Panganteur
Puji syukur ku simkuring panjatkeun ka hadirat Gusti Nu Maha
Kawasa, ku berkah, rahmat, jeung karunia-Na, kamus Basa Sunda
ieu tiasa disusun sarta disayagikeun ka nu maca.
Kamus ieu disusun minangka hiji usaha pikeun ngenalkeun,
ngajaga, ogé ngamudahkeun masyarakat dina diajar Basa Sunda.
Basa Sunda mangrupakeun salah sahiji basa daérah panggedéna
di Indonesia anu miboga kosa kata anu kacida lobana,
kabeungharan ragam tutur, sarta nilai budaya anu luhung tur
kandel. Ngaliwatan kamus ieu, nu maca dipiharep tiasa leuwih
gampang ngarti kana harti kecap, cara makéna, padanan kecap,
ogé leuwih deukeut jeung Basa Sunda dina kahirupan sapopoe.
Salian ti éta, kamus ieu ogé dipiharep tiasa janten sasak keur
generasi ngora pikeun tetep ngajaga warisan budaya sakaligus
nguatkeun identitas bangsa anu beunghar. Ku ngarti kana basa
daérah, urang henteu saukur diajar kosa kata, tapi ogé nyelapkeun
kana kearifan lokal jeung ajén kahirupan masarakat Sunda.
Simkuring sadar yen ka mus ieu masih tebih ti sampurna. Ku
kituna, simkuring ngarepkeun aya kritik jeung saran ti rupa-rupa
pihak, sangkan kamus ieu tiasa terus dimekarkeun jadi leuwih
sampurna. Mugia kamus ieu tiasa méré mangpaat pikeun siswa,
guru, panalungtik, ogé masarakat umum anu hayang leuwih jero
wawuh jeung diajar Basa Sunda.
Cibinong, 10 Séptémber 2025
Tim panyerat
Daptar Eusi
Abjad A-R
Kalimah Salam
Sasatoan
Kecap Ganti Orang
Sapaan (Keluarga & Sosial)
Waktu
Abjad A
Abah Bapak
Abdi Saya (halus)
Abot Berat
Acan Belum
Ageung Besar
Aing Aku (kasar)
Aki Kakek
Aksara Huruf
Alit Kecil
Alus Bagus
Ambu Ibu
Amis Manis
Ameng Bermain
Angger Tetap
Anjeun Kamu/Anda
Abjad B
Bade Akan
Bageur Baik
Baham Mulut
Baheula Dahulu
Babaturan Teman
Béás Beras
Buruan Cepat
Bumi Rumah
Budak Anak
Beunang Dapat
Balik Pulang
Boga Punya
Balong Kolam ikan
Bungah Senang
Basa Bahasa
Abjad C
Cai Air
Caina Airnya
Cabe Cabai
Cagak Penyangga
Cai hujan Air hujan
Carita Cerita
Cicing Diam
Cokot Ambil
Ceurik Menangis
Caket Dekat
Caketkeun Mendekatkan
Cangkeng Pinggang
Cangkang Kulit (misalnya telur)
Cicingkeun Didiamkan
Cileuncang Genangan air
Abjad D
Dahar Makan
Dahar heula Makan dulu
Dupi Apakah
Dupi anjeun Apakah kamu
Duka Tidak tahu
Dupi tiasa Apakah bisa
Dupi bade Apakah mau
Dupi kantos Apakah pernah
Daek Mau
Duduk Diuk
Duit Uang
Dangu Dengarkan
Dangukeun Dengarkanlah
Dugi Sampai
Dupi sadaya Apakah semua
Abjad E
Endog Telur
Enya Iya
Enya kitu Betulkah begitu
Eusi Isi
Engké Nanti
Eukeur Sedang
Emut Ingat
Endah Indah
Eunteung Cermin
Engke we Nanti saja
Elmu Ilmu
Éta Itu
Éra Malu
Abjad G
Gelo Gila
Gabrug Terkam
Gado Dagu
Gaduh Punya
Gajih Lemah
Abjad H
Hareudang Gerah
Hate Hati
Hatur nuhun Terimakasih
Abjad I
Iraha Kapan
Iang Pegi, Berangkat
Iasa Bisa
Iber Kabar
Ibun Embun
Abjad K
Kadieu Ke sini
Kamari Kemarin
Kamana Ke mana
Kapaksa Terpaksa
Karunya Kasihan
Kieu Begini
Abjad L
Lalajo Menonton
Leres Benar
Loba Banyak
Abjad M
Maneh Kamu
Mapah Jalan
Moal Tidak
Abjad N
Naon Apa
Neda Makan (halus)
Ngan Hanya
Abjad P
Punten Permisi
Abjad R
Rame Ramai
Riweuh Ribut
Rada Agak
Regaji Gergaji
Raka Kakak
Sasatoan
Kalimah Salam
Capung Papatong
Wilujeng énjing Selamat pagi Cicak Cakcak
Wilujeng siang Selamat siang Harimau Maung
Wilujeng sonten Selamat sore Ikan Lauk
Wilujeng wengi Selamat malam Itik/Bebek Entog atau Meri
Wilujeng tepang Selamat bertemu Kelelawar Lalay atau Kalong
Wilujeng sumping Selamat datang Kecoak Cucunguk
Wilujeng kantun Selamat tinggal Kerbau Munding
Wilujeng angkat Selamat jalan Kodok Bangkong
Wilujeng patepang deui Sampai jumpa lagi Kucing Ucing
Kumbang Kumbang
Kupu-kupu Kukupu
Kura-kura Kuya
Lalat Laleur
Merpati Japati
Nyamuk Reungit
Semut Sireum
Tikus Beurit
Ular Oray
Ulat Hileud
Udang Hurang
Kata Ganti Orang Nini Nenek
Akang Kakak laki-laki
Teteh Kakak perempuan
Aing Aku (kasar)
Ujang Adik laki-laki
Kuring Saya (biasa)
Neng Adik perempuan
Abdi Saya (sopan)
Mang Paman (saudara indung)
Urang Kita (inklusi)
Wa Bibi (saudara indung)
Simkuring Kami (eksklusi)
Emang Paman (saudara bapa)
Hidep Kamu (biasa)
Bibi Bibi (saudara bapa)
Anjeun Kamu (sopan)
Dulur Saudara
Manéhna Dia (biasa)
Tatangga Tetangga
Anjeunna Dia (sopan)
Babaturan Teman
Maranéhna Mereka
Réréncangan Sahabat
Sapaan (Keluarga & Sosial)
Bapa Ayah
Indung Ibu
Aki Kakek
Waktu
Isuk Pagi
Beurang Siang
Soré Sore
Peuting Malam
Tengah peuting Tengah malam
Subuh Fajar
Dzuhur Siang (waktu salat zuhur)
Asar Sore (waktu salat asar)
Magrib Petang (matahari terbenam)
Isya Malam (waktu salat isya)
Kiwari Hari ini
Kamari Kemarin
Isukan Besok
Bulan Bulan (month)
Taun Tahun