Micro 1
Micro 1
Cap. 1
Per render i onto di questo diamo al uni dati relativi alla ondu ibilita elettri a
( Siemens
metro )di materiali geologi i:
A qua di mare (3 5)
A qua dol e (10 3)
Il rapporto aratterizza i mezzi onsiderati in relazione alla frequenza.
!
fa ile onvin ersi, quindi, he le proprieta di onduzione diventano talmente pre-
E
dominanti per lunghezze d'onda dell'ordine di qual he hilometro he assumere la terra
perfettamente onduttri e e abbastanza orretto in tali ir ostanze.
Per esempio, nel aso di suolo as iutto, per = 3 105 Hz , si ha = 6 (per =
!
10 4 S=m) e = 0:6 (per = 10 5 S=m) dove in entrambi i asi si e assunto r = 1
!
Per omin iare la dis ussione, assumiamo he un dipolo elettri o verti ale e posto ad
1-1
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
raggio.......diretto
................ P1
.. ........ ......................
.
................. .......................
........ ...................... .........
Sorgente ...........
............
....
... .
reale ......
.................................. ....................
....................
...........
....
....
....
"j
..
..................... .......................... .
............. .....
..... ......
.....
.... raggio ri esso
.......................................
j ...
.
.....
..... ........
..
...... ....
2h .............. .......
.................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
... ... ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
jj ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
...... R1 ....
.
=1
# ...................................... ......
............... ..
......................
..........
Sorgente
virtuale
g.1.2-1
z....
....
..........
P
..
..
...
.. ...................
...
.. r .......................
........ .......... ..
1................ .............. . ...
..
.
............1
... .... .................
.........
.........
..... ..
..... ......
.. .
..... ... .....
r
. . . .
. .
"j
. . . .
.......................... .
... .
.. ..
..
.... ...
... ... .....
...............
Sorgente ....
.......... .
......
..... .....
.
.....
...
j ...... .
.. ...
reale .......... ..........
... ...........
.. ...... r 2.....
..... ....
2h ..........
.... . ...... .....
.........
. .. . ... .
.................................................................................................................................................................... y
jj ...
....
....
.
......
.... ...
.
...
..
...
.. .
. .
....
2..... ......
.
....
....
#
.. ......
..... ...............................
.....
. . . . .. ......
....
Sorgente ..
..
....
...........
.
.. . .
................
....
. . .
...
.
..
.
.
......
... ........
. ....
... ............ ...... .....
virtuale
.......
.
..
....
....
..........
....................................... .... ........ . ......
.
...... ..
..
........... . .
.... ....
x
g.1.2-2
Il ampo elettri o nel punto P (far zone) e dato dalla sovrapposizione del ampo emesso
dalla sorgente reale e da quello emesso dalla sorgente virtuale.
1-2
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
eikr1
Sorgente reale: in P =) Ed = i!Il sin 1 (1:2:1)
4r1
eikr2
Sorgente virtuale: in P =) Er = i!Il sin 2 (1:2:2)
4r2
1
= 2
= (1:2:7)
..
z
......
..........
... ...............
... ..........
........ .
..
..
..
... .......
r = r h os
..
........ 1
..
.. .
........
....... ..............
.. . .
... ......
.
... ............
. . .......... ............... ...............
.................................. .......
.......
........ ........
................ ......... ........
.
... . .
. . ........ ...............
........ ........ .
r
.. . . ... ..
..
... .. .... . .. .
..
h ....... ....................... .......
........
........
......
y
... .......................... ....
...........................................................................h os .......
.......................................................................................................................
...... ..
..... ....... ........
..
.. . ........
..... h .. .... ........
....
....
.
.....
..
.
... .. ................
.
..............................................
.. ...
. . .. . ..
r = r + h os 2
..
.. .. ............ ..........
.
....
. .
. . . .
.
.... ........ . .............
.. ... ........
..... ........ h os
....
..
.....
. .
....
..
.............
.....
x
g.1.2-3
Sostituiamo le espressioni (1.2.5), (1.2.6) e (1.2.7) nella (1.2.1) e nella (1.2.2), tras u-
rando nei rispettivi denominatori il termine h os .
1-3
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
eik(r h os ) eik(r+h os )
E = i!Il sin i!Il sin (1:2:8)
4r 4r
ioe:
eikr
E = i!Il sin (e ikh os + eikh os ) =
4r (1:2:9)
eikr h i
= i!Il sin 2 os(kh os )
4r
Naturalmente per z < 0 si ha E = 0 in quanto il mezzo e un onduttore perfetto.
Dalla (1.2.9) si dedu e he il ampo elettri o totale e uguale al prodotto del ampo
della singola sorgente posta nell'origine e del fattore 2 os(kh os ) he e una funzione
dell'altezza h del dipolo dal suolo e del punto di osservazione ().
Il ampo magneti o, naturalmente, e dato da:
r
1
H = E essendo Z = (1:2:10)
Z
La parte reale del vettore di Poynting ioe la densita super iale di potenza mediata
in un periodo e:
Z kIl 2 2
Sr = sin [2 os(kh os )℄2 =
2 4r
(1:2:11)
kIl 2 2
= 2Z sin os2 (kh os )
4r
Il massimo valore della (1.2.11) si ha per = 900 .
La quantita F () = sin2 os2 (kh os ) i fornis e il fattore di forma ioe il diagramma
di radiazione e rappresenta il rapporto fra la densita super iale di potenza in un punto
e quella massima. Nei gra i seguenti riporteremo an he la quantita 10 log10 F (), utile
per mostrare i lobi minori on maggior dettaglio, he illustra il diagramma di radiazione
interessante notare he il massimo valore della (1.2.11) e quattro volte piu grande
in dB. E
di quello ompetente ad un singolo dipolo isolato.
1-4
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
1-5
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
1-6
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
1800
h = =8; kh = =4
00
.. ... ... ... ..... ... ... ... ... ... ... .
.. ...... .
3300 . .
.. ......
... ... . ..
..
.. ... ..
300
. ....
.....
..
. ... .... .
. ........
. .
. .
. .. ......
... .. ... .. ....
..... .. . .. ...
. ..
..... .
. .. . ..
.
..
. .. ..
. .
.. ... ... .. .
.
.. ...
..
...
.. ..
.. ..... ..
. ......
.... .. ... ...
...
.
....................... .
. ... .. . .
. . ...
... ..
.
...
... .
. .
..
.
........
....
.................... .....
. . .
.. . . . . . .
....
.
...
. . .
. .
.
...... . ......
. ...... ....
3000 . . .
600
. . . . .
.
. ...
.. .....
.. ..... ... .....
. . .
.... .... ....... .... .........
. . .
..... .....
....... .. ... .. ...... ..
.. . . ..
. .
. . . . . .
.
... ... ........... ..... . .. ... . .. . . .... ..... ... .......
. .
. . . ... .
. .
. . .. .. .. ...
......
...
. .... .
.......
..
.. .... . .
. .. . . .. ... .
..... . . ... . . . . . ... ..
. .
. .
.. .
. ...
....
. .. . . .......
. ......
......... .
.
....
.. .. ....... .
. .. . . ........ . ..... ... ......
...
. .
.
. ..... .
.
..
. .. .
. . .
. .
.
. . ... . ... .
. .. .....
..
. .
. ..... .. .
. ....
.
. .
. .
. . . .. .... .. .. .....
..
..
.. ..
.....
. ....... ... .
. . .. . ...
..... ..
. . .....
.
..... .. . ..... .. . .
..
. .
. . .
. ..... ..
. .
..
. ....
. ... .. . .
. . .
..
. ..... ... .
. .. .....
. -20 .
-10
........ ... ... ... ... ... ... ......... ... ... ... ... ... ... ... .... ... ... ... ... ... ..................................... ... ... ... ... ... .... ... ... ... ... ... ... ... ......... ... ... ... ... ... ... ....
.
.
. 0 ...
2700 ..
..
..
..
.
.
.
..
. .. . . ..
. .
.
... .......
.. .. .. .. ..... .
.
. .
.
.
.
.
.
.
. 900
...
..
..
.. ..... .. .. ... ........ ..
.. .. ...... . .
. . . . ... ..
. . .. . .
.. .. ....... .. . .. .......... . ..
.
.. .. .... ..... .. .. ..
.. ...... ..
.. .. ... .. .... .. ...
.....
..... ... ..
.. .. ........ ......
. . .
.....
. . ....... .
.
.. ...
... .... .. ... ... ... ... ... ... ... .... ..
.. .... ... .. .. .. .. ........ ..
.. . ..... . ... .
. .. ... ..... ..
.. ..... .. .. . . .. ..... . .
.. ... ..
..... ...
.... ... . .. .... .....
.. .......
2400
..
..
..
..
.... .
.
.
.
.....
. ... ... ...
..
.
.
.
. . ... .
.. ....
.
. .
... .
. .. . 1200
..
..
.. .. ... ... ... ........ ... ... ... .. .. .
.. .. .. ..
... .. ... .. ...
....
.... . .. .
. .. . .. ....
.... ... . .. ..
...... .. .. .... ...
.... ... ...
.....
1500
...... .
2100
. .. ...
... ... .
.. ... ... .. .. ... ... .
. ... ... ... ........ ... ... ...... ...
1800
g.1.2.4
1-7
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
h = =4; kh = =2
00
... ... ... ... ... ..... ... ... ... ... ... ... ...
3300 ... ... ......
... ... ... ...
.
... ...
... ... 300
.....
. .......... ..
.
..
.. .......
... . .. . .. ....
... .. .
. . ....
.... .. ... ..
. ...
... ..
.. ... ... . . . ..
. .. ...
.. .
. ... .
. ..
. ..
. . ..
.
. .. ... ... ... . .
... ... .
.. ........ .. ..
.
. ...... . ..
3000 600
.
. .
.. ... .
. .. ..... ..
.. .
.. .. .
. .. . .. ..
....... ... . . . ....
. .
. .
... .. . ..............
......
..
..
. .
.......
. . . .
.....
....... ..
.. .. ...
.....
..... .
.. ......
. . .......
.
.
. .....
...
...
..
... ... ...... .. ...
. . .
. .
.
.... ..
..
.. . ... ............... ...
.
..
.. .
.... ......... ...
.. .. .
........ .
..
..
..... ... . .. . . ...... ..
.. ..... ....... .. ......... ..... ..
.. .
. .. ......
. ...... ............. ... ......... ... ... ............... ..
..... ... .... ..
.. . . . .
..
.. . ..... .. . ... ..
... . .
. ..... . .. .. ..
. .
. .... . . .... ... .. .....
.... .
. ...
. . ..... .. . ..
.
... . .
.. .. ... ..... .
.. .
.
. .... . .... .
. .
. .. .. .... . .....
...
.. .. .
..........
...
...
.
.
.. . .
... ............ . .. .....
.
..
.. .
. .
. . ..... . ..
. . .. ... ... .. . ....
.
..... ....
...
. ..... ...
.
.....
..
.
.
. .. . .
. ......
-20
... ..
-10 .
........ ... ... ... ... ... ... .... ... ... ... ... ... ... ... .... ... ... ... ... ... ... ... ...
.
. 0 ....
2700 900
..
. . .
.. . . . . .
. .
. . ... ..
. ... ... ... .
. .. . ... ... ..
. ... .
.. ... ... .
.. .. .
.. .
.. ... ... ..
. .. . .
.. .
.
... . . ..
.. .. .. ... ..................... .
..
... .
..
.. .. . . . ... .. .. .. ...... .. . .
.. .. .. .... . . . .. ... . .
. .
.
..... . . . . .......
.. ..
....... .. .. ... ..... .. ..
.. .. .... ..... ... ... .. ..... ........ .. ..
.. ..
. ... ..... .
. . . .. ..... .... .
..
...
.. .. ..... .... .. .... ..... . .
.. ...
....... .. ... ... ... .... ... ... ... ... ....
. .. ..
.. .
..... ... .. .. .. ..
. ... ........ .
.
..
.. ..
. . .. . .....
.. ........ ..
... .. ... .. ... ..... ...
...... ... .. .. ... ....
.... ... .. .... ..
2400
..
..
..
..
. .....
.. .
.
... ... ... ... ...
.
.
.
.
. ... ... .
.
.
. ..
. .. .
. ... ..
.
.
.
. 1200
..
.. ..
. ... ... ......... ... ... ... ... ..
.. ...
.
... .. .. ...
...
.... ..
. .
.
..
.. .
. .....
....
.... .... .. .. ..
.. .. ........
...... .. .....
.... . ..
.
1500
... ... ..
2100 ... ... .
.. ... ... ...
..
..
... ... ... ........... ... ... ... ..
.... ...
... ...
1800
h = 3=8; kh = 3=4
00
. ... ... ... ..... ... ... ... ... ... ... .
.. ... ... ..
3300 . .
.. ......
... ... . ..
..
.. ... ..
. ... .
300
.....
..
. ... .... .
. ........
.. . .
. .. ......
.
. ... ..
..
.
. .. ....
... .
. .. ...
.. .. ...
. .... .
. ..
. .
..
..
.
.. ..
. .
.. ... ... . .
.
.. ...
... .. ... .. . ... .
. .
. . ..
. . .
.. ... . ... ... .. . ..
.. .
. . .. . ...... ..
3000 600
.. . ..
.. .... .
. .... ..
. . ............. . ...
.... .
. .... .
... .
.
..
... .
.
. ....
...
. . ..
..
... .... .
....
. .....
. .. ..
.
. .. .
.. .... .
. ... . ..
...
.. . . ...
..
.
. ....
..... . . ... .. .
.. . .
.
. .
. .
. .
. .
... . ... ..
..
.. .... . . .
... ... ... .. .. ... .. . .
. . . .. ... .. .... ..
.. ....... . ..
.. .
.. ..
. ..
..
.................... ............................................ .... .................................... ... .......... ..... ............................................. .......................... ....
... ..... ..... . . .
. . .
. . .
. .. . .. ..... . ..
.
. .... .. ................ ... ...... .. .........................
.. . . . .. .
. . .... ....
.....
.. ..
. ... ........... .. ........ ... ................... .... .
... .. ........ . .
..
.....
..... ...
.. .......
.
. . . .
............... ...... ................... ..
. . .
. . .
..
... . . ..... . .
.. . .. ..
... . . . .....
. . .
.... . .... . . ..
.. .
-20 -10 0
. . .
... . .... . . . ..
....... ... ... ... ... ... ... ......... ... ... ... ... ... ... ... .... ... ... ... ... ... ............................................ ... ... ... ... ... .... ... ... ... ... ... ... ... .... ... ... ... ... ... ... ... ..........
.
. .. .
. .
. . .
. ..
.
. .
.. .
. .
.
2700 ..
.. .. .
.
..
.. .
.. . . .. .
..... . .. .. .....
. .. .. .. .. 900
.. ..
.. .. ........ .... ... ... ........ .... ..
..
..
..
.. ....... .. . .. .... . .
.. .
. ..... . .
. .. .... . ..
.. .. ..... ... ... ... .. ... ........ ..
. ..
.. .... .... .. .. ...... .....
.... ... ..
..
.. .. ........ ..... ..
. ..
.... .
.
. ... .. ... ... ... ....... ... ... ... ....... ..
.. ...... ......
.. ..... ... .. .. ..
.. ......... ..
.. .. .
. .... . . . ... .
.
..
. .. ...... . .
..
.. ...... ... .. ... .. ... .......
...... ...
.... .. . .. ... .
.. .......
2400
..
..
..
..
.... ..
.
.
.
.....
. ... ... ...
..
.
.
. ..
.
... ..
. .
... .
.....
..
1200
.. .. ... ... ... ......... ... ... ... ...... .. ...
... .. .. ...
... .. .. .. .....
.... . . .. .
....
.... ....
. ... .. ....
..
...... .. .. ... ...
.... .
. .......
1500
... ... .. ...
2100 ... ... .
.. ... ... .. ..
. ... ... ... ........ ... ... ... ... ...
... ... .
.. ...
1800
g.1.2.5
1-8
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
h = =2; kh =
00
... ... ... ... ... ..... ... ... ... ... ... ... ...
3300 .......
... .
.. ......
... ... ... ...
.
..
300
... ...
......
.....
..
.....
.. .
. .. .......
... . .. .. .
. . .. ....
....
.... .. ... ..
. ...
.... ..
..
...... .. .
. .. .. . ..
.... .
. ..
...
. .
.. ...
.. . . .
... .
. ... ................ ... . . .. .. . .. . . .. .
. .. ..
. ..
. ... ......
. .. .....
.... .. ......
. .
. .
... ..
..
.... ...... . .... .
. .... .
. ........ .... ..
.
. . . . . . ..
3000 . . .
600
. . ... . .
. . . ..... ..
. .
.. ... .
.. .. .. . .
. .
.. .
.
. . . .
. ..
.
.
....... ... ..... .. . .. .
. .
. .. .
... .
. . .........
.. ..... ........ ..
.. .... . .. .
. .. .. ... .
... .
. ..
. .
.. ....
..... .. . .. ... .. .. .
. . ..
. . .... .. . ..
. ...... . .... ..
.... ...............
..
...
..
........... ......
..
.. ... ... .... ................... ...... .... ...
. ..
........
..... .. . .. .
.. ..... .. . .. . . .
. .
. .
. .
...
. .... .
. . . ..
......
.. . .
.... ..
. ..
.
..
.. .....
.. .
. ....
.. .. .. . . . ...
........................ .. .. ..... .. ... ........................ .. . . .. . .... .
.. ... ..... ...
.. . ...
. .
............ ....
...... .
. . . . . .
.. .
.. ... ... ...................... . .... .
.....
.. ..
.
... . .. ........................ . . . . . .. . . .
........
. . .
. .
. . .
........
.................... .... ............ ... ..........................................
.
....
.
.. . . .. .....
... .. ... .
.. .. ..
....
.. .. .
. .
..
.. .. .
........... .... . ..........
. .
-20 . .
. ..
. ..
-10 ..
.......... ... ... ... ... ... ... ......... ... ... ... ... ... ... ... ...... ... ... ... ... ... ...................................................... ... ... ... ... ... ...... ... ... ... ... ... ... ... ......... ... ... ... ... ... ... ........ 0
2700 .. .
. .. .
..... .. . .. .....
.
. ..
. 900
.
..
.. .. .. ........ ... .. ... ........ ...
.. .. ....... .. ... .. .... . .. ..
.. .
. ... . . . ..
.
. .. .
.
..
..... .... ... .. . ...
.. ..
.. .... .... ..
..
.. .. .... ........ ..
.. .
..
..
.. .. ........ ..... . .
.. .....
...
....
..... .. ..
.
.
... .. ..
. . .
. .... .
.. ....... .. ... ... .... ... ... . ... .. ... .
.. .... ... .. .. ..
.. ......... ..
.. ..... .. . .. .. .. .. . ..
.. ........ .. ..
. .
.
... . .. .. ...... . ..
..... ....
.... ... .. .. ... ....
.. .......
2400 1200
.. .
.. ...... ... . .. . . ..
.. . . .. . . .. .
. .. .
.. . . . . ... ... ... . .. .
. . ..
.. ..
. ... ... ......... ... ... ... ... . ..
.. ..
.
..
.. .. .. ...
...
.... ... .
. .. . . ....
....
.... .... .. .. ..
.. .. ........
..... .. .....
.... . ..
.
1500
...... ..
2100 ... ... .
.. ... ... ...
..
... ... ... ........... ... ... ... ..
.. .... ...
... ...
1800
h = ; kh = 2
00
... ... ...
. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
3300 . .......
. .. . ... ...
... ... .. .
..
..
. ... ..
.... 300
.....
. ..
..
.. .. . .. ........
. .
... . .. .. .
. ... ....
... .. .
. . . ...
... .. ... .. ...
. .. .. ... ... ..
. . . ... ... ... ... .... .
. ...
. .. .. .... .
..... ... ... . ........
...
. . ..
.. . .
...
.. ... ... ...
. ...... .
. .....
.. .............
. . ..
. ... . . .. .. ..
3000 .
600
.. ... . .
. .
. . . .. ..
..
... . . .... ... .
...
.... ............. .... ... .. .
.. . . .. ... .
. .. .
. ..
. ... . ....... . ..
. .
.....
. .
......
.
..............
.. ....... ........... . .. . ... ..
.. ... .
............
. .
.. . .....
.. . . .
. .
..
. .
. . ..
.. .. ...
. .
... .. .
. . .. ..
.
.. ...... .. ....... .. ..
.. . . . . . . . . . .. ..
.
.. ... .......
. . . ... ... ..
. .. . .. ..... .. .
. .. . . . .
.
.
..
. . . .....
.
... ....
.... .
......... .. .... ................ ... .... .. ... ....
. . . . . . . .
.... ...
.. ..... . . ... . .
..... . ... .. . . ..... .
....... .... .......... ........................... ............. ........................... ......... .... .............
.. .
.. ..
.. .......... ..... .. . ... . . .... . . . ... ..
............. ......... ............. .............
. .
... .... .. ............
. . . .
. .. ............ . .
... ..
... . .... ......
.. .... ... . . ..
.
.. .... ... .. . ... ..
. . .
..... .. ... . . .
. . . .
.. . .
.
. .. .. . .
... ...
....
. .
. ....... . . ..
. .
.....
....
. ...... . .
. . ..
.. . ..... ..... .
. .
.... ..... .... .
..................... .
. ..
.. ..... . ...
.. ..
.. . . .
. ..
. .
. .
. ... ..
. . ...
..
. .
.
...
...
. ..
.. ...
...
...... . . ..
..
...
. .
.. ..
. . ...
. .. ..
....................... ............ .. .
.. .
. . . . ..
......
. . . .
-20 .
-10 0
. . . . . .
. .
. . . . .
. . .
... . . . .
..
.
. ... .
.....
.. .. .
. . . .. . ..
......... ... ... ... ... ... ... ......... ... ... ... ... ... ... ... ...... ... ... ... ...................................................................................... ... ... ... ... ..... ... ... ... ... ... ... ... .......... ... ... ... ... ... ... .......
. . . .. .
2700 .. ..
.. ... ..... .. ..... ......
.. . . . .. .
..
.
..
. 900
.. .. .. ........ ... .... ... ........ ... .. ..
.. . ... ... .. . . ....... .. .
.
.. .
.. ...
..... ..... ...
. ... .... .......... .. ..
.. .. .... .... .. .. ...... .....
..... ...
. ..
..
.. .. ........ ..... ..
.
. .
..
.... . . ..
......
.. ......
....... .. ... ... ... .... ... ... ... ... .. ..
.. .... ... .. .. .. .. ......... ..
.. .. ..... . ... .. ..
. ... ..... ...
.. ..... . .. . . . ..... .. .
.. .. .. ..
..... ...
.... .. ... .. ... ....
.. .......
1200
.
2400
.. .... .. . .
..
.. .
. .. .... .
. ..
.
.. .
.
.
.
. ...
.. . ... ... .. . .
.. . .
.. .. . ... ... ... ......... ... ... ... ... ... .. ..
.. .. .. ..
... .. ... .. .
. ...
.... . . . .
.. .. .
....
.... .... .. .. ....
...... .. .. ......
.... .
. ..
.....
1500
...... ...
2100 ... ... .
.. ... ... ..
...
.
. ... ... ... ........ ... ...... ... ...
... ... .
.. ...
1800
g.1.2-6
1-9
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
h = =4; kh = =2
00
........................................................................
3300 .... . .... . ..........
............ ...
..
..........
300
........
........
............... ..
. .. ............
.. .. .
..... ..... ... .
.
. . .... ......
......
. .
......
.... ...
... ........ .. .
. . . .. .. .. ... .... .. .......
.
. ......
..... .. .... . ..... 1
....
. . .. ....... . .....
...
....
... .. ... .
. . .... ...
.
. . .. .. .
. .
. . .
0 75
.... : ...
3000 600
.
.. .. .. ... .
. ... ...
. .
. .. .. .
. .. .. . ...
. .. . .. ... .. . . .... .. ... . ...
.
. ...... . .. .... ...... . . ... .....
..
..
.. . ... . ......
.
. .. .
. .
.
. . .. ..
. .. .. .. . .....
. .
. ..... .. . . . . . ... ..... . ...
...
.
... .....
. .. ...
.... ....
...
..
.. ..0 50
.. ...... :
... ... ...
. ...
...
.... .. ....... ..... ... .. .... ...
.. ..... .... ...
. . ..... .. ... . . ........ . ...
.... ... .. . . ..
.
.
..... ..... .. .
. . .. ... ...
..
...
. . . . ....
..... . ..
..
.
...
. ..
.
.
.. .
.................................................
..
..
..
. ..... ....
. . .
.. .. .
... ..
.
. 0 25 .
.
.
..
.... :
.. ....
...
. .
....
.
....
..
. .
...
.
...
.....
. .
...
..
.
.............
...... ... ..
. .... .
.
....
.
. . .. .........
. .. ...
...
...
... ......
.. . ... . .. .. ..
..... ..
.............. ... .. .. .................... . .. ... . .. ... ... ...
.
.. .
.. ... ..........
... ..... .............. . ................. .. .. ..
.... . .. . ... .
.
. . .. . .
.. . . . . .. ....... . .. ..
. .
. .. .. . . . ...
.............................................................................................................................................................................................................
. . . . .
2700 ..
... ..
..
.
..
..
.
.. ..
. ... . .
... ....... ... .... .... ....... ....
. .. . .
.
..
.
.
..
.
..
900
... .. .. .. . ... .
. . .
. ..... ..
. ..
. ...
.
... .
.. ... .
. . . . . . .. .
. . .
.. .. .. ... .... ......... . .......... ........ .. .. ...
... .. ... ... ... . .. ....... .. ..
... ..
. .. ....... .... ...... ........... ..... ...... ... ....
.
. . . .
... ...
... ........
.. ... .. ... ... .. ....... .
...
...
... ...
... .. ... ... .... .... ...
... .......
.
. ...
.... .... ..
. ... ..... ....
. ...
.. . . ... . . .. . .. .. .... ..
...
... ........
.... . ...... ... .... ....
... .. ............ .. .... .. .... ........ ... ... .....
.... ... ... .. ... ..
2400 1200
... ... . ... .
... .... .. .
. ... .. .. .
. ...
... .... ... . .
. ... .... . . .
... . . ... ..
.... ..... ... .
.... .. ......... .. ...... ...
... ... ..... .... ....
.....
..... .. ... .. ..
. . .. .. .. . . .
. .. .
. .. .. .. ..... . . ..
.......
...... .. ... ...
......
....... ....
..
.. ... ...........
........ .. ...........
........ .. .....
.. .....
......... .........
2100 ...........
................. ..
...................................................
........... 1500
1800
h = 3=8; kh = 3=4
00
................................................
.................
3300 ........................
....... . ... . ...
..
...
.
...........
..........
........ 300
........
..
.
.. .. . . ....
...
. ...
.. ... .
.
. ... ...........
..... ... . .. ......
. .....
... ... ...
. . .. .......
. .. . . .. .. .. . .
...
.
.
. .. .. .
. ........
...... ....
.. .....
.....
....
1
... . ..... . .
. ..... ....
. . .
.. ... .
. .. .... ...
.. .. .. .
. .. ....
. ...
0 75 ...
3000 600
..
. .. .. . . .... : ...
. .
. . ... . ... . ...
. . . .. .... .
. .. ..
.....
. . . .. .. .. ..... .. ....... . ... ...
...
. ..... . . . .
. .. .. .. .. . .
. ..... ..
.
. ... . .. .... .....
. .... ... ..... . ..... . .. . ...
...
... .....
. .. ... .
. ... .
.
.
. .... . .. 0 50
... : .......
.. .
.. ...
...
. ... ........ ....
...
. ... ... ... .. .... ...
...
...
. . . . .
. . ..
.... ... .... ..
.......
...
. .
. .. . .. . ..
.. .. ..... .. .. .... ...
...
. . .
..
...
... .
.. . .....
.... .
. .
.
. .. ..
.
...... ... ....... : .
0 25
..
.
.
. .. .. .. . .
. ...
.
.
.....
...
...
..
.. . .. .....
..... . .
..
. .. . .. .. .. .... .
... ..
.. ...
. ... ....
..
.. .. .. ..... . .... .. .. .. .. ... .... .
......................... .. .. .. ....................... ...
.
. ... .... .......
.
. .... .
. ..
.....
....
. ... .
... .
.. ... .
.....
.. .
. .....
. ...
. .
..
. . .
. . . . . . . .. .
......... ....
.
.
....... .
.. ... . . ... ... ..... .
... ... . . .
.......
...
..
... .. .. ..
.... . ..
. .
....
..
..
. ..
. .. .
. . .
. . . . .. .... .
.. . . . . . . . . . ..
....................................................................................................................................................................................... .............................
.. . . .. . . .
. . . .
2700 ..
...
..
. ..
..
..
.. .. .
.. .... .. .. .. .... ... .. .
. .. .
. .. .. . .
. ...
900
.. .. . .. .. .. ...... ..
. . ..
...
... .. ..
. . .. ........ ... .... .... ......
. ... .
.
.. ...
.
.
.. .. . ... .. .. . . .
... .. ... ....... ...... .
... ... ....
.... .... ..
. ...
... .. ... . .. . ...... ..... .. ..
... ..
... . . ........ .. .. .... ..... .... ..... .. . .... ... . ...
... . . .
.... . .
... ... ....... ...
... ... .. ...
...
.. .... ... ...
... ..... .... .... .. ...
... ...... .... ...
...
. . .... .... ...... .. . . ... ........ ....
... . . .. . .
... .. ..... ...
...
.
.. ........... .... .. .. .. ...... .... ... .... ...
......
.... ... .. .. .. ... .. .. ... ..
... ...
2400 ....
1200
... ... .. ...
...
... .... ... . ... ... . .
.....
... .... .. . . . .. . . ..
.... . . .. .. .
.... ....... ... ...... ...
..... .. ......... .. . ...... .... .....
..... ... ...... .. .. ...... .... .... .. .... ... .
.....
...... .. . ...
...... ... ...
... ...........
..
...... ... ...
........ ...
........ .
. ......
.........
......... .
.........
2100 ...........
.................
..
.....................................................
........... 1500
1800
g.1.2.8
1 - 11
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
h = =2; kh =
00
.........................................................................
3300 .... .. ... ...........
............ ...
..
..........
........
........300
............... ..
. .. ............
.. . .
.
.... .
.... ... .
.
. ..... ......
......
. .
..... ...... ...
... ........ .. .. .. .. .. .. ..... .... .... .. .
.
. ......
..... .. ..... .....
....
...
1
. . . . .
. .. .
.
... .. ..... .
. .
.....
....
....
...
.. . .. .. .
. .
. . . .... : 0 75 ...
3000 600
..
. . . .. ... .
. ..
. ...
..
. .. .. .
. . . .... ..
.. .. ... .... .. ...
.
.
.. ...... .. .. .. .
. .. .. ...... .. .. .
.... ......
. . .. .... .. ......
.
. .. .. .
.
. . ....
. .. .. .. . ....
..
. . .... .. . . . . . ... ..... . ...
...
...
. .....
.. ...
.... ....
...
..
.. ..
.. ...... : 0 50
... ... ...
. ...
...
.... .. ....... .. ... ... .. .... ...
.
. ..... .... ...
. . . .... .. ... . . ........ . ...
.... ... ..
....... .......... ...............
.
. .. .... .... ...
..
.. ..
..
...
.
. . .. .... ..... ...
. . .
...
.
. .
. ..
.
0 25
.
.
..
.
.
...
..
....
: .. .. .. .. .
...
..
.
.
...
...
... ... . .... . . .. . .
.. .
. .
. .
. .. .. . .. ... . .. ... .. ... ..
..
.. .
. ......
.....
. .. ....
. . .. ... ...
. ....... ...... ... . .
..
.. .... ... .... .....
. .
.. .... ..... .
. . ..
. .
...
. . .. ..
.
... . .
.
. . ..
.. ....... .
. .
. .
. ......... ....
. .
... .
....
.... ... ....... . ... .
...
.......... .....
..........
.. .. .. .
..
. ................................................................
. . . . . . . .
. . . . .. . ......... ....
.
.. .. . . ......
.
.
........
. . .
...
.
.......
.
. . . .
. . . . . .
..............................................................................................................................................................................................
2700 900
. . .. .. . . .
. .. . .
... .. .. .. .. .. .. .. .. ..... .
. .
. .
. .
.
... .. ... . .. .
... .... .. ... ... .... .. . . . .. . .
... .. .. . . ..... . . . .
. ..... ..
. .
.
.. ...
.
... ... . . . . . . .. .
. . .
... .. .. ... .... ......... . .... ...... ........ .. .. ...
... .. ... ... ... . .. ....... .. ..
...
... ..
.. . . ....... .... .... .. ....... .... ..... .....
. ... ....
.
. . . .
... ... .... .... . ... ... .. ....... .
...
... .. ....... ... .. .. ... ... .... ..... ...
... ........ .... ..... ..
. ... ..... ....
. ...
... . . ... .. . . . ... .. . . .... ..
... ... ..... .. ......
..
... .... .....
... ....... ...
...
..
... ........ .... .... .. .. .. ...... ..... ... .....
.... ... .... ..
2400 1200
... ...
...
... .... .. .
.
. . . ... .
. ...
... .. ... .
. . .. . .. ..
... .. ...... . .. ... . . ..
... ..
...
.... .. ......... .. ...... ....
... ... ..... .... ....
.....
...... .. .......
. . .. .
. .. .. .. .
. .. .. .
. ....... .. ..
......
...... . ... ...
...... ..
....... ..
..
.. ... ...........
........ .. ...........
........ .. .... .
......... .. .......
.........
2100 ............
.................... ...
.
..........................................
........... 1500
1800
h = ; kh = 2
00
................................................
.................
3300 ........................ ....... .......
..
.
..
............
.........
........300
........
...
.. .... . . ......
. ..
. .....
..
.
.
.
. .... ...........
.... ... . ......
. ....
.. ....
...
. .. ......
.. .. .. .. .. .. ..
...
.
.
. . . .
. .. .. .. .....
..... ...
.. ..... 1
....
....
.. . . . ..... .
. .
. ....... ...
... . .
. .. . . .
. ... ...
.. . .. . . . ...
. . ... . 0 75
3000 600
.
. .. . . . .. . .... : ...
... .. ... .
. ... ...
... .. . . . ...
. .... . . . ..
... .......... .. .. . .. ........ .. . . ... ...
.... .... . . ..
.
. .. .. .
. ...... ... . . ..... ....
.. .... ... ..... . . ... . . . . ...
...
.
..
. ...
...
..
..................... .
. .
.... ....
.
.
...
.
.. .... :
. . 0 50
.
.
....
.......
. .
....................
.. ...
...
. . .
............................. . . .. .
........................... .....
.
. .. . . . . . ... . . ...
.. .
.. ... ... ..
..... . ......... ........ .........
.. . ... . . .. . .. .....
. .
. ....... ....... ...
...
. .... ...... ......... ..
......... ..... ....... ..... .. ....... : ...... ..... ........
. .
..... . . ...
..
..
...
. ........ ..... .... .. . . 0 25 . . ..... . . . ... .
.
..
..
..
...
.....
... . . . . . .. . . .. .
... .. ... ..... .
. . ... .. .. .
......................... ........ .... ..... .....................
. . . .. .. .. .. .
. .. . ..
...
..
.
..
...
..
... ... ..
.. . . . . . . . .. .. .. . .
... .
. .. . . . .
. . . .. . . .
.. . . .
. ..
....................................................................................... .............................................................................................................................................................................
. . .
..................................................................................................................................................................
2700 ... ..
..
..
..
..
.. ........ .... .... .... ....... ....
..........................................................................
..
. . .
..
.
.
.
..
900
..
... .. .. ...... . .. ... ...... ... ... ..
.
.. . .. .. .. .
. . . .. . . .
.
... .. .. .... ..... .... .... .... ..... ....... .. .. ..
... .. ... ....... ...... . . .. .... ... ..
.. ...
...
...
..
.. ........
. .. .... ........ ......... ......
. . .. ....
.. . . . . .. . .
... ..
... ....... .....
.
...
. .. ... ... ........ ... ...
... . ... .... .. .. ... ... .... ... ...
...
... ........ .... .... ..
.
...
. .. .... . .... .....
.. .. ...... . ..... .
... .... ... ...
............. .... ...... .. .... ....
... ...... ...
. .... ... .. .. .. ...... .... ... ......
.... ... . ... ... ..
2400 1200
... ... . . . ... ...
... .... . .. .
...
... .... .. . ...
... .. .... .. .. .
. .
..
... .. ... .. .... ...
... .. .... .. ....
....
.. ............
.. .... .....
..... .. ..
. .. .. .. ...... .. .
......
...... .. .. .... .. .. .. .. .. .. ..
...... ... .....
...... ... .. ... ......
....... .. ..
. ... ...........
........ . .. ...
.
........ ..
.......... ... ........
2100 ............ .
..................... ... ................................
...................
..........
1500
1800
g.1.2.9
1 - 12
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
h = 5=2; kh = 5
00
........................................................................
3300 .... . .... . ..........
............ ...
..
..........
........
........ 300
............... ..
. .. ............
.. .. .
..... ..... ... .
.
. . ...
. ......
......
. .
. ... ..
.... ...
... ........ .. .
. .. .. .. .. ... .... .. .......
.
. ......
..... .. .... . .....
.... 1
. ... ....... . .....
...
....
. .. .. ... .
. . .... ...
.. . .. .. .
. .
. . . .... : ...
0 75
3000 600
.
.. .. .. ... .
. ... ...
. .
. .. .. .
. .. .
. . ...
. .. . .. ... . . .. .... .. ... . ...
.
. ...... . .. .. . . ...... . . ... .....
..
..
.. . ... . ......
.
. .. .
. .
.
. . .. ..
. .. .. .. . .....
. .
. ..... .. . . . . . . ... . ...
.
... ..... ...... .. ..
.... .... .. .. ...... : ... ... ....... .... 0 50 ...
...
... .........................................................
. .
... ..
.. ....
.. ... ....
.. ...
... .......................................... . . .
...
...
.
. . .
.................... ................... ..
. . .. .. .
... . . . ...
. . .. . . ..
. .
....... . . ..
....
. .. ..... . ...
.... ... . . .
....................................... ......................................... ............................................ ...
. .. . . .. .. . . . ... .. ...
...
.. . . . .. ..
. .
. . . . .. . . .. ... . ... . .. . .. ... . .. ..
.. . . .
...
. ..
.. :.... .... . . ..
.. ..0 25
. . . ..
..
..
................................................. ........................................................................... .... ................................................................... ................................................... ......
. . ....
..
.
. .... .
.. ..
. . . . . .
... ................... .................................................................... . ........................................................................ ....................... ..
.. .. ....................... ............................................................. .. ............................................................ ......................... .. ..
.... . . . ......................................................................... . ....................................................... ..
...
. ..
. ..
. . . . .. . .. ... ......
. .. ..... ..... ... .. .. . ... .... . .. .. . . . .. ... . . .. .. .. .. . . . .. ... . . ...... ........ .. ..
........
........
.......................................................................................................................................................................................................................................................................................................... ..
. ... .. .. ... .. . ..
2700 900
. . . . . . . .
.. .. .
.. .
.. ..
. ... . . . .. . .
. . .
... .. .. ... ....... ... .... .... ....... .... .. .
.. ...
..
... ..
.
.. .. .... .. . . . ..... ..
. ..
. .
... .. ... .
. . . . . . .
. .
. . .
.. .. .. ... .... ......... . .......... ........ .. .. ...
... .. ... ... ... . .. ....... .. ..
... ..
. .. ....... .... ...... ........... ..... ...... ... ....
.
. . . .
... ...
... ........
.. ... .. ... ... .. ....... .
...
...
... ...
... .. ... ... .... .... ...
... .......
.
. ...
.... .... ..
. ... ..... ....
. ...
.. .. ... . . .. . .
. .. .... ..
...
... ........
.... . ...... ... .... ....
... .. ............ .. .... .. .... ........ ... ... .....
.... ... ... .. ... ..
2400 1200
... ... . ... .
... .... .. .
. ... . . .
. .
. ...
... .... ... . .
. ... .... . . .
... . . ... ..
.... ..... ... .
.... .. ......... .. ...... ...
... ... ..... .... ....
.....
..... .. ... .. ..
.. .. . . . . .. .
. . . . . .. .. .. ..... . . ..
.......
...... .. ... ...
......
....... ....
..
.. ... ...........
........ .. ...........
........ .. .....
.. .....
......... .........
2100 ...........
................. ..
...................................................
........... 1500
1800
h = 5; kh = 10
00
...........................................................
330......0................................ 300
. .. ............
..........
. ........
... .......
...
.. ... . ........
.. ... ..... ... .
. . .. ...........
....
. ... . . . ......
.....
..... . ...
. . . . . ......
. .. .. . . .. . . ..
...
.
.
. . . .. ........
......
. . ....
.
1 .....
.....
....
. . . ..... . .
. ..... . ....
. . . .. .... .. . . .... ...
. .. . . .
. .. ....
. ...
0 75 ...
3000 600
. . . . . .. . . .... : ...
. .. .. . . . . . . . . ...
.. .. . . . . ...
. ........ . .. ...
. . . . . . . .. .. ...... .. .......
..... .. . . .
. .
.........
.. . . . . . .... . . . . . .
. .. ... . ...
.
. .... .. . . . . . . ... ....
...
.
.. . ......
.
....
. .. .
.............. ....... ....... ... . . . .. ..
.
.
.
... ..
. . . .
0 50 . . .... : . . . ..
..........................................................................
.
.. . . . ...
...
. .. . . ... .. . . .. . ....
..
. .
...
. .. . . ..... . ..
.................... .......................................... ... ..
. . . . . .
. . . ... . . . . . .. . . ... . . .
. ...
.
..... . ....................... ...........................................................
. .
. . ..
... . . .. ... . . . . . .... .. ... . . . . ... ..
. . .
. ....
. . ... .
..
.
..
..
. ....
. . .
...
. ... .. .... .. .. .... .
........................ ......................................................................... ... .................:......................................................................................... . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . ...
. .
.
. ..
. .
. ....
.
.. . . .. . ..
. .. . . .... . ......
...
.
...
. .
. . ...
.. .
..
... . ..................................... ..................................................................................................................... ... ................................................. 0 25 .
....
. . . .. .. . .. . . ....
.
.
.
. . . . . . .
.. .. . . . .. . . . ..
. .
. .
..
.. . . ... . .. ...... .
.....
.
.
. .
..
.
.
..
..
.....
...
..
.. ................................................................................................................................. . . ... .. ..
.
...... . ... .
..
..
. . .. . . ...
. .
. . ..
. .... .. .
. . . . .
. .
. ... .. . . . ... ...
. ..
... . . . . . . . . . . ....
. .. ...
..........
..
. .
..
.
. .... ..... ...
..
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... . . . .. . . . . . . . . ... . . ..
. ........
.
.. . ..
. .
. . .. ....
..
. . .
. . . . . ....
. . . . . . . . . . . . . . .. .. . .... . . . . . . . .. ...... .. . .. ..
...
.. . .................................................................................................................................................................................................................................... ... ...................................................................................................................................................................
. . . . . . . . . . .
. .
. .
.
..
. .
....
. .
.
..
..
..
...
..
.
..
..
.
...
.
.
....
.
..
.
..
.
..
..
..
....... . ..
.. . . . . . . .. . . . . . . . . .... . . . .......
............ .. .. ... .. .
. .
..
. . . ... .. . . .
. . .
..
..
....
. .
. . ..
. .. ..... ... .
. .
. .
. .
.
. .
...
. . . .
. .
. .
.
. .
. . ..
..
.
.
...
.
..
. ..
.
..
.
...
...
...
..
.
..
. .
. .
. .
....
. .
..
..
..
.. . ... . . . .. ..
. .. . .. .. .. ......
...... .
....... . . . . . .. . . . . . . .. .. . ... . .
. ..
. . ..
...................................................................................... ...............................
. . . .
2700 . .
900
. . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . .. . . ... . . ... .. .. .. . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . .. . .. . . . . . . . . . ... . .
...
. . . ....
.. ..
. ... . . . . . .. . . . . . . . . .. .. . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... ..... . . ... . . .
.... ..
... .
. ...
.
.........
... .. .. ... ..
.... .. .. .. .... ..... .. .. .. .. .. ........ .. .. .. .. .. .. ........ ...
. . . . ..
.
. ... . .. .. . . . . . .
. .
.
. ..
.
.
...
. . . ..... . .. . . . . .
.. .
. .
.
.. .. .. .
. . . . . .. . .. .. . . . . .
. ..
.. .. .. .... .. .. .. .... .. .
... .. .. . .. .. .. .. . . .. ...
...
...
..
..
..
.. . . . ........ ... .... .... ........... .
.
.. .
.
.
.
..
.
.
.. . ..... ... .. .. ....
... .. ....... .
... ... .... ... ..
. ..
... .. .. ... . . ..... ..... .. ...
... ..
.. . . . ........
.
. .. ..... ..... ..... .... . ....... ... ...
.
... ... ..... . ... . . . .. . . .... . .
... ... .... ... ... . ...
.. .... .... ...
... .... .... .. ...
... ...... ... ...
... . . .... ....
..
...... .. . . ... ........ ...
.
... ... . . .... . . . . .
... .. .... . .. .... ....
........ ... ... .......... .. .... .. .... .. .... .... ... ......
... ... ... ...
2400 1200
... ... . .. ... . ..
. .
. . . . ...
...
... .... . .. .
.
...
... ... . . . .
..
... .... .. . . .
. .
.... ..... ... ..... ....
..
.... ... .......... ..... ....
..... ... .. ...... .. .. ...... .... .. .... ......
. ... .....
...... .. . .
..
.....
...... . ... ... ..
...... ....
........ ... ... ............
..
.......
......... ..
. . . . . . .. ........
.....
2100 1500
..........
.......... .
.............
.....................................................................
1800
g.1.2.10
1 - 13
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
Dai diagrammi di radiazione si dedu e he per h > =4, oltre al lobo prin ipale,
ompaiono lobi minori.
Questo si puo vedere analiti amente analizzando gli zeri della (1.2.11).
Essi si hanno per:
= 0 e per kh os = + r (1:2:12)
2
La se onda delle (1.2.12) e veri ata per:
1 h i 1 r
os = + r = + (1:2:13)
kh 2 h 4 2
E' hiaro he per > 4 la (1.2.13) non puo mai essere veri ata e quindi l'uni o
h
zero si ha per = 0: pertanto il diagramma presenta un solo massimo prin ipale (ed il suo
simmetri o).
4
Per < < 4 la (1.2.13) e veri ata per r = 0 e quindi per un angolo diverso da
3 h
zero; pertanto il diagramma presenta un altro lobo oltre a quello prin ipale.
4 4
Per < < la (1.2.13) e veri ata per r = 0 e per r = 1, quindi per due angoli
5 h 3
diversi da zero; pertanto il diagramma presenta due lobi oltre a quello prin ipale.
A titolo di esempio al oliamo gli zeri per = 1
h
1
os 1 = (r = 0) =) 1 = 750 ; 52248
4
3
os 2 = (r = 1) =) 2 = 410 ; 4096
4
Ri ordando he:
Z
x sin 2x
os2 xdx = + +
2 4
Z 2
x3 x 1 x os 2x
x2 os2 xdx = + sin 2x + +
6 4 8 4
(per questi integrali vedi Dwight pag. 101).
Ne segue he:
Z , ,
2 1 sin(2kh) 1 sin(2kh) sin(2kh) os(2kh)
d sin3 os2 (kh os ) = + + =
0 2 4kh 6 4kh 8k3 h3 4k2 h2
1 os(2kh) sin(2kh)
= +
3 4k2 h2 8k3 h3
(1:2:16)
In de nitiva:
kIl 2 1 os(2kh) sin(2kh)
Pr =4Z + =
4 3 4k2 h2 8k3 h3
2 (1:2:17)
Il 1 os(2kh) sin(2kh)
=Z +
3 4k2 h2 8k3 h3
Dalla (1.2.17) si dedu e he, per kh ! 1 (h ), la potenza irradiata e uguale a
quella ompetente ad un dipolo isolato.
Per kh ! 0 (h ) la (1.2.17) si puo s rivere, sviluppando in serie le funzioni
os(2kh) e sin(2kh), nella seguente maniera:
1 2 1 3
os x ' 1 x ; sin x ' x x
2! 3!
2 " , , #
Il 1 1 4k2 h2 2kh 8k3 h3
Pr(hk !0) ' Z 3
+ +
4k2 h2 8k2 h2 8k3 h3 48k3 h3
=
2 2 (1:2:18)
Il 1 1 1 2 Il
= Z + = Z
3 2 6 3
ioe la potenza irradiata da un dipolo verti ale per kh ! 0(h ) e il doppio di quella
ompetente al dipolo isolato.
La resistenza di radiazione e, quindi:
2
2Pr l 1 os(2kh) sin(2kh)
Rr = 2 = 2Z + (1:2:19)
jI j 3 4k2 h2 8k3 h3
Per hk ! 1 il valore di Rr e lo stesso di quello di un dipolo isolato.
Per hk ! 0 Rr e il doppio di quella ompetente ad un dipolo isolato.
1 - 15
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
D 3 3.24 4.01 5.27 6.38 6.49 6.06 5.80 5.87 6.055 6.116
Rr 0.63 0.584 0.47 0.36 0.297 0.29 0.31 0.32 0.32 0.3129 0.3098
h= 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 1.8 1.9 2
D 6.022 5.933 5.948 6.021 6.05 6.012 5.97 5.97 6.011 6.028
Rr 0.3146 0.3193 0.3186 0.3147 0.3131 0.315 0.3176 0.317 0.315 0.314
1 - 16
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
Dipolo verti ale posto ad una altezza h sopra un piano perfettamente onduttore
|||- Direttivita D (Guadagno = 900 );
- - - - - - - Resistenza di radiazione Rr (Ohm) (l = 50
)
7 0.7
.........
..
... ... .....
.
6 . ..... ...................................................................................................................................................................................................................................................
.
0.6
... .... .......
. .. .
.. .. .
.
.. ..
5 . ...
.......
0.5
.
...
......
4 .
.. .. 0.4
... .. Rr
D ..
.. .... ...... ....... ....... ....... ....... ....... ....... ....... .......................... ..... ...... ....... ....... ....... ....... ....... ........ .........
3 ..... ...... 0.3
2 0.2
1 0.1
0 1 2 (h=) 3 4 5
g.1.2-7
h
Il massimo valore della direttivita si ha per h = 0:4586 ed e uguale a 6.566. Per ! 1 la
direttivita e quattro volte piu grande di quella ompetente ad un dipolo isolato (D = 1:5).
1 - 17
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
z
.
..
........
.......
...
.
..
..
..
"j .................
.............
...............
j ..............
................
..............
.............
...............
...
.................
.........
=4 ...............
............
...............
...............
~r
.......
......
...... ......
j .............. ........
#j
.............. .... .
.......
......
.... ...................
.... ...
................... ....................................
.. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..
. .
.
................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................ y
=1
g.1.2-8
Il sistema si analizza introdu endo un monopolo a =4 immagine e studiando il risul-
tante dipolo a mezz'onda per z 0 ; 0 =2.
z
...
.....
.........
..
..
..
..
..
"j
.
.....................
..............
j
..............
...............
.............
............... ...
.............. ............
............... ........
=4 .............
...............
............... ~r ....
......
.
..
........
j
.............
.............. ......
......
#j
........................ .
..
..
..
............ ..... ...........
.................. .......
"j
............. .......
..................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
.
... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ......................... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
. . .
. .
. y
j =1
...............
......
......................
..............
................
=4
..............
.............
......
........................
j ............
................
#j
..............
...............
......
......................
......
g.1.2-9
1 - 18
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
jj
.. . .
.....
....
.
........ .. .... .....
.. 2 ..... ..
............. ..
....
.
.
.
..
Sorgente #
....
..
.
.
...
. . . .
.
. ..
.
............
..
.. .. ...
...
. . . . .. . . . . .
.......................................... .. ..
.... . .... .
.
.. ...... ..
..
......... .... ..
...
..
.. ......... ...... ....
. ...
..
.. ......... ..... .
. . ....
..
. ............... ....
....
. ....
virtuale ..
.
... .
.
............
...... ............................. ... . . ..
... .
..
x
.
. ...
g.1.3-1
Il ampo elettri o nel punto P (far zone) e dato dalla sovrapposizione del ampo
emesso dalla sorgente reale e da quello emesso dalla sorgente virtuale.
I al oli sono analoghi a quelli del dipolo verti ale pur di sostituire gli angoli on gli
angoli formati fra l'asse del dipolo e il raggio vettore posizione del punto P .
Poi he onsideriamo ampi far eld imponiamo subito 1 ' 2 ' . Si ha pertanto:
eikr1
Sorgente reale: in P =) E d = i!Il sin 1 (1:3:1)
4r1
eikr2
Sorgente virtuale: in P =) E r = +i!Il sin 2 (1:3:2)
4r2
Si osservi he il ampo ompetente alla sorgente virtuale ha il segno opposto.
Esprimiamo l'angolo , he e misurato fra l'asse y e il vettore posizione del punto P ,
in funzione di e di .
da ui si ha: p q
sin = 1 os2 = 1 sin2 sin2 (1:3:4)
Analogamente al aso di dipolo verti ale poniamo:
r1 ' r h os e r2 ' r + h os nei fattori eikr1 e eikr2 per tenere onto delle varia-
eikr1 eikr2
zioni di fase e r1 ' r2 ' r nel denominatore dei termini e .
r1 r2
1 - 19
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
Es ludendo il aso r = 0 per il quale = , possiamo avere i seguenti asi.
2
Per > 2 ioe per h < la (1.3.9) non puo mai essere veri ata qualunque sia il
h 2
valore di r diverso da zero; quindi l'uni o zero nel diagramma e dato per = ioe esso
2
presenta un solo lobo.
1 h
Per < 1 la ondizione e soddisfatta per r = 1 e quindi i sara uno zero oltre a
2
h 1
quello relativo a 900 (per = questo sara = 0).
2
h 3
Per 1 < la ondizione (1.3.9) e soddisfatta per r = 1 e r = 2 e quindi i saranno
2
due zeri oltre a quello relativo a 900
h
Esempio: per = 1 gli zeri sono:
1
os 1 = =) 1 = 600
2
os 2 = 1 =) 2 = 00
h = 38 ; kh = 34 h = =2 ; kh = h = ; kh = 2
F () F () in dB F () F () in dB F () F () in dB
900 0 1 900 0 1 900 0 1
85 3:15 10 4
0 -35 85 5:55 10 4
0 -32.55 85 0 0.002 -26.86
800 0.00477 -23.21 800 0.0081 -20.905 80 0 0.0237 -16.24
750 0.02197 -16.58 750 0.035 -14.516 75 0 0.0668 -11.75
700 0.06 -12.16 700 0.0904 -10.436 70 0 0.082 -10.86
650 0.126 -9.004 650 0.168 -7.740 650 0.039 -14.09
600 0.213 -6.7 600 0.25 -6.020 600 0 1
550 0.3134 -5.03 55 0 0.3117 -5.062 55 0 0.065 -11.84
500 0.411 -3.85 50 0 0.3355 -4.743 50 0 0.25 -5.98
450 0.495 -3.05 450 0.3166 -4.995 45 0 0.464 -3.33
400 0.555 -2.555 400 0.26388 -5.786 400 0.58 -2.36
350 0.588 -2.306 350 0.194 -7.116 35 0 0.55 -2.58
300 0.596 -2.245 300 0.125 -9.02 30 0 0.417 -3.796
250 0.586 -2.3196 250 0.07 -11.6 25 0 0.253 -5.964
200 0.565 -2.477 20 0 0.031 -15.04 200 0.12 -9.178
150 0.541 -2.6673 15 0 0.01 -19.73 15 0 0.04 -13.755
100 0.5196 -2.843 10 0 0.0022 -26.56 10 0 0.0088 -20.55
50 0.505 -2.966 50 1:42 10 4 -38.05 5 5:67 10
0 4 -32.46
0 0 0.5 -3.01 00 0 1 00 0 1
1 - 22
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
1800
h = =4; kh = =2
...
00
.............................................................................................. ..
....................
3300 .
.
.. ....
........
. . ..
..
...
....
............ .
..
.
.
300
.................
..............
..............
.
.. ....
.. .. . ..
..... ......
.. .
.
.... .... ...
. . ... .....
.. .
. . ... .
.
.
... ... .. ... ....
.. .
.. .. .
.
. .. .
.
. ... ...
. ...
.. .. .. ... . .. ... . .. . . .
. ..
. ... ... ... ..
. .. . ... ..
..
.. .
. .. .
. . .. . .
. ...... .. ... ..
. .. .. ......
3000 .
.
...
....
. .....
.... .
. .
... ...... .
.. .........
. . .
.
...
.
.
.
. . . .. .. . ....
....
....
...
.
.
.
. ..
.
..
600
..
.....
..
.
. ..... . . . .. ... . . ... ..
. ...... ..
. ...
..
.. ..... ...... .... .. .. .. .
.....
.. ..
.. . .. .... ......... ... ..
. .. ...
. ..
. ..
.... ......
..
. ..... . . . . .. ... . . .. ..
..
..
. ..
...
.
. . .. .. . .
.... .
. . .
...... . ..
. . .
... ... ..
. .. .
. . . .
.... ........ .... ... .. .. .... ........ .... ... . . .
.
..
... .... .... . . . . . ..
..
..
.. ..... ......... ... ... ... ........... ...... . . .. ..
.
..
..
. . ....... .. . .. ..... .. . .. ..... . .. . . ... . . ..
... . .. .
..........
-20 ............ -10 0
.. .... .. . .. .... .
...... ... ... ... ... ... ... ......... ... ... ... ... ... ... ... ..... .. ..
. .. ................ .. .. . ..
. . . .
..
2700..
..
.
..
..
.
..
. ... ... ....
..
.... .. ......
. . .
... . . .. ...
. .
.
. .
.
.
. ..
. .
...
...
........................................................................ ... ... ... .... ... ... ... ... ... ... ... ....... ... ... ... ... ... ... ....
.
.
..
.
.
. .
..
900
.
..
.. .. .. ........ ... ... ... ........ ... .. ..
. . . .. . .. . . . .. ... .
. .
.. .. ....... .. . .. .......... . ..
.
.. .. .... ..... .. .. ..
.. ...... ..
.. .. ... .. .... .. ...
.....
..... ... ..
.. .. ........ . ...... . .
.....
. . ....... .
.
.. ...
... .... .. ... ... ... ... ... ... ... .... ..
.. .... ... .. .. .. .. ........ ..
.. . ..... . . .. .
. .. ... ..... ..
.. ..... .. .. . . .. ..... . .
.. ... ..
..... ...
.... ... . .. .... .....
.. .......
2400
..
..
..
..
.... .
.
.
.
.....
. ... ... ...
..
.
.
.
. . .
.. .
.. .. ...
... .
. .
. .
.
1200
..
.
..
1800
g.1.3-2
1 - 23
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
h = 3=8; kh = 3=4
00
.. ... ... ... ..... ... ... ... ... ... ... .
.. ... ... .
3300 . . .
. ......
.... ..........
.
... ... .
..
..... .
.. .. ..
..
.
.. ... ..
............................................................ ............
.
.
300
........... .. ....
.. ..
. ..
. ......
. ...
...... .
. ........... .....
.... .. ... .. .. . ...
..... ....... ...
. . .. ....... ......
.
.
.. . . . . .
. .. .... ...
...
..
. ... ... . .. . . .
. .. ... ... ... .... .
. . .. ... ...
.. .. ..
.. . .
.. ...... ... .
. ... ... ... ..
. . . ...
. .. .........
. ...... ..
3000 .
.
...
....
. ..... .
.... .
.
.
.
. ..
. .... .. .
.. .
.
...
.
.
.
. . .. .... ....
....
...
...
...
.
..
. 600
.....
.. . ..
..
.
. ..... . ... .
.. . .. ... ..
. ... . ..
. .
......... ..
. . .. .
. . ... .
..
..
. .. . .. ..... . ..
.. ... .......... .. .... ......... ... .. ........ .. ..
..
. .
...... ....... . ..... .. .. ... ... ... . ... . ..
... .....
.
... .
. .. . .
. ..... ... .. .
.
..
. ..
. .
.. ... .. .
. .
.
. ... .
.. ...
. .. . .. ..
... ....
. ..... .. . . . .. ..... . . ..
.. ...... ..... .. .
. .. .
..... .
..... . ..
.. .. .. .
. .............. .. .....
.
.. . .. .
.. .. ..
.
.. ... .
. . . .. ..
.. . ..... .. . .. ..... .
.............. ...... ..... .. ...... ................
. .. ...
....
. . ..
..
...... ... ... ... ... ... ... ......... ... ... ... ... ... ... ... ..... ...
.
-20
........................................................... . -10 .
..
0 ..
2700..
..
.
..
..
.
..
..
. ... ... ... ... ... ..
. ...
...
. ..
.
..
...
.
... ... ...
... . . .. ... .
.
.
. .
..
. .
.
..
.
..... ... ... ... ... ... ... .... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ....
. .
. 900
..
..
..
.. .. .. ........ ... ... ... ........ ... .. ..
. . . ... .
. . . .
. . . .. .
. .
.. .. ....... .. . .. ..
... ........ . ..
.
.. .. .... ..... ... .. ..
.. ...... ..
.. .. ..... ... .. ... .....
.... ... ..
.. .. ........ . .
. . ..
.. .
. ....... .
.
.. ......
. .. ... ... ... .... ... ... ... ... ...... ..
.. ..... ... .. .. ..
.. ......... ..
.. .
. ...... .. .. .. .
.
..
. .. ...... . .
.
.. ...... ...
... .. ... .. ... .......
...... .... .. . .. .. .
.. .......
2400
..
..
..
..
.... ..
.
.
.
.....
. ... ... ...
..
.
.
. .
.. .. ..
.
. .
....
.....1200
..
1800
h = =2; kh =
00
.. ... ... ... ..... ... ... ... ... ... ... .
.. ...... .
3300 . ... ... ...
... ... . ..
..
.. ... ..
. ... .
300
.....
.
.
. .. . .... .
. ........
.. .
. .
. .. ......
. . .... ..
.. ... . .. ....
...
.. . .. . . ...
.... . .. ... ...
... . . . ..
. ... ... . .. . . . . .. ..
. ... ... .. . ..
..
. .
. .............................. .
. . .. . . .
.
....
... ....................
. ..
..... .
..
. ..
. .
. ... ... .
...
. .
..
.
... .. ..
. .. . .
.. ... ...... .. ..
3000 . ... .. .. . .
600
. . . . . . .
...
.. . ..
.
. ......
.
.
. ..... ... . .
.. .
. . ..
. ....
..
. ... .. .. . . .
. .. ....
... . ... ...........
.. ..... .
.... . .. .
.. .
. ..
..
.
. ... . . . . .
.
.
. ... . ... . . . . . .. . ... ..
....
...
.......... .... .. ... ... ... ..
. ..
.. .. ..........
..
.. ... ......... .. . .. ..... ..... .. . ..
.
.
. ... .. ....... ..... . ...
.
... ... .
...
.. ... .
.
.
. .. . ....
.. .. . ..
.
... ...... ..... ... .... . . .
.
.. . . .
. .. .
.
. .....
.. .
.. .. .. .
.... ..
.
.. .. ..
. . . . . ... . . .. ..
... ....
. . ..... .. . . . . .. .... .. .. ..
. . . . ..
.. ..
.. ....... ..... .. .
. . . . .... .
. ..
.. ...... .. .
. .. .. .
. .. .
.
... ... .
.. ..
.. . ............... .. .
. ..... .. .
. ..
.
. . . .. . ... .
.
. ........ .
.
............... ...... ........... ...... .................. . . .
. .. ..
.. ..
. .
...... ... ... ... ... ... ... ......... ... ... ... ... ... ... ... .......
.
.......... . .
.
-20..
.....
.....
. -10 .
..
0 ..
2700 .. .
900
. .
. ..
. .. . . . ..
.....
.. . . ... ... ... ... .... ..
..
..
...
..
. .
...
. ..
.
....
.
. .
.
.
.
...
.
.
.
. ...
...
. .
... . .
... ... ... ... ... ... .... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ....
.. . .
.. ... ... ... . .
. ..
.. .
. ... . . .. . .
.. .. .. ........ .... ... ... ........ ... .. ..
.. .. ...... . .. . .. .... . ... ..
. . .. . .
.. .. ....... .. . .. ..
... ........ . ..
.
.. .. .... .... .. .. ..
.. ...... ..
.. .. ... .. .... .. ... .....
.... ... ..
.. .. ........ ....... . .....
.
. ....... .
.
.. ...
... .... .. ... ... ... ... ... ... ... .... ..
.. .... ... .. .. .. .. ........ ..
.. . ..... . ... .
.
.. ... ..... ..
.. . . .
.. .....
......
...
.... .. ... .. ... ..... .
.....
.... ... . .. ..
.. .......
2400
..
..
..
..
.... .
.
.
.....
. ... ... ...
..
.
.
.
. . ..
. .
.. ....
.
. .
....
. .....
..
1200
.. .. ... ... ... ........ ... ... ... .. .. .
... .. .. ..
... .. ... .. ....
....
.... ... .
. .. . .. ...
.... ... . .. ..
...... .. .. .... ...
.... ... ...
.....
1500
... ... .
2100
. .. ..
.
... ... .
.. ... ... .. .. ... ... .
. ... ... ... ........ ... ... ...... ...
1800
g.1.3-3
1 - 24
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
h = ; kh = 2
00
... ... ... ... ... ..... ... ... ... ... ... ... ... .
3300 .. .. ... ... ...
... ... ... ..
...
.. ... .
300
.....
......
. ......... . .. ...
..
. ..
.
.
.
. . .. ......
. . ....
......
. .. ...
.
... .... ...
. . ......... . ............. ........
...
. . . . .
.
... .... .... ................
.
.. .
... ...
... . .. .. ..... ... ... ... ... ...... ... ... ... ... ........... ..... .
. . ... ...... ... .
..... ..
... ... . ... .....
..
. .... ........ .
. ..
.... ............... . ..
.. . . ...
3000 600
. . .. . ..
. . ... .
.. ..... ... .. .. . .. ..... .. ..
........ . .... . .
. . . . .
.. ..... ... . . .
. . .. ... .. .. .
. . ... .. ... . . . .
.. ..... ....
.. ....
..... ..
... . . .. .
.
. . .. .
. .. .
.. .. ... ..
.
. .... . .. .... .. . .
..... ....... ..... .. .
. .
. .
..
.. .
.. . ..
..
.
..........
...
..
..
.. ... .... .
.
. .. ... . .... ..................
. .
..
..
..
... ........ . . .
..
....... .... .. ... .. .. .. .... ...........
. . .. .
.
. .
.
.
...
...
... ..
... . . . . .. ..
..
. ..
.. ..
.
........................................... ..
.
. .. . ... . . .. .
.. ... ..
. .
......
...... . ...
....
...... .
. ..
.. . ..
... .
.
...... ......................
...... ...
.. . ........ ... .....................................
. . .
..
..
. ... ... ..
..
.. .. . . .
.......... .. ..................... ............ .. ..................... ... .............. ...
. ..
.. . . .
. . . ..
..
. . . . .
.. .
..... ... ... ... ... ... ... ......... ... ... ... ... ... ... ... ....
.
. . . . . . .
.............. ................................... ...............
.
.
..
.
. . . -20
.
. .
..
. .
.
. . . . ..
-10 .
. 0 ..
2700..
..
.
.
.
...
..
. . . . . .. . .. .
..
..
..
..
..
..
. .
..
.
..
.
.
.
..
.
.
.
.
.
...
.
.
.
..
..
..
.
.
.
.............
.... . . . ...
.
.
..
.
....
...
.
.
..
..
..
..
.
..
...
.
..
..
..
... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ........ ... ... ... ... ... ... ....
.
.
.
.
.
. 900
..
.. ..
.. .. ........ ... .. ... ........ ... .
.. ..
.
.. . ... . .. . .
. .. . .. .
..... . .
.. . .. ..
.. .. ....... .. .... ...
.. .... .......
. ...
.. ..
.. .... ...... ...
.. ..
. ... ..... ... .. .. ....... .....
....
.
..
.. ..... . ..... .
.. ..... ....... ... ... .... ... ... ......... ..... ..
.
..
.... .. .. .. . ... ..
..
. ..... .... ..
. ... .. ... ........ .
.
.. .. . . .. . . .....
.. ........ ..
... .. .. .. ... .... ....
..... .... .. .. .. ... ....
.. .......
2400
..
..
..
..
.... ...
....
.. ... ... ...
.
.
...
. .
. .
..
.
........
.
.. .. 1200
..
.. .. ... ... ... ... ....... ... ... ... ... . .. ..
.. .. ... .. ..
... .. .. ...
.... . . .
. .. .
.. ...
.... ... .. .
.... .... . .. ........
......
.... .. ........
1500
...... . ...
2100 ... ... .
.. ... ... ..
.
..
. ... ... ... ........ ... ... ... ... ...
... ... .
.. ...
1800
g.1.3-4
1 - 25
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
1800
h = =4; kh = =2
..
............. ..
.. ..
..
.. ..
.. ..
..
..
0.............0.......................................
..
. ......... ................
330......0................................................. 300
.. ...
.. ..... ............
.. .... ........
... .. .. .
. ... .......
...
. ....
. .. ... .
.
. ... ... ............
....... ... . . .
. .. ... ......
.. . .. .. . .....
1
....
.... .............. ...
.. .. .. . .. .... .... .. ..
.....
... . ...... . .....
. ....
... .
. .
... .
. ... ..........
. ....
...
..
. .
.
. ... ...
..
.. .
.
.
..
.
.. .
. .... ...
... ..
. .. . . ..
. . 0 75 ...
3000 600
. .. ... . .. ... : ...
..
.. .
. . . ..
. ... .
.
. .
...
. ... ...
.. .
... .. .. .
. .. . . . . . . . . . ... .. ...
. . .
.
.
. . . .
. .
........
... ..... . .. .
..
... ....... .
. ...... .. .
..... . .. ...
... .. .. ...
... .... .. .
. ......
. . . ..... .. ..
.
...
. .... ..
.........
.
....
... . ..
... ...
.
.
...
.
... .
. 0 50 .
........:
.....
.... ....
.. .
. ...
...
.. . ..... .. . ..
. . . .
. . . ... .... . .. ...
...
. .
. . . .. ... .
. .. . ...... . .. ...
... ... .......
....... .. . ............ ............. . . .
.
. .. .
. . .... ...
.. .. .
. .. . . . . 0 25 .... :. . . ..
.. ..
.... ..
..
...
... ... . .
. .... . . . . . . . . .. .
....
. . ....... .... .. ... ......... ....... . . .. .. ...
.. . ... .. . ..
........ . . .. .
. .
. .
.. .. . .. ... .. ... ... . .
. .. . . ..
... .. .. .............. ... .. .. ......... .. ... ...
... .
...... .. .. .. .. .. .. ....... .. .. .. .. .. ....... .. .. .. .. .. .. .......... .... .. ....
.. . . .......................................................................................................................
2700 ....
..
..
..
..
..
..
..
.
... . .. ..
... ....... .... ... .... ....... ..
.
.
. . ..........
.. .
.
. .
.
.
..
.
.
.
.
..
.
.
.
.
.
..
...
900
... . . .. . . . . .. .
. .
.
... ..
..
..
.. .... .. ... . ... ....... .. .. ...
... .. ... ....... ......... ... .... ...... ........ ... .. ..
...
...
..
.. ......... .. ..... .. ......
. . .
. ....... .
. ....
. . . . . . .. ... .
.. . .
... .. .... ..... .. ... ... .. ....... .. ...
... ..
... ........ ... .. .. ... .... .... ...
...
... .. ... . ... ..
.
...
. .
. ... .....
. .....
... .. . .... . . . .... .... . .. .
... .... .... ... .. .. ... ........ ...
... ...... ... ............. ... .... .. .. .... .....
...... ... ... . .... ... .. .. .. ...... .... .
. .. ...
2400 1200
... ... . ... . .
... .... .. ... .... ...
... .... ..... .. ...
... ...... ...
...
... ..... ..
. .
. .
. ...
.... . .. . . ..
. .
.... ... ........... .. ..... .... ....
..
..... ... ..... .... .. ..... .. .... .. ........ ... ....
......
...... ..
. .
.
...
..........
...... ... ... ... ........
....... .. ..........
........ .
......... ..
. .
.. .........
.
2100 1500
........... . . .
.....
............... ... .
. .......
........................................................
1800
g.1.3.5
1 - 26
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
h = 3=8; kh = 3=4
00
........................................................................
3300 .... . .... . ..........
............ ...
..
..........
300
........
........
............... ..
. .. ............
.. .. .
..... ..... ... .
.
. . .... ......
......
. .
......
.... ...
... ........ . . .
. . . .. .. .. ... .... .. .......
.
. ......
..... .. .... . ..... 1
....
. ... ....... . .....
...
....
... .. ... .
. . .... ...
.
. . .. .. .
. .
. . .
0 75
.... : ...
3000 600
.
.. . . .. ... .
. ... ...
.
. .. . ... ... ... ........ .
. ........ ......... . ..
. .
.. . .. ... .
...
. ... .
. ..
. ... .. .
..
. . ..
..
. . ...
.
.
...
..
...
...
....
....... . .
..
...
.
.. .... ...
.
. ...... . . .. ...... .
. .. . . .
. . .. ... .....
.
..
. . ...
.. ...... . .
.
. . .. . .. . .. . .....
. .
.. . ..... .. . .
....... ... . . . ... . .. .. ..... . .. ...
.
... ..... ..... .... .. 0 50
.. ....... .
.: .....
...
......... ......... ......
... . .. ..
....
.. ...
... .. ....... . . ... .. ... . ...
.
. . . .... .. . . . . ... . ..
.. ....... ...
.... ... ....... .
.. .
. .
.
.
....... ........ ..
. . . .. .... ...
..
... ..
.
...
... .
. .
.
....... . ....
.. .
.. ..
... ..
. .
. 0 25 ....
. .
. :
... .
...
. .. .. .. . ...
.
..
.
.
...
...
.. ... .
... ....
.
. ... . .. . .. .. .
....... . .. . .
... ... ..
... .......... ... . ... ......... .. .
......
... . . . .
. .. .. ..
.. .. .
.. ..
......... ... .. .. ........... .. .
.. . ..
...
... .. .. .. .. .. .... ..... .. .. .. .. .. ....... .. .. .. .. .. .. ........ .. .. ...
.. .. .................................... .. . .. .
2700
...
..
...
..
..
..
.
...
..
...
.
. .
. ..
.
.
..
. .
.
... .... .. ... ... .... ..
.
.
.
.
.
.
....
...........
. .. ....
.
.
.
. .
.
.
. .
. .
.
. .. .
. .. . . .
.
.
.
.
.
.
.
. .. .. .. .
. . . . . . . ..
.
.
.
.
.
.
.
.
. .. .
. .. .. .. .. . . .
.
.
.
... .. .... .. .. .. .. .....
. ..
.
.
900
... .. .. . . .... . . . .. ..... ..
. .
.
.. ...
.
... ... ... .
. . . . . . .. .
. . .
.. .. .. ... .... ......... . .......... ........ .. .. ...
... .. ... ... ... . .. ....... .. ..
... ..
. . . ....... .... ...... ........... ..... ...... ... ....
.
. . . .
... ...
... ........
.. ... .. ... ... .. ....... .
...
...
... ...
... .. ... ... .... .... ...
... .......
.
. ...
.... .... ..
. ... ..... ....
. ...
.. .. ... . . .. . .. .. .... ..
...
... ........
.... . ...... ... .... ....
... .. ............ .. .... .. .... ........ ... ... .....
.... ... ... .. ... ..
2400 1200
... ... . ... .
... .... .. .
. ... .
. .. .
. ...
... .... ... . .
. ... .... . . .
... . . ... ..
.... ..... ... .
.... .. ......... .. ...... ...
... ... ..... .... ....
.....
..... .. ... .. ..
. . .. .. .. .. .
. .. .
. .
. .. .. ..... . . ..
.......
...... .. ... ...
......
....... ....
..
.. ... ...........
........ .. ...........
........ .. .....
.. .....
......... .........
2100 ...........
................. ..
...................................................
........... 1500
1800
h = =2; kh =
00
................................................
.................
3300 ........................ ....... .... ....
..
...
.
...........
..........
........ 300
........
...
.. .. . . ....
......... ... .
.
. ... ...........
....
. ... . .. ......
. .....
... .
. . ...
. . .. .......
. .. . . .. .. .. . .
...
.
.
. .. .. .. ........
...... ....
.. .....
.....
....
1
..
. . ..... . .
. ..... ....
.. .
.. ... .
. . . .... ...
.
. .. .. .
. .. ....
. ...
0 75 ...
3000 600
.
.. .. .. . . .... : ...
... . .
. . . ... . ...
.. . .. .... .
. .. ..
...... . . .. .. .. ..... .. ....... . ... ...
...
. ..... . .. .
. .. .. .. .. . .
. ..... ..
.
. ... . .. .... .....
. .... ... ..... . ..... . .. . ...
.
...
.. .....
. .. ... .
. ... .
.
.
. .... . .0 50
. ... : .......
.. .
.. ...
.... ... ........ ....
...
. ... ... ... .. .... ...
...
...
. . . . .
. . ..
.... ... .... ..
.......
...
. .. .. . .. . .
... .. ..... .. .. .... ...
...
. . .
..
...
.... .
... ..... ..
.... . .
.
.....
.... ... ..
.
.. ..
.
.... ..
.
. ..... .. ..
.
...... ... ....... .. 0 25
.
..
..
.
.
. .
. ..
.:
.... .
.
. ..
..
. .. .. .. . .
. ...
.
.
.....
...
...
..
..
.. ...
.
... . .. ..
.. ...... .. .. .
. .. ..
.. .. ... .
.
.
...
...
. ... .. .... .
..
.
..... .
. ..
.
..
..
.
..
...
..
. ..
..
..
..
..
. ..
... .. .. .
... .
.. .
. ..
. ..
.......................................... ...
. . .. .
.
..
. . .
..
.
.
.. ..
... ... ... . ..
.... .. .. .. .. .. .... ..... .. .. .. .. .. ........ .. .. .. .. .. .. ......... .. .. .. ... .
2700 .
900
. . .. .
.. .. .. . .
..
. ............................................................... .......................
........
.
.
.
.. ..
..
.
.
. . . .
... .. .. .. .. . . .
. .
. .. .
. .. .. . .. ..
.
.. .. .... .. .. .. .... ..
.. ..
.. . .. .. .. ...... ..
. . ..
...
... ..
..
.. . .. ........ ... .... .... ........ ... .
.
.. .
....
.. .. . ... .. .. . .
... .. .. ....... ...... .
... ... ....
.... .... ..
. ...
... .. . ... . .. . ...... ..... .. ..
... ..
. . . ........ .. .. .... ..... .... ..... .
. . .... ... . ...
... ... ..... . ... . .. ..... . .
... ... .... ... ... .. ...
... .... ... ...
... .... .... .. ...
... ...... .... ...
... . . .... ....
..
...... .. . . ... ........ ....
... ..... . . . .. . .
.......
...
... .. ........... .... .. .. .. ...... .... ... .... ...
......
... ... .. .. .. ... .. .. ... ..
... ...
2400 ...
...
...
...
...
....
.... .. . ... ..
.
.
.
...
... ...
. . .. .. .
. . ...
.
.
. ..
..... 1200
.... ....... ... ...... ..
.... .. ......... .. ...... .... ...
..... .. ...... .. .. ...... .... .... .. ....
. .....
...... .. ...
....
.....
...... . ... ... ..
...... .... ... ... ...........
........ ...
.......
......... .
. ......
.........
.....
2100 1500
.......... . ..........
.............
.....................................................................
1800
g.1.3.6
1 - 27
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
h = ; kh = 2
00
....................
..................... ... ................................
3300 .. ... ..............
............ ...
..
..........
300
........
.......
............ .. . ....
.....
.. .. .
.. ... ............
....
. ...
. ... .
. ... ......
....
..... ...
... .......... .
. .... .. .. .. .... .... .... .. ......
.
... ..... ....
..
. ......
..... 1
.
. .... .
.....
. . . . .
....
...
..
. . .
. ... .
. .. .. .... ...
.. .. .
. .
. .
0 75 ...
3000 600
.. . . .. ... .
. .. ... : ...
.
. . .. ... .
. .. .... ...
.
...... ... . . . . . . .. .. .
. .. .
.....
.... ....... . .. . . .
. .
. .. .. ...... .. .. .
.. .
.... . ........
.
. ....
. . . . .
.. .............. . ......
...... ..
. ... .. .. . ...
........ .
. . . . ............... . . ..
..
...
.... ..
..
.. ........ .... ..........
..
...
..
0 50
.
....... ...........:.
. ... ....
..
.... ...
...
...
...
. . .... ... .... . . .. . ....
.
. . .... ...
...
..
. ..
. .
..
....
.
.
. ... ..
... ... .. .. .
... ...
... ...... . . . .
. . .. . . .
... . ....... ... ..... ..................... ... ...................... :...... .............
. . . . . . .. .. ...
....
.
...
.. . . .... . .. .....
0 25 ..
..
. ...
....... .
. . . . . .. . .. .. ...
... . .. .. . . . . .. ... . .
. .. . .
... .. .. ..... .
. . . .
...... ............ ........ .. . .
. . .. ...... .
.
.
.
..
..
..
.... ...
...
. . . . .....
....
. .. . . .. . .
...
..... ..
.. .
. .
..... .. .. .. .. .. .. ....... .. .. .. .. .. ..... .. .. .. .. .. .. ......... .... .. ...
. .
...................................................................................................................................
. . .
2700...
..
...
..
..
..
..
..
..
.
.
.. . .. . . .
.
.. ....... .... ... .... ....... ...
. ..........
.. .
. .
.
. .
.
.
..
.
.
.
.. ...
.
.. 900
... .. .. . . . . . .. .. .
.
.. .. .... .. . .... .. ...
... .. .. .... ..... ... ... .... ..... ....... .
..
... .. . ....... ....... ... ........... .... .... .
.. ...
... .. ....... . .. . . . . . . .
. ...... .. ..
... ... . . ... ..
.... .... .. ... ... .. ....... .. ...
...
...
..
... ........ ... .. .. ... .... .... ...
... ..... ...
. ... ... ...
. .. ... .....
. ....
.
... .
... .... .... . . . .... .... . .. .
... .... ... .. .. ... ....... ..
.......... ... ............. ... .... .. .. .... .....
...
...
. ... . .... ... .. .. .. ...... .... .... .....
2400 1200
... . .... . ... . ..
. ... .. ...
... .... ... .. ... .... ...
...
... .... .... ..
. .. ...... ...
.... ...... . . ... ..
.... .. .......... .. ..... .... ....
..
..... ... ...... .... .. ..... .. .... .. ........ ... ....
......
...... ..
. .
. ...
...
.......
...... .. ... ... ........
......... .. ..........
...... .
........ ..
.. .
.. .........
.
2100 1500
.......... . .........
............ . ..
....
.
...............................................................
..
1800
h = 5; kh = 10
00
.......................................................................
3300 ..........
... .... ..
. .........
............
..
..
..
.. . .
..........
300
........
.......
....
. . .
. . .. . ... . .........
...... .
. .
.
. . . .
. .. .
. ... ...........
.
........ ... . ..
.
.
.
. .. . ..
. ......
....
... ..... ............ . .. .. . . . . . . . . . .
. .
. .. .
. .. . .
....... . . . ..... 1
.... ... ........ . . ... . ........... ....
. ....
... . .. .... . .. . .....
....
...
... .. ... ....
. . .
.. . . .. .. .
... .... ...
.. . . . . . .... . .. .
. . . .
.. . ...
. . . . . . . . 0 75.
3000 600
.. . . . . .
......... .. .. .. .. .. ........ . .
. . . .
.
. . . .. : ...
.. . .
.
..... .. . ......... ... ........................ .. ...... .... ...
. . .. .. .
. .. . . .. . . . . .....
.... ....
.... .... . . . . ..
.................. ... ... .. .............. . . . .. ... . . ... . .. . .....
..
..
. .... .. . ..................... .. .. .. .. .. .......... ......: 0 50 ... .... . ...
... ..... ....................... .... . ... ............................
..
..... ...
... .. ........ ... . ................... .. .. .. ............... ... .......... .... ...
.... . .... .. . .. .. ..... . . .. ..
. . .. .. . .
. .
. ..
... . ...
.. . . .. .. . ...
...
.. ... .
..... . . . . .
........................................................................... ........
. . . .. . . . .. . . .. .... ...
...
..
..
...
.
...
. .
. ..... ...
.
..... .
.. .. . .. . .. ...
. ..
.. . . .. . 0 25
............................... ....... .............................. .... .
. ...
...
..
.
..
..
..... :
. .... .. .. .
..
..
.. ...
...
..
... ... .. ...
... ............................................................................
....
.. . . .
. .. .
.. ..
..
... .
. . .
. .. . ... ..
.. .. .. .
. . . . .
. ..
.
..
..
..
....................................................................... ...
. . . .
.
.....
. ... . .. .. ...
.. .
... . . . . .. .
.. .. . ............................................................. . ..
. ..
.........................................................................................................
. .
2700 900
... . . .
..... .. .. .. .. .. .. ....... .. .. .. .. .. ....... .. .. .. .. .. .. ......... .... .. .. ....
.
... .. .. . . . . . . . . . . .
. ..
.. .. .. . .. .. . . ...
... ..
..
..
.. .. .... ... ... ... .... ....... .... .. ..
.. ..
... .. .. . .....
. . . . .
. ...... ..
. .
. ..
... .. . . .. . .. .. .
... ..
..
..
.. ....... .......... ... .... ...... ....... .. .. ...
... .. ... ... .... . .. ..
... .. ....... .......... .. ..... .......... ....... ... ....
.
... .... .. ... .. . . ... .. ...... . . .
... ... ........ .. ... ... ... .... ....
. ..
... ...
.. .. ...
... . .......
.
. ...
.... .... ..
.
...
. .. .... .....
. .... .
....
... .. . ... ...... . .
.... . . . .... .
... ....... ... .. ... .... . ... .... ....
..... ... ... ........ .... .... .. .. .. ...... ..... .. ......
... ... .
2400 1200
... ... . . ... .. ...
... .... .. .
. .
. . .. .
. .
... .... ... .
. .. .... .
.
... ... . .. .
.... .....
..... ...
.... .. .... .. ..... .... ...
..... .. .. ............ ..
. . .. . ..... .. .......
..... . .. . . . . .. .... . .
. .. .
. . ... .
..
...... .. ....
...... . ... ......
...... ...
........
..
.. ... ...........
........ .. . ....
..
......... .. ......
.........
2100 ...........
.................
.....................................................
.. ........... 1500
1800
g.1.3.7
1 - 28
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
ossia:
2 Z 2 Z
kIl 2
Pr = 2Z d d(1 sin2 sin2 ) sin [sin2 (kh os )℄ (1:3:10)
4 0 0
Si ha:
Z 2 Z
2
d d(1 sin2 sin2 ) sin [sin2 (kh os )℄ =
0 0
Z 2 Z Z 2 Z
2 2
= d d sin sin2 (kh os ) d sin2 d sin3 sin2 (kh os ) =
0 0 0 0
Z 2 Z 0 Z 2 Z 0
dx 2 dx x2
= d sin x d sin2 1 sin2 x (1:3:11)
0 kh hk 0 kh hk h2 k2
avendo posto nella (1.3.11) x = hk os e, quindi, hk sin d = dx
Ne segue he:
Z 2 Z 0
2 1 x sin 2x
d d(1 sin2 sin2 ) sin [sin2 (kh os )℄ = 2 +
0 0 hk 2 4 hk
( )
1 sin 2x 0
x 1 x3 x2 1 x os 2x 0
+ 3 3 sin 2x =
hk 2 4 hk h k 6 4 8 4 hk
1 hk sin 2hk 1 hk sin 2hk
= 2 +
hk 2 4 hk 2 4
1 h3 k3 h2 k2 1 hk
+ 3 3 + sin 2hk sin 2hk + os 2hk =
hk 6 4 8 4
, ,
sin 2hk 1 sin 2hk 1 sin 2hk sin 2hk os 2hk
= + + + 3 3 2 2 =
2hk 2 4hk 6 4hk 8h k 4h k
2 sin 2hk sin 2hk os 2hk
= +
3 2hk (2hk)3 (2hk)2
Pertanto: 2
Il 2 sin 2hk sin 2hk os 2hk
Pr = Z + (1:3:12)
2 3 2hk (2hk)3 (2hk)2
1 - 29
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
Per risolvere l'integrale della (1.3.12) si sono utilizzati i risultati dei seguenti integrali
(vedi Dwight pag. 94):
Z 2 Z
x sin 2x
sin2 xdx = + =) sin2 d =
2 4 0
Z 2
x 3 x 1 x os 2x
x2 sin2 xdx = sin 2x +
6 4 8 4
x3 x5
sin x = x + +
3! 5!
x2 x4
os x = 1 + +
2! 4!
Per hk ! 1, la (1.3.13) si ridu e a quella di un elemento isolato.
1 - 30
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
h= 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 1.75 1.8 1.9 2
G 2.31 5.73 5.128 1.92 0 2.23 5.64 5.98 5.21 1.95 0
Rr 0.2826 0.299 0.334 0.34 0.3145 0.293 0.30 0.31 0.328 0.334 0.315
h= 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 2.9 3
G 2.19 5.596 5.259 1.98 0 2.17 5.56 5.29 1.99 0
Rr 0.298 0.306 0.326 0.33 0.315 0.30 0.30 0.32 0.328 0.315
Nel aso del dipolo orizzontale, il guadagno (per = 00 e = 900 ) ha il valore massimo
di 7.5 per pi oli valori di h.
Inoltre esso presenta dei massimi di valore ir a 6 quando h ' (0:75+ n=2), n=0,1,2,3.
Infatti nella formula (1.3.16), al res ere di h=, il denominatore puo approssimarsi a 23 .
1 - 31
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
.5
....
8 ..... ... ...
.
.
.4
... .. ... ......
.. .. ... .. ...
. . ...... ...... ... ..... ..... . ...
.... . ..... . ... ..... .... ..... .... ... ...... ... ..... . ...... .. ..... ...... .. .... .. ..... ... ..... ..... . .... ...
6 ...
... ... .... ....
.
.... .........
. . .. .
. ..
..........
.
.......
. ..
... .....
.
. ..
.........
.
.... .....
. .
........
.
...........
. . .3
.... . ... ... . .. ... .. ... .. ... .. ... ... ... .. ... ... ... ...
G .. .. ..... ... ... .... ... ..... .. ..... .. ..... ... .... .. .....
. ... ..... ... .... Rr
.. .... .
. .. .
.
. .. .
.
. ..
.
.
.. ..
.
.
. . .
.
. ..
.
.
. . . .
.
. .
.
.
. ..
... .. ..... ... .... .. ..... .. .... .. ..... ... .... .. ..... ... .... .. .....
4 .
.. ....
... .
.. ...
. .
.
... ...
. .
. .
... ....
.
.
... ...
.
. ..
... ..
.
.
... ...
. .
.
. ..
... ..
.
.
... ...
. .
.
. ..
... ..
.2
. ... ... ....
. ... .... ....
. .. ... ..... .... ....
. ... .... .... ....
. ... ..... .... ....
.
. ... .. . ... .. . ... .. ... . ... .. ... .. . ... ... .. . ... .. ...
.. ... .. ... ... ... .. ... .... .. ... ... .. .. .. ... ... .. ... ...
.. ...
2 .
.
.
... ...
.. ..
... ...
... ...
.
... ... .
... ..
.
.. .. .
... ..
.
... .. ..
... ..
.
.
.. ... .
... ...
.
... .. ..
... ...
.
.
.. .. . .
.
.
... ... ..
.
... ..
.
.
.. .. .
..
...
...
.1
..
. .. .. . .
. .
. .
.
. .
.. .
... .. .
. .
. .
. .
. .
.
. .
.
. ..
. .
. .. .
.
. .
.. ...
. ... .. .
..... . .
... .. . .
... .. . .
..... . .
... .. . .
. . .
... .. .
.. ...... ..... ........
.
. .
.
..... ..... ...... ...... . .
.
..... ......
...
..
... . ... .. . .. 0
0 1 2 (h=) 3 4 5
g.1.3-5
1 - 32
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
1 - 33
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
Si osservi he nella (1.4.3) abbiamo moltipli ato per i in quanto se ondo la nostra
notazione, il fattore di fase temporale e e i!tr. r
0 i!2
Indi ando on Z1 e Z2 rispettivamente e , ioe le impedenze intrin-
0 i!2
se he dei mezzi, si ha:
Z1 os 0 Z2 os 2
Rv = (1:4:6)
Z1 os 0 + Z2 os 2
1 - 34
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
k1 sin 0 = k2 sin 2
da ui s
q 2
k1
os 2 = 1 sin2 2 = 1 sin 0 (1:4:7)
k2
Il ampo elettri o totale nel punto P sopra la super ie terrestre (far eld) e:
eikr os os
E = i!Il sin e ikh
+ Rv eikh (1:4:8)
4r
Rv e il oeÆ iente di Fresnel dato dalla (1.4.5).
Allo s opo di apire a fondo la (1.4.8) eseguiamo al uni al oli di Rv utilizzando le
formule studiate nel orso di Campi elettromagneti i.
Cal olo di Rv per al uni mezzi geologi i
Il mezzo 1 (dove e situata l'antenna reale) sia l'aria (r1 = 1, r1 = 1, 1 = 0).
Il mezzo 2 (sulla super ie del quale avviene la ri essione) e la terra i ui parametri
ostitutivi sono 2 , 2 , .
Il oeÆ iente di Fresnel per il ampo elettri o ri esso e:
Rv = k e iÆk
dove k e il modulo e Æk e la fase.
Le grandezze he si devono al olare preliminarmente per il al olo di k e Æk senza
approssimazione sono:
v "s #
u
u 2
2 2
2 = !t 1+ 1 (1:4:9)
2 22 ! 2
v "s #
u
u 2
2 2
2 = !t 1+ +1 (1:4:10)
2 22 ! 2
p
= ! 1 1 (1:4:11)
1
1=0 (1:4:12)
q
2 1 2 2 2 2 2 2
p (0 ) = 2 + 2 + 1 sin 0 + 4
2 2
2 2 + 2
2
2
2 1 sin 0
2 (1:4:13)
2
q
2 1 2 2 2 2 2 2
q (0 ) = 1 sin 0 + 4 2
2 2
2+
2 2
1 sin 0
2 (1:4:14)
2 2 2 2 2
1 - 35
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
1 - 36
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
Nella penultima olonna e stato inserito il valore s = in quanto le (1.4.15 - 1.4.18),
!0
ssato un determinato valore di s, sono indipendenti da ! .
Pertanto si possono ostruire delle urve universali, assumendo s ome parametro per
determinati valori di r , al variare, naturalmente di 0 .
Per stabilire al une proprieta dei oeÆ ienti di ri essione, gra hiamo le (1.4.15) -
(1.4.18) nel aso di un \suolo intermedio" ioe on i seguenti parametri:
1 = 2 = 0 ; r2 = 10 ; = 0:005 S=m ; = 9 MHz ; =) s ' 10 ; =1
!2
0 p q k tan Æk Æk ? tan Æ? Æ?
00 .271137 .655214 .608859 -.2189 120 ; 3480 .608859 -.2189 1920 ; 34807
100 .271426 .654515 .6042566 -.222218 120 ; 52858 .6134246 -.21567 1920 ; 170772
200 .272264 .652500 .5898987 -.232862 130 ; 10841 .6271961 -.206027 1910 ; 641
300 .273561 .649408 .5639897 -2534701 140 ; 22322 .650388 -.19020 1900 ; 769
400 .275171 .645607 .5229747 -.290407 160 ; 19369 .6833143 -.168602 1890 ; 5702199
500 .276910 .641553 .4604623 -.360365 190 ; 81742 .72631247 -.141791 1880 ; 070247
600 .278568 .637734 .3656235 -.523003 270 ; 60970 .779644 -.110524 1860 ; 30699
700 .279937 .634616 .2308847 -1.30374 520 ; 511 .843355 -.07573 1840 ; 3308111
800 .280839 .632578 .2714904 +.868192 1390 ; 036 .9171087 -.03849 1820 ; 2043
900 .281154 .631819 1 0 (00 1800 ) 1 0 1800
Risulta an he:
2 = 0:271137 Np=m
2 = 0:6552142 rad=m
1 = 0:18862405 rad=m
Si osservi he, ome si veri a fa ilmente dalla (1.4.13), 2 orrisponde al valore di p
per 0 = 0 e 2 al valore di q per 0 = 0.
1 - 37
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
2k = (1:4:23)
1 2
q
p
r os 0 + r r r1 sin2 0
2 1 2
In questo aso, ome abbiamo gia visto la (1.4.23) si identi a on la formula al olata
per i mezzi dielettri i; pertanto k si puo annullare e si ha:
2r2 os2 0B = r1 r2 2r1 sin2 0B
2r2 os2 0B 2r1 os2 0B = r1 r2 2r1
r1 1 r1
os2 0B = ; =
r2 + r1 1 + tan 0B r2 + r1
2
r
r2 r2
da ui tan2 0B = =) tan 0B = (1:4:24)
r1 r1
Fase dei oeÆ ienti di ri essione
Æk : Se ondo la nostra de nizione
Rv = k e iÆk
1 - 39
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
Æk 2 oppure Æk 0
Il valore (o ) viene raggiunto per in idenza radente. Ne segue quindi he: quando
la tangente di Æk risulta negativa, l'angolo gia e nel 40 quadrante e puo essere preso ol
segno meno oppure ome (2 Æk ) on Æk > 0; quando la tangente di Æk risulta positiva,
l'angolo gia e nel 30 quadrante e si deve onsiderare l'angolo 1800 + Æk al olato oppure
1800 + Æk al olato . Completiamo la tabella di pagina 1-37 inserendo il al olo di sin Æk , os Æk ,
sin Æ? , os Æ? .
0 p q k
tan Æk sin Æk os Æk
550 0.2777 0.6395
0.4179 -0.4218 0; 388 0.92138
Æk ? tan Æ? sin Æ? os Æ? Æ?
220 :87 0.7516 -0.1266 0.1256 0:9920 70 ; 2186 1800 = 1870 ; 2186
0 p q k
tan Æk sin Æk os Æk
650 0.2793 0.6360 0.3021 -0.7213 -0.5850 0.811
Æk ? tan Æ? sin Æ? os Æ? Æ?
35 ; 80 0.810 -0.0935 0.093 -0.9956
0 50 ; 3418 1800 = 1850 ; 34
0 p q k tan Æk sin Æk os Æk
72 ; 5 0.28021 0.63399 0.19999
0 -2.4698 -0.926 0.37529
Æk ? tan Æ? sin Æ? os Æ? Æ?
0
67 ; 957 0.860 -0.0666 0.066 -0.9977 30 ; 810 1800 = 1830 ; 81
0 p q k tan Æk sin Æk os Æk
750 0.28045 0.6334 0.186069 88.4786 -0.99936 -0.01130
Æk ? tan Æ? sin Æ? os Æ? Æ?
1 - 40
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
Rh = ? e iÆ?
N.B. Certi testi utilizzano la notazione eiÆ? o eiÆk ; in questo aso l'angolo di fase
ambia segno.
1 - 41
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
Parametri: 1 = 2 = .. 0 ; r2 = 10; = 0:005 S=m; = 9MHz; =) s ' 10; =1
.... ......
........
!2
...
1 ..
...
...
..
...
.. ..
.
.
.. .
.. ..
...
..
.9 ...
.. .
.
... ...
...
...
.. .
.. .
.8 .. ...
...
..
...
.. .
.
..
..
..
.. ..
.
.
.7 ..
... ...
...
...
..
..
..
.
..
......................................................... ..
.6 ...
..
.....................
................
..
.
..
.. ............ ...
... .......... .
.
.........
k .5 .
..
.. ........ ..
...
.. ......
...... ....
... ..... .
.. ..... ..
..
... ..... ..
.
.
.....
.4 ..
..
...
..
....
..... ..
.
...
.. .... .
..
... .... ..
.. .... ...
....
.3 ...
..
..
...
....
.... ..
.
..
.. ...
. .
...
.. ..
... ... .....
.2 ..
..
...
..
..............
0
...
..
.. B
.1 ...
...
..
..
.....
.. ..........
... ..
.. ..
.. .
.......................................................................................................................................................................................................................................................................................................
Parametri: 1 = 2 = 0 ; r2 = 10; = 0:005 S=m; = 9MHz; =) s ' 10; =1
...
!2
.....
...........
...
1 ..
...
.. . .....
....
... ...
....
.....
...
.....
..
.9 ..
..
..
......
.. ... .
...
...
.... .......
..
....
.......
...
.8 ..
..
... ..................
...
........
.........
..
..
........
..
........
.7 ..
...
...
........
.. ...........
...........
.. ........
... ................
. ......................
.........................................................
.6 ..
...
...
..
..
? .5 ...
..
...
..
...
...
..
..
.4 ...
..
...
...
..
...
.3 ..
..
...
..
...
...
..
.2 ...
..
..
...
...
..
..
.1 ...
..
...
..
...
...
..
.....................................................................................................................................................................................................................................................................................................
1 - 43
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
sin2 n o
In questo modo la quantita F () = 1 + 2k os(2kh os Æk ) + 2k i fornis e
4
il fattore di forma del diagramma di radiazione, il suo valore massimo e 1 ome nel aso
della (1.2.11).
importante osservare he l'angolo 0 he gura nel al olo di k e Æk , nel aso di far
E
eld, e lo stesso dell'angolo .
1 - 44
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
Gra o I Parametri
h = ; kh = ; f = 1GHz ; = 0:17 ; r = 7 ; =) s = ' 3 ; ! ' 0:43
4 2 !0
F () F () in dB k Æk
00 0 1 0.47929 90 :657
50 5:398 10 4 32:677 0.478 90 :69
100 0.0021 26:967 0.4741 90 :789
150 0.00478 23:2 0.4674 90 :962
200 0.0086 20:65 0.4577 100 :22
250 0.014 18:54 0.4449 100 :58
300 0.0218 16:61 0.4283 110 :085
350 0.0332 14:78 0.407 110 :77
400 0.0496 13:04 0.382 120 :727
450 0.07195 11:43 0.35 140 :09
500 0.1 10 0.31 160 :15
550 0.1316 8:81 0.26 190 :52
600 0.1619 7:91 0.205 250 :82
650 0.1835 7:36 0.137 410 :01
700 0.1874 7:27 0.09 900 :32
750 0.1654 7:81 0.164 1470 :64
800 0.1145 9:41 0.336 1660 :34
850 .0448 13:48 0.597 1740 :5
900 0 1 1 1800
Gra o II Parametri
h = ; kh = ; f = 1GHz ;
4 2 r = 10 2 ; = 5 ; = ) s = ! = 0:18 ; !
= 0:036
0
F () F () in dB k Æk
00 0 1 0.3822 10 :15
50 7:28 10 4 31:38 0.3809 10 :1537
100 0.0029 25:33 0.3769 10 :1646
150 0.0067 21:75 0.3702 10 :18
200 0.0122 19:11 0.3605 10 :21
250 0.02 16:96 0.3474 10 :2547
300 0.031 15:05 0.3306 10 :314
350 0.046 13:32 0.3094 10 :398
400 0.0672 11:73 0.2829 10 :523
450 0.093 10:29 0.250 10 :7145
500 0.125 9:047 0.2097 20 :35
550 0.1574 8:031 0.1593 20 :66
600 0.1865 7:293 0.0965 40 :357
650 0.204 6; 9 0.018 230 :41
700 0.202 6:95 0.0855 1750 :29
750 0.172 7:64 0.218 1780 :268
800 0.115 9:4 0.396 1790 :168
850 0.043 13:66 0.642 1790 :64
900 0 1 1 1800
1 - 45
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
Come si vede dai gra i i diagrammi di radiazione sono signi ativamente di erenti
da quelli ompetenti a suolo perfettamente onduttore, per angoli radenti (grazing angles)
e per angoli non elevati (200 |300 ).
1 - 46
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
1800
1800
g.1.5-1
1 - 47
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
... ..
... .. ... ....... ... .. ..
... ... ..
.
..
..
. ...
.... .. . ..
....
.... .... .. .. ....
... .. ........
...... ......
.... .. .
... .
1500
... ...
2100
. .. ...
... ... .
.. ... ... .. .. ... ... .
. ... ... ........... ... ... ... ......
1800
g.1.5-2
1 - 48
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
1 - 49
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
Gra o I Parametri
h = ; kh = ; f = 9MHz ; = 0:005 ; r = 10 ; =) s = = 10 ; =1
4 2 !0 !
F () F () in dB
00 0.64006438009 1:937763
100 0.6197381239 2:077917
200 0.5578196636 2:535061
300 0.455492584 3:415186
400 0.3248436189 4:883256
500 0.1930659076 7:142944
600 0.09203588123 10:360428
700 0.03631213672 14:399481
800 0.01212866912 19:161868
90 0 0 1
Gra o II Parametri
h = ; kh = ; f = 1GHz ; = 4 ; r = 72 ; =) s = = 72 ; '1
4 2 !0 !
F ( ) F () in dB
00 0.8382124573 0:766458
100 0.8118013008 0:905502
200 0.7291163088 1:372031
300 0.5969489116 2:240628
400 0.4234525908 3:731952
500 0.245141138 6:105838
600 0.1055851484 9:763971
700 0.0303157722589 15:183313
800 0.005125406132 22:902717
900 0 1
da notare he pur essendo = 1 in entrambi i gra i I e II i diagrammi di
E
!
radiazione sono alquanto diversi in quanto sono diversi i parametri s.
Gra o III Parametri
h = ; kh = ; f = 1GHz ;
4 2
= 10 2 ; = 5 ; =
r ) s = ! = 0:18 ; !
= 0:036
0
F () F () in dB
00 0.4775807184 3:209532
100 0.4596030454 3:376171
200 0.4063597721 3:910892
300 0.3222798549 4:917668
400 0.2214819053 6:546617
500 0.1279984998 8:927951
600 0.06399841252 11:938307
700 0.03219256534 14:922444
800 0.01386884416 18:579597
900 0 1
Dal onfronto fra i diagrammi di radiazione si evidenzia in modo netto la di erenza
fra un terreno assorbente (gra o III) e suolo \ onduttore" ri ettente (gra o II).
1 - 50
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
1800
h = =4, kh = =2, f = 1 GHz , = 4 S=m, r = 72 =) s ' 72, =! ' 1
00
. ... ... ... ... .... ... ... ... ... ...
........................................................................... .......
....
3300 .
.. ... ....
.
........
....
..
... ...
........ ...
......... .....
....... ........ 300
.
.
.
... .
.... ... .... .... .
. ....... .....
. ...
... . .. ... .....
. .
. . .
... ....
.
.
.. . .... .....
..... .
.. ..
. .. ...
.... .
. ..
. ... ... ... .
. .. . . .. ... ... ... .. .. ... ..
...
...
.. . ..
. .
. . ... .. .
. . ... ... .. .. ... ..
.
.. . .. ..
. .
. . .. . ...... . ..
3000 .
600
. .... .
. . . . ..
. ..
. .
.. .. .. .
. .. .... .
. ..
. .... . .
.. .. . . . ...
... .
. .....
... ........ .. ...... .. .
. . . . .. ... ..
. ..
. . ..... . . ..
. .. .
... .. .. .
. ....... ..
. ..
... ..... .
.
.......
.. ..
. . .
.
. .. .
. . .. .. ..
.. ..
. .... .. ..... ....... ... .. .
.. ... . . . ... .. . ........... ..
.. . .
. ... ..... .. .
.... .
. ..
..
.... . .. ..
. . . . .. ..
... .. .
.
.. ..... . .
. ...
. .
. .. ... . .
. . .
.
. . . . ..
.
.. ..... ...... .. . .. .
. .. .. ..... ...
..
.. ... ..
..
.. ... ...... ........ .. .. .. . .
.....
... .
. .. ..
. .... ........... . .
. .. .. .. .
.. .
.. .. .
.
. .... . ..
.. ..... . . . ..... .
..
..... .
. ..
.
...... ... ... ... ... ... ... ........ ... ... ... ... ... ... ... ..... ....
. . .. .......... ...................... ...............
. ..
... .-20
..
... -10 .. ..
0
2700 ... ..
.
900
..
..
... ... ... .... ..
..
..
.. ... . . .. ....
....
.. ....
..... ... ... ... ... .... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .....
. .
.. .. .
.
....
...
..
.
..
..
...
.... ...
.
....
.
.. ....
. .
.
.. .. . . ..
. .. .
. . . ..
. .. . ..
.. .. .. ........ .... ... ... ........ .... .. ..
.. .. ...... . .. . .. .... . ... ..
.. .
. .... . .
. .. . ... . .
.
.. .. ..... .... ... .. .. ... ........ .
.. ..
.. . ... .... .. .. ...... .....
.... ... ..
..
.. .. ........ ..... ...
. .
..
.... .
.
.......
.. ......
... .... .. ... ... ... .... ... ... ... ... .... ..
.. .... ... ..
.. .. .. .. ........ ..
.. ... ..... . .. .
.
..
. .... ..... .
.
..
.. ..... ... .. ... .. .. ..... .
...... .... .. ....
.... ... .. ..
.. ....... .
2400
..
..
..
.... .
.
......
. ... ... ...
.
.
. .
.. .. ...
..
..
.
.
.
..
.
..
1200
..
... ..
.
... ... ... ......... ... ... ... ... ... .. ...
... .. ...
.. ...
...
.... . .. .
.. .....
. .. ..
....
.... .... .. .. ....
...... .. .. .......
.... .
. ..
....
1500
... ... ...
2100 ... ... .
.. ... ... ...
...
.
... ... ........... ... ... ... ... ..
. ......
... ...
1800
g.1.6-1
1 - 51
||||||||||| [Link] - Appunti di Mi roonde |||||||||||
1800
g.1.6-2
importante osservare, a questo punto, he nell'ipotesi in ui il dipolo orizzontale sia
E
orientato in modo he la orrente risulti ortogonale al piano del foglio (vedi g.1.2-1), il
ampo elettri o risulta ortogonale al piano di in idenza; ne segue quindi he in questo aso
bisogna onsiderare il oeÆ iente di ri essione ompetente a polarizzazione ortogonale,
ioe: Rh = R? .
Lo stesso a ade quando si vuole gra are la (1.6.4) al variare di in quanto lo stato
di polarizzazione varia da parallelo a ortogonale al piano di in idenza.
1 - 52