NASKAH LOMBA
MENDONGENG BAHASA JAWA TANPA ALAT
Ajang Kreatifitas Anak Usia Dini
Dalam Rangka Hari Anak Nasional
Tingkat Kabupaten Purbalingga
Kamis, 12 April 2018
JUDUL DONGENG
“ASAL MULANE LAYANGAN TEYENG MABUR”
Dibawakan Oleh :
AZIZAH NUR RIZKY
TK NEGERI PEMBINA BUKATEJA
KECAMATAN BUKATEJA
NASKAH LOMBA
MENDONGENG BAHASA JAWA TANPA ALAT
A. Pendahuluan
Dalam pembelajaran, dongeng sangat berperan penting dalam pengembangan
kemampuan dasar bahasa anak. Sehingga dalam hal ini guna ingin membelajarkan anak tentang
cinta tanah air melalui dongeng. Dengan dongeng anak dapat dengan mudah untuk menerima
pesan ataupun menciptakan daya imajinasi yang luar biasa. Sinopsis dari dongeng ini : Dongeng
ini merupakan dongeng yang menceritakan tentang layangan yang kepingin bisa terbang
seperti kupu-kupu dan burung, karena itu layang-layang minta tolong pada kupu-kupu dan burung
untuk membantu menerbangkannya. Namun kupu-kupu dan burung tidak mau membantu,
bahkan malah mengejek. Alhamdulillah akhirnya ada yang bersedia membantu yaitu si angin.
Dengan dibantu si angin. Layangan akhirnya berhasil terbang. Dongeng ini mempunyai makna
pesan moral yang tinggi.
B. Judul Dongeng
Dongeng ini diberi judul : “ASAL MULANE LAYANGAN TEYENG MABUR”
C. Sasaran : Anak-anak pada khususnya dan pendengar/pembaca pada umumnya.
D. Unsur Pendidikan
1. Mengembangkan Pesan Moral dan Sikap Prilaku ( kecerdasan intrapersonal dan
interpersonal).
2. Mengembangkan Seni Budaya Daerah Jawa ( bahasa Jawa)
3. Mengembangkan Kemampuan Intelektual Anak
4. Mengembangkan Imajinasi Anak
E. Pesan Moral :
1. Menanamkan sikap untuk saling tolong-menolong.
2. Mengajarkan untuk tidak sombong
3. Mengajarkan untuk tidak saling mengejek
F. Naskah Dongeng
DONGENG
“ASAL MULANE LAYANGAN TEYENG MABUR.
Assalamu’alaikum warohmatullohi wabarokatuh
Kanca-kanca……. rungokna ya…. inyong arep ndongeng.
Judule “Asal Mulane Layangan Teyeng Mabur”
Nalika jaman semena ana layangan lagi dolanan dewek neng lapangan.
Ijig-ijig ana kupu - kupu sing pada mabur.
Kupune rupa-rupa apik ……banget.
- Layangan dadi kepikiran kepengin mabur kaya kupu -kupu.
- Layangan merek karo nyeluki kupu kupu
“Kupu kupu…… ko deneng pinter mabur ?
Inyong kepengin mabur….jajal waraih ya! Ngaraeh teyeng mabur kaya ko….”
Kupu-kupu : “Ya iyalah ……awakku cilik tur duwe cewiwi ….wuluku apik ….ya inyong pinter mabur.
Lha ko arep mabur kepriwe ….wujudmu gede kaya kuwe…. Ya abot angger mabur.”
Layangan dadi gela maring kupu- kupu sing ora gelem maraih mabur, malahan ngece.
Layangan mlaku maning karo mikir kepriwe carane ngaraeh teyeng mabur.
Lagi mlaku karo mikir… eh malah dikagetna nang si manuk sing mabur nang nduwure.
“Hai… layangan ….aja mlaku karo nglamun ….ana apa si…. ko deneng ketone gela temen?”
Pitakone si manuk.
Layangan semaur, “Iya nuk inyong agi gela maring kupu – kupu koh.”
Manuk takon, “Lha ana apa… deneng gela karo kupu kupu?
Layangan semaur, “Iya inyong miki njaluk diwaraih mabur, nanging malah kupu- kupu kur ngece
inyong tok.”
Manuk malah nyauri “Wong ko ora duwe wulu, ora duwe cewiwi kepengin mabur. Ya ora teyeng
lah……”
Layangan tambah gela krungu omongane si manuk.
Layangan mandeg gole mlaku, meneng bae. Eh ijig ijig layangan krasa kaya ana sing ngobahna
awake.
Layangan takon, “Oh ko ya angin sing ngobahna inyong”
Angin semaur, “Iya inyong, ndeleng ko… kok ketone agi gela….”
Layangan semaur “Inyong kepengen mabur … nanging njaluk warah kupu- kupu karo manuk
malah kur di guyu tok malah di olok olok.”
Angin ngomong, “ Oh ko kepengin mabur…..” ya mayuh ngetutna inyong…. alon alon ya layangan.
Akhire layangan teyeng mabur amargo dituntun marang si angin.
Kanca-kanca ….Kie mau lho asal mulane layangan dadi teyeng mabur.
Kanca-kanca, dadi bocah aja padha seneng ngalak-ngalakna bathire. Kuwe kelakuan
sing ora apik. Dadia bocah sing seneng nulungi maring wong liya. Cukup semene disit
dongenge ya kanca-kanca… moga-moga manfaat kanggo kanca-kanca.
Assalamualaikum warahmatullahi wabarokatuh
G. Penutup
Dengan mengucap syukur Alhamdulillah kehadirat Allah SWT atas terselesaikannya
penulisan naskah mendongeng ini, meskipun masih banyak kekurangan dalam penulisan dan
penyusunan ini. Kami sudah berusaha untuk menyajikan yang terbaik, akan tetapi kami hanyalah
manusia biasa yang masih banyak kekurangan dan keterbatasan.
Harapan kami semoga naskah ini bermanfaat bagi pendidik anak usia dini dan juga anak
usia dini dimanapun berada.
Bukateja, 7 April 2018
Penulis
NASKAH DONGENG
“ SI KOKO LAN MERAK”
Assalamu’alaikum Warohmatullahi Wabarokatuh.
Kanca-kanca….rungokna ya…..
Aku arep ndongeng sing judule “Si Koko lan Merak”
Koko kuwe anake kodok. Koko kepengin dadi anake merak, sebabe Merak kuwe ayu…wulune apik…
melong-melong pisan.
Wektu kuwe…Koko lagi mlaku-mlaku ketemu karo manuk Podang. Koko banjur takon maring Podang.
“ Podang, aku arep takon…
Omahe Merak si nang endi ya?
Podang nyauri : “ Kae nang ngisor wit wringin.”
Koko : “ O ya…suwun yo Dang.
Podang : “Ya, padha-padha.”
Koko banjur maring omahe Merak. Tekan omahe Merak, Koko takon : “Mbok Merak, Aku kepengin dadi
anake rika sing ayu….pisan.
Merak njawab : “Ya ora gadhang….Wong kodok ya biyunge kodok…ora mungkin biyunge merak. Ko
kudune bangga maring biyungmu. Biyungmu pinter nyanyi lan nglangi…”
Koko : “ O…kaya kuwe ya…
Ya kesuwun ya…aku pamit.
Koko banjur bali arep nemoni biyunge. Nang ndalan koko gole mikir temenan …..bener ya, welingane
mbok Merak. Wong aku kodok yo ora mungkin dadi anak merak. opo sing diomongne nang merak.
Nang ati koko ngucap, iya, pancen biyungku pinter nyanyi lan nglangi, Merak ora teyeng nglangi…