FriedrichFroebel,oformadordas
crianaspequenas
Ocriadordosjardinsdeinfnciadefendiaumensinosem
obrigaesporqueoaprendizadodependedosinteressesdecada
umesefazpormeiodaprtica
Mrcio Ferrari
|<<Pginade>>|
OalemoFriedrichFroebel(17821852)foiumdos
primeiroseducadoresaconsideraroinciodainfncia
comoumafasedeimportnciadecisivanaformaodas
pessoasidiahojeconsagradapelapsicologia,cinciada
[Link]
mudanadeconcepessobreascrianaseestevefrente
desseprocessonareapedaggica,comofundadordos
jardinsdeinfncia,destinadoaosmenoresde8anos.O
nomerefleteumprincpioqueFroebelcompartilhavacom
outrospensadoresdeseutempo:odequeacriana
FriedrichFroebel
comoumaplantaemsuafasedeformao,exigindo
cuidadosperidicosparaquecresademaneirasaudvel.
"Eleprocuravanainfnciaoeloqueigualariatodososhomens,suaessnciaboaedivina
aindanocorrompidapeloconvviosocial",dizAlessandraArce,professorada
UniversidadeFederaldeSoCarlos.
[Link],as
[Link],
masummododecriarrepresentaesdomundoconcretocomafinalidadedeentendlo.
Combasenaobservaodasatividadesdospequenoscomjogosebrinquedos,Froebelfoi
umdosprimeirospedagogosafalaremautoeducao,umconceitoquessedifundiriano
inciodosculo20,graasaomovimentodaEscolaNova,deMariaMontessori(1870
1952)eClestinFreinet(18961966),entreoutros.
Treinodehabilidades
Pormeiodebrinquedosquedesenvolveudepoisdeanalisarcrianasdediferentesidades,
Froebelpreviuumaeducaoqueaomesmotempopermiteotreinodehabilidadesqueelas
[Link]
mundointernoeinteriorizarasnovidadesvindasdeforaumdosfundamentosdo
aprendizado,segundoopensador.
Aomesmotempoquepensousobreaprticaescolar,elesededicouacriarumsistema
[Link],anaturezaeraamanifestaodeDeus
[Link]
[Link]
educaodeveriatrabalharosconceitosdeunidadeeharmonia,pelosquaisascrianas
[Link]
autoconhecimentonoselimitavaesferaindividual,masseriaaindaummeiodetornar
melhoravidaemsociedade.
Almdomisticismoedaunidade,anaturezacontinha,deacordocomFroebel,umsistema
[Link]
[Link],segundooeducador,
[Link]
desenvolveressegermeenodeixarqueseperdesse.
Brinquedoscriadosparaaprender
Crianasdeumjardimdeinfncia
brasileiro:brincadeirasparadesenvolvera
criatividade.
FroebelconsideravaaEducaoInfantil
indispensvelparaaformaodacrianaeessa
idiafoiaceitaporgrandepartedostericosda
[Link]
atividadesnosjardinsdeinfnciaerapossibilitar
[Link]
escolareramdeterminadosdeantemo,para
ofereceromximodeoportunidadesdetirar
[Link]
desenhoucrculos,esferas,cuboseoutrosobjetos
quetinhamporobjetivoestimularoaprendizado.
Eleseramfeitosdematerialmacioemanipulvel,
[Link]
brincadeiraseramacompanhadasdemsicas,versos
[Link]"dons"ou"presentes"ehavia
regrasparauslos,queprecisariamserdominadasparagarantiroaproveitamento
[Link],quasesempre,aoarlivreparaque
aturmainteragissecomoambiente."Todososjogosqueenvolviamos
dons
comeavam
comaspessoasformandocrculos,movendoseecantando,poisassimconseguiamatingir
aperfeitaunidade",[Link],eraimportanteacostumaras
[Link]
dotrabalho,que,segundooeducadoralemo,seriaumaimitaodacriaodouniverso
porDeus.
Educaoespontnea
Ocaminhoparaissoseriadeixaracrianalivreparaexpressarseuinterioreperseguirseus
[Link],assim,aidiacontemporneado"aprenderaaprender".Para
ele,[Link],
maiselareceptivaanovosconhecimentos.
Opontodepartidadoensinoseriamossentidoseocontatoqueelescriamcomomundo.
Portanto,aeducaoteriacomofundamentoapercepo,damaneiracomoelaocorre
[Link]
diretivo,vistocomoumrecursolegtimocasooalunonoapresentasseodesenvolvimento
[Link],noentanto,apedagogiadeFroebelpodeserconsideradacomo
defensoradaliberdade.
Oeducadoracreditavaqueascrianastrazemconsigoumametodologianaturalqueasleva
[Link]
excessodeabstraodaeducaodeseutempo,argumentandoqueeleafastavaosalunos
[Link],dizia,oimportantetrabalharapercepoea
[Link],seriaavezdetrabalharreligio,
cinciasnaturais,matemtica,linguagemeartes.
Froebeldefendiaaeducaosemimposiesscrianasporque,segundosuateoria,elas
passampordiferentesestgiosdecapacidadedeaprendizado,comcaractersticas
especficas,antecipandoasidiasdosuoJeanPiaget(18961980).Froebeldetectoutrs
estgios:primeirainfncia,infnciaeidadeescolar."Emseusescritos,eledemonstracomo
abrincadeiraeafala,observadaspeloadulto,permitemapreenderonvelde
desenvolvimentoeaformaderelacionamentoinfantilcomomundoexterior",diz
AlessandraArce.
Froebelnofezaseparaoentrereligioeensino,consagradaatualmente,masviaa
educaocomoumaatividadeemqueescolaefamliacaminhamjuntas,outra
caractersticaqueoaproximadaprticacontempornea.
Biografia
Filhodeumpastorprotestante,FriedrichFroebelnasceuemOberweissbach,nosudesteda
Alemanha,[Link],[Link]
umtio,viveuumainfnciasolitria,emqueseempenhouemaprendermatemticae
[Link]
algumasmatriasnaUniversidadedeJena,tornouseprofessoreaindajovemfezumavisita
escoladopedagogoJohannHeinrichPestalozzi(17461827),emYverdon,[Link]
1811,foiconvocadoalutarnasguerrasnapolenicas.Fundousuaprimeiraescolaem1816,
[Link],aescolafoitransferidaparaKeilhau,
ondeFroebelpsemprticasuasteoriaspedaggicas.Em1826,publicouseulivromais
importante,[Link],foimorarnaSua,ondetreinou
[Link]
elefundasseoprimeirojardimdeinfncia,nacidadealemdeBlankenburg.
Paralelamente,administrouumagrficaqueimprimiuinstruesdebrincadeirasecanes
paraseremaplicadasemescolaseemcasa.Em1851,confundindoFroebelcomum
sobrinhoesquerdista,ogovernodaPrssiaproibiuasatividadesdosjardinsdeinfncia.O
educadormorreunoanoseguinte,masobanimentosfoisuspensoem1860,oitoanos
[Link]
Unidos,ondeforamincorporadosaospreceitoseducacionaisdofilsofoJohnDewey
(18591952).
NovoconceitodeinfncianaEuropa
Duastendnciashistricassoessenciaisparaa
[Link]
dainfnciaquepassou,entreossculos18e19,a
serencaradacomoumafasedavidacom
particularidadesbemmarcantesecomduraolonga
(dessapocatambmosurgimentodoconceitode
adolescncia).Haviapoucotempo,eracomum
meninoseuropeusde7anosentraremparaasForas
[Link]
Froebel,tamanhaeraamortalidadeinfantilquea
infncianopassavadeumperodode"teste"para
[Link],segundoo
historiadorfrancsPhilippeAris,aidiadeinfncia
RetratodafamliadeMaximilianoI,da
simplesmentenoexistia:ascrianaseramadultos
ustria,dosculo15:crianascom
esperadeadquiriraestatura"normal".Outratendncia
feiesdeadultos.
histricamarcantedoperodoemqueFroebelviveu
foioindividualismoburgus,simbolizadopelafigura
deNapoleo,queencarnavaoidealdohomemquesefezsozinhoesetornouimperadorda
Frana.
Parapensar
Froebelchegouasuasconclusessobreapsicologiainfantilobservandoasbrincadeirase
[Link],vocjpensou
quetemaoportunidadedeentenderapsicologiadecadaumetambmdedepreender
algumascaractersticasdafaixaetriaaqueelespertencem?
Quersabermais?
AEducaodoHomem,FriedrichFroebel,238pgs.,[Link],tel.(54)33168100,28reais
50GrandesEducadores:deConfcioaDewey,[Link],308pgs.,[Link],tel.(11)
38325838,
49reais
FriedrichFroebel:oPedagogodosJardinsdeInfncia,AlessandraArce,120pgs.,[Link],
tel.(24)22465552,20reais
HistriaSocialdaCrianaedaFamlia,PhilippeAris,280pgs.,[Link],tel.(21)39709450,67
reais
Oformadordascrianaspequenas
Treinodehabilidades
Educaoespontnea
Biografiaecontextohistrico
|<<Pginade>>|
Grandespensadores
Biografiaepensamentodeeducadoresquefizeramhistria,daGrciaAntigaaosdiasdehoje,
organizadosporordemalfabticadesobrenome
DeAaE
DeFaM
DeNaZ
SantoAgostinho
Oidealizadordarevelaodivina
HannahArendt
Avozdeapoioautoridadedoprofessor
Aristteles
Odefensordainstruoparaavirtude
TomsdeAquino
Opregadordarazoedaprudncia
PierreBourdieu
Oinvestigadordadesigualdade
douardClaparde
Umpioneirodapsicologiainfantil
Comnio
Opaidadidticamoderna
AugusteComte
Ohomemquequisdarordemaomundo
OvideDecroly
Oprimeiroatratarosaberdeformanica
JohnDewey
Opensadorquepsaprticaemfoco
mileDurkheim
Ocriadordasociologiadaeducao
FlorestanFernandes
Ummilitantedoensinodemocrtico
EmiliaFerreiro
Arevoluonaalfabetizao
MichelFoucault
Umcrticodainstituioescolar
ClestinFreinet
Omestredotrabalhoedobomsenso
PauloFreire
Omentordaeducaoparaaconscincia
FriedrichFroebel
Oformadordascrianaspequenas
HowardGardner
Ocientistadasintelignciasmltiplas
AntonioGramsci
Aemancipaodasmassassubalternas
[Link]
Oorganizadordapedagogiacomocincia
JohnLocke
Umexploradordoentendimentohumano
MartinhoLutero
Oautordoconceitodeeducaotil
AntonMakarenko
Oprofessordo
coletivo
KarlMarx
Ofilsofoda
revoluo
MicheldeMontaigne
Oinvestigadordesimesmo
MariaMontessori
Amdicaquevalorizouoaluno
EdgarMorin
Oarquitetodacomplexidade
AlexanderNeill
Opromotordafelicidadenasaladeaula
[Link]
Otericoqueincorporouoafetosaladeaula
JeanPiaget
Aaprendizagemnomicroscpio
Plato
Oprimeiro
pedagogo
CarlRogers
Umpsiclogoaserviodoestudante
ErasmodeRoterd
Oportavozdohumanismo
Rousseau
Ofilsofodaliberdadecomovalorsupremo
[Link]
Ocientistadocomportamento
Scrates
Omestreembuscadaverdade
HerbertSpencer
Oidelogodaluta
pelavida
LawrenceStenhouse
Odefensordapesquisanodiaadia
AnsioTeixeira
OinventordaescolapblicanoBrasil
LevVygotsky
Otericodoensinocomoprocessosocial
HenriWallon
Oeducador
integral
Gostoudestareportagem?AssineNOVAESCOLA
erecebamuitomaisemsuacasatodososmeses!
PublicadoemEspecialGrandesPensadores,Outubro2008.