0% acharam este documento útil (0 voto)
33 visualizações50 páginas

Òsányìn: Orixá das Folhas e Magia

O documento explora o papel de Òsányìn, o Òrìṣà das folhas, no Candomblé e na cultura africana, destacando sua conexão com a magia e a natureza. Ele descreve rituais, orações e a importância das folhas na medicina e na espiritualidade, além de mencionar personagens como Aroni, o guardião dos segredos. O texto também aborda a simbologia do termo 'escravo' em relação às folhas e a relação entre Òsányìn e outros Òrìṣà.

Enviado por

Rosana Oliveira
Direitos autorais
© All Rights Reserved
Levamos muito a sério os direitos de conteúdo. Se você suspeita que este conteúdo é seu, reivindique-o aqui.
Formatos disponíveis
Baixe no formato PDF, TXT ou leia on-line no Scribd
0% acharam este documento útil (0 voto)
33 visualizações50 páginas

Òsányìn: Orixá das Folhas e Magia

O documento explora o papel de Òsányìn, o Òrìṣà das folhas, no Candomblé e na cultura africana, destacando sua conexão com a magia e a natureza. Ele descreve rituais, orações e a importância das folhas na medicina e na espiritualidade, além de mencionar personagens como Aroni, o guardião dos segredos. O texto também aborda a simbologia do termo 'escravo' em relação às folhas e a relação entre Òsányìn e outros Òrìṣà.

Enviado por

Rosana Oliveira
Direitos autorais
© All Rights Reserved
Levamos muito a sério os direitos de conteúdo. Se você suspeita que este conteúdo é seu, reivindique-o aqui.
Formatos disponíveis
Baixe no formato PDF, TXT ou leia on-line no Scribd

EWÉ ORIXÁ

Kosi ewé
Kosi Orixá
Sumário
Pág 1 – Òsányìn no Candomblé
Pág 2 – Òsányìn na África
Pág 3 – Asà Òsányìn Sasányìn ou Sassanha
Pág 4 – Erú, o Escravo

Pág 5 – Adúrà Òsányìn (Rezas)


Pág 6 – Oríkì Òsányìn
Pág 7 – Ibà Òsányìn
Pág 9 – Adúrà àwọn ewé

Pág 10 – Ewé Ata


Pág 11 – Ewé Apákò
Pág 12 – Ewé Ipẹ̀sán
Pág 13 – Ewé Àgbàdó
Pág 14 – Ewé Ẹkikà
Pág 15 – Ewé Tètèrègún
Pág 16 – Ewé Bàbá
Pág 17 – Ewé Ọgbọ́
Pág 18 – Ewé Semi-Semi
Pág 19 – Ewé Ábẹ̀ bẹ
̀ Ọ̀ṣun
Pág 20 – Ewé Ọ̀dúndún
Pág 21 – Ewé Àbámọdá
Pág 22 – Ewé Àtòri
Pág 23 – Ewé Àgbaó
Pág 24 – Ewé Ojú Oró e Oṣi Bata
Pág 25 – Ewé Etiponlá
Pág 26 – Ewé Ìyá
Pág 27 – Ewé Kúnkúndùnkú
Pág 28 – Ewé Akòko
Pág 29 – Ewé Apáòká
Pág 30 – Ewé Rìnrìn
Pág 31 – Ewé-ida-Òrìṣà
Pág 32 – Ewé Ìrókò
Pág 33 – Ewé Àwúrepẹ́pẹ́

Pág 34 – Outras Sassanhas


Pág 39 – Outras Folhas
Òsányìn no Candomblé

Òsányìn é chamado de Bàbá Ewe, que significa Pai das Folhas, aprendi na minha trajetória no
Candomblé que Òsányìn é o Òrìṣà que possui o segredo do Àṣẹ das folhas.
Certa vez Orunmila pediu a Òsányìn que pegasse um determinado espaço de terra e que
transformasse ali em uma terra fértil.
E assim, plantou todas as ervas sagradas. E não deixava ninguém se aproximar ou mexer nas
plantas, e explicava que determinada planta servia para curar certos tipos de doenças, da mesma
forma que outras levariam à morte, venenos perigosos.
Desse modo as pessoas aprendiam, respeitava e admiravam as plantas.
Apenas uma pessoa tinha a confiança total de Òsányìn e não apenas isso, também conhecia todo
os segredos e as magias da natureza. Seu nome é Aroni.
Aroni é o Guardião dos Segredos, É também um guardião das Floresta, Castiga aqueles que
Entram nas Floresta para fazer Bagunça.
Certa vez, o Rei Ṣàngó ordenou que Ọyá fizesse uma ventania e levasse as folhas sagradas até ele.
Òsányìn não permitiu que isso acontecesse e parou aquele vendaval.
Ṣàngó reconheceu a vitória a Òsányìn, reconheceu que é um grande feiticeiro.
Òsányìn decidiu por vontade própria distribuir as folhas para todos os Òrìṣà, sendo que o segredo
do àṣẹ das folhas somente ele saberia despertar a magia, o encantamento, o ofo.
Candomblé é muito vasto, com diversas versões dos Itan, também se conta que para cada Òrìṣà
ter sua folha isso ocorreu de forma mais agressiva, onde Ọyá chegou com seus ventos e derrubou
a Cabaça de Òsányìn no chão e ali cada Òrìṣà foi pegando sua folha e da mesma forma tendo que
recorrer ao Bàbá Ewe, Òsányìn para despertar àṣẹ das folhas.
Deste modo, ficou pertencente o Boldo (Ewe Bàbá) à Òṣáàlà, a folha de batata doce
(Kunkundunkun) à Òṣùmàrè, a vassourinha doce (Semi-Semi) à Ọ̀ ṣun e assim ocorreu para todos.

1
André T' Òsùmàrè
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

O Culto de Òsányìn na África


Òsányìn está totalmente ligado a magia, ao poder de diversos elementos, não apenas das folhas
como também das sementes, troncos, raízes, como tudo que está ligado a natureza também está
ligado ao Òrìṣà Òsányìn.
Os Sacerdotes do culto se especializam na parte da magia. O oráculo utilizado para comunicação
a este Òrìṣà é um assentamento que fala como pássaro. no qual requer muito o uso de magia e
dedicação para a correta interpretação deste oráculo.
Muito importante se especializar em folhas, porém os sacerdotes do culto à Òsányìn aprendem
todas as combinações possíveis de todos os elementos.
Lendas africanas dizem que as pessoas iniciadas não estão ali por acaso, eles são convidados a
fazer parte do culto (pelo próprio clã de Òsányìn).
Também se conta que a pessoa é sequestrada por um espírito chamado Aroni, que é um
companheiro fiel de Òsányìn, através disto não é recomendado entrar em matas fechadas em
determinados horários.
Caso contrário, acabam sendo raptados por este espírito e ficam na mata por grades períodos
aprendendo tudo sobre a magia e muito depois pode retornar a sociedade com um novo
propósito.
Em relação a combinação de folhas tem que se ater muito bem pois existe a correta combinação
e o ofo específico para esta combinação e o tom a ser recitado ou até mesmo em silêncio.

2
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Asà Òsányìn, Sasányìn ou Sassanha

São nomes dados ao ritual onde se cantam Ófòs para Òsányìn, para retirar a energia vital das folhas e
extrair o seu sangue (sumo), Sangue de origem vegetal.
Uma saudação muito usada é:
Àsà o erú ejé (que quer dizer: assim seja, o escravo vai funcionar)
A palavra escravo acaba se tornando bastante forte se levar ao pé da letra, porém esta expressão escravo
está ligada as folhas substitutas, vamos observar a explicação a seguir.

3
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Erú, o escravo.

O pequeno òpéré voa e sempre retorna ao seu Senhor.

Apesar do ranço histórico que essa palavra carrega o termo “escravo” é amplamente utilizado na
cultura africana. As ewé érú são conhecidas como folhas escravas ou substitutas. Nesse caso a
conotação não é pejorativa, mas sim que essa folha está intimamente ligada a principal, são
parentes.

Durante o ritual de Sassanha dizemos o tempo todo: Eru eje!

Outra possível tradução é “escravo das feiticeiras”. Estamos falando de Eleyé, as Senhoras do
Pássaro, ao qual Òsányìn está ligado. Eyé é a ave que está subordinada a Òsányìn, a ele conta tudo.
Eyé também presta serviços as Iya Mí, dizem que as mesmas se transformam em um. O opéré é
uma ave, relacionada ao mito de Òsányìn, voa alto, mas sempre retorna para o seu senhor,
pousando em sua ferramenta ou se aninhando dentro da cabaça (ado). Logo é seu escravo, mesmo
sendo livre.

4
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

ADÚRÀ

Meré-meré Òsányìn ewé o e jìn


Meré-meré Òsányìn ewé o e jìn
Meré-meré ewé o e jìn ngbe na
Meré-meré ewé o e jìn ngbe na
E jìn meré-meré Òsányìn wa le
Habilmente Òsányìn as folhas vós destes
Habilmente Òsányìn as folhas vós destes
Habilmente as folhas vós destes secas no caminho
Habilmente as folhas vós destes secas no caminho Vós deste
habilmente Òsányìn a nós a magia

ADÚRÀ

E jìn e jìn Ewé jìn e ó


E jìn e jìn Ewé jìn e ó
E Meré jìn-mere Òsónyìn wa Oogun
E Meré jìn-mere Òsónyìn wa lé ó
Máá Lo Ba ina níigbó ti ibo um bo
Máá Lo Ba ina níigbó ti ibo um bo
Wa dé omi máá dé inon
Máá Lo Ba ina níigbó ti ibo um bo

5
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Oríkì Òsányìn
Agbénigi, òròmodìe abìji
Ṣónṣó Eṣinṣin abedọ
kínníkínni; Osanyin a ri ibi ri
ọhun.
Bi Eledumare.
Alaṣẹ Ewé. Osanyin!
Nibo ni, Orunmilá nlọ́ ti ko mú Eṣu dani.
Nibo ni, Orunmilá nlọ́ ti ko mú Osanyin dani.
Aroni Ẹlẹsẹ kon Ṣoṣo.
Babá ni alaṣẹ ewe fun Orunmilá ati gbogbo awon
okanlenigba imalẹ.́ Aképè nigbà òràn kò sun wòn Ẹlẹsẹ
kon jù elésè méjì lọ. A niyi kaye bi Eledumare
Agba Àṣẹ Oogun ta giẹ-giẹ
Aroni ẹlẹsẹ kon ti o gba olokunrun kalẹ́.
Bi Eni gbe omodé. Arọ obi-oko lielie.
Ewe o, ewe o, ewe o! A npé o, wa jẹ́ wa
ooo. Omo awo ni nṣé Oogun. Osanyin wa
jẹ́ wá.
Agbenigi, o pintinho que possui cloaca pontuda, a mosca que possui fígado de tamanho ínfimo.
Ossaim, que vê aqui a acolá, como Eledumare.
O portador do axé das folhas.
Ossain. Para onde vai Orumilá, que não leve consigo Exú?
Para onde vai Orunmilá, que não leve consigo Ossain?
O aleijado, que possui uma única perna.
O pai, senhor do axé das folhas, perante Orunmilá e as duzentas e uma divindades.
Aquele que é chamado quando as coisas não vão bem.
Ele, que tem uma única perna, é melhor do que aquele que têm as duas.
É respeitado em toda parte, assim como Eledumare.
Com o axé da magia e da medicina, mostra-se com firmeza.
O aleijado, que possui uma única perna e que, ainda assim, salva o doente com a mesma facilidade
com que alguém segura um recém-nascido.
O aleijado que possui pênis forte.
Para ele, todas as folhas tem finalidade mágica e medicinal.
Ó folha! Ó folha! Ó folha!
O chamamos no sul, Ele
responde no norte.
Ele, que é louvado e respeitado por toda parte.;
Estamos chamando por você. Venha nos atender.
É o filho do AWO que pratica medicina e magia. Ossain,
venha nos ouvir!

6
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Iba Òsányìn
Iba oni ewe
Agbenegi, ewè gbogbo Kiki Oogun
Agbenigi, Òròmodìe abidi ṣonṣo,
Esinsin abedo kinni kínni,
Koogo egbo ro irin
Aroni ja koto di gun moya
O gbaṣọ Òkùnrin ta gie gie
O l'oso mo Olókunrìn l'òrun
O gbaṣọ Òkùnrin ta gie gie
Abanija ma jebi eni
O siso arun Lara Òkùnrin
Eegun nlá a yido fun
Ewe Lowo
Ewe Lenu
Ko sohun to o lee se
Gbogbo Ara Kiki Oogun
Ko Sohun to o lee se
A le pa le ji
Ọkọ o mi
A le ji le pa
O foogun baku ja
Ekun tii so Oogun loya
O bum u, o bum we
Ko lounje méjì bi o sataare
O so igba ewe dokan
Gbogbo ara kiki Oogun
Okunrin nlá ti i fi gbo le
foogun Okunrin a fewe
soun gbogbo to wuu Àse.

7
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Saudação para Òsányin


(Tradução)
Louvor ao proprietário das ervas
O sobrenatural, aquele que transforma todas as folhas em remédio
Aquele que é versado no uso de raízes, que tem uma cauda com
ponta afiada como um pintinho Aquele que tem um fígado tão
cristalino como uma mosca.
Aquele que é tão poderoso quanto uma barra de ferro
Aroni o guardião dos segredos que prende a medicina em seu peito
Aquele que toma a força a roupa de um homem doente e cambaleia
Aquele que toma força e torce a roupa de homem doente
Aquele que toma força roupa de um homem doente e cambaleia
Aquele que luta sem ser culpado
Ele remove as roupas do Homem
Um grande baile de máscaras para quem o almofariz é lançado
Deixa na mão
Deixa na boca
Não há nada que você possa fazer
Aquele cujo corpo é cheio de medicina
Não há nada que você possa fazer
Aquele que pode matar e pode reviver meu marido
Aquele que pode reviver e pode matar
Aquele que utiliza medicamentos para combater a morte
Um leopardo que prepara a medicina para remover as agressões
Ele não tem outra comida, mas ataare
Ele bebe um pouco de água e usa alguma para ungir a cabeça
Ele vira 200 folhas em uma
Aquele cujo corpo cheio de medicina
O homem poderoso que preserva a floresta
para fins medicinais O homem que usa folhas
para fazer tudo o que quer

8
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Adúrà awọn ewe


Reza para as Folhas

Bàbá Owérenjèjé Pai Owerenjeje


Bábá Owérenjèjé Pai Owerenjeje
Ewé pákún Ọbarìṣà Folha Poderosa do Orixá
Ìbà ni bàbá Ìbà ní yẹ̀ yẹ́ A benção é do pai, A benção é da mãe
Ìbà ba mi Ṣọmọ Ṣọmọ mà ‘ro A benção, Pai que Escolhe o Filho, que Os filhos façam devidamente o Ritual
A fi ipa nla Dàṣẹ Aquele que usa grande força para Ordenar
Korò ko Ọba Que o Ritual não Falhe

Ògún Akóro Saudamos Ogun


Oba Aláyé Rei do Mundo
Ọdẹ Àrólé Saudamos Odé
Oba Aláyé Rei do Mundo
Iya Otin Saudamos Otin
Iya Aláyé Mãe do Mundo
Òsónyìn é njí Saudamos Ossain
Oba Aláyé Rei do Mundo
Ọbaluaye Obaluaiye
Oba Aláye Rei do mundo
Òrìṣà Jagun Saudamos Jagun
Oba Aláyé Rei do Mundo
Òṣùmàrè Araka Saudamos Oxumare
Oba Aláyé Rei do Mundo
Nana igbain Saudamos Nana
Iya Aláyé Mãe do mundo
Òṣun Èwùjí Saudamos Oxun
Ìyá Aláyé Mãe do Mundo
Ọya mesan Ọrun Saudamos Oya
Iya Aláyé Mãe do Mundo
Ọbá Ṣire Saudamos Oba
Iya Aláyé Mãe do Mundo
Yewa Tará mesan Saudamos Ewa
Iya Aláyé Mãe do Mundo
Yemọja À òyó Saudamos Iemanjá
Ìyá Aláyé Mãe do Mundo
Obá Alado Saudamos Xango
Oba Aláyé Rei do Mundo
Bàbá Àjàlé Saudamos Ajala
Oba Aláyé Rei do Mundo
Òrìṣà gbogbo Orixá
Oba Aláyé Rei do Mundo

9
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Ewé Ata
Pimenta

Òrìṣà: Exú e Ossain


Elementos: fogo/masculino/gùn

Ata ko Roju ewé o


A lele ko rojú igbo Oogun
Ata ko Roju ewé o
A lele ko rojú igbo Oogun

Pimenta não é mais forte que a folha


Vento não é mais forte que a floresta de Remédio
Pimenta não é mais forte que a folha
Vento não é mais forte que a floresta de Remédio

10
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Apákò
Bambu

Òrìṣà: Oyá

Pẹ́ le bẹ́ ni tó bẹ̀


Pẹ́ le bẹ́ ni tó bẹ̀
Apákò màko okun Pẹ́ le bẹ́
Pẹ́ le bẹ́ ni tó bẹ̀

Folha que Dá vida longa, que é firme.


Estamos Suplicando muito à folha que Dá vida longa
Que é firme e escapa das tempestades, Estamos Suplicando muito ao Bambu
Folha de vida longa, que é firme e escapa das tempestades
que nos torne fortes e vigorosos Folha que dá Vida longa, que é firme
e escapa das tempestades, Estamos Suplicando muito

11
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Ewé Ipẹ̀sán
Bilreiro/Carrapeteira

Òrìṣà: Xangô
Elementos: fogo/masculino/gùn

Ipẹ̀sán Ewe ara


Ewe Ta Lọ́ ke wa agbẹso
Ipẹ̀sán Ewe ara
Ewe Ta Lọ́ ke wa agbẹso

Bilreiro, folha do trovão (Folha de Xango)


Folha que ilumina do alto, proteja-nos, erga-nos
Bilreiro, folha do trovão (Folha de Xango)
Folha que ilumina do alto, proteja-nos, erga-nos

12
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Àgbàdó
Milho

Òrìṣà: Ogum e Oxóssi


Elementos: terra/masculino/gùn

Kórè lewa Àgbàdó


Lele kó Lele kó
Rà’do
Colha o Milho que é lindo.
Retire do chão retire do chão
Todos irão comprar de Você

13
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Ewé Ẹkikà
Cajazeira
Elemento: Gún
Interdito
dos filhos de Ogum e Oxósse

CANTIGA:

Òsányìn já wère kó ṣoro ó


Òsányìn já wère kó ṣoro
Ẹkikà ewé Ẹkikà má asà
Òsányìn já wère kó ṣoro

Òsányìn, feche o caminho para que as pessoas tolas, vazias e estúpidas, que
roubam e são violentas não nos alcance.
Òsányìn, feche o caminho para que as pessoas tolas, vazias e estúpidas, que
roubam e são violentas não nos alcance .Òsányìn, feche o caminho para que as
pessoas tolas, vazias e estúpidas, que roubam e são violentas não nos alcance.
Cajazeira, folha da Cajazeira, eu pretendo defender-me
Òsányìn, feche o caminho para que as pessoas tolas, vazias e estúpidas, que
roubam e são violentas não nos alcance.

Ewe kika kika Ọya balẹ o Numerosas folhas Oya Varreu


Ewe kika kika Ọya balẹ Numerosas folhas Oya Varreu
Ewe milosanyin Minhas Folhas São de Ossain
ewe mi kosilẹ́ Não jogue-as no Chão
Ewe kika kika Ọya balẹ Numerosas folhas Oya Varreu

14
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Ewé Tètèrègún
Cana-de-Macaco

Òrìṣà: Oxalá, Yemanjá, Xango


Elementos: ar/masculino/gùn

Domi pá
Tètèrègún ojo domi pá o
Tètèrègún ojo

A flexibilidade evita brigas


Cana-de-Macaco é como a chuva que relaxa o Excitado
Cana-de-Macaco é como a chuva.

15
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Ewé Bàbá
Tapete-de-Oxalá

Òrìṣà: Oxalá
Elementos: Ar feminino, Eró

Ewé Baba di ibárò o


Òsányìn Baba ni Bárù
Àbádà lò okun di ibárò ayaya
Ewé Baba ni bárù aikùn

Folha Tapete-de-Oxalá com o Axé do mestre


Òsányìn, torne-me um conselheiro.
Para que eu ajude as pessoas a carregarem suas cargas
Nas mudanças e nas contingências da vida, que eu faça uso de habilidade.
Para ajudar as pessoas a carregarem suas cargas sem
Queixar-me. Mestre das folhas torne-me um conselheiro bem disposto.

16
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Ewé Ọgbọ́
Rama de Leite

Orixás: Oxalá, Oxóssi, Ossain


Elementos: terra/masculino/èrò

Ọgbọ́ kíní kíní olè Ogbó cuidadosamente sobre a casa


Ọgbọ́ kíní kíní mo ọyọ́ Ogbó cuidadosamente sobre a Cidade de Oyó
Ọgbó báru fàru làbà Ogbó conduz a carga revivendo a disputa
Bàbá báru fàru awo Pai que conduz e revive o mistério

Ewé ọgbọ́ Iroko A Folha de Ogbó Abraça o Iroko


Ewé gbogbo Òrìṣà Ogbó é Folha de todos os Orixas
Ewé ọgbọ́ Iroko A folho de Ogbó Abraça Iroko
Babá Ewé gbogbo Òrìṣà Pai, Ogbó é a folha de todos os Orixás

Òrìṣà e rè ewé re O Orixá se Alimenta, A Folha Cai


Ewè ọgbọ́ ta ewè ṣè Ogbó se Esparrama, A Folha Agi
Ewè ọgbọ́ ta ewa ò Ogbó se Esparrama, Graciosamente
Ewè ọgbọ́ ta ewè ṣè Ogbó se Esparrama, A Folha Agi

17
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Ewé Semi-Semi
Vassourinha doce

Òrìṣà: Oxum
Elementos: Água, Feminino, Eró

Bọ ti semim-semim
Bọ ti l’oyin l’oyin
Agbè eyé àlukò
Igi àgbá t’awo mi

Cultuamos com força Vassourinha doce


Cultuamos com muita força a folha mais doce que o mel
Aves e Árvores Ancestrais
Iluminem nossos mistérios

18
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Ewé Ábẹ̀ bẹ̀ Ọ̀ṣun


Erva Capitão

Òrìṣà: Oxum
Elementos: água, feminino/èrò

Ábẹ̀ bẹ̀ ni gbo wa É a folha de Abebe que iremos ouvir


Ábẹ̀ bẹ̀ ni n'bó Folha que cultuamos sobre a ení
Ewe Ábẹ̀ bẹ̀ Folha do Abebe
Ábẹ̀ bẹ̀ ni gbo wa É a folha de Abebe que iremos ouvir
Ábẹ̀ bẹ̀ ni n'bó Folha que cultuamos sobre a ení
Ewe Ábẹ̀ bẹ̀ Folha de Abebe

19
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Ewé Ọ̀dúndún
Saião

Òrìṣà: Oxalá
Elementos: água/feminino/èrò

Òdúndún Bàbá Tẹ̀ rọ̀ rẹ Òdúndún Pai Espalha tua Calma


Òdúndún Bàbá Tẹ̀ rọ̀ rẹ Òdúndún Pai Espalha tua Calma
Bàbá Tẹ̀ rọ̀ rẹ Monlẹ́ Tẹ̀ rọ̀ rẹ Pai Espalha tua Calma, espalha tua Calma
Òdúndún Bàbá Tẹ̀ rọ̀ rẹ Òdúndún Pai Espalha tua Calma

20
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Ewé Abamoda
Folha da Fortuna

Òrìṣà: Exú, Oxalá, Xangô e orixás fun fun.


Elementos: água/feminino/èrò

Àbámodá àbá mi kò se àìse


Àbá ti alágemo bá dá,
L’òrìṣà Okè ngbà
Mo dá àbá owo
Àbámodá minha aspiração
É de ser perfeito
Òrìṣà Okè aceite as aspirações do camaleão
Eu desejo dinheiro

21
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Ewé Àtòri

Òrìṣà: Oxaguian

Oni ẹiyẹ ilé


Ọ̀ yẹ̀ kó agbo
Afofun là awa Àtòri ṣe Baba
Ọ̀ yẹ̀ kó agbo

Senhor do Pombo, nos juntarmos no barracão, no raiar do dia.


Nós que normalmente usamos roupa branca e limpa (filhos de Oṣàlá)
Para fazer atorí, pai
Nós nos juntarmos no barracão no raiar do dia

22
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Ewé Àgbaó
Imbaúba

Òrìṣà: Ossaim, Xango.


Elementos: terra/feminino/èrò

Ta wa ni bá ni ba àgbaó
Ta wa ni ba
Àgbaó
Imbaúba nos ilumina para encontramos o que está escondido
Imbaúba ilumina as buscas
Ilumina o que está escondido

23
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Ewé

Ojú Oró Oṣi Bata


Alface d’água Erva de Santa Luzia

Ojú Oró: Oxum, Yemanjá, Yewa


Elementos: água/feminino/èrò

Oṣi Bata: Oxum, Yemanja, Yewa, Oya, Obà, Nàná


Elementos: água/feminino/èrò

Ta ni ì o lékè n awó Persistentemente, esta sobre os mistérios


Ta ni ì o lékè nwọn Persistentemente, esta sobre eles
Òṣí bata ni ì o lékè odò Nenúfar está sobre o rio
Ojú Oró ni ì o lékè omi Flor d’água esta sobre a água
Ta ni ì o lékè nwọn Persistentemente, esta sobre eles

Òṣí bata ṣé ni ì lé Nenúfar sempre flutua


ténté l’ójú odò na superfície do rio
Ojú Oró ṣé ni ì lé Alface d’água sempre flutua
ténté l’ójú omi na superfície da água

24
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Ewé Etiponlá
Erva Tostão

Òrìṣà: Xangô e Oya


Elementos: Fogo, masculino

A fí pa burúrú, A fí pa burúrú
Etiponlá wa fi pá burúrú
Ita owo, ita ọmọ
Etiponlá wa fi pá burúrú

Nós utilizamos para acabar com as complicações


Etiponlá que nós usamos para acabar com as complicações
A Folha de ita atrái dinheiro, ita atrái filhos
Etiponlá que nós usamos para acabar com as complicações

25
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Ewé Iyá
Capeba

Òrìṣà: Yemanjá
Elementos: água/feminino/èrò

Ewé ìyá
Ewé ìyá
Ori rere
Fún mi ni Yemọja
Folha da Mãe Yemanjá
Folha da Mãe Yemanjá
Dê para mim uma cabeça boa E honesta
Para que eu possa ter bem-estar e prosperidade

26
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Ewé Kúnkúndùnkú
Batata doce

Òrìṣà: Oxumarê
Elementos: água/feminino/èrò

Cantigas:

Ewé Balẹ̀ kòṣòro


Ewé Balẹ̀ kòṣòro
Kúnkúndùnkú olori ewé
Farabalẹ̀ kòṣòro

Folha que toca o solo com facilidade


Folha que toca o solo com facilidade
Batata-doce, folha dona da Cabeça
Faça com que o equilíbrio e a
Moderação sejam fáceis para nós.

Efun l’ebá lé k’ojúmon ó Quando o dia nasce


Efun l’ebá lé k’ojúmon Quando o dia nasce
Kúnkúndùnkú Kunkundunkun
Olórí ewé É a mestra das folhas
Efun l’ebá lé k’ojúmon Quando o dia nasce

Ojo juma é kaurọ A chuva caindo faz brotar


Kukundunku La Oji Kukundunkun Absorve a Tempestade
Ojo juma é kaurọ A chuva caindo faz brotar Kukundunkun
Kunkundunkun La Oji o Kukundunkun Absorve a Tempestade

27
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Ewé Akòko
Acocô

Òrìṣà: Ogun e Ossanyin, Oxósse.


Elemento: Terra/masculino/Èrò

Ewé Ọfẹ gbogbo akoko


Ewé Ọfẹ gbogbo akoko
Awá li li awá ọrọ
Ewé Ọfẹ gbogbo akoko

Akoko é a folha de todas as pessoas inteligentes


Akoko é a folha de todas as pessoas inteligente
Nós temos, nós somos, riquezas e saúde
Akoko é a folha de todas as pessoas inteligentes

28
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Ewé Apáòká
Jaqueira

Iyami, Xangô
Elementos: Fogo, masculino, Gún

Òkúlẹ̀ Ọ̀ sányìn iṣẹ́ gbo


Apáòká Òrìṣà
Òkúlẹ̀ Ọ̀ sányìn iṣẹ́ gbà gbà
Apáòká aijìna

A terra Está improdutiva, Ossain, Cansada envelhecida


Orixá Apáòká nos receba e nos proteja,
Pois desejamos vida longa, sólida e sem atribulações
Sem tempestades nem Castigo, Apáòká

29
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Ewé Rìnrìn
Alfavaquinha de Cobra

Òrìṣà: Oxalá, Oxum


Elementos: água/feminino/èrò

Rinrin là gbéṣè
Wa gbéjẹ ni kí wa gbẹ̀ṣẹ hu bọ̀
Rinrin là gbéṣè

Alfavaquinha-de-cobra que é puro vem na frente


Nós ficamos quietos para não incorrermos em erro e chorarmos alto
Alfavaquinha-de-cobra que é puro vem na frente

30
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Ewé-ida-Òrìṣà

Espada de Ogum Faca de Oya Espada de Oxóssi


Espada de São Jorge Espada de Santa Bárbara

Bẹ̀ le bẹ́ ni t’ọ̀ bẹ́


Bẹ̀ le bẹ́ ni t’ọ̀ bẹ́
Akán kan òkùn okún bẹ̀ le bẹ́
Bẹ̀ le bẹ́ ni t’ọ̀ bẹ́
Pedimos, suplicamos as folhas com formato de Espada que
Sejamos como elas, bastante poderosos.
Pedimos, suplicamos as folhas com formato de Espada que
Sejamos como elas, bastante poderosos.
Para que, ligeiramente, cortemos o mal e as armadilhas.
Pedimos, suplicamos poder.
Pedimos, suplicamos as folhas com formato de Espada que
Sejamos como elas, bastante poderosos.

31
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Ewé Ìrókò
Iroco

Òrìṣà: Ìrókò, Xango


Elementos: Fogo, masculino, Èrò.

Iroko Ke Sole
Erọ́ Iroko Ke So Erọ́

Iroko que quebra o vento


Calma é de Iroko que Cultuamos em nossa casa

32
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Ewé Àwúrepẹ́pẹ́
Botão de Ouro

Òrìṣà: Exú (flores), Oxum e Oxalá (folhas)


Elementos: Èrò

Ewé ayọ̀
Ewé ayọ̀
Àwúrepẹ́pẹ́
Ìfẹ́ ire ko ma yọ̀

Folha da Alegria, que chama a sorte.


Folha da alegria, com a qual se faz feitiço para obter boa sorte, amor, bondade,
favor, bençãos, benefícios
Botão de Ouro
Ensina sempre a ser feliz por um longo tempo.

A Àwúrepẹ́pẹ́ ma ma pẹ̀lẹ́ Ibẹ̀


A Àwúrepẹ́pẹ́ ma ma pẹ̀lẹ́ ẹ̀rọ

Botão de Ouro, eu pretendo sempre ter compaixão pelas súplicas.


Eu pretendo sempre ser moderadamente calmo, para fazer feitiço que atraia a boa
sorte, aquela que dura um longo tempo.

33
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Outras Sassanhas
Iyìn Rinrin Àtòri ó Oriri é Forte como um Àtòri
Iyìn Rinrin Àtòri Valorizamos Oriri Como a um Àtòri
Ba iyin se imalẹ Glorificamos o Grande Espírito
Ba iyin se mo barí barọ Que Abençoa e protege nossas cabeças
Báísà ba Bàbá Sorun Pai dos Orixás, Pai do Céu infinito
Oju àlà fori kan A Pimenta não é mais forte que o Alá
Iyìn Rinrin Àtòri Valorizamos Oriri Como um Àtòri
Bàbá ko' yé tún Pai que faz o mundo Continuamente
Iyìn Rinrin Àtòri Valorizamos Oriri Como um Àtòri
Bàbá ko' yé tún Pai que faz o mundo Continuamente
Ajale o

Ewe Pẹ́lẹ́bẹ́ ni to bẹ́ o “Pegue a Folha Gentilmente, Bastante Demoradamente


Ewe Pẹ́lẹ́bẹ́ ni to bẹ́ Pegue a Folha Gentilmente, Bastante Demoradamente
Obẹ́ Pẹ́lẹ́bẹ́ wa ka Corte Gentilmente, Com Tenacidade, Demoradamente
Pẹ́lẹ́bẹ́ kaka Esforce-se e a folha nos Será dada Alegremente
Kun a Kun a ko Pẹ́lẹbẹ́ Gentilmente, Demoradamente, Bastante Demoradamente“ Ewe
Pẹ́lẹ́bẹ́ ni to bẹ́ o

Mọ Jẹwe Pe Mọ Sọrọ́ o Ele é a folha a quem demoradamente eu falo


Mọ Jẹwe Pe Mọ Sọrọ́ Ele é a folha a quem demoradamente eu falo
O Be Lọwọ mi, O Be Lọwọ mi Ele me dá suporte e me ajuda
Mọ Jẹwe Pe Mọ Sọrọ́ Ele é a folha a quem demoradamente eu falo

Èta Owó Èta Omo Três é dinheiro, três é filho


Átáarè ikú gbogbo gb’érù re o Ataare, leve todas os Carregas da morte

Ifá Owo, Ifá Omo ifá de dinheiro, ifá de filho


Átáarè kun gbogbo be lulé Ataare Cheia, Explodiu, Espalhou-se

Aaja wu na bururu Aaja Abre O Caminho Estreito


Aaja wu na bururu Aaja Abre O Caminho Estreito
Aaja wu na wu ina Aaja Abre O Caminho de fogo
Aaja wu na bururu Aaja Abre O Caminho Estreito

Òjò máà Òfuurufú Chuva não permita que tenha vento


Òjò máà Òfuurufú Chuva não permita que tenha vento
Òjò máà àrá ina Chuva não permita que tenha fogo do Raio
Òjò máà Òfuurufú Chuva não permita que tenha vento

34
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Ewe Oogum Ma Folha que Conhece a Medicina


Ewe Axa Folha Tradicional
Ewe Oogum Ma Lona Que Conhece os Caminhos da Magia
Ewe Oogum ma Folha que Conhece a Medicina
E mi lo ke Me Eleva
Ewe Asu xa Lona Folha que Trocamos no Caminho

Ewe Asin Sá Folha que o Rato Come Como Remédio


Ewá Sá Folha de defesa
E Asin Sá Lawá que o Rato Come e nós usamos
Ewe Asin Sá Folha que o Rato Come Como Remédio
E Mi lo ke wa Minha Folha das Alturas
E Asin Sá Lawá O Rato e nós Usamos

Igi Igi Ọta Aroni ò A Árvore, A Árvore é a Pedra de Aroni


Igi Igi Ọta Aroni A Árvore, A Árvore é a Pedra de Aroni
Ewe bo Igi igi As Folhas e a Árvore
Ni Auoro Oogun Man Conhecem os Segredos da Medicina e da Magia
O Igi Igi Ọta Aroni A Árvore, A Árvore é a Pedra de Aroni

Woromoba Woromoba
maa gbowo o fun mi wa Traga sempre dinheiro pra mim
Woromoba Woromoba

35
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Tawa mi ole Xeke in a o


Tawa mi ole Xeke in a
Tawa mi ole Xeke in a o
Tawa mi ole Xeke in a
OXibata Lá in lẹ Niké Omi
Ojuoro Ojuoro Niké Odo
Tawa mi ole Xeke in a o

Le lua le no Kre leuá


Le lua le no Kre leuá
Atani Mokani a Kaka Omi
Ojuoro Ojuoro Ke Odo
Oxibata Lain oro kini an
Le lua le no Kre leuá

Oni Tafára Ode


Eremina
Kemi Kemi Ojuoro
Eremina
Ta afa ojo
Erenina

Ofá Eni Ofá gogo


Ofá Eni Ofá gogo
Ofá Eni Ofá gogo Lésé
Ofá Eni Ofá gogo

Ṣa Wẹlẹ Bàbá Teté Num


Ṣa Wẹlẹ Bàbá Teté Num
Bàbá Tete Num
Malé Tete Num
Xa wele Bàbá Teté Num

Ewe Jin Awa Tejin


Omo Olufan AGANJÚ Aye Ewe
jin Awa Tejin

36
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Pesain ye Ewe Làárá


Tá ni lá xe ke sú
Pesain ye Ewe Làárá
Tá ni lá xe ke sú

Xa Ore Pepe
Ope Li Ope Lepe
Xa Ore Pepe
Ope Li Ope Lepe Xangô

Ayra Punjefé
Ingaradá
Ayra Punjefé
Ingaradá

Asa Aje ewe kan Xoxo


Asa Aje ewe kan Xoxo
Ewe komojé ewe komosa
Asa Aje ewe kan Xoxo

Oogun Tana, Tana de


Tana de, Tana de o

Mo Funrá, Mo Fun jé
Mo Funrá
In Ofá gogo

É n a kaxa Golona
É n a kaxa Golona
Peregum kibikan
É n a kaxa Golona Agé

É n a kaxa Golexin
É n a kaxa Golexin
Afoma kibikan
É n a kaxa Golẹṣin Agẹ

37
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Kuku Ruma Kuku Ruma, Kuku Ruma Kuku Ruma


Tibi Tiri
Ati jẹ Loa
Tibi Tiri

Ṣere Ṣere A Mi Ma xere, xere xere A Mi Ma ere


Ba Eroko koloboyó xere, Ba Eroko koloboyó xere
A Mi A Mama Leka xere, A Mi A Mama Leka xere
Ba ya Dundun Ma Leka xere, Ba ya Dundun Ma Leka xere

Gbogbo iro
Erun efun a xen xen
Gbogbo Akí kán

Gbogbo iro
Já Kó Sain iwo
Gbogbo iro Itá Exe
Gbogbo iro
Já Kó Sain Iwo
Gbogbo iro Eji Exe

Tun Tun Tun


Tun Tun Rinrin
Iba Tinijé Oto Lo Rojé
Kumá Kumá Ku o
Asa were
Kumá Kumá Ku o
Asa Rinrin

Ewe Danda Dara ma da o Ewe Dan Dará mada o


Ewe Danda Dara ma da Ewe Dan Dará madá
Ewe da Orun Baba da Orun Eṣu Ona Firi Adan
Ewe Danda Dara ma da ò Ewe Dan Dará mada o

Ewe gbogbo Aki xegun


Ewe gbogbo Aki xegun
Ewe Bikan Baba Sakoje
Ewe gbogbo Aki xegun

Biribiri bí ti màrìwò jé òsányìn wálé màrìwò Na escuridão Mariwo traz luz mariwo
Biribiri bí tí màrìwò Deixe Ossaim ir para casa na escuridão
Bá wa t’órò wa se màrìwò Mariwo traz luz mariwo ajude-nos com nossos projetos

38
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Outras Folhas
Quebra Pedra (EWÉ BÍYEMI)
Orixás: Omolú
Elementos: terra/feminino/gùn

Erva Pombinha ou Andorinha (EWÉ BOJUTÒNA)


Orixás: Ossain e Oxumarê
Elementos: terra/masculino/gùn

Beti Branco (EWÉ BEYÍ FUNFUN)


Orixás: Iemonjá, Oxalá e todos os orixás fun fun. Elementos:
água/feminino/èrò

Jibóia (EWÉ DAN)


Orixás: Oxumarê
Elementos: ar/feminino/gùn

Jurubeba (KISIKISI ou IGBÁ IGÚN ou IGBÁ ÀJÀ)


Orixás: Oxóssi e Ossain
Elementos: terra/masculino/gùn

Catinga de Mulata ou Macassá (MAKASÀ)


Orixás: Oxum, Iemonjá e Oxalá
Elementos: água/feminino/èrò

Cordão de Frade ou Cordão de São Francisco (MOBORÒ)


Orixás: Oxóssi e Omolú
Elementos: terra/masculino/gùn

Guapo (ÒJÈ DÚDÚ)


Orixás: Oxóssi, Ossain e Oxalá
Elementos: ar/feminino/gùn

Pata de vaca (ABÀFÈ)


Orixás: Omolú/Obaluaê - Yemọja (branca), Nanã (lilás) e Oyá (rosa)
Elementos: terra/feminina/gùn

São Gonçalinho (ALÉKÈSÌ)


Orixás: Ogum e Oxóssi
Elementos: terra/masculino/gùn

Cipó Milomi ou Jarrinha (AKONIJÈ)


Orixás: Ossain, Oxum, Nanã, Iemonjá, etc.
Elementos: terra/feminino/èrò

39
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Dama da Noite (ÀLÚKERÉSÉ)


Orixás: Oxalá
Elementos: ar/feminino/èrò

Boldo Paulista ou Alumã (ÀLÚMÓN)


Orixás: Ogum
Elementos: terra/masculino/gùn

Língua de Galinha ou Guaximba (ÀLÙPÀYÍDÀ)


Orixás: Ogum, Oxumarê e Nanã
Elementos: terra/masculino/gùn

Sete Sangrias (ÀMÙ)


Orixás: Omolú e Nanã
Elementos: terra/feminino/gùn

Balainho de Velho (AMÚNIMÚYÈ)


Orixás: Ossain
Elementos: terra/masculino/èrò

Dormideira ou Sensitiva (ÁPÉJÈ)


(É uma das folhas que “tiram a consciência” do iaô e facilitam o transe)
Orixás: Exú, Oyá, Oxumarê (Frekwen) e Yewá

Erva de São João (ÀRÚNSÁNSÁN)


Orixás: Xangô
Elementos: fogo/feminino/gùn

Alfazema ou Lavanda (ÀRÙSÒ)


Orixás: Oxum e Iemonjá
Elementos: terra/masculino/èrò.

Vassourinha de Relógio (ÀSARÁGOGO)


Orixás: Oxum
Elementos: água/feminino/gùn

Malva Branca (ÀSIKÙTÀ ou EFIN)


Orixás: Oxalá, Iemonjá, Oxóssi e Oxum
Elementos: ar/feminino/èrò

Sabugueiro (ÀTÒRÌNÀ)
Orixás: Omolú
Elementos: fogo/masculino/gùn

Cipó Chumbo (AWÓ PUPÁ)


Orixás: Ossain, Omolú, Ogum (Ogunjá), Nanã
Elementos: terra/masculino/gùn

40
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Taioba (BÀLÁ)
Orixás: Oxum e Nanã
Elementos: água/feminino/gùn

Lírio Branco ou Lírio do Brejo (BALABÁ)


Orixás: Iemonjá, Oxum, Ogum e Oxalá
Elementos: água/masculino/èrò

Pimenta de Macaco ou Canela de Macaco ou Erva Biriba ou Bejerecum (BEJEREKUN)


Orixás: Ossain
Elementos: terra/masculino/èrò

Pinhão Branco (BÒTUJÉ FUNFUN)


Orixás: Ogum, Oxóssi, Oyá e Xangô
Elementos: fogo/feminino/gùn

Pinhão Roxo (BÒTUJÉ PUPÁ)


Orixás: Oyá e Xangô
Elementos: fogo/feminino/gùn

Jenipapo (BUJÈ)
Orixás: Omolú
Elementos: terra/masculino/èrò

Carrapicho (DÁGUNRÓ)
Orixás: Exú, Ogum, Oxóssi, Ossain, Oxum
Elementos: terra/feminino/gùn

Dandá da Costa ou Tiririca (DANDÀ)


Orixás: Ogum, Oxóssi, Ossain, Oxumarê e Nanã
Elementos: água/masculino/èrò

Alfavaca (EFÍNFÍN)
Orixás: Exú (a roxa), Xangô, Omolú e Oxalá
Elementos: terra/masculino/gùn

Manjericão Branco (EFÍNRÍN ou EFÍNRÍN KÊKERÊ)


Orixás: Oxum, Iemonjá e Oxalá
Elementos: água/feminino/èrò

Manjericão Roxo (EFÍNRIN PUPÁ)


Orixás: Xangô (Ayrá), Oyá e Oxoguiã
Elementos: água/feminino/èrò

41
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Aguapé (EJÀ OMODÉ)


Orixás: Oxum, Iemonjá e Nanã
Elementos: água/feminino/èrò

Melão de São Caetano (EJÌNRÌN)


Orixás: Oxumarê, Omolú, Yewá e Nanã
Elementos: terra/feminino/gùn

Maravilha (ÈKÈLÈYÍ)
Orixás: Oyá e Yewá
Elementos: ar/feminino/èrò

Elevante ou Levante ou Alevante (ERÉ TUNTÚN)


Orixás: Oxum, Iemonjá e Oxalá
Elementos: água/feminino/gùn

Erva de Bicho ou Folha de Igbi (ERÓ IGBIN)


Orixás: Omolú e Oxalá
Elementos: água/masculino/èrò

Maricotinha (ETÍTÁRÉ)
Orixás: Iemonjá
Elementos: água/feminino/èrò

Guando (ÈWÁ IGBÓ)


Orixás: Oxalá
Elementos: ar/masculino/èrò

Erva Prata (EWÉ DÍGÍ)


Orixás: Oyá, Iemonjá e Oxalá
Elementos: ar/masculino/gùn

Folha da Riqueza ou Erva Periquito (EWÉ AJÉ)


Orixás: Oxumarê e Iemonjá
Elementos: água/masculino/gùn

Erva Moura ou Maria Preta (EWÉ ÈGÙNMÒ)


Orixás: Omolú
Elementos: terra/masculino/gùn

Branda Fogo ou Folha de Fogo (EWÉ INA)


Orixás: Exú, Xangô e Oyá
Elementos: fogo/feminino/gùn

Abre Caminho (EWÉ LOROGÚN)


Orixás: Ogum
Elementos: terra/masculino/gùn

42
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Parietária (EWÉ MONÁ)


Orixás: Oyá e Oxalá
Elementos: ar/feminino/èrò

Transagem (EWÉ ÒPÁ)


Orixás: Omolú, Oxumarê e Nanã
Elementos: terra/masculino/èrò

Algodão (EWÉ ÒWÚ)


Orixás: Oxalá
Elementos: ar/feminino/gùn

Alecrim (EWÉRÉ)
Orixás: Oxóssi e Oxalá
Elementos: ar/masculino/èrò

Corredeira (FALÁKALÁ)
Orixás: Exú
Elementos: fogo/masculino/gùn

Fruta Pão (GBÈRÈFÚTÚ)


Orixás: Iroko/Tempo e Oxalá
Elementos: fogo/feminino/gùn

Salsa de Praia (GBÒRÒ AYABÀ)


Orixás: Iemonjá e Olokun
Elementos: água/feminino/èrò

Para Raio (IGÍ MÉSÀN)


Orixás: Oyá e Xangô
Elementos: ar/masculino/èrò

Dendezeiro (MÀRÌWÓ ou IGI ÒPÈ)


Orixás: Ogum e Oxalá
Elementos: ar/masculino/gùn

Salvia (IKIRIWÍ)
Orixás: Oxalá
Elementos: ar/masculino/èrò

Erva Vintém (ILERÍN ou OKÓWÓ)


Orixás: Ossain, Oxum e Oxalá
Elementos: água/feminino/èrò

Erva de Santa Maria (IMI IYÍN)


Orixás: Omolú
Elementos: terra/masculino/gùn

43
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Gameleira Branca
Orixás: Iroko/Tempo, Xangô e Oxalá
Elementos: fogo/masculino/gùn

Barba de Velho (IRÙNGBÒN)


Orixás: Omolú
Elementos: ar/masculino/èrò

Pitanga (ÍTÀ)
Orixás: Oxum
Elementos: água/feminino/èrò

Mãe Boa (ÌYÁBEYÍN)


Orixás: Oxum, Iemonjá e Nanã
Elementos: água/feminino/èrò

Aperta Ruão (ÌYÈYÈ)


Orixás: Oxum e Oxalá
Elementos: terra/masculino/gùn

Arrebenta Cavalo (KANAN-KANAN ou EWÉ BÓBO)


Orixás: Exú
Elementos: fogo/feminino/gùn

Erva de Santa Luzia (OJÚORÓ)


Orixás: Oxum
Elementos: água/feminino/èrò

Samambaia de Poço ou Pente de Cobra (ÒMUN)


Orixás: Oxumarê
Elementos: água/masculino/gùn

Vence Demanda ou Vence Tudo (OSÈ OBÁ)


Orixás: Ogum e Xangô
Elementos: fogo/masculino/gùn

Oxibatá (ÒSÍBÀTÀ)
Orixás: Oxalá e Iemonjá (branca), Oxum (amarelo), Oyá, Obá e Yewá (rosa), Nanã (lilás)
Elementos: água/feminino/èrò

Chapéu de Couro (SÉSÉRÉ)


Orixás: Oxóssi e Oxalá
Elementos: água/feminino/gùn

Arnica (TAMANDÍ)
Orixás: Nanã
Elementos: água/feminino/gùn

44
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Cana do Brejo (TÈTÈRÈGÙN)


Orixás: Oxalá, Yemanjá, Xango
Elementos: ar/masculino/gùn

Colônia (TÓTÓ)
Orixás: Oxum, Oxalá, Ogum, Oxóssi e Iemonjá
Elementos: terra/masculino/èrò

Amendoeira
Orixás: Oxalá
Elementos: ar/feminino/èrò

Assa Peixe
Orixás: Oxum
Elementos: terra/masculino/gùn

Camboatá
Orixás: Oyá, Xangô, Iemonjá (Iamacimalé)
Elementos: ar/feminino/gùn

Canela de Velho
Orixás: omolú
Elementos: terra/masculino/èrò

Carobinha
Orixás: Ossain e Omolú
Elementos: terra/masculino/èrò

Costela de Adão
Orixás: Ogum (Ogunjá)
Elementos: terra/feminino/èrò

Coqueiro de Purga ou Coquinho de Catarro


Orixás: Omolú
Elementos: terra/masculino/èrò

Erva Curraleira ou Cânfora


Orixás: Oxóssi
Elementos: água/masculino/èrò

Espinheira Santa
Orixás: Oxóssi e Oxalá Elementos:
ar/masculino/èrò

Erva Grossa ou Fumo Bravo


Orixás: Exú e Omolú
Elementos: terra/masculino/gùn

45
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Jaborandi
Orixás: Oyá e Xangô
Elementos: fogo/feminino/gùn

Manacá
Orixás: Nanã
Elementos: terra/feminino/èrò

Manjerona
Orixás: Xangô
Elementos: terra/feminino/gùn

Nega Mina
Orixás: Xangô
Elementos: fogo/masculino/èrò

Quaresmeira
Orixás: Nanã

Perpétua (ÈKÈLEGBARA)
Orixás: Exú
Elementos: fogo/masculino/gùn

Cansanção (ÈSÌSÌ)
Orixás: Exú
Elementos: fogo/feminino/gùn

Urtiga (EWE KANA)


Orixás: Exú
Elementos: fogo/masculino/gùn

Tento ou Olho de Exú (WÉRÉNJÉJÉ)


Orixás: Exú
Elementos: terra/masculino/èrò

Patchouli
Orixás: Exú e Oxum
Elementos: água/feminino/gùn

Mangueira (ÒRÓ ÒYÌNBÓ)


Orixás: Ogum e Iroko/Tempo
Elementos: terra/masculino/èrò

Língua de Vaca (EWE GBÚRE OSUN ou SANA)


Orixás: Xangô (Barú) e Oxum
Elementos: ar/masculino/èrò

46
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Mamona Branca (EWE LÁRÀ FUNFUN)


Orixás: Todos
Elementos: Ar/feminino/èrò

Mamona Roxa (EWE LÁRÀ PUPA)


Roxa: Exú

Aridan (ÀRÌDAN)
Orixás: Ossain
Elementos: terra/masculino/gùn

Barba de Boi ou Malva Rasteira (TÓ)


Orixás: Omolú
Elementos: terra/feminino/èrò

Bem-Me-Quer (BÁNJÓKÓ)
Orixás: Oxum
Elementos: água/feminino/èrò

Chifre de Veado (DÁGUNRÓ)


Orixás: Oxóssi e Logun
Elementos: terra/feminino/gùn

Cana ou Bananeira de Jardim (EWE ÌDÒ)


Orixás: Oxum e Yewá
Elementos: água/feminino/èrò

Vitória Régia (EWE OMÍ OJÚ)


Orixás: Obá

Sapoti (NEKIGBÉ)
Orixás: Ibeji
Elementos: fogo/masculino/gùn

Poejo
Orixás: Oxum e Ibeji
Elementos: água/feminino/èrò

Baronesa ou Jacinto d’Água (ERESÍ MOMIN PALA)


Orixás: Nanã
Elementos: água/feminino/èrò

Noz Moscada
Orixás: Oxalá
Elementos: Ar/feminino/èrò

47
🌿 Òsónyìn - Ewe 🌿

Pixurim
Orixás: Oxalá
Elementos: ar/masculino/gùn

Aroeira-Vermelha. ÀJÓBI PUPÁ


Orixás:Esú e Ogum. Elemento:Terra; Sexo:Masculino.

Picão (ABÉRÉ)
Orixás: Exú (em pó ou para feitiços) e Oxum
Elementos: terra/masculino/gùn

Cambará (ÁBITÓLÁ)
Orixás: Exú e Xangô
Elementos: fogo/feminino/gùn

Erva passarinho (ÀFÒMÓN)


Orixás: Oxóssi, Omolú/Obaluaê, Nanã, Oxumarê
Elementos: ar/masculino/èrò

(AGBÉIE) Melão d’Água Orixás: Iemonjá e Oxum


Elementos: água/feminino/èrò

Fedegoso (ÀGBÒLÀ)
Orixás: Exú, Oyá e Omolú
Elementos: fogo/feminino/gùn

Coqueiro (ÀGBON)
Orixás: Ogum, Oxóssi, Iemonjá e Oxalá
Elementos: ar/masculino/èrò

(ÀJÀGBAÓ) Tamarindo
Orixás: Xangô e Oxalá
Elementos: ar/masculino/èrò

(ÀGBÀ) Romã
Orixás: Xangô e Ogum
Elementos: fogo/masculino/gùn

48

Você também pode gostar