Contoh Soal Reaksi Tumpuan Balok
Contoh Soal Reaksi Tumpuan Balok
A 300 B
Q1 P Cos 30 0 Q2
⅔ ⅓
2
RBV
m
P 1= 3 t
1
m
RAH
RAV 3 1 2 3
m m m m
A 300 B
Q1 P Cos 30 0 Q2
⅔ ⅓
2
RBV
m
P 1= 3 t
1
m
RAH
RAV 3 1 2 3
m m m m
q1 = 2 t/m’
q3 = 4 t/m’
450
A P Cos 450
q2 = 5 t/m’
Q2
RAV
Q1 Q3
2,5
m
B
RBH
RBV
3 2 1
m m m
P
P Sin
I
P Cos
RAH A B
I
RAV RBV
D
D = Gaya Lintang
N
RAH M = Momen Lentur
M N = Gaya Normal
RAV
Gambar 2. Potongan I – I
a. Gaya lintang
Gaya lintang adalah : Gaya yang bekerja tegak lurus dengan sumbu batang.
Tanda – tanda gaya lintang
1. Tanda positif ( + ) jika potongan sebelah kiri, resultan dari gaya – gayanya cenderung
bergerak keatas atau sebaliknya jika ditinjau sebelah kanan potongan akan bergerak
kebawah.
D (+) D (-)
D (+) D (-)
M (+) M (+)
M (-) M (-)
P = 1,5 t
Diket : Balok terjepit sebelah dengan
Beban titik P = 1,5 t, pjng 3m
RAH A B
(seperti pada gambar)
RAV MA 3m
Ditanyakan : Hitung & Gambar Bid.
Momen dan Gaya lintang
RAV Penyelesaian :
a. Reaksi Tumpuan
(+) H = 0 → RAH = 0
P
MB = 0
Gbr. Bidang D RAV – P = 0 → RAV – 1,5t = 0
RAV = 1,5 t ( ↑ )
MA = 0 → P . 3m + MA = 0
MA MA = – 1,5t . 3m → = – 4,5 tm
- 4,5t
(-) MB = 0
b. Gaya Lintang
DA = RAV = 1,5 t
Gbr. Bidang M
DB = 0
c. Momen
MA = – P . 3m
= – 1,5t . 3m
= – 4,5 tm
MB = 0
RAV Penyelesaian :
a. Reaksi Tumpuan
DB = 0 H = 0 → RAH = 0
(+)
MB = 0
Gbr. Bidang D RAV – Q = 0 → RAV – 3 t = 0
RAV = 3 t ( ↑ )
MA = 0 → Q .(½ . 3m) + MA = 0
MA = – 3 t . 1,5m → = – 4,5 tm
MA b. Gaya Lintang
DA = RAV = Q = 3 t
- 4,5t
MB = 0 DB = 0
(-)
c. Momen
Gbr. Bidang M MA = – ½ . q . 32
=–½.1t.9m
= – 4,5 tm
MB = 0
(+) MB = 0
RAV (-) RAV.6 m/Cos 150 – P Cos 150 . ½ .
P Cos 150
6m / Cos 150 = 0
1,932 t
RAV = ½ . P Cos 150
Gbr. Bidang D
RAV = ½ . 2 . 0,966 = 0,966 t
MA = 0 →
– RBV.6 m / Cos 150 + P Cos 150 . ½
MB = 0
. 6m / Cos 150 = 0
RBV = ½ . P Cos 150
MA = 0
RBV = ½ . 2 . 0,966 = 0,966 t
b. Gaya Lintang
DA = RAV = 0,966 t
MC DC = RAV – P . 0,96 = – 0,966 t
Gbr. Bidang M DB = RAV – P . 0,966 – RAV = 0
c. Momen
MA = 0
NC MC = RAV . 3,10 m = 3 tm
(-) MB = RAV. 6,211 – 1,932 . 3,1
NA = 0,966. 6,211–1,932.3,1= 0
Gbr. Bidang N
d. Gaya Normal
NA = – RAH = – P Sin 150
= – 2 t . 0,2588 = – 0,5176 t
NC = – RAH + P Sin 150 = 0
Skala Jarak 1 cm = 1 m
MB = 0
Skala Gaya 1 t = 1 cm RA . 6m – P1. 4m + P2. 2m = 0
(-) 2t . 4 m−1 , 5 t . 2m
RA = = 0,833t (↑)
6m
MA = 0
MC = 0 MA = 0
(+)
– RB . 6m + P1. 2m + P2. 8m = 0
2t .2 m+1 ,5 t . 8 m
MD =+ 1,666t RB = = 2,667t (↑)
6m
Kontrol
KV = 0
R A + RB – P1 – P2 = 0
0,833t +2,667t –2t–1,5t = 0 (ok)
Gbr. Bidang D
b. Momen
DB = 1,5 t (+)
MA = 0
DA = 0,833 t (+)
MD = RA . 2m = 0,833t . 2m
(+)
(+) = 1,666 tm (+)
DC = 0 MB = RA . 6m – P1 . 4m
(-)
= 0,833t.6m –2t.4m = – 3 tm
MC = RA . 8m – P1 .6m + RB . 2m
DD = - 1,167 t
= 0,833.8 – 2.6 +2,667. 2 = 0
c. Gaya Lintang
DA = RA = 0,833 t
DD = RA – P1 = 0,833t – 2t
= – 1,167 t
DB = DD + RB = –1,167t + 2,667t
= 1,5 t (+)
DC = DB – P2 = 1,5 t – 1,5 t = 0
RA
2m 2m 4m RB Y2 1 4 1
= = → Y2 = =
8m 4 8 8 2
Ordinat Y3 dan Y4
Y3 1 2 1
= = → Y3 = =
2m 2m 2 8 8 4
Y4 1 4 1
P1 P2 = = → Y4 = =
4 8 8 2
b. Reaksi Tumpuan
RA = P1. Y1 + P2 . Y2
Y1 RA = 2t . ¾ + 1t . ½
Y2 6+2
RA = 6/4 + ½ = =2t
4
R B = P1 . Y 3 + P2 . Y 4
RB = 2t . ¼ + 1t . ½
2+ 2
RB = 2/4 + ½ = =1t
4
Y3 Y4
A C B Momen Maksimum
MC Max = P1 . Y + P2 . Y1
Y1 MC Max = 3,5t . 2,4 + 2 .1,6
Y MC Max = 11,6 tm
P1 = 5 t P3 = 4 t
q = 2,5 t/m’ P2 = 3 t
q = 1,5 t/m’
A S1 B E C S2 D
RAV 1 m 2m 2m 2m 2m 4m RDV
13 m
Gbr.a Konst. A – S1 Gbr.b Konst. S2 - D
P3 = 4 t
S1
P1 = 5 t
q = 2,5 t/m’ q = 1,5 t/m’
S1 S2 D
A
Q1 R = 1¼ t RS2 = 7 t Q5 S2
S1
RAV 1m 4m RDV
Gbr.c Konst. S1 – B – C – S2
RS2’ = 7 t
q = 2,5 t/m’ P2 = 3 t
RS1’ = 1¼ t q = 1,5 t/m’
S1 Q2 B E C S2
Q4
Q3
2 m RBV 2m 2m RCV 2 m
Diket : Konst. Balok diatas beberapa tumpuan / Gerber (seperti pada gambar diatas)
Ditanyakan : [Link] Gbrkan Reaksi tump. serta Bid. Momen (M) dan Gaya Lintang (D)
Penyelesaian :
A. Reaksi Tumpuan
Q1 = 2,5 t . 1m = 2,5 t ; Q2 = 2,5 t . 2m = 5 t ; Q3 = 2,5 t . 2m = 5 t
Q4 = 1,5 t . 2m = 3 t ; Q5 = 1,5 t . 4m = 6 t
a. Konst. A – S1 (Gambar.a)
MS1 = 0 → RAV.1m – P1.1m – Q1.½m = 0 → RAV.1m – 5t.1m – 2,5t.½m = 0
6 , 25tm
RAV = = 6,25 t (↑)
1m
MA = 0 → – RS1.1m + Q1.½m = 0 → – RS1.1m + 2,5t .½m = 0
7t
RAV = 6¼ t Q4 = 3 t
P1 = 5 t (+) 3t
(+)
2,87 5 t
A B C S2 (-) D
- 5,125 t
(-) RDV = 3 t
(-) - 5,125 t
E
Q5 = 6 t
Q3 = 5 t - 2,125 t
Q´=7½ t - 6¼ t
(-)
MQ1=0,3125 t
MX2 = - 5,875t MX4 = 3 t
A (+) S1 X1 B X2 E C X3 S2 (+) D
MX1= - 2½ t
MMax = 3 t
E
G
A H C
1,75 m S1 m
D 1,75 m½ m 1,25 1,25 m 1Bm 2m F 2m RCV
3,5 m 2,5 m 5m
RAV
Gbr.a Konst. A – S1
q = 2,5 t/m’
P1 = 1½ t S1
S1
A
D G ½
1,75 m 1,75 m RS1
RAV Q1
3,5 m
Gbr.b Konst. S1 – B – C
RS1’ P2 = 1½ t
q = 2,5 t/m’ P3 = 2 t
S1 H
C
E B Q F
Q2 3
Diketahui : Konst. Balok diatas beberapa tumpuan / Gerber (seperti pada gambar diatas)
Ditanyakan : [Link] Gbrkan Reaksi tump. serta Bid. Momen (M) dan Gaya Lintang (D)
Serta tentukan dimensi balok dari profil IWF.
Penyelesaian :
A. Reaksi Tumpuan
Q1 = 2,5 t . ½m = 1,25 t ; Q2 = 2,5 t . 2,5m = 6,25 t ; Q3 = 2,5 t . 1m = 2,5 t
a. Konst. A – S1 (Gambar.a)
MS1 = 0 → RAV.3½m – P1.1¾m – Q1. ¼m = 0 → RAV.3½m – 1½t.1¾m – 1¼t.¼m = 0
2,9375 tm
RAV = = 0,8393 t (↑)
3,5m
MA = 0 → – RS1.3½m + Q1.3¼ + P1.1¾ = 0 → – RS1.3½m + 1¼t .3¼m + 1½t .1¾m = 0
b. Konst. S2 – B – C (Gambar.b)
MC = 0
RBV. 5m – RS1.7½m – P2.6¼m – Q2. 6¼m – Q3. 4½m – P3.2m = 0
RBV. 5m – 1,9107t.7½m – 1,5t. 6¼m – 6¼t. 6¼m – 2½t. 4½m – 2t. 2m = 0
78,0178tm
RBV = = 15,6836 t (↑)
5m
MB = 0
– RCV. 5m + P3. 3m + Q3. ½m – Q2. 1¼m – P2. 1¼m – RS1. 2½m = 0
– RCV. 5m + 2t . 3m + 2½t. ½m – 6¼t. 1¼m – 1½t. 1¼m – 1,9107t. 2½m = 0
−7,2142tm
R DV = = – 1,4429 t (↓)
5m
Kontrol :
KV = 0
RBV – RCV – RS1 – P2 – Q2 – Q3 – P3 = 0
15,6836 t – 1,4429 t – 1,9107 t – 1,5 t – 6,25 t – 2,5 t – 2 t = 0 (ok)
5,9429 t
[Link] Lintang (D)
Skala : 1 m ∆ 1 cm
2 t ∆ 1 cm
3,4429 t
(+) 1,4429 t
0,8393 t
0,8393 t
(+) S1 E B F 1,4429 t
D G
A H C
- 0,6607 t
(-)
- 5,0357 t
Q = 4,375 t
- 6,5357 t
- 9,6607 t
Q =3,125 t
- 14,4645 tm
(-)
- 4,3414 tm
- 2,8858 tm
0,3304 tm
D G
A S1 E B H F C1,4429 t
(+)
1.446 .450 kg cm 2
Jadi W= = 904,03 cm
1.600 kg /cm
Didalam table profil Konstruksi Baja yang mendekati angka 904,03 cm adalah angka 953,9
yaitu profil IWF ukuran 12” (12 x 8 )
16,28 mm
t1 9,42 mm A = 310 mm
t2
B = 205 mm
50
110
50
1 420 500
310
80 3 4
X
300 300
Yo =
Yi Ai Ai . Yi Ai . Yi2 4 Fy Ix = Ixi + (Y –
No Ixi (mll ttk brt) cm
cm cm (cm3) (cm4) Yo)2Ai cm4
FA
1 Ixi + (23,5 – 13,79)2
1 23,5 155 3.642,50 85.598,75 . 5. 313 = 12.412,92 13,79
12 Ai = 27.026,96
C. Mencari CXY
I =
Ix+ Iy
2
√ ( Ix −Iy )2
2
+ ( CXY )
2
=
155.044 , 38+69.156 , 86
2
√ ( 155.044 ,38−69.156 , 87 ) 2
2
+ (−58.739 , 65 )
2
Terhadap sumbu X = ix =
√ Ix
Ai
=
√ 155.044 ,38
845
= 13,55 cm
Terhadap sumbu Y = iy =
√ Iy
Ai
=
√ 69.156 ,87
845
= 9,05 cm
Persamaan Ellips
2 2
X y
2 + = 1
( iy ) ( ix )2
→ (ix)2 . X2 + (iy)2 . Y2 = (ix)2 . (iy)2
→ (13,55)2 . X2 + (9,05)2 . Y2 = (13,55)2 . (9,05)2
→ 183,60. X2 + 81,90. Y2 = 15.036,84
Gambar Ellips di Profil Tersusun
Skala 1 mm = 5 mm
Ukuran dalam mm
50
2
110
50
iy = 9,05
500 310
iy = 9,05
9,6 cm
Hand Out Matkul Mekanika Struktur II – Teknik Sipil Unpand 24
80 3 4
26,920
13,79 cm
X
ix = 13,55
ix = 13,55
11/II Menghitung, Gambar Bidang Gaya Lintang, Bidang Momen dan Bidang
Normal Gerber Beban Terpusat
P1= 3 t P2= 2 t P3= 3 t
A E S1 B F S2 C G D
RBV
RAV RDV
3m 1½ m 1½ m 1½ m 3m 3m RCV 3m 2½ m
19 m
Konst. A – E – S1
P1= 3 t
E S1
A
RAV 3m 1½ m RS1
Konst. S1 – B – F - S2
P2= 2 t
S1 B F S2
RBV
RS2
1½ m 1½ m 3m
RS1’
Konst. S2 – C – G - D
P3= 3 t
RS2’
S2 C G D
3m RCV 3m 2½ m RDV
[Link] Lintang (D)
2t
Skala Gaya 1 cm = 1 t
1t (+) 1, 364 t
(+)
(+)
A E S1 B F S2 C G D
(-)
(-)
- 1,636 t
-2t
Hand Out Matkul Mekanika Struktur II – Teknik Sipil Unpand 25
- 3 tm
[Link] Momen (M)
Skala Gaya 1 cm3 =tm1 t
(-)
A E S1 F S2 C G D
B
(+)
(+)
Diketahui : Konstruksi Balok dengan bersendi banyak / gerber dengan beban terpusat
seperti gambar atas.
Ditanyakan : Hitung dan gambarkan Bidang Gaya Lintang (D) , Bidang Momen (M) dan
Bidang Normal (N)
Penyelesaian :
A. Konst.A – E – S1 (Reaksi Tumpuan)
MS1 = 0 MA = 0
RA . 4,5m – P1. 1,5m = 0 - RS1 . 4,5m + P1. 3m = 0
3t .1 ,5 m 3t .3 m
RA = =1t RS1 = =2 t
4 ,5 m 4 ,5 m
Kontrol :
KV = 0 → RA + RS1 – P1 = 0 → 1t + 2t – 3t = 0 → (ok)
Konst. S1 – B – S2 (Reaksi Tumpuan)
MS2 = 0 MB = 0
- RS1. 6m + RB. 4,5m – P2. 2m = 0 - RS2. 4,5m + P2. 1,5m – RS1. 1,5m = 0
2t .6 m+2 t .3 m 18 tm 2t .1, 5 m−2 t .1 ,5 m 0
RB = = =4 t RS2 = = =0 t
4 ,5 m 4,5m 4,5m 4 ,5 m
Kontrol :
KV = 0 → RB + RS2 – RS1’ – P2 = 0 → 4t + 0t – 2t – 2t = 0 → (ok)
Kontrol :
KV = 0 → RC + RD – RS2’ – P3 = 0 → 1,364t + 1,636t – 0 – 3t = 0 → (ok)
t1
H
t2