑥| = 2𝜋 − 3𝑥.
[6 markah]
Sketch the graph 𝑦 = 3|𝑡𝑎𝑛 2𝑥| − 1 for 0 ≤ 𝑥 ≤ 𝜋. Hence, on the same axes, sketch a straight
line to find the number of solutions for the equation 3𝜋|𝑡𝑎𝑛 2𝑥| = 2𝜋 − 3𝑥.
[6 marks]
Penyelesaian / Solution:
y
5

2
1

0
y
-1

-2

11 of 11
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

SESI PEMBELAJARAN 17

TINGKATAN 5

BAB 7 PENGATURCARAAN LINEAR

LINEAR PROGRAMMING
01
Model Pengaturcaraan Linear
7.1
Linear Programming Model

Objektif Pembelajaran:
Learning objective:
• Membentuk model matematik bagi suatu situasi berdasarkan kekangan yang diberi dan
mewakilkan model tersebut secara grafik.
Form a mathematical model for a situation based on the constraints given and hence represent
the model graphically.

Konsep Penting / Rumus Penting:

Important Concepts / Important Formulae:
Jadual di bawah menunjukkan ungkapan matematik untuk ketidaksamaan berbeza yang digunakan.
The table below shows the mathematical expressions for the different inequalities used.
Ungkapan Matematik Ketidaksamaan
Mathematical Expressions Inequality
1. y melebihi x. 𝑦 >𝑥
y greater than x.
2. y kurang daripada x. 𝑦 <𝑥
y less than x.
3. y tidak lebih daripada x. 𝑦 ≤𝑥
y is not more than x.
4. y tidak kurang daripada x. 𝑦 ≥𝑥
y is not less than x
5. Jumlah x dan y tidak melebihi k. 𝑥+𝑦 ≤𝑥
The sum of x and y is not more than k
6. Nilai minimum y ialah k. 𝑦 ≥𝑘
The minimum value of y is k
7. Nilai maksimum y ialah k. 𝑦 ≤𝑘
The maximum value of y is k
8. y melebihi x sekurang-kurangnya k. 𝑦 ≥ 𝑘𝑥
y is at least k times the value of x.
9. Nisbah x kepada y sekurang-kurangnya 2 : 3. 𝑥 2 3
≥ @𝑦 ≤ 𝑥
The ratio of x is to y is at least 2 : 3. 𝑦 3 2

1 of 13
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Contoh Jenama Harga sebatang pen Penyelesaian / Solution:

Example Brand Price per pen
Fast RM2.50 Jumlah duit yang ada pada
Smooth RM5.00 Mazlin adalah RM50.00. Oleh
itu, jumlah perbelanjaan Mazlin
Jadual di atas menunjukkan harga dua jenis jenama pen. Maslin ada
tidak boleh melebihi RM50.00.
RM50.00 dan ingin membeli dua jenama pen mengikut syarat berikut:
The total amount of money
The table shows the prices of two brands of pens. Mazlin has RM50.00
Mazlin has is RM50.00.
and wants to buy these two brands of pens subject to the following
So, the total expenditure must not
conditions:
be more than RM50.00.
I : Jumlah pen yang dibeli sekurang-kurangnya 8 batang.
Jadi / So, 2.5𝑥 + 5𝑦 ≤ 50
The total number of pens bought must be at least 8.
II : Bilangan pen jenama Smooth mesti kurang daripada dua kali ganda
I: 𝑥+𝑦 ≥ 8
bilangan pen jenama Fast.
The number of Smooth pens bought must be less than twice the
II : 𝑦 < 2𝑥
number of Fast pens bought.

Jika Mazlin membeli x batang pen jenama Fast dan y batang pen
jenama Smooth, tulis tiga ketaksamaan selain daripada 𝑥 ≥ 0 dan
𝑦 ≥ 0 yang memuaskan syarat di atas.
If Mazlin bought x Fast pens and y Smooth pens, write down three
inequalities, other than 𝑥 ≥ 0 and 𝑦 ≥ 0, that must be satisfied by x
and y.

Soalan 1 / Question 1: Aras 1

Harga sebuah buku adalah 50 sen dan sebatang pen adalah RM1.30. Penyelesaian / Solution:
Seorang murid ingin membeli x buah buku dan y batang pen mengikut
syarat berikut:
The cost of a book is 50 cents and that of a pen is RM 1.30. A student I: y≥3
wants to buy x books and y pens with the following conditions.
I : Sekurang-kurangnya 3 batang pen dibeli. II: 𝑥 + 𝑦 ≤ 12
At least 3 pens must be bought.
II : Jumlah buku dan pen yang dibeli tidak melebihi 12. III: 5𝑥 + 13𝑦 ≤ 100
The total number of books and pens bought must not be more
than 12.
III : Jumlah perbelanjaan selebih-lebihnya RM10.
The amount of money spent is at most RM10.

Tulis tiga ketaksamaan selain daripada 𝑥 ≥ 0 dan 𝑦 ≥ 0 yang

memenuhi semua kekangan yang diberi.
Write down the three inequalities other than 𝑥 ≥ 0 and 𝑦 ≥ 0 that
satisfy all the above conditions.

2 of 13
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

7.1 Lorek rantau yang memenuhi beberapa ketaksamaan linear.

To shade a region satisfied by a few linear inequalitites.

Simbol ketaksamaan Graf Penerangan

Inequality sign Graph Description
(pekali bagi y pada sebelah
KIRI adalah positif)
(the coefficient of y on the
LEFT hand side is positive)

Lorekkan rantau di sebelah

ATAS garis putus.
Dashed line and shade the
>
region ABOVE the line.

Lorekkan rantau di sebelah

BAWAH garis putus.
< Dashed line and shade the
region BELOW the line.

Lorekkan rantau di sebelah

ATAS garis penuh.
Solid line and shade the region
≥ ABOVE the line.

Lorekkan rantau di sebelah

BAWAH garis penuh.
Solid line and shade the region
≤
BELOW the line.

Untuk menentukan rantau yang memenuhi beberapa ketaksamaan linear, lorek

rantau yang masing-masing memuaskan ketaksamaan diberi. Tentukan rantau yang
bertindih dan tandakan R.
To determine the region that satisfies several linear inequalities, the region that
satisfies each inequality is identified first. The common region R (overlapping
region) of all these regions is the region that satisfies all the inequalities.

3 of 13
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Contoh
Example
Lorekkan kawasan yang memenuhi ketaksamaan
2.5𝑥 + 5𝑦 ≤ 50.
Shade the region which satisfies the inequality
2.5𝑥 + 5𝑦 ≤ 50.

Penyelesaian / Solution:
Tentukan pintasan-x dan pintasan-y. Kemudian,
lukis garis lurus 2.5𝑥 + 5𝑦 = 50.
(Cari dua titik)
Determine the x-intercept and y-intercept. Then,
draw the line 2.5𝑥 + 5𝑦 = 50.
(Find two points)

x 0 20

y 10 0

Oleh kerana simbol ketidaksamaan ≤ diguna,

maka garis penuh dilukis dan rantau di bawah
garis ini dilorek.
Since the inequality symbol is ≤ , a solid line is
drawn and the region below this line is shaded.

Soalan 2 / Question 2: Aras 2

(a) Lorekkan kawasan yang memenuhi

ketaksamaan 𝑥 + 𝑦 ≥ 8.
Shade the region which satisfies the inequality
𝑥 + 𝑦 ≥ 8.

Penyelesaian / Solution:

Lukis garis lurus 𝑥 + 𝑦 = 8.

Draw the line 𝑥 + 𝑦 = 8

x 0 8
y 8 0

Oleh kerana ketidaksamaan ialah ≥, garis penuh

dilukis dan rantau di atas garis dilorek.
Since the inequality is ≥ , a solid line is drawn
and the region above the line is shaded.

4 of 13
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

(b) Lorekkan kawasan yang memenuhi

ketaksamaan 𝑦 < 2𝑥.
Shade the region which satisfies the inequality
𝑦 < 2𝑥.

Penyelesaian / Solution:
Lukis garis lurus 𝑦 = 2𝑥
Draw the line 𝑦 = 2𝑥
Tentukan pintasan-x dan pintasan-y.
determine the 𝑥 −intercept and 𝑦 −intercept.
(Cari dua titik)
(Find two points)

x 0 10
y 0 20

Oleh kerana ketidaksamaan ialah <, garis putus

dilukis dan rantau di bawah garis dilorek.
Since the inequality is < , a dashed line is drawn
and the region below the line is shaded.

Contoh
Example

Lukis dan lorek rantau R yang memenuhi ketaksamaan berikut

Draw and shade the region R which satisfies the following inequalities.

I : 15 𝑥 + 12𝑦 < 840

II : 3𝑥 + 5𝑦 ≥ 180
3
III: 𝑦 ≤ 2 𝑥

5 of 13
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Soalan 3 / Question 3: Aras 3

Lukis dan lorek rantau R yang memenuhi ketaksamaan berikut:

Draw and shade the region R which satisfies the following inequalities.

(a)
𝑥 + 𝑦 > 45

5𝑥 + 8𝑦 ≤ 480

𝑥 − 𝑦 ≤ 15

(b)
9𝑥 + 5𝑦 ≤ 400

𝑦 − 𝑥 ≥ 10

10𝑥 ≥ 𝑦

6 of 13
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

7.2 Aplikasi Pengaturcaraan Linear

Linear Programming Applications

Objektif Pembelajaran:
Learning objective:
• Menyelesaikan masalah yang melibatkan pengaturcaraan linear secara graf.
Solve problems involving linear programming graphically.

Untuk 𝑥 + 𝑏𝑦 = 𝑐, biar 𝑐 = 𝑎𝑏
For 𝑎𝑥 + 𝑏𝑦 = 𝑐, 𝑙𝑒𝑡 𝑐 = 𝑎𝑏.

Langkah 1 : Lukis garis dalam graf dengan mencari dua titik.

Step 1 : Draw the line in the graph by finding two points.
Langkah 2 : Letakkan pembaris anda selari dengan garisan.
Step 2 : Place your ruler parallel to the line.
Langkah 3 : Gerakkan pembaris (kekalkan kecerunan) dan cari kawasan yang berkaitan dalam R.
Step 3 : Move the ruler (maintain the gradient) and find the relevant region within R.
Langkah 4 : Untuk nilai maksimum, cari titik paling KANAN dalam rantau R. Untuk nilai
minimum, cari titik paling KIRI dalam rantau R.
Step 4 : For maximum value, find the RIGHTMOST point of R. For minimum value, find the
LEFTMOST point of R.

7 of 13
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Contoh Aras 2
Example

Diberi x dan y memenuhi ketaksamaan linear berikut.

Given x and y satisfy the following linear inequalities.

𝑦 ≥ 5𝑥 − 4, 2𝑦 ≥ 𝑥 + 1 𝑑𝑎𝑛/𝑎𝑛𝑑 𝑥 + 𝑦 ≤ 8

(a) Lukis dan lorekkan rantau R yang memenuhi semua ketaksamaan linear yang diberi.
Draw and shade the region R that satisfies the given inequalities.
(b) Cari nilai maksimum
Find the maximum value of
(i) 𝑥 + 2𝑦
(ii) 2𝑥 + 𝑦

Penyelesaian / SolutionS:
(a)

8 of 13
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

9 of 13
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Latihan Pengukuhan ：
Enhancement Exercises:
1. D iberi x dan y memenuhi ketaksamaan linear berikut.
Given x and y satisfy the following linear inequalities.

𝑥 − 𝑦 ≥ 2, 2𝑥 + 3𝑦 ≥ 12 dan/and 2𝑥 + 3𝑦 ≤ 27
(a) Lukis dan lorek rantau R yang memenuhi ketaksamaan linear yang diberi.
Draw and shade the region R that satisfies the given inequalities.

(b) Cari nilai minimum 𝑥 + 𝑦.

Find the minimum value of 𝑥 + 𝑦.

(c) Cari nilai maksimum 4𝑥 + 8𝑦.

Find the maximum value of 4𝑥 + 8𝑦.

Penyelesaian / Solutions:
(a)

(b) (4, 2)
𝑥+𝑦 =4+2=6
(c) (7, 4)
4𝑥 + 8𝑦 = 4(7) + 2(4) = 60

10 of 13
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. Diberi x dan y memenuhi ketaksamaan linear berikut.

Given x and y satisfy the following linear inequalities.
4𝑥 + 3𝑦 ≥ 12, 𝑦 ≤ 2𝑥 dan/and 2𝑥 + 𝑦 ≤ 20
(a) Lukis dan lorek rantau R yang memenuhi ketaksamaan linear yang diberi.
Draw and shade the region R that satisfies the given inequalities.

(b) Cari nilai minimum y apabila 𝑥 = 8.

Find the minimum value of 𝑦 when 𝑥 = 8.

(c) Cari nilai maksimum 3𝑥 + 2𝑦.

Find the maximum value of 3𝑥 + 2𝑦.

Penyelesaian / Solutions:
(a)

(b) Apabila 𝑥 = 8, nilai minimum y = 0.

When 𝑥 = 8, the minimum of y = 0.
(c) (5, 10),
3𝑥 + 2𝑦 = 3(5) + 2(10) = 35

11 of 13
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Penilaian ：
Assessment:
Satu pertandingan disertai oleh x orang pelajar dan y orang guru. Yuran penyertaan untuk seorang
pelajar ialah RM120 dan untuk seorang guru ialah RM60. Penyertaan pertandingan itu adalah
berdasarkan kekangan berikut.
A competition is participated by x students and y teachers. The entry fees for a student is RM120 and
a teacher is RM60. The participation is based on the following constraints.

I: Jumlah peserta tidak lebih daripada 80 orang.

The total number of participants is not more than 80.
II: Bilangan pelajar tidak boleh melebihi daripada 3 kali ganda bilangan guru.
The number of students cannot be more than 3 times the number of teachers.
III: Jumlah yuran yang dikutip mestilah melebihi RM3 600.
The total fees collected must be more than RM3 600.

(a) Tulis tiga ketaksamaan, selain daripada 𝑥 ≥ 0 dan 𝑦 ≥ 0, yang memenuhi semua kekangan di
atas.
Write three inequalities, other than 𝑥 ≥ 0 and 𝑦 ≥ 0, which satisfy all the above constraints.
[3 markah / marks]

(b) Dengan menggunakan skala 2 cm kepada 10 peserta pada kedua-dua paksi, bina dan lorek rantau
R yang memenuhi semua kekangan di atas.
Using a scale of 2 cm to 10 participants on both axes, construct and shade the region R which
satisfies all the above constraints.
[3 markah / marks]

(c) Dengan menggunakan graf yang dilukis dalam (b), cari

Using the graph constructed in (b), find
(i) cari bilangan maksimum dan minimum guru jika bilangan pelajar yang menyertai
pertandingan ini ialah 30 orang.
the maximum and minimum number of teachers if the number of students participated in
the competition is 30.
(ii) jumlah yuran maksimum yang boleh dikutip.
the maximum total fees that can be collected.
[4 markah / marks]
Penyelesaian / Solution:

(a) I : 𝑥 + 𝑦 ≤ 80
1
II : 𝑥 ≤ 3𝑦 @ 𝑦 ≥ 3 𝑥

III : 120𝑥 + 60𝑦 > 3 600

12 of 13
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

(b)

(c) (i) Apabila x = 30, nilai minimum y = 10 dan nilai maksimum y = 50.
Oleh itu, bilangan maksimum guru ialah 50 dan bilangan minimum guru ialah 10.
When x = 30, the minimum value of y = 10 and the maximum value of y = 50.

13 of 13
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

SESI PEMBELAJARAN 18

TINGKATAN 5

BAB 7 PENGATURCARAAN LINEAR

LINEAR PROGRAMMING
01
Menyelesaikan masalah yang melibatkan pengaturcaraan
7.2
linear secara graf
Solving problems involving linear programming graphically

Objektif Pembelajaran:
Learning objective:
• Wakilkan semua kekangan bagi suatu situasi dalam bentuk ketaksamaan linear.
Represent all the constraints for the situation in linear inequalities.
• Tentukan fungsi objektif 𝑎𝑥 + 𝑏𝑦 = 𝑘 dan lukis graf bagi fungsi objektif itu.
Determine the objective function 𝑎𝑥 + 𝑏𝑦 = 𝑘 and draw a graph for that objective function.
• Tentukan nilai optimum dengan menggantikan titik maksimum atau titik minimum ke dalam
fungsi objektif.
Determine the optimal value by substituting the coordinates of the maximum point or the
minimum point into the objective function.
Aras 3

1. Sebuah kedai roti menghasilkan dua jenis kek, P dan Q. Pengeluaran kek melibatkan dua proses,
iaitu pembuatan dan pembungkusan. Jadual di bawah menunjukkan masa yang diambil untuk
membuat dan membungkus kek.
A bakery shop produces two types of cakes, P and Q. The production of cakes involves two
processes, which is making and packaging. Table below shows the time taken to make and
pack the cakes.

Produk Masa yang diambil (minit)

product Time taken (minutes)
Pembuatan Pembungkusan
Making Packaging
Kek P
60 20
Cake P
Kek Q
40 10
Cake Q

Kedai roti menghasilkan x biji kek P dan y biji kek Q setiap hari. Pengeluaran kek adalah
berdasarkan kekangan berikut:

1 of 9
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

The bakery shop produces x cake type P and y cake type Q every day. The production of cakes
is based on the following constraints:

I : Jumlah minimum masa untuk membuat kek P dan kek Q ialah 600 minit.
The minimum total time for making cake P and cake Q is 600 minutes.
II : Jumlah masa untuk membungkus kek P dan kek Q selebih-lebihnya 240 minit.
The total time for packaging cake P and cake Q is at most 240 minutes.
III: Nisbah bilangan kek P kepada bilangan kek Q adalah sekurang-kurangnya 1 : 2.
The ratio of the number of cake P to the number of cake Q is at least 1 ∶ 2.

(a) Tulis tiga ketaksamaan linear yang memenuhi semua kekangan di atas selain daripada
𝑥 ≥ 0 dan 𝑦 ≥ 0.
Write three inequalities which satisfy all the above constraints other than 𝑥 ≥ 0 and 𝑦 ≥ 0.
[3 markah/marks]

(b) Dengan menggunakan skala 2 cm kepada 2 biji kek pada kedua-dua paksi, bina dan lorek
rantau R yang memuaskan semua syarat di atas.
By using a scale of 2 cm to 2 units of cake products on both axes, construct and shade the
region R which satisfies all the above constraints.
[3 markah/marks]

(c) Menggunakan graf yang dilukis dalam 1(b), cari

Using the graph constructed in 1(b), find
(i) Bilangan maksimum kek Q dibuat jika 8 kek P dibuat.
The maximum number of cake Q made if 8 cakes P are made.
(ii) Keuntungan harian maksimum jika keuntungan satu kek P ialah RM30 dan satu kek
Q ialah RM20.
The maximum daily profit if the profit of one unit of cake P is RM30 and one unit
of cake Q is RM20.
[4 markah/marks]

Penyelesaian / Solutions:
(a) I : 60𝑥 + 40𝑦 ≥ 600

II : 20𝑥 + 10𝑦 ≤ 240

𝑥 1
III : ≥2
𝑦

𝑦 ≤ 2𝑥

2 of 9
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

(b)

(c) (i) 8 biji kek Q

8 units of cake Q
(ii) Keuntungan maksimum, 𝑘 = 30𝑥 + 20𝑦
Maximum profit, 𝑘 = 30𝑥 + 20𝑦
Titik optimum = (6, 12)
Optimum point = (6, 12)

(a) I : 𝑥 + 𝑦 ≤ 12

3 of 9
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. Sebuah pusat tuisyen menawarkan dua pakej pelajaran, pakej elektif dan pakej teras.
Pendaftaran pelajar adalah berdasarkan kekangan berikut:
A tuition center offers two package of courses, elective and basic packages. The enrolment of
students is based on the following constraints.
I : Jumlah pelajar tidak lebih daripada 120 orang.
The total number of students is not more than 120.
II : Bilangan pelajar yang berdaftar dalam pakej teras tidak melebihi 4 kali ganda bilangan
pelajar yang berdaftar dalam pakej elektif.
The number of students enrolled in basic package is not more than 4 times the number
of students enrolled in elective package.
III : Bilangan pelajar yang mendaftar pakej teras melebihi bilangan pelajar yang mendaftar
pakej elektif sekurang-kurangnya 20 orang.
The number of students enrolled for basic package exceeds the number of students
enrolled for elective packages by at least 20 students.

Diberi bahawa terdapat x pelajar yang mendaftar pakej elektif dan y pelajar yang mendaftar
pakej teras.
Given that there are x students enrolled for elective package and y students enrolled for basic
package.
(a) Tulis tiga ketaksamaan linear yang memenuhi semua kekangan di atas selain daripada
𝑥 ≥ 0 dan 𝑦 ≥ 0.
Write three inequalities which satisfy all the above constraints other than 𝑥 ≥ 0 and
𝑦 ≥ 0.
[3 markah/marks]

(b) Dengan menggunakan skala 2 cm kepada 10 orang pelajar pada paksi-x dan 2 cm kepada
20 orang pelajar pada paksi-y, bina dan lorek rantau R yang memuaskan semua kekangan
di atas.
By using a scale of 2 cm to 10 students on x-axis and 2 cm to 20 students on y-axis,
construct and shade the region R which satisfies all the above constraints.
[3 markah/marks]

(c) Dengan menggunakan graf yang dilukis dalam 2(b), cari

By using the graph constructed in 2(b), find
(i) jumlah yuran maksimum yang dikutip setiap bulan jika yuran bulanan untuk pakej
elektif ialah RM60 dan pakej teras ialah RM70.
the maximum amount of fees collected per month if the monthly fees for elective
package is RM60 and that in basic package RM70.

(ii) julat bilangan pelajar yang mendaftar pakej teras jika bilangan pelajar yang
mendaftar pakej elektif ialah 20 orang.
the range of the number of students enrolled for the basic package if the number of
students enrolled for the elective package is 20 people.

4 of 9
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Penyelesaian/ Solutions:
(b)

5 of 9
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

3. Kelab koperasi sekolah SMK Telang merancang untuk menganjurkan lawatan sambil belajar.
Kelab memutuskan untuk menyewa x van dan y bas. Sebuah van boleh memuatkan 30 penumpang
dan sebuah bas boleh memuatkan 50 penumpang. Bayaran sewa untuk sebuah van ialah RM70
dan bayaran sewa untuk sebuah bas ialah RM80. Penyewaan van dan bas untuk perjalanan adalah
berdasarkan kekangan berikut.
The school cooperative club of SMK Telang plans to organise a study trip. The club decided to
rent x vans and y buses. A van can accommodate 30 passengers and a bus can accommodate 50
passengers. The rental of a van is RM70 and the rental of a bus is RM80. The rental of the vans
and buses for the trip is based on the following constraints.

I: Bilangan minimum pelajar dan guru yang mengambil bahagian dalam lawatan ini ialah 240.
The minimum number of students and teachers participated in the trip is 240.
II: Bilangan van yang disewa tidak kurang daripada separuh bilangan bas yang disewa.
The number of vans rented must not be less than half the number of buses rented.
III: Bajet untuk sewaan pengangkutan tidak melebihi RM560.
The budget for the transport rental is at most RM560.

(a) Tulis tiga ketaksamaan linear yang memenuhi semua kekangan di atas selain daripada 𝑥 ≥ 0 dan
𝑦 ≥ 0.
Write three inequalities which satisfy all the above constraints other than 𝑥 ≥ 0 and 𝑦 ≥ 0.
[3 markah/marks]

(b) Dengan menggunakan skala 2 cm kepada 1 kenderaan pada kedua-dua paksi, bina dan lorek
rantau R yang memenuhi semua kekangan di atas.
By using a scale of 2 cm to 1 vehicle on both axes, construct and shade the region R which
satisfies all the above constraints.
[3 markah/marks]

(c) Dengan menggunakan graf yang dilukis dalam 3(b), cari

Using the graph constructed in 3(b), find
(i) bilangan minimum dan maksimum bas yang boleh disewa jika 3 van disewa.
the minimum and maximum number of buses that can be rented if 3 vans is rented.
(ii) kos minimum untuk menyewa van dan bas.
the minimum cost to rent the vans and buses.
[4 markah/marks]

6 of 9
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Penyelesaian / Solutions:
(a) I : 30𝑥 + 50𝑦 ≥ 240

II : 𝑦 ≤ 2𝑥

III : 70𝑥 + 80𝑦 ≤ 560

7 of 9
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Penilaian ：
Assessment:
Pejabat pendidikan daerah berhasrat untuk menganjurkan kursus pengajaran Matematik dan Sains
dalam bahasa Inggeris. Kursus ini akan dihadiri oleh x peserta Matematik dan y peserta Sains.
A district education office intends to organize a course on the teaching of Mathematics and Science
in English. The course will be attended by x Mathematics participants and y Science participants.
Pemilihan peserta adalah berdasarkan kekangan berikut:
The selection of participants is based on the following constraints:
I: Jumlah peserta adalah sekurang-kurangnya 40 orang.
The total number of participants is at least 40.
II : Bilangan peserta Sains selebih-lebihnya dua kali ganda peserta Matematik.
The number of Science participants is at most twice than that of Mathematics.
III : Peruntukan maksimum untuk kursus ini ialah RM7 200. Perbelanjaan untuk seorang
peserta Matematik ialah RM120 dan untuk seorang peserta Sains ialah RM80.
The maximum allocation for the course is RM7 200. The expenditure for a
Mathematics participant is RM120 and for a Science participant is RM80.

(a) Tulis tiga ketaksamaan linear yang memenuhi semua kekangan di atas selain daripada 𝑥 ≥ 0 dan
𝑦 ≥ 0.
Write three linear inequalities which satisfy all the above constraints other than 𝑥 ≥ 0 and
𝑦 ≥ 0.
[3 markah/marks]

(b) Dengan menggunakan skala 2 cm kepada 10 orang peserta pada kedua-dua paksi, bina dan lorek
rantau R yang memenuhi semua kekangan di atas.
By using a scale of 2 cm to 10 participants on both axes, construct and shade the region R which
satisfies all the above constraints.
[3 markah/marks]
(c) Dengan menggunakan graf yang dilukis dalam (b), cari
By using the graph constructed from (b), find
(i) bilangan maksimum dan minimum peserta Matematik apabila bilangan peserta Sains
ialah 10.
the maximum and minimum number of Mathematics participants when the number of
Science participants is 10.
(ii) kos minimum untuk menjalankan kursus.
the minimum cost to run the courses. [4 markah/marks]

8 of 9
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Penyelesaian / Solutions:
(a) I : 𝑥 + 𝑦 ≥ 40

II : 𝑦 ≤ 2𝑥

III : 120𝑥 + 80𝑦 ≤ 7200

(b)

9 of 9
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

SESI PEMBELAJARAN 19

TINGKATAN 4

BAB 9 PENYELESAIAN SEGI TIGA

SOLUTION OF TRIANGLES
01
Petua Sinus dan Petua Kosinus
9.1
0
Sine Rule and Cosine Rule

Objektif Pembelajaran:
Learning objective:
0
• Menyelesaikan segi tiga yang melibatkan petua sinus,
0
Solve triangles involving sine rule
• Menyelesaikan segi tiga yang melibatkan petua kosinus

0
Solve triangles involving cosine rule

Konsep Penting / Rumus Penting:

Important Concepts / Important Formulae:

1. a = b = c
sin A sin B sin C

2. a 2 = b2 + c 2 − 2bc cos A
a 2 = b2 + c 2 − 2bc kos A

1 of 8
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Petua Sinus
Sine Rule

1. Hitung panjang x bagi setiap segi tiga yang berikut.. Aras 1

Calculate the length of x in each of the following triangles.

Contoh
1.
Example

𝑥 7
= 𝑥 5.6
sin 30° sin 45° =
sin 85° sin 40°
7 × sin 30° 5.6 × sin 85°
𝑥= 𝑥=
sin 45° sin 40°
𝑥 = 8.679
𝑥 = 4.950

2. 3.

180° − 115° − 20° = 45°

𝑥 6.5
𝑥 10 =
= sin 45° sin 20°
sin 60° sin 80° 6.5 × sin 45°
10 × sin 60° 𝑥=
𝑥= sin 20°
sin 80°
𝑥 = 13.44
𝑥 = 8.794

2 of 8
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. Hitung nilai x bagi setiap segitiga yang berikut. Aras1

Calculate the value of x in each of the following triangles.
Contoh
1.
Example

8 12
=
9.7 12.3 sin 𝑥 sin 100°
= 8 × sin 100°
sin 𝑥 sin 85° sin 𝑥 =
9.7 × sin 85° 12
sin 𝑥 = 𝑥 = 41.04°
12.3
𝑥 = 51.78°

2. 3.

5.17 12
=
sin 𝑥 sin 130°
10.8 8.9 5.17 × sin 130°
= sin 𝑥 =
sin 𝑥 sin 52° 12
10.8 × sin 52° 𝑥 = 19.27°
sin 𝑥 =
8.9
𝑥 = 72.99°

3 of 8
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Petua Kosinus
Cosine Rule

1. Hitung nilai x bagi setiap segitiga yang berikut. Aras 1

Calculate the value of x in each of the following triangles.

Contoh
1.
Example

𝑥 2 = 8.172 + 132 − 2(8.17)(13) kos 42°

2 2 2
𝑥 = 8.5 + 4 − 2(8.5)(4) kos 80° 𝑥 = 8.826
𝑥 = 8.743

2. 3.

𝑥 2 = 15.82 + 10.52 − 2(15.8)(10.5) kos 138°

180° − 105° − 50° = 25°
𝑥 = 24.63
𝑥 = 17.152 + 13.62 − 2(17.15)(13.6) kos 25°
2

𝑥 = 7.504

4 of 8
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. Tentukan nilai x dalam setiap segitiga yang berikut. Aras1

Determine the value of x in each of the following triangles.

Contoh
1.
Example

6.22 = 42 + 52 − 2(4)(5) kos 𝑥

6.2422 = 102 + 82 − 2(10)(8) kos 𝑥
42 + 52 − 6.22
102 + 82 − 6.2422 kos 𝑥 =
kos 𝑥 = 2(4)(5)
2(10)(8)
𝑥 = 86.33°
𝑥 = 38.60°

2. 3.

6.32 = 10.42 + 5.22 − 2(10.4)(5.2) kos 𝑥 29.022 = 22.462 + 17.122 − 2(22.46)(17.12) kos 𝑥
10.42 + 5.22 − 6.32 22.462 + 17.122 − 29.022
kos 𝑥 = kos 𝑥 =
2(10.4)(5.2) 2(22.46)(17.12)
𝑥 = 27.99° 𝑥 = 93.33°

5 of 8
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

LatihanPengukuhan：
EnhancementExercises:

1. Rajah di bawah menunjukkan dua buah segi tiga ABC dan ACD. Aras 2
The diagram below shows two triangles ABC and ACD.

Diberi AB = 9.4 cm, AC = 6 cm, CD = 7.5 cm, BAC = 28, ADC = 50 dan CAD adalah
sudut tirus. Hitung

Given that AB = 9.4 cm, AC = 6 cm, CD = 7.5cm, BAC = 28,ADC = 50 and CAD is an
obtuse angle. Calculate
(a) Panjang BC,
the length of BC,
[2 markah/marks]
(b) ACD.
[3 markah/marks]
Penyelesaian/ Solutions:

(a) 𝐵𝐶 2 = 9.42 + 62 − 2(9.4)(6)kos28°

BC = 4.976 cm

6 7.5
(b) = sin 𝐶𝐴𝐷
sin 50°
CAD = 73.25
ACD = 180 – 50 – 73.25 = 56.75

6 of 8
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. Rajah 2 menunjukkan sebuah trapezium ABCD. AB adalah selari dengan DC dan BCD ialah
sudut cakah. Aras3
Diagram 2 shows a trapezium ABCD. AB is parallel to DC and BCD is an obtuse angle.

Rajah 2
Diagram 2
Cari
Find
(a) panjang, dalam cm, bagi BD,
the length, in cm, of BD,
[2 markah/marks]
(b) panjang, dalam cm, bagi BC,
the length, in cm, of BC,
[3 markah/marks]
(c) BCD
[2 markah/marks]
Penyelesaian / Solutions:
𝐵𝐷 13.5
(a) = sin 40°
sin 84°
BD = 20.89 cm

(b) ABD = BDC = 180 – 84 – 40 = 56

𝐵𝐶 2 = 20.892 + 4.82 − 2(20.89)(4.8) kos 56°
BC = 18.64 cm

(c) 20.892 = 18.642 + 4.82 − 2(18.64)(4.8) kos BCD

BCD = 111.61

7 of 8
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Penilaian：
Assessment:

Kertas 2
Paper 2
1. Rajah 1 menunjukkan sisi empat kitaran PQRS.
Diagram 1 shows a cyclic quadrilateral PQRS.

Rajah 1
Diagram 1
Hitung
Calculate
(a) panjang, dalam cm, bagi PR,
the length, in cm, of PR,
(b) QPR.
[6 markah/marks]
Penyelesaian / Solutions:
(a) PSR = 180 – 102 = 78
𝑃𝑅 2 = 102 + 9.82 − 2(10)(9.8) cos 78°
PR = 12.46 cm

10.2 12.46
(b)sin 𝑃𝑅𝑄 = sin 102°
PRQ = 53.20
QPR = 180 – 53.20 – 102 = 24.80

8 of 8
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

SESI PEMBELAJARAN 20

TINGKATAN 4

BAB 9 PENYELESAIAN SEGI TIGA

SOLUTION OF TRIANGLES
01
9.2 Luas segi tiga dan Kes ambiguiti suatu segi tiga
0
Area of triangle and Ambiguous case of a triangle,

Objektif Pembelajaran:
Learning objective: 0
• Hitung luas segi tiga (termasuk rumus Heron)
0
Calculate the area of triangle (including Heron’s Formula)
• Menyelesaikan segi tiga yang melibatkan kes berambiguiti, dan seterusnya
mengenal pasti keadaan untuk kes-kes tersebut.
0
Determine the existence of ambiguous cases of a triangle, and hence identify the
conditions for such cases

Konsep Penting / Rumus Penting:

Important Concepts / Important Formulae:
1
• Luas segi tiga / Area of triangle= 2 𝑎𝑏 sin 𝐶
atau / or
√𝑠(𝑠 − 𝑎)(𝑠 − 𝑏)(𝑠 − 𝑐) (Rumus Heron / Heron’s Formula)
𝑎+𝑏+𝑐
di mana semiperimeter / where semi perimeter, 𝑠 = 2

• Kes Berambiguiti
Ambiguous Case
1. Dalam segi tiga seperti yang ditunjukkan di bawah, apabila panjang dua sisi, a dan c, dan sudut
bukan kandung, A, diberi. Kes berambiguiti mungkin berlaku jika
In the triangle as shown below, the lengths of two sides, a and c, and an included angle, A, are
given. An ambiguous case may occur if
(a) 𝑎 < 𝑐,
(b) 𝐴 merupakan sudut tirus
𝐴 is an acute angle

1 of 13
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Luas Segi Tiga

Area of Triangle

1. Hitung luas setiap segi tiga yang berikut. Aras 1

Calculate the area of each of the following triangles.
Contoh
1.
Example

1
1 Luas / Area of ABC = 2 × 16.19 × 16 × sin 68°
Luas / Area of ABC = 2 × 8 × 12 × sin 65°
= 120.09 cm2
= 43.50 cm2

2. 3.

1 360 – 250 = 110

Luas / Area of ABC = 2 × 21.8 × 5 × sin 82° 1
Luas / Area of ABC = 2 × 12.5 × 6 × sin 110°
= 53.97 cm2
= 35.24 cm2

2 of 13
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. Hitung luas setiap segi tiga yang berikut dengan menggunakan rumus Heron. Aras 1
Calculate the area of each of the following triangles by using the Heron’s formula.

Contoh
1.
Example

16 + 12 + 9 11.8 + 10.95 + 12.25

𝑠= = 18.5 𝑠= = 17.5
2 2
Luas / Area of ABC = Luas / Area of ABC =
√18.5(18.5 − 16)(18.5 − 12)(18.5 − 9) √17.5(17.5 − 11.8)(17.5 − 10.95)(17.5 − 12.25)
= 53.44 cm2 = 58.57 cm2

2. 3.

8.56 + 11.23 + 14.51

𝑠= = 17.15
12.67 + 16.78 + 19.97 2
𝑠= = 24.71 Luas / Area of ABC =
2
Luas / Area of ABC = √17.15(17.15 − 8.56)(17.15 − 11.23)(17.15 − 14.51)
√24.71(24.71 − 12.67)(24.71 − 16.78)(24.71 − 19.97) = 47.98 cm2
= 105.75 cm2

3 of 13
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Kes Berambiguiti
Ambiguous Cases

1. Lakar dan kenal pasti kes berambiguiti. Aras 2

Sketch and identify the ambiguous cases.
Contoh
Example
AB = 10.5 cm, BC = 7√3 cm, A = 50
AB = 8 cm, BC = 7 cm, A = 48

Kes berambiguiti tidak berlaku

𝑎 > 𝑐, dan
Kes berambiguiti berlaku A bertentangan dengan sisi lebih panjang
Dua sisi dan satu sudut bukan kandung diberi Maka, sebuah segi tiga terbentuk
dengan keadaan sudut itu ialah sudut tirus dan Ambiguous case does not arise
bertentangan dengan sisi yang lebih pendek antara 𝑎 > 𝑐, and
dua sisi yang diberi itu. A is opposite to the longer side.
Ambiguous case arises Thus, one triangle is formed.
Two sides and a non-included angle are given,
where the non-included angle is acute and is
opposite the shorter of the two given sides.

1. AB = 12 cm, BC = 9.5 cm, A = 50 [Link] = 15 cm, AC = 10 cm, B = 35

Kes berambiguitiberlaku
Ambiguous case arises.

Kes berambiguitiberlaku
Amb

iguous case arises.

4 of 13
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

3. AB = 12 cm, BC = 9 cm, C = 35 [Link] = 13 cm, AC = 22 cm, B = 98

Kes berambiguititidakberlaku.
Bbukansuduttirus dan
sudutinitidakbertentangandengansisi yang
Kes berambiguititidakberlaku lebihpendek.
𝑎 > 𝑐, dan Ambiguous case does not arise.
Cbertentangandengansisi yang lebihpanjang. B is not acute angle and it is not opposite to the
Ambiguous case does not arise. shorter side.
𝑎 > 𝑐, and C is opposite to the longer side

2. Menyelesaikan masalah yang melibatkan kes berambiguiti Aras 3

Solving a triangle involving ambiguous cases.
Contoh
1. AC = 5.8 cm, BC = 10.18 cm
Example

SQ = 14.19 cm, QRS = 141.36

(a) Lakar sebuah A’B’C’ yang mempunyai

bentuk berbeza daripada ABC dengan
keadaan A’B’ = AB, A’C’ = AC dan
(a) Lakar sebuah segi tiga S’Q’R’ yang A’B’C’ = ABC.
mempunyai bentuk berbeza daripada segi Sketch a A’B’C’ which has a different
tiga SQR dengan keadaan S’R’ = SR, S’Q’ = shape from triangle ABC such that A’B’ =
SQ dan S’Q’R’ = SQR. AB, A’C’ = AC dan A’B’C’ = ABC.
Sketch a triangle S’Q’R’ which has a (b) Seterusnya, nyatakan saizB’A’C’.
different shape from triangle SQR such that Hence, state the size of B’A’C’.
S’R’ = SR, S’Q’ = SQ and S’Q’R’ = SQR.
(b) Seterusnya, nyatakan S’R’Q’.
Hence, state S’R’Q’. (a)

5 of 13
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

(a)

(b) ACB = 180 – 101 – 34 = 45

(b)  S’R’Q’ = 180 – 141.36 = 38.64 A’C’B’ = 180 – 45 = 135
 B’A’C’ = 180 – 135 – 34 = 11

2. 3. AC = 13.36 cm

Sebuah segi tiga A’B’C’ yang mempunyai ukuran

yang sama seperti yang diberikan untuk segi tiga
Titik A’ terletak di atas AC dengan keadaan
ABC, iaitu A’C’ = 12.3 cm, C’B’ = 9.5 cm dan
A’B = AB
B’A’C’ = 40.5, tetapi bentuk yang berbeza
A’ lies on AC such that A’B = AB
daripada segi tiga ABC.
(i) Lakar A’BC,
A triangle A’B’C’ has the same measurements as
Sketch A’BC,
those given for triangle ABC, that is, A’C’ = 12.3
(ii) Hitung luas, dalam cm2, bagi A’BC.
cm, C’B’ = 9.5 cm and B’A’C’ = 40.5, but which
is different is shape to triangle ABC Calculate the area, in cm2, of A’BC.
(i) Lakarkan segi tiga A’B’C’, (i)
Sketch the triangle A’B’C’,
(ii) Nyatakan saiz A’B’C’.
State the size of A’B’C’.

(i) 13.36 5.6

(ii) = sin 𝐶
sin 105

6 of 13
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

12.3 9.5 5.6 × sin 105°

(ii) = sin 40.5° sin 𝐴𝐶𝐵 =
sin 𝐵
12.3 × sin 40.5° 13.36
sin 𝐵 = ACB = 23.88
9.5
𝐵 = 57.23° BAC = 180 – 105 – 23.88 = 51.12
 A’B’C’ = 180 – 57.23 = 122.77 BA’C = 180 – 51.12 = 128.88
A’BC = 180 – 128.88 – 23.88
= 27.24
𝐵𝐶 5.6
=
sin 128.88 sin 23.88°
BC = 10.77
Luas A’BC
1
= 2 × 5.6 × 10.77 × sin 27.24°

=13.80 cm2=13.80 cm2

7 of 13
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Latihan Pengukuhan：
Enhancement Exercises:

1. Rajah menunjukkan sebuah sisi empat PQRS. Aras 3

Diagram shows a quadrilateral PQRS.

(a) Cari
Find
(i) Panjang, dalam cm, PR,
The length, in cm, of PR,
(ii) PSR,
(iii) Luas, dalam cm2, sisi empat PQRS.
The area, in cm2, of a quadrilateral PQRS.

(b) (i) Lakarkan sebuah segi tiga P’S’R’ yang mempunyai bentuk yang berbeza daripada
segi tiga PSR dengan keadaan S’R’ = SR, R’P’ = RP dan R’P’S’ = RPS.
Sketch a triangle which has a different shape from triangle PSR such
that S’R’ = SR, R’P’ = RP and R’P’S’ = RPS.
(ii) Seterunya, nyatakan saiz P’S’R’.
Hence, state the size ofP’S’R’.

8 of 13
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Penyelesaian / Solution:

(a)(i) PQR = 180 – 48 – 72 = 60

𝑃𝑅 16
=
sin 60° sin 48°
PR = 18.65 cm

(a)(ii) 18.652 = 92 + 142 − 2(9)(14) kos 𝑃𝑆𝑅

PSR = 106.32

(a)(iii) LuassisiempatPQRS / Area of quadrilateral PQRS

1 1
= 2 × 16 × 18.65 × sin 72° + 2 × 14 × 9 × sin 106.32°

= 202.36 cm2
(b)(i)

(b)(ii) P’S’R’ = 180 – 106.32 = 73.68

9 of 13
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. Rajah 2 menunjukkan sebuah sisi empat PQRS. Aras 3

Diagram 2 shows a quadrilateral PQRS.

Rajah 2
Diagram2
(a) Hitung
Calculate
(i) Panjang, dalam cm, bagi PR,
The length, in cm, of PR,
(ii) PRS.

(b) Sebuah segi tiga P’S’R’ yang mempunyai bentuk berbeza daripada segi tiga PRS dengan
keadaan P’S’ = PS, R’S’ = RS dan P’R’S’ = PRS.
A triangle P’S’R’ which has a different shape from triangle PRS such that P’S’ = PS, R’S’
= RS dan P’R’S’ = PRS
(i) Lakarkan P’S’R’.
Sketch the P’S’R’.
(i) Hitung luas, dalam cm2, bagi P’S’R’.
Calculate the area, in cm2, of P’S’R’.

10 of 13
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Penyelesaian / Solution:

(a)(i) 𝑃𝑅 2 = 19.52 + 92 − 2(19.5)(9) kos 48°

PR = 15.05 cm
5 15.05
(a)(ii) = sin 116°
sin 𝑃𝑅𝑆

PRS = 17.37
(b)(i)

(b)(ii) SPR = 180 – 116 – 17.37 = 46.63

PSP’ = 180 – 2(46.63) = 86.74

1 1
Luas P’S’R’/ Area ofP’S’R’ = 2 × 15.05 × 5 × sin 46.63° − 2 × 5 × 5 × sin 86.74°

= 14.87 cm2

11 of 13
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Penilaian：
Assessment:

Kertas 2
Paper 2
1. Rajah 1 menunjukkan sisi empat ABCD. Diberi AB = 9 cm, AD = 10 cm dan luas segi tiga ABC ialah
52.83 cm2.
Diagram 1 shows a quadrilateral ABCD. Given AB = 9 cm, AD = 10 cm and the area of triangle
ABC is 52.83 cm2.

Rajah 1
Diagram 1
(a) Cari panjang, dalam cm, bagi BC dan AC.
Find the length, in cm, of BC and AC.
[4 markah/marks]
(b) Hitung ACD.
Calculate ACD.
[2 markah/marks]
(c) Titik A’ terletak pada AC dengan keadaan A’B = AB.
Point A’ lies on AC such that A’B = AB.
(i) Lakar segi tiga BA’C.
Sketch the triangle BA’C.
[1 markah/mark]
(ii) Hitung BA’C.
Calculate BA’C.
[3markah/marks]

12 of 13
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Penyelesaian / Solution:
1
(a) × 9 × 𝐵𝐶 × sin 78° = 52.83
2
BC = 12.00 cm
𝐴𝐶 2 = 92 + 122 − 2(9)(12) kos 78°
AC = 13.42 cm
10 13.42
(b) = sin 95°46
sin 𝐴𝐶𝐷
ACD = 47.85

(c) (i)

12 13.42
(ii) = sin 78°
sin 𝐵𝐴𝐶
BAC = 61.00
BA’C = 180 – 61 = 119

13 of 13
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

SESI PEMBELAJARAN 21

TINGKATAN 4

BAB 9 PENYELESAIAN SEGI TIGA

SOLUTION OF TRIANGLES
01
7.3 Aplikasi Petua Sinus, Petua Kosinus dan Luas Segi Tiga
0
Application of Sine Rule, Cosine Rule and Area of a Triangle

Objektif Pembelajaran:
Learning objective: 0
Menyelesaikan masalah yang melibatkan segi tiga (Bentuk tiga dimensi).
Solve problems involving triangles (Three-dimensional shapes)
0
Konsep Penting / Rumus Penting:
0
Important Concepts / Important Formulae:
a = b = c
1. 3. Area of triangle / Luas segitiga
sin A sin B sin C
= 1 ab sin C
2
2. a 2 = b2 + c 2 − 2bc cos A
= √𝑠(𝑠 − 𝑎)(𝑠 − 𝑏)(𝑠 − 𝑐)
a 2 = b2 + c 2 − 2bc kos A

1 of 9
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

1. Menyelesaian masalah yang melibatkan segi tiga. Aras 2

Solve Problems involving triangles.
Contoh
Example

Rajah di atas menunjukkan sebuah prisma tegak.

The diagram above shows a right prism.
Cari
Find
(a) WSU
(b) Luas segi tiga, dalam cm2, bagi WSU,
The area of triangle, in cm2, of WSU

Penyelesaian / Solution:
(a) 𝑆𝑈 = √62 + 122 = 13.42
𝑊𝑆 = √122 + 82 = 14.42
𝑊𝑈 = √62 + 82 = 10
102 = 13.422 + 14.422 − 2(13.42)(14.42) kos 𝑊𝑆𝑈
13.422 + 14.422 − 102
kos  𝑊𝑆𝑈 =
2(13.42)(14.42)
WSU = 41.91

1
(b) Luas segitiga WSU / Area of triangle WSU = 2 × 13.42 × 14.42 × sin 41.91°
= 64.63 cm2

2 of 9
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

1. Rajah di bawah menunjukkan satu prisma ABCDEFGH dengan keratan rentas segi empat sama EFGH.
The diagram below shows a prism ABCDEFGH with square EFGH as its cross section.

Hitung luas satah BDF

Calculate the area of plane BDF

Penyelesaian / Solution:
𝐷𝐹 = √102 + 62 = 2√34 // 11.66
𝐵𝐷 = √62 + 62 = 6√2 // 8.485
𝐷𝐹 = √102 + 62 = 2√34 // 11.66
11.66 + 8.485 + 11.66
𝑠= = 15.90
2
Luas segitigaBDF / Area of triangleBDF = √15.90(15.90 − 11.66)(15.90 − 8.485)(15.90 − 11.66)
= 46.04 cm2

3 of 9
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. Rajah di bawah menunjukkan sebuah piramid dengan ABC sebagai tapak mengufuk.
The diagram below shows a pyramid with ABC as a horizontal base.

Diberi bahawa AB = 3 cm, AC = 4 cm dan BAC = 90. Puncak D adalah 6 cm tegak di atas A. Cari
It is given that AB = 3 cm, AC = 4 cm and  BAC= 90. The vertex D is 6 cm vertically above A. Find
(a) luas, dalam cm2, satah condong BCD,
the area, in cm2, of the inclined plane BCD,

(b) jarak terpendek, dalam cm, dari D ke BC.

the shortest distance, in cm, from D to BC.

Penyelesaian / Solution:
(a) 𝐵𝐶 = √32 + 42 = 5
𝐵𝐷 = √32 + 62 = 6.708
𝐶𝐷 = √42 + 62 = 7.211
5 + 6.708 + 7.211
𝑠= = 9.4595
2
Luas BCD / AreaBCD = √9.4595(9.4595 − 5)(9.4595 − 6.708)(9.4595 − 7.211)
= 16.16 cm2

1
(b) 2 × 5 × ℎ = 16.16
h = 6.464

cm

4 of 9
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

LatihanPengukuhan：
Enhancement Exercises:

1. (a) Rajah 1 menunjukkan dua buah segi tiga, EFG dan EGH. Aras 3
Diagram 1 shows two triangles, EFG and EGH.

Rajah 1
Diagram1

Diberi bahawa FGH ialah garis lurus dan EGF ialah sudut tirus. Hitung

It is given that FGH is a straight line and EGF is an acute angle. Calculate

(i) EGH,
(ii) panjang, dalam cm, bagi EH.
the length, in cm, of EH,

(b) Rajah 2 menunjukkan sebuah kuboid bertapak segi empat tepat, ABCD.
Diagram 2 shows a cuboid with a rectangular base, ABCD.

Rajah 2
Diagram2

5 of 9
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Hitung
Calculate

(i) NAC,
(ii) luas, dalam cm2, bagi NAC,
area, in cm2, of NAC,
(iii) jarak terpendek, dalam cm, dari A ke NC.
the shortest distance, in cm, from A to NC.

Penyelesaian / Solution:
8 12
(a)(i) = sin 54°
sin 𝐸𝐺𝐹

EGF = 32.64

EGH = 180 – 32.64 = 147.36

(a)(ii) EHG = 180 – 147.36 – 17 = 15.64

𝐸𝐻 12
=
sin 147.36° sin 15.64°
EH = 24.01 cm

(b)(i) 𝐴𝑁 = √62 + 52 = √61

𝐴𝐶 = √132 + 62 = √205

𝑁𝐶 = √132 + 52 = √194
2 2 2
(√194) = (√61) + (√205) − 2(√61)(√205) kos 𝑁𝐴𝐶

NAC = 71.22
1
(b)(ii) LuasNAC / AreaNAC = 2 × √61 × √205 × sin 71.22°

= 52.94 cm2
1
(b)(iii) 2 × ℎ × √194 = 52.94

h = 7.602 cm

6 of 9
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. Rajah menunjukkan sisi empat ABCD pada satah mengufuk. VBDA ialah sebuah piramid dengan
keadaan AD = 6.22 m dan V adalah 8 m tegak di atas A. Aras 3
The diagram shows a quadrilateral ABCD on a horizontal plane. VBDA is a pyramid such that
AD = 6.22 m and V is 8 m vertically above A.

Cari
Find
(a) BDC,
(b) panjang, dalam m, bagi BD,
the length, in m, of BD,
(c) luas, dalam m2, bagi satah condong BVD
the area, in m2, of the inclined plane BVD.

Penyelesaian / Solution:
6 12
(a) = sin 100°
sin 𝐵𝐷𝐶
BDC = 29.50

(b) BCD = 180 – 100 – 29.50 = 50.50

𝐵𝐷2 = 62 + 122 − 2(6)(12) kos 50.50°
BD = 9.402 m√82 + 6. 222 = 10.13
𝐵𝑉 = √8.42 + 82 = 11.6
9.402 + 10.13 + 11.6
𝑠= = 15.566
2
L

uasBVD/ AreaBVD = √15.566(15.566 − 9.402)(15.566 − 10.13)(15.566 − 11.6)

= 45.48 m2

7 of 9
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Penilaian：
Assessment:

Kertas 2
Paper 2
1. (a)

Rajah 1
Diagram1
Rajah 1 menunjukkan sebuah sisi empat kitaran dalam bulatan. Diberi PQR = 70, PS = 7.1
cm, PQ = 9.6 cm and RS = 12.3 cm, cari panjang QR.
Diagram 1 shows a cyclic quadrilateral PQRS in a circle. Given that PQR = 70, PS = 7.1
cm, PQ = 9.6 cm and RS = 12.3 cm, find the length of QR.
[4 markah/marks]
Penyelesaian / Solution:
(a) PSR =180 – 70 = 110
𝑃𝑅 2 = 7.12 + 12.32 − 2(7.1)(12.3)kos110°
PR = 16.17 cm
9.6 16.17
=
sin 𝑃𝑅𝑄 sin 70
𝑃𝑅𝑄 = 33.91°
RPQ =180 – 70 – 33.91 = 76.09
𝑄𝑅 16.17
=
sin 76.09° sin 70
𝑄𝑅 = 16.70 cm

8 of 9
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

(b)

Rajah 2
Diagram2
Rajah 2 menunjukkan sebuah piramid VABCD dengan tapak mengufuk berbentuk segi empat
sama dan V adalah tegak di atas D. Diberi bahawa AD = 8 cm, VD = 10 cm dan BE = BF = 3
cm, hitung
Diagram 2 shows a pyramid VABCD with a horizontal squared base ABCD and V vertically
above D. Given that AD = 8 cm, VD = 10 cm and BE = BF = 3 cm, calculate
(i) VEF,
(ii) luas satah VEF,
the area of the plane VEF.
[6 markah/marks]
Penyelesaian / Solution:

9 of 9
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 4

SESI PEMBELAJARAN 22

TINGKATAN 4

BAB 10 NOMBOR INDEKS

INDEX NUMBER
01
Nombor Indeks
10.1
0.10 Index Number
Objektif Pembelajaran:
Learning objective:
• Mentakrifkan nombor indeks dan memerihalkan kegunaannya.
Defining index numbers and describing the use of it.
• Menentukan dan mentafsir nombor indeks.
Determining and interpreting index numbers.
• Menyelesaikan masalah yang melibatkan nombor indeks
Solve problems involving index numbers

Konsep Penting / Rumus Penting:

Important Concepts / Important Formulae:
𝑄
1. Nombor Indeks I = 𝑄1 × 100 di mana Q1 = kuantiti pada masa tertentu
0
Q0 = kuantiti pada masa asas
𝑄1
Index Number, I = 𝑄 × 100 where Q1 = Quantity at specified time
0
Q0 = Quantity at base time
2. Meningkat k%, nombor indeks. I =100 + k
Contoh: meningkat 10%, I = 100 + 10 = 110
Increase k%. index number, I = 100 + k,
Example; increase by 10%, I = 100 + 10 = 110
3. Menurun h%, nombor indeks, I = 100 – h
Contoh: menurun 20%, I = 100 – 20 = 80
Decrease h% index number, I = 100 – h,
Example: decrease by 20%, I = 100 – 20 = 80

1
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 4

1. Cari indeks harga bagi bahan berikut pada tahun 2025 berasaskan tahun 2024. Aras 1
Find the price index of the following items for the year 2025 based on the year 2024.
Contoh
a.
Example
Tahun Harga bahan (RM) Tahun Harga bahan (RM)
Year Price of item (RM) Year Price of item (RM)
2024 8.00 2024 50
2025 10.00 2025 80
𝑄1 𝑄1
I= × 100 I= × 100
𝑄0 𝑄0
10.00 80
= × 100 = 50 × 100
8.00

= 125 = 160

b. c.
Tahun Harga bahan (RM) Tahun Harga bahan (RM)
Year Price of item (RM) Year Price of item (RM)
2024 0.65 2024 10.40
2025 0.70 2025 7.60
0.70 7.60
I = 0.65 × 100 I = 10.40 × 100
= 73.08

= 107.69
d. e.
Tahun Harga bahan (RM) Tahun Harga bahan (RM)
Year Price of item (RM) Year Price of item (RM)
2024 24.00 2024 1800
2025 27.60 2025 2350
27.60 2350
I = 24.00 × 100 I = 1800 × 100
= 130.56

= 115

2
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 4

2. Cari indeks harga. Aras 1

Find the price index.
Contoh
a. Harga sejenis losyen badan meningkat sebanyak
Example 15% dari tahun 2023 ke tahun 2024.
Harga suatu bahan meningkat sebanyak 10% dari Cari indeks harga losyen badan itu pada tahun
tahun 2023 ke tahun 2024. Cari indeks harga bahan 2024 berasaskan tahun 2023.
itu pada tahun 2024 berasaskan tahun 2023. The price of a body lotion increases by 15%
The price of an item increases by 10% from the year from the year 2023 to 2024. Find the price index
2023 to 2024. Find the price index of the item in the of the body lotion in the year 2024 based on the
year 2024 based on the year 2023. year 2023.

I2024/2023 = 100 + 10 I2024/2023 = 100 + 15

= 110 = 115

b. Harga sejenis buah menokok sebanyak 50% dari c. Harga suatu bahan menurun sebanyak 5% dari
tahun 2020 ke tahun 2022. tahun 2023 ke tahun 2024.
Cari indeks harga buah itu pada tahun 2022 Cari indeks harga bahan itu pada tahun 2024
berasaskan tahun 2020. berasaskan tahun 2023.
The price of a fruit increases by 50% from the The price of an item deccreases by 5% from the
year 2020 to 2022. Find the price index of the year 2023 to 2024. Find the price index of the
fruit in the year 2022 based on the year 2020. item in the year 2024 based on the year 2023.

I2022/2020 = 100 + 50 I2024/2023 = 100 - 5

= 150 = 95

3. Cari nilai p bagi setiap yang berikut. Aras 1

Find the value of p for each of the following.
Contoh
a.
Example
Harga / Price (RM) Indeks harga Harga / Price (RM) Indeks harga
2024 2025 Price Index 2024 2025 Price Index
50 p 120 3.00 p 140
I = 120 I = 140
𝑝 𝑝
× 100 = 120 × 100 = 140
50 3.00
120 ×50 140 ×3.00
p = 100 p= 100
p = 60 p = 4.20

3
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 4

b. c.
Harga/Price (RM) Indeks harga Harga/Price (RM) Indeks harga
2024 2025 Price Index 2024 2025 Price Index
4.90 p 155.10 p 3.60 150
I = 155.10 I = 150
𝑝 3.60
× 100 = 155.10 × 100 = 150
4.90 𝑝
155.10 ×4.90 3.60 ×100
p= =𝑝
100 150
p = 7.60 p = 2.40

d. e.
Harga/Price (RM) Indeks harga Harga/Price (RM) Indeks harga
2024 2025 Price Index 2024 2025 Price Index
p 8.40 120 p 2.20 116
I = 120 I = 116
8.40 2.20
× 100 = 120 × 100 = 116
𝑝 𝑝
8.40 ×100 2.20 ×100
=𝑝 =𝑝
120 116
p = 1.90

p = 7.00

f. g.
Harga/Price (RM) Indeks harga Harga/Price (RM) Indeks harga
2023 2024 Price Index 2023 2024 Price Index
70.00 p 108 p 44.10 126
I = 108 I = 126
𝑝 44.10
× 100 = 108 × 100 = 126
70 𝑝
108 × 70 44.10 ×100
p= =𝑝
100 126
p = 35.00

p = 75.60

4
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 4

4. Selesaikan setiap masalah berikut yang melibatkan 3 tahun. Aras 2

Solve the following problem which involves 3 years.
1. Indeks harga bagi 1 kg ikan pada tahun 2022 a. Indeks harga bagi sebiji epal pada tahun 2019
berasaskan tahun 2021 dan 2020 masing-masing berasaskan tahun 2018 dan 2017 masing-masing
ialah 150 dan 180. Cari indeks harga 1 kg ikan ialah 120 dan 150. Cari indeks harga epal pada
pada tahun 2021 berasaskan tahun 2020. tahun 2018 berasaskan tahun 2017.
The price index of 1 kg of fish in the year 2022 The price index of an apple in the year 2019
based on the year 2021 and 2020 are 150 and 180 based on the year 2018 and 2017 are 120 and
respectively. Find the price index of 1 kg of fish 150 respectively. Find the price index of the
in the year 2021 based on the year 2020. apple in the year 2018 based on the year 2017.
I2022/2021 = 150 I2022/2020 = 180 I19/18 = 120 I19/17 = 150
180
I2021/2020 = 150 × 100
=120

b. Diberi indeks harga gula pada tahun 2017 c. Diberi indeks harga tepung pada tahun 2017
berasaskan tahun 2015 ialah 115 dan indeks berasaskan tahun 2015 ialah 110 dan indeks
harga gula pada tahun 2019 berasaskan tahun harga tepung pada tahun 2019 berasaskan
2015 ialah 120. Cari indeks harga gula pada tahun 2015 ialah 115. Cari indeks harga tepung
tahun 2019 berasaskan 2017. pada tahun 2019 berasaskan 2017.
Given the price index for sugar in the year 2017 Given the price index for the flour in the year
based on the year 2015 was 115 and the price 2017 based on the year 2015 was 110 and the
index for sugar in the year 2019 based on the price index for the flour in the year 2019 based
year 2015 was 120. Find the price index for the on the year 2015 was 115. Find the price index
sugar in the year 2019 based on the year 2017. for the flour in the year 2019 based on the year
120 2017.
I19/17 = 115 × 100
= 104.35

d. Diberi indeks harga emas pada tahun 2020 e. Diberi indeks harga bagi bahan P pada tahun
berasaskan tahun 2016 ialah 190 dan indeks 2020 berasaskan 2018 ialah 116.8. Cari indeks
harga emas pada tahun 2016 berasaskan tahun harga bagi bahan P pada tahun 2022 berasaskan
2013 ialah 120. Cari indeks harga emas pada 2018 jika harga bahan P meningkat sebanyak
tahun 2020 berasaskan tahun 2013. 14% dari tahun 2020 ke 2022.
Given the price index for gold in the year 2020 Given the price index for material P in the year
based on the year 2016 was 190 and the price 2020 based on the year 2018 was 116.8. Find
index for gold in the year 2016 based on the year the price index for material P in the year 2022
2013 was 120. Find the price index for the gold based on the year 2018 if material P increased
in the year 2020 based on the year 2013. 14% from year 2020 to 2022.

120×190 116.8 ×114

I20/13 = I22/18 =
100 100
= 228 = 133.15

5
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 4

Latihan Pengukuhan ：
Enhancement Exercises:
1. Jadual 1 menunjukkan harga, indeks harga dan peratusan penggunaan bagi empat komponen P, Q dan
R dalam penghasilan satu unit barang elektronik.
Table 1 shows the price, price index and percentage of the usage of four components P, Q and R in
producing an electronic item.

Komponen Harga seunit (RM) Harga Indeks pada tahun

Component Price per unit 2019 berasaskan tahun 2017
Tahun/Year Tahun/Year Price Index in the year 2019
2017 2019 based on the year 2017
P 5.00 6.00 x
Q 2.00 y 140
R z 8.80 110
Jadual/Table 1
Cari nilai x, y dan z.
Find the values of x, y and z.
6.00
x = 5.00 × 100
x = 120

𝑦
× 100 = 140
2.00
y = 2.80

2. Jadual 2 menunjukkan harga dan indeks harga 3 bahan untuk menghasilkan sejenis biskut.
Table 2 show the price and the price index of three ingredients to produce a type of biscuit.

Bahan Harga pada 2000 Harga pada 2025 Indeks harga pada tahun 2025
Ingredient Price in the year Price in the year berasaskan tahun 2020
2000 2025 Price index in the year 2025
(RM) (RM) based on the year 2020
P x 0.70 175
Q 4.00 5.50 y
R 2.50 z 120

Cari nilai
Find the value of
(a) x, (b) y, (c) z.

0.70 5.50 𝑧
(i) × 100 = 175 (ii) y = 4.00 × 100 (iii) × 100 = 120
𝑥 2.50
x = 0.40
y = 137.5 z=3

6
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 4

3. Jadual 3 menunjukkan harga dan indeks harga bagi bahan Q yang digunakan dalam penghasilan
minuman detox.
Table 3 shows the price and the price index for ingredient Q, used in the production of a detox drink.

Bahan Harga per liter Indeks harga pada tahun 2017

Ingredient Price per liter (RM) berasaskan tahun 2015
2015 2017 Price Index in the year 2017
based on the year 2015
Q y 3.00 x
Jadual / Table 3

Harga bahan Q meningkat sebanyak 20% dari tahun 2015 ke tahun 2017.
The price of ingredient Q increased by 20% from 2015 to 2017
(a) Nyatakan nilai bagi x.
Find the value of x.
(b) Cari nilai bagi y.
Find the value of y.
(i) x = 120
3.00
(ii) 𝑦 × 100 = 120
y = 2.50

7
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 4

4. Jadual 4 menunjukkan indeks harga dan perubahan indeks harga bagi empat bahan mentah A, B, C dan
D, yang digunakan untuk membuat sejenis biskut di sebuah kilang.
Table 4 shows the price index and price index changes for four raw materials A, B, C and D used to
make a type of biscuit in a factory.
Bahan Indeks harga pada tahun 2011 Perubahan indeks harga dari tahun
mentah berasaskan tahun 2008 2011 ke tahun 2015
Raw Material Price Index in the year 2011 Change in price index from the year
based on the year 2008 2011 to the year 2015
A 140 Menokok 15%
Increased by 15%
B 120 Menokok 5%
Increased by 5%
C 160 Tidak berubah
No change
D 150 Menyusut 10%
Decreased by 10%
Jadual / Table 4

(a) Harga bahan mentah A pada tahun 2011 ialah RM70.

Cari harga yang sepadan pada tahun 2008.
The price of raw material A in the year 2011 was RM70.
Find the corresponding price in the year 2008.

(b) Cari indeks harga bagi kesemua empat bahan mentah itu pada tahun 2015 berasaskan tahun 2008.
Find the price index for all the four raw materials in the year 2015 based on the year 2008.

70
(a) × 100 = 140
Harga / 𝑃𝑟𝑖𝑐𝑒 𝐴 2008
70×100
Harga / Material A 2008 =
140
= RM50
115
(b) Bahan / Item A, I15/08 = 140  100 = 161
105
Bahan / Item B, I15/08 = 120  100 = 126

Bahan / Item C, I15/08 = 160

90
Bahan / Item D, I15/08 = 150  100 = 135

8
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 4

5. Jadual 5 menunjukkan maklumat berkaitan dua bahan J dan K yang digunakan oleh seorang pembuat
keropok dalam perniagaannya.
Table 5 shows information related to five ingredients J and K used by a crackers maker in his business.

Bahan Indeks harga pada tahun Perubahan indeks harga Indeks harga pada tahun
Ingredient 2018 berasaskan tahun dari tahun 2018 ke tahun 2020 berasaskan tahun
2016 2020 2016
Price Index in the year Change in Price Index Price Index in the year
2018 based on the year from the year 2018 to the 2020 based on the year
2016 year 2020 2016
J 115 Menokok 40% x
Increased by 40%
K 140 Menyusut 10% y
Decreased by 10%
Jadual/Table 5

(a) Cari nilai x dan nilai y.

Find the values of x and y.
(b) Hitung harga bagi bahan K pada tahun 2016 jika harga pada tahun 2020 ialah RM6.30.
Calculate the price of ingredient K in the year 2016 if its price in the year 2020 was
RM6.30.

140 90
(i) x = 115  100 y = 140  100
x = 161 y = 126
6.30
(ii) Harga 𝐾/price of 𝑀 2016  100 = 126
Harga K / Price of M 2016 = RM5.00

9
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 4

Penilaian ：
Assessment:

Kertas/Paper 2
1. Jadual 1 menunjukkan harga, indeks harga dan pemberat bagi lima komponen A, B, C, D dan E
digunakan dalam penghasilan sejenis komputer.
Table 1 shows the price, price index and the weightage for five components, A, B, C D and E used in
the production of a type of computer.
Komponen Harga / Price (RM) Indeks harga pada tahun 2017
Component Tahun Tahun berasaskan tahun 2015
Year Year Price Index in the year 2017
2015 2017 based on the year 2015
A 2.00 p 135
B 4.00 4.40 110
C q 1.35 90
D 0.50 0.64 128
E 1.80 2.25 r
Jadual/Table 1
(a) Hitung nilai p, q dan r.
Calculate the values of p, q and r. [4 markah/marks]

(a) (i) Diberi kos komponen A meningkat sebanyak 20% dari tahun 2017 ke tahun 2020.
Cari indeks harga komponen A pada tahun 2020 berasaskan tahun 2017.
Given the cost of component A increased by 20% from the year 2017 to 2020.
Find the price index component A in the year 2020 based on the year 2017.
[1 markah/marks]
(ii) Seterusnya, cari indeks harga komponen A pada tahun 2020 berasaskan tahun 2015.
Hence, find the price index component A in the year 2020 based on the year 2015.
[2 markah/marks]
(c) Cari indeks harga komponen D pada tahun 2018 berasaskan tahun 2017 jika indeks harganya
pada tahun 2018 berasaskan tahun 2015 ialah 122.
Find the price index of component D in the year 2018 based on the year 2017 if the price index
in the year 2018 based on the year 2015 was 122. [2 markah/marks]

(d) Cari peratus perubahan komponen C dari tahun 2015 ke tahun 2017.
Find the percentage changes of component C from the year 2015 to 2017. [1 markh/mark]

𝑝
(a) × 100 = 135
2.00
p = 2.70
1.35
× 100 = 90
𝑞

q = 1.50

10
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 4

2.25
r = 1.80 × 100

r = 125
(b) (i) I = 100 + 20 = 120
120
(ii) I20/15 = 135  100
= 162
122×100
(c) I18/17 = 128
= 95.31
(d) 100 – 90 = 10%, menurun sebanyak / decreased by10%

11
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 4

SESI PEMBELAJARAN 23

TINGKATAN 4

BAB 10 NOMBOR INDEKS

INDEX NUMBER
01
Indeks Gubahan
10.2 Composite Index
0.10
Objektif Pembelajaran:
Learning objective:
• Menentukan dan mentafsir indeks gubahan tanpa pemberat dan dengan pemberat.
Determining and interpreting composite index with weightage and without the weightage.
• Menyelesaikan masalah yang melibatkan nombor indeks dan indeks gubahan.
Solving problem involving index numbers and composite index.

Konsep Penting / Rumus Penting:

Important Concepts / Important Formulae:

∑ 𝐼 𝑖 𝑤𝑖
• Indeks Gubahan, 𝐼 ̅ = ∑ 𝑤𝑖
di mana Ii = nombor indeks dan wi = pemberat
∑ 𝐼 𝑖 𝑤𝑖
Composite Index, 𝐼 ̅ = ∑ 𝑤𝑖
where Ii = Index Number and wi = weightage

1. Cari indeks gubahan yang berikut. Aras 1

Find the following composite index.

Contoh
a.
Example
Bahan Harga Indeks Pemberat
Bahan Harga Indeks Pemberat Items Price index (I) Weightage (w)
Items Price index (I) Weightage (w)
A 110 4
A 130 2
B 108 5
B 150 3
C 120 1
C 120 1

∑ 𝐼𝑖 𝑤𝑖 130(2)+150(3)+120(1)
𝐼̅ = ∑ 𝑤𝑖
= 2+3+1

= 138.33

1
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 4

b. c.
Bahan Harga Indeks Pemberat Bahan Harga Indeks Pemberat
Items Price index (I) Weightage (w) Items Price index (I) Weightage (w)
P 120 3 P 130 3
Q 140 2 Q 90 1
R 110 2 R 124 2

2. Cari nilai 𝑛 bagi setiap yang berikut. Aras 1

Find the value of 𝑛 for each of the following.

Contoh
Diberi indeks gubahan = 118 a. Diberi indeks gubahan = 120
Example
Given the composite index = 118 Given the composite index = 120
Bahan Harga Indeks Pemberat Bahan Harga Indeks Pemberat
Items Price index (I) Weightage (w) Items Price index (I) Weightage (w)
A 115 3 A 125 6
B 105 𝑛 B 135 2
C 130 6 C 100 𝑛
D 121 5 D 120 4
∑ 𝐼𝑖 𝑤𝑖
∑ 𝑤𝑖
= 118

115(3)+105(𝑛)+130(6)+121(5)
= 118
3+𝑛+6+5
1730+105𝑛
= 118
14+ 𝑛

1730 + 105n = 118(14 + n)

1730 + 105n = 1652 + 118n
13n = 78
78
n = 13

n=6

2
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 4

b. Diberi indeks gubahan = 116 c. Diberi indeks gubahan = 120

Given the composite index = 116 Given the composite index = 120
Bahan Harga Indeks Pemberat Bahan Harga Indeks Pemberat
Items Price index (I) Weightage (w) Items Price index (I) Weightage (w)
P 125 n P 125 6
Q 100 3 Q 135 2
R 105 6 R n 5
S 140 4 S 120 4

3. Selesaikan setiap masalah yang berikut. Aras 2

Solve the following problem.
Contoh Diberi indeks gubahan pada tahun 2020 a. Diberi indeks gubahan pada tahun 2020
Example berasaskan tahun 2016 ialah 131.11. berasaskan tahun 2018 ialah 129.90.
xample Hitung jumlah perbelanjaan yang sepadan Hitung kos yang sepadan dalam tahun
dalam tahun 2020 jika jumlah perbelanjaan pada 2020 jika kos pada tahun 2018 ialah RM40.
tahun 2016 ialah RM3000. Given the composite index for the year 2020
Given the composite index for the year 2020 based based on the year 2018 is 129.90. Calculate the
on the year 2016 is 131.11. Calculate the corresponding cost for the year 2020 if the cost
corresponding total expenditure for the year 2020 if in the year 2018 is RM40.
the total expenditure in the year 2016 is RM3000.
𝑃2020
× 100 = 131.11
3000
131.11×3000
𝑃2020 = 100
= RM3933.30

3
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 4

b. Diberi indeks gubahan pada tahun 2020 c. Diberi indeks gubahan pada tahun 2020
berasaskan tahun 2016 ialah 113.75 berasaskan tahun 2016 ialah 129.44.
Hitung kos yang sepadan dalam tahun Hitung kos yang sepadan dalam tahun
2016 jika kos pada tahun 2020 ialah RM60. 2016 jika kos pada tahun 2020 ialah RM2985.
Given the composite index for the year 2020 Given the composite index for the year 2020
based on the year 2016 is 113.75. Calculate the based on the year 2016 is 129.44. Calculate the
corresponding cost for the year 2016 if the corresponding cost for the year 2016 if the
cost in the year 2020 is RM60. cost in the year 2020 is RM2985.

4. Selesaikan setiap masalah yang berikut yang melibatkan 3 tahun. Aras 2

Solve the following problem which involves 3 years.

Contoh
Indeks gubahan keuntungan sebuah a. Indeks gubahan keuntungan sebuah syarikat pada
Example
syarikat pada tahun 2024 berasaskan tahun tahun 2024 berasaskan tahun 2023 ialah 132.
2023 ialah 124. Indeks gubahan pada tahun 2025 Indeks gubahan pada tahun 2025 berasaskan
berasaskan tahun 2024 pula ialah 140. Hitung indeks tahun 2024 pula ialah 150. Hitung indeks gubahan
gubahan bagi keuntungan syarikat itu pada tahun bagi keuntungan syarikat itu pada tahun 2025
2025 berasaskan tahun 2023. berasaskan tahun 2023.
The composite index of the profit of a company in the The composite index of the profit of a company
year 2024 based on the year 2023 is 124. The in the year 2024 based on the year 2023 is 124.
composite index in the year 2025 based on the year The composite index in the year 2025 based on
2024 is 140. Calculate the composite index of the the year 2024 is 140. Calculate the composite
profit of the company in the year 2025 based on the index of the profit of the company in the year
year 2023. 2025 based on the year 2023.

̅
𝐼2024/2023 ̅
× 𝐼2025/2024
̅
𝐼 2025/2023 = 100
124×140
= 100
= 173.60

4
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 4

Latihan Pengukuhan ：
Enhancement Exercises:

1. Pembuatan suatu barang komersial memerlukan lima jenis bahan mentah A, B, C, D dan E.
Jadual 1 menunjukkan harga dan indeks harga bagi bahan itu.
Carta pai menunjukkan peratusan kuantiti bahan mentah yang digunakan.
The production of a commercial product requires five types of raw materials: A, B, C, D and E.
Table 1 shows the price and the price index for these materials.
The pie chart shows the percentage of the quantity of raw materials used.
Bahan Harga (RM) Indeks harga pada tahun 2019
Mentah pada tahun berasaskan tahun 2017
Raw Price in Year Price Index in the year 2019
Material 2017 2019 based on the year 2017
A 𝑥 24.00 120
B 16.00 20.80 130
C 18.00 22.50 125
D 12.50 17.50 𝑦
E 24.00 36.00 150
Jadual/Table 1

(a) Hitung nilai 𝑥 dan 𝑦.

Calculate the values of 𝑥 and 𝑦.
(b) Hitung indeks gubahan bagi kos pembuatan barang komersial itu pada tahun 2019 berasaskan
tahun 2017.
Calculate the composite index for the manufacturing cost of the commercial product in the 2019
based on the year 2017.
(c) Harga setiap bahan mentah dijangka akan meningkat sebanyak 20% pada tahun 2019 kepada
tahun 2021. Diberi kos pembuatan seunit barang komersial itu pada tahun tahun 2017 ialah
RM200, hitung kos sepadan pada tahun 2021.
The price of each raw material is expected to increase by 20% from the year 2019 to the year
2021. Given that the manufacturing cost per unit of the commercial product in 2017 was RM200,
calculate the corresponding cost in 2011.

5
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 4

6
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 4

2. Jadual 2 menunjukkan harga dan indeks harga bagi tiga jenis bahan P, Q dan R yang digunakan
dalam penghasilan minuman detox.
Table 2 shows the price and the price index for three types of ingredients, P, Q and R, used in the
production of a detox drink.

Harga per liter Indeks harga pada tahun 2017

Bahan Price per liter (RM) berasaskan tahun 2015 Pemberat
Ingredient Price Index in the year 2017 Weightage
2015 2017
based on the year 2015
P 5.00 6.64 132.8 50
Q y 3.00 x 20
R 0.50 0.95 190 1
Jadual/Table 2

(a) Harga bahan Q meningkat sebanyak 20% dari tahun 2015 ke tahun 2017.
The price of ingredient Q increased by 20% from 2015 to 2017.
(i) Nyatakan nilai bagi x.
Find the value of x.
(ii) Cari nilai bagi y.
Find the value of y.
(b) Hitung indeks gubahan bagi kos penghasilan minuman pada tahun 2017 berasaskan tahun 2015.
Calculate the composite index for the cost of producing the detox drink in the year 2017 based on
the year 2015.

(c) Diberi bahawa indeks gubahan bagi kos penghasilan minuman meningkat sebanyak 40% dari tahun
2013 ke tahun 2017.
Given that the composite index for the production cost increased by 40% from the year 2013 to the
year 2017.
(i) Hitung indeks gubahan bagi kos penghasilan minuman pada tahun 2015 berasaskan tahun
2013.
Calculate the composite index for the year 2015 based on the year 2013.
(ii) Kos bagi menghasilkan minuman ialah RM1.60 pada tahun 2013. Cari jumlah maksimum
minuman yang dapat dihasilkan dengan peruntukan RM80 pada tahun 2017.
The cost of producing the detox drink was RM1.60 in 2013. Find the maximum amount of
drink that can be produced with RM80 in the year 2017.

7
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 4

8
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 4

3. Jadual 3 menunjukkan indeks harga dan perubahan indeks harga bagi empat bahan mentah A, B, C dan
D, yang digunakan untuk membuat sejenis biskut di sebuah kilang.
Table 3 shows the price index and price index changes for four raw materials A, B, C and D used to
make a type of biscuit in a factory.
Bahan Indeks harga pada tahun 2011 Perubahan indeks harga dari tahun
mentah berasaskan tahun 2008 2011 ke tahun 2015
Raw Material Price Index in the year 2011 Change in the price index from the
based on the year 2008 year 2011 to the year 2015
A 140 Menokok 15%
Increased by 15%
B 120 Menokok 5%
Increased by 5%
C 160 Tidak berubah
No change
D 150 Menyusut 10%
Decreased by 10%
Jadual/Table 3

Rajah 4 adalah carta palang yang mewakili jisim bahan mentah

yang digunakan untuk membuat biskut itu pada tahun 2008.
Diagram 4 is a bar chart represents the mass of raw materials
used to produce the biscuits in the year 2008.

Rajah/Diagram 3
(a) Harga bahan mentah A pada tahun 2011 ialah RM70.
Cari harga yang sepadan pada tahun 2008.
The price of raw material A in the year 2011 was RM70.
Find the corresponding price in the year 2008.

(b) Cari indeks harga bagi kesemua empat bahan mentah itu pada tahun 2015 berasaskan tahun 2008.
Find the price index for all four raw materials in the year 2015 based on the year 2008.

(i) Hitung indeks gubahan bagi kos menghasilkan biskut itu pada tahun 2015 berasaskan tahun
2008.
Calculate the composite index for the cost of producing the biscuits in the year 2015 based on
the year 2008.
(ii) Seterusnya, cari kos bagi menghasilkan biskut itu pada tahun 2008 jika kos sepadan pada
tahun 2015 ialah RM268.20.
Hence, find the cost of producing the biscuits in the year 2008 if the corresponding cost in
the year 2015 was RM268.20.

9
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 4

10
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 4

4. Jadual 4 menunjukkan maklumat berkaitan lima bahan J, K, L, M dan N yang digunakan untuk
menghasilkan sejenis keropok di sebuah kilang.
Table 4 shows information related to five ingredients J, K, L, M and N used to produce a type of
cracker in the factory..
Bahan Indeks harga pada Perubahan indeks harga Indeks harga pada Pemberat
Ingredient tahun 2018 berasaskan dari tahun 2018 ke tahun 2020 berasaskan Weightage
tahun 2016 tahun 2020 tahun 2016
Price Index in the year Change in Price Index Price Index in the
2018 based on the year from the year 2018 to year 2020 based on
2016 the year 2020 the year 2016
Tidak berubah
J 124 124 5
No change
Menokok 40%
K 115 x 6
Increased by 40%
Tidak berubah
L 130 130 p
No change
Menyusut 10%
M 140 y 4
Decreased by 10%
Tidak berubah
N 120 120 2
No change
Jadual/Table 4
Indeks gubahan bagi kos menghasilkan sebungkus keropok itu pada tahun 2020 berasaskan tahun 2016
ialah 136.
The composite index for the cost of making a packet of cracker in the year 2020 based on the year
2016 is 136.
(a) (i) Cari nilai x dan nilai y.
Find the values of x and y.
(ii) Hitung harga bagi bahan M pada tahun 2016 jika harga pada tahun 2020 ialah RM6.30.
Calculate the price of ingredient M in the year 2016 if its price in the year 2020 was
RM6.30.

(b) Hitung nilai p.

Calculate the value of p.

(b) Kos untuk membuat sebungkus keropok pada tahun 2016 ialah RM25. Cari harga jualan
sebungkus keropok yang dibuat pada tahun 2020, jika pembuat keropok itu ingin mendapatkan
keuntungan 80%.
The cost to make a packet of cracker in the year 2016 was RM25. Find the selling price of a packet
of cracker in the year 2020 if the biscuit maker wants to earn an 80% profit.

11
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 4

12
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 4

Penilaian/Assessment:

Kertas/Paper 2
1. Jadual 1 menunjukkan perubahan indeks harga empat bahan P, Q, R dan S yang digunakan untuk
membuat sejenis biskut.
Table 1 shows the price index changes and percentage usage of four ingredients P, Q, R and S used
to produce a type of biscuit.
Perubahan indeks harga dari
Peratus penggunaan
Bahan tahun 2019 ke tahun 2023
Percentage Usage
Ingredient Change in Price Index from the
(%)
year 2019 to the year 2023
Menokok 60%
P 15
Increased by 60%
Menokok 20%
Q
Increased by 20%
Tidak berubah
R 20
No change
Menyusut 10%
S 40
Decreased by 10%
Jadual/Table 1
Kos pengeluaran bagi sebungkus biskut ini ialah RM35.50 pada tahun 2023.
The total production cost for a packet of biscuits in the year 2023 is RM35.50.
(a) Jika harga bagi bahan S pada tahun 2019 ialah RM2.20, cari harganya pada tahun 2023.
If the price of ingredient S in the year 2019 was RM2.20, find its price in the year 2023.
[2 markah/marks]
(b) (i) Hitung indeks gubahan bagi kos pengeluaran biskut itu pada tahun 2023 berasaskan tahun
2019.
Calculate the composite index for the biscuit production cost in the year 2023 based on the
year 2019.
(ii) Hitung kos pengeluaran yang sepadan pada tahun 2019.
Find the corresponding production cost in the year 2019. [5 markah/marks]

(c) Kos pengeluaran dijangka meningkat sebanyak 50% dari tahun 2023 ke tahun 2026.
Hitung indeks gubahan bagi kos pengeluaran biskut pada tahun 2026 berasaskan tahun 2019.
The production cost is expected to increase by 50% from the year 2023 to 2026.
Calculate the composite index for the biscuit production cost in the year 2026 based on the year
2019. [3 markah/marks]

13
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL MURID
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 4

14
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL GURU
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

SESI PEMBELAJARAN 24

TINGKATAN 4

BAB 10 NOMBOR INDEKS

INDEX NUMBER
01
10.2 Indeks Gubahan
1 Composite Index

Objektif Pembelajaran:
Learning objective:
⚫ Menyelesaikan masalah yang melibatkan nombor indeks dan indeks gubahan.
Solving problem involving index numbers and composite numbers

Konsep Penting / Rumus Penting:

Important Concepts / Important Formulae:

Langkah-langkah:
Step by step:
1. Mengaplikasikan nombor indeks dan formula indeks harga.
Apply the index numbers and formula for price index.
2. Mengaplikasikan formula indeks gubahan.
Apply the formula for composite index
3. Menyelesaikan masalah yang melibatkan indeks harga dan indeks gubahan.
Solve the problems involving price index and composite index

1
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL GURU
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

1. Jadual di bawah menunjukkan indeks harga dan peratus penggunaan empat barangan,
P,Q, R dan S, yang menjadi bahan utama dalam penghasilan sejenis biskut.
Table below shows the price index and the percentage usage of four items P, Q, R and S which are the
main ingredients in producing a type of biscuit.

Barangan Indeks harga tahun 1995 berasaskan tahun 1993 Peratus penggunaan
Item Price Index in the year 1995 based on the year 1993 Percentage of Usage
(%)
P 135 40
Q x 30
R 105
S 130 20

(a) Hitung/ Calculate

(i) harga S pada tahun 1993 jika harganya pada tahun 1995 ialah RM37.70.
the price of S in the year 1993 if its price in the year 1995 was RM37.70.

(ii) indeks harga P pada tahun 1995 berasaskan tahun 1991 jika indeks harganya pada tahun
1993 berasaskan tahun 1991 ialah 120.
the price index of P in the year 1995 based on the year 1991 if its price index in the year
1993 base on the year 1991 was 120.

(b) Nombor indeks gubahan kos penghasilan biskut itu pada tahun 1995 berasaskan tahun 1993
ialah 128. Hitung
The composite index of total production of the biscuit in the year 1995 based on the year 1993
was 128. Calculate
(i) nilai x
value of x

(ii) harga sekotak biskut itu pada tahun 1993 jika harga yang sepadan pada tahun 1995 ialah
RM32.00.
the price of a box of biscuit in the year 1993 if its corresponding price in the year 1995 was
RM32.00.

2
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL GURU
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Penyelesaian / Solutions:
Penyelesaian / Solution:
37.70
(a) (i) × 100 = 130
𝐻𝑎𝑟𝑔𝑎 𝑆
Harga S = RM29.00
120 x 135
(ii) I1995/1991 = 100
= 162

3
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL GURU
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

2. Jadual di bawah menunjukkan maklumat berkaitan empat bahan P, Q, R dan S yang digunakan dalam
pembuatan satu jenis mi.
Table below shows the information related to four types of ingredients P, Q, R and S which being
using to produce a type of noodle.
Bahan Perubahan indeks harga dari tahun 2013 ke tahun 2017 Peratus penggunaan (%)
Ingredient The changes of the price index from 2013 to 2017 Percentage of usage
P Menokok/increase 40% 10
Q Menokok/increase 20% 10
R Menokok/increase 60%
S Menyusut/decrease 10% 50

Kos pengeluaran bagi mi ini ialah RM47 600 pada tahun 2017.
The production cost for this noodle is RM47600 in the year 2017.
(a) Jika harga bahan Q pada tahun 2013 ialah RM4.20, cari harganya pada tahun 2017.
If the price of ingredient Q in the year 2013 is RM4.20, find its price in the year 2017.

(b) Peratus penggunaan bagi beberapa bahan diberikan dalam Jadual 2.

Hitung kos pengeluaran yang sepadan pada tahun 2013.
Percentage of usage for several ingredients were given in Table 2.
Calculate the corresponding production cost in the year 2013.

(c) Kos pengeluaran dijangka meningkat sebanyak 40% dari tahun 2017 ke tahun 2019.
Hitung peratus perubahan dalam kos pengeluaran dari tahun 2013 ke tahun 2019.
The production cost is expected to increase by 40% from the year 2017 to 2019.
Calculate the percentage of changes in production cost from the year 2013 to the year 2019.

Penyelesaian / Solutions:
Penyelesaian / Solution:

𝑃2017
(a) x 100 = 120
4.20
𝑃2017 = RM5.04

(b) Pemberat / weightage R = 100 – 10 – 10 – 50 = 30

140(10)+120(10)+160(30)+90(50)
̅
𝐼 2017/2013 =
10+10+30+50
= 119
47600
× 100 = 119
𝑘𝑜𝑠 2013

Kos 2013 / cost 2013 = RM40 000

119×140
̅
(c) 𝐼 2019/2013 = 100
119×140
̅
𝐼 2019/2013 = 100
= 166.6 meningkat 66.60%

4
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL GURU
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

5
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL GURU
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

3. Jadual di bawah menunjukkan maklumat tentang empat bahan yang digunakan untuk membuat
sejenis kek.
Table below shows information about four ingredients used to make a type of cake.
Bahan Harga (RM) per kg pada tahun Indeks harga pada tahun 2023 dengan
2021 sebagai tahun asas
Ingredient Price (RM) per kg in the year
2021 2023 Price index for the year 2023 with 2021 as
the base year
A 25.00 27.50 x
B 16.00 18.00 112.5
C y 22.50 150
D 7.50 9.00 120

(a) Cari nilai x dan nilai y.

Find the value of x and of y.

(b) Indeks gubahan untuk kos membuat kek itu pada tahun 2023 dengan 2021 sebagai tahun asas
ialah 127.5. Nisbah bagi bahan-bahan A, B, C dan D yang digunakan ialah 3 : 2 : m : 4.
Cari nilai m.
The composite index for the cost of making the cake in the year 2023 with 2021 as the base year
is 127.5. The ratio of the ingredients A, B, C and D used is 3 : 2 : m : 4. Find the value of m.

(c) Harga kek dijangka akan meningkat sebanyak 20% dari tahun 2023 ke tahun 2025.
It is expected that the price of the cake will increase by 20% from the year 2023 to the year
2025.
(i) Cari indeks gubahan untuk kos membuat kek itu pada tahun 2025 dengan 2021 sebagai tahun
asas.
Find the composite index for the cost of making the cake in the year 2025 with 2021 as the
base year.

(ii) Nyatakan harga kek itu pada tahun 2025, jika harganya pada tahun 2021 ialah RM100
per kg.
State the price of the cake in the year 2025, if the price in the year 2021 is RM100 per kg.

(iii) Cari peratus kenaikan harga bahan C dari tahun 2021 ke tahun 2025 jika harga bahan lain
tidak berubah dari tahun 2023 ke tahun 2025.
Find the percentage increase of ingredient C from the year 2021 to the year 2025 if the price
of other ingredients remains unchanged from the year 2023 to the year 2025.

6
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL GURU
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Penyelesaian / Solutions:

:
27.50 22.50
(a) x= × 100 atau × 100 = 150
25 𝑦
x = 110 y = 15

110(3)+112.50(2)+150𝑚+120(4)
(b) = 127.5
3+2+𝑚+4
m=5
127.50
(c) (i) 𝐼 = 100 x 120
= 153
(ii) 153

7
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL GURU
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

Penilaian :
Assessment:
Kertas/Paper 2
1. Jadual di bawah menunjukkan maklumat berkaitan tiga bahan yang digunakan dalam penghasilan
sejenis keropok.
Table below shows the information of three items used in producing a type of cracker.
Bahan Harga (RM) per kg pada tahun Indeks harga pada tahun 2020 Peratus
Item Price (RM) per kg in the year berasaskan tahun 2018 penggunaan
2018 2020 Price Index in the year 2020 Percentage of
based on the year 2018 Usage
A 20.00 21.60 108 60
B 12.50 13.00 104
C y 2.00 x 5
Jadual / Table
(a) Harga bahan C menyusut sebanyak 20% dari tahun 2018 ke tahun 2020.
The price of item C decreased by 20% from the year 2018 to the year 2020.
(i) Nyatakan nilai x.
State the value of x.
(ii) Cari nilai y.
Find the value of y. [3 markah / marks]

(b) Peratus penggunaan bagi beberapa bahan tersebut diberikan dalam Jadual.
Hitung indeks gubahan bagi kos pembuatan keropok itu pada tahun 2020 berasaskan tahun 2018.
The percentage of usage for the items are given in Table above. Calculate the composite index for
the production cost of the cracker in the year 2020 based on the year 2018. [3 markah/marks]

(c) Kos untuk membuat sebungkus keropok itu meningkat sebanyak 40% dari tahun 2020 ke tahun
2021.
Harga jualan sebungkus keropok itu ialah RM43 dengan keuntungan sebanyak RM5 pada tahun
2021. Hitung kos untuk membuat sebungkus keropok itu pada tahun 2018.
The cost to produce a packet of cracker has increased by 40% from the year 2020 to the year 2021.
The selling price of a packet of cracker was RM43 with the profit of RM5 in the year 2021.
Calculate the production cost of a packet of cracker in the year 2018. [4 markah/marks]

Penyelesaian / Solutions:
Penyelesaian / Solution :
(a) (i) x = 80
2.00
(ii) x 100 = 80
y
y = 2.50

(b) Pemberat B = 100 – 60 – 5 = 35

108(60)+104(35)+80(5)
𝐼= 60+35+5
= 105.20

8
 SARAWAK EDUCATION ENHANCEMENT PROGRAMME 2025
MODUL GURU
MATEMATIK TAMBAHAN TINGKATAN 5

140
(c) 𝐼 2021/2018 = 105.20 × 100
= 147.28
38
x 100 = 147.28
𝑘𝑜𝑠 2018
Kos 2018 = RM25.80