PERANAN DAN TANGGUNGJAWAB :

GURU (KETUA PANITIA/JURULATIH UTAMA)

PERANAN DAN TANGGUNGJAWAB:

GURU
 PENDAPAT AL-FARABI TENTANG PERANAN GURU

• Menurut Al-Farabi, hanya orang bermoral tinggi, tidak taksub dengan harta
dan terdidik dengan sifat qanaah (merasa cukup dengan apa yang dimiliki)
dan ingin mencari kebenaraan boleh dilantik menjadi guru.

• Guru mesti menunjuk kefahaman yang mendalam tentang ilmu yang hendak
diajar dan dapat menggunakan kaedah mengajar berkesan yang
memudahkan pelajar menguasai ilmu yang hendak disampaikan sambil
tidak mengelirukan mereka.
Dua kaedah mengajar yang diperkenalkan oleh Al-Farabi, iaitu keadah
demonstrasi dan kaedah memujuk:

❖ Kaedah demonstrasi melibatkan guru bercakap dan sesuai untuk

memperoleh pengetahuan khusus. Pelajar digalakkan berdebat dan
memberi pendapat.
❖ Kaedah memujuk melibatkan guru bercakap dan diikuti dengan
menggunakan contoh, metafora dan ilustrasi. Pelajar digalakkan
menggunakan sensori sentuhan, visual dan pendengaran untuk
mempelajari sesuatu (Al-Farabi, Falsafat Aristutalis, edited by Muhsin
Mahda, Beirut, Dar Majallat al-Chi’r, 1961)

Beliau mengingatkan guru untuk menyesuaikan kaedah mengajar

dengan keupayaan dan pengalaman pelajar
 PENDAPAT CONFUCIUS TENTANG PERANAN GURU
Beliau telah mencadangkan beberapa prinsip yang perlu di amalkan oleh guru:

∙ Guru yang baik hendaklah menyampaikan ilmu dengan penuh minat, komited dengan
kerjayanya. Dia harus mempunyai pengetahuan luas dan kukuh tentang mata pelajaran
yang diajar supaya pelajar mendapat manfaat sepenuhnya
∙ Guru mesti memahami tingkahlaku unik setiap pelajar dan menggunakan kaedah
mengajar yang sesuai dengan keupayaan dan umur pelajar
∙ Guru ialah seorang penyayang yang tidak kenal penat lelah
mengembangkan potensi pelajar sambil menjadi sumber inspirasi
kepada mereka.
∙ Guru perlu menunjukkan kesopanan dan budi bicara ketika
bercampur gaul dengan orang lain
∙ Guru hendaklah menjadi teladan yang baik kepada pelajar, sentiasa menganalisis diri sendiri
dan sanggup menerima kritikan.
∙ Guru mesti sentiasa belajar serta sentiasa mengaitkan teori dengan amalan.
 PENDAPAT VIVEKANANDA TENTANG PERANAN
GURU
❖ Guru hendaklah melatih pelajar cara memberi tumpuan (concentration)
untuk mengelakkan minda mereka merayau
❖ Membentuk perwatakan pelajar supaya mereka boleh membeza di antara
baik dan buruk.
❖ Guru mempunyai pengaruh positif terhadap pelajar dibawah jagaannya
dengan menunjukkan teladan yang baik dan mengamal nilai-nilai yang
diterima masyarakat.
❖ Pelajar hendaklah digalakkan membincang mengapa sesuatu tindakan itu
“betul atau salah‟
❖ Guru hendaklah adil kepada semua pelajar tidak kira bangsa,
taraf sosioekonomi, kasta atau jantina
❖ Guru hendaklah memperkembangkan kemahiran berfikir pelajar yang
membolehkan mereka membezakan di antara yang relevan dan tak relevan
❖ Guru hendaklah melengkapkan diri dengan pengetahuan
yang hendak disampaikan serta kaedah menyampaian
pengetahuan berkenaan.
❖ Menurut Vivekananda, “guru yang berkesan ialah guru yang
dapat menyampaikan maklumat selaras dengan tahap
keupayaan pelajar”
❖ Pengajaran ialah seperti menanam pokok. Tugas guru ialah
menyiramnya dengan air, memastikan pokok itu mendapat
udara dan baja yang mencukupi dan membiarkannya
bertumbuh dengan sendiri
 PENDAPAT PLATO TENTANG GURU
❖ Peranan guru ialah untuk membebaskan masyarakat daripada kejahilan

❖ Pelajar hendaklah diajar membezakan di antara yang salah dan benar

❖ Semua manusia memiliki keupayaan dan keinginan belajar dan tugas

guru ialah untuk membawa mereka ke jalan kebenaran.

❖ Yang penting bukan sifat semula jadi pelajar, tetapi bagaimana pelajar itu
dididik menjadi seorang terpelajar.

❖ Orang berpelajaran hendaklah membantu mendidik mereka yang tidak

ada peluang pendidikan.
 • Guru hendaklah berhati-hati mendisiplin kanak-kanak kerana kekerasaan
keterlaluan boleh menyebabkan murid tidak bermaya, lemah semangat,
putus asa dan tidak dapat menyesuaikan diri dengan masyarakat (Laws,
791c). Sebaliknya, pelajar yang dibiarkan tanpa disiplin boleh menjadikan
mereka mudah marah dan tidak menghormati guru.
• Guru tidak boleh mendiskriminasi diantara pelajar lelaki dan pelajar
perempuan.
∙ Plato mencadangkan bahawa cerita dan puisi yang
disampaikan oleh guru hendaklah ditapis supaya ia
tidak merosakkan minda pelajar.
∙ Guru hendaklah menggalakkan pelajar melibatkan diri
dengan musik dan pendidikan jasmani yang dapat
memperkasakan minda dan badan mereka.
TUGAS DAN PERANAN GURU:

Guru sebagai PENGAJAR Guru mempengaruhi TINGKAH

LAKU PELAJAR

Guru sebagai PEMBIMBING Guru sebagai PENGGANTI

IBU BAPA

Guru sebagai Guru sebagai

AGEN PENYELIDIK
PERUBAHAN

Guru sebagai AGEN Guru sebagai PENGAMAL

SOSIALISASI REFLEKTIF
 APAKAH TANGGUNGJAWAB SEORANG GURU?
Adil Menghormati ibu bapa
Ibu Bapa
Pelajar

Kebajikan pelajar Mewujudkan hubungan mesra

Menunjukkan contoh Menyimpan rahsia

Meningkatkan Jujur ketika membuat keputusan

kecekapan iktisas GURU
Elakkan menjatuhkan martabat
Memenuhi tanggungjawab
seorang guru

Memupuk pelajar menjadi

Menunaikan tanggungjawab
warganegara yang setia
dengan bersunguh-sungguh
Masyarakat & Rakan sejawat
Menghormati masyarakat negara
setempat Menjadi ahli bagi sebuah
perubahan
PERANAN DAN TANGGUNGJAWAB:

KETUA PANITIA
 ASAS PENUBUHAN PANITIA MATA PELAJARAN
❖ Satu surat pekeliling ikhtisas (KP (BS)8591/[Link]/(44),13hb Mac 1986) telah dikeluarkan oleh
Kementerian Pendidikan bagi menjelaskan dengan lanjut mengenai peranan panitia mata pelajaran di
sekolah.

❖ Oleh itu, dengan wujudnya pekeliling ini, para pendidik khususnya ketua panitia dapat merujuk
pekeliling ini dan dapat menjayakan segala pelaksanaan kurikulum di sekolah dengan baik.

Pekeliling SPI Bil 4/986 menyatakan panitia mata pelajaran ialah :

❖ para guru yang terlibat dalam mengajar mata pelajaran yang sama
❖ para guru perlu berkerjasama dan saling membantu dan juga menyumbang pengalaman dan
juga kepakaran
❖ platform kepada para guru dalam mencari jalan penyelesaian masalah dalam pembelajaran,
motivasi, sikap dan tingkah laku cara pembelajaran para pelajar.
Mewujudkan panitia mata pelajaran amat penting dalam
sebuah institusi pendidikan kerana dapat memberikan
penekanan terhadap tugas para guru dan dapat
meningkatkan tahap keberkesanaan P&P serta pencapaian
pelajar dalam mata pelajaran berkenaan.
❖ Bilangan minimum anggota ialah sebanyak tiga orang guru

❖ Sekiranya dua atau seorang sahaja, maka guru mata pelajaran

berkenaan tetap menguruskan fail berkaitan dan menjadi ahli
Jawatankuasa Kurikulum Sekolah
 Penubuhan panitia mata pelajaran

❖ Melantik Ketua Panitia daripda kalangan guru terkanan,

berpengalaman, prestasi kerja baik dan ada sifat kepimpinan

❖ Membuat surat perlantikan rasmi

CONTOH SURAT PELANTIKAN KETUA PANITIA

[Link] diakses pada 12 Mac

2022, 9.00 am
 Objektif Ketua Panitia
Objektif Umum Objektif Khas
❖ Menyelaras kegiatan pengajaran dan ❖ Mewujudkan satu sistem kawalan dan
penyelenggaraan kurikulum yang berkesan
pembelajaran panitia masing-masing
❖ Bekerjasama dalam kalangan guru tentang
❖ Mempertingkatkan prestasi penyelarasan kurikulum dalam proses
pencapaian mata pelajaran di dalam pengajaran dan pembelajaran
panitia ❖ Untuk melahirkan para pendidik yang cekap,
❖ Meningkatkan pengurusan dan dedikasi dan bertanggungjawab bagi
menghasilkan prestasi yang tinggi dan
pentadbiran panitia dan kerjasama mencapai objektif dalam mata pelajaran
dengan panitia lain ❖ Meningkatkan kemahiran pelajar melalui
❖ Membangunkan kemahiran R&D di program-program yang dirancang atau diatur
dalam panitianya oleh panitia
❖ Memastikan semua pelajar dapat menguasai
mata pelajaran dengan baik
 Mewujudkan strategi
mengajar yang kreatif dan
inovatif terhadap pelajar
dalam pembelajaran
mereka

Mewujudkan semangat
Membaiki dan
bekerjsama di antara TUJUAN
meningkatkan mutu
panitia mata pelajaran PENUBUHAN
keberkesanan dalam
dengan persatuan atau PANITIA subjek mata pelajaran
kelas akademik

Memperbaiki prestasi
murid dalam
peperiksaan bagi
sesuatu mata
pelajaran
 CARTA ORGANISASI PENGURUSAN KURIKULUM

PENGETUA

GPK
KURIKULUM

GKMP
GKMP GKMP GKMP
VOKASIONAL
BAHASA MATEMATIK KEMANUSIAAN
& TEKNIK

KP KP KP KP KP KP KP
KP
 sukatan perkembangan staf
pelajaran

mencari dana
rancangan pelajaran
kewangan

stok buku peranan panitia mesyuarat

panitia

fail-fail mata
pelajaran buku rujukan

alat bantu rancangan pelajaran

mengajar
peperiksaan dan penilaian
kerjasamna dengan PKG, perkongsian bestari
PPD, PSPN dan JPN dengan sekolah lain

Tugas-
tugas
lain

aktiviti ko-kurikulum
kemaskini data
sekolah dan bidang
 MESYUARAT PANITIA

❖ Minima 3 kali setahun

❖ Prosedur pengurusan mesyuarat:
1. penetapan tarikh mesyuarat
2. penetapan tempat mesyuarat
3. mengeluarkan surat penggilan mesyuarat
4. penetapan agenda mesyuarat
 Surat panggilan mesyuarat

❖ Nombor rujukan
❖ Tarikh surat
❖ Mesyuarat panitia kali ke berapa
❖ Butiran mesyuarat:
⮚ tarikh
⮚ hari
⮚ masa
⮚ tempat
 Agenda mesyuarat

1. Ucapan aluan pengerusi/ ketua panitia

2. Ucapan penasihat/ pengetua
3. Membentang dan mengesahkan minit mesyuarat yang lalu
4. Perkara berbangkit
5. Aktiviti semasa panitia/keperluan semasa
6. Hal- hal lain
 Minit mesyuarat panitia

❖ Menggunakan format penulisan minit yang betul

❖ Ayat yang ringkas dan mudah difahami
❖ Setiap aktiviti/perkara mempunyai keputusan tertentu dan
tempoh masa
❖ Diedarkan dalam tempoh seminggu lepas mesyuarat kepada
ahli panitia yang lain
❖ Difailkan dalam Fail Mesyuarat Panitia
❖ Memastikan tindakan diambil mengikut keputusan minit
mesyuarat.
 Perkara-perkara yang perlu dibawa ke dalam
mesyuarat panitia
❖ Isu-isu panitia seperti guru mengajar tidak mengikut opsyen
❖ Kekerapan guru bertugas di luar sehingga menjejaskan tugas
hakiki para guru
❖ Belanjawan pembelian alat dan bahan mengajar
❖ Kelas/makmal/bengkel yang tidak berada dalam kondisi yang
baik
❖ Pelaporan pemantauan
❖ Analisis peperiksaan awam dan peperiksaan dalaman
 KESIMPULAN

❖ Kepimpinan ketua panitia akan menentukan sejauh

keberkesanan sesebuah panitia mata pelajaran.

❖ Ketua panitia haruslah mempunyai sifat rendah diri,

berkeyakinan, bertanggungjawab, suka mengambil berat
akan kebajikan ahli panitia yang lain.

❖ Oleh itu, dapat meningkatkan mutu pelajaran di sekolah

sejajar dengan misi visi institusi pendidikan
PERANAN DAN TANGGUNGJAWAB:

JURULATIH UTAMA
APAKAH PERANA JURULATIH UTAMA?

Pengaturan
strategi

Perangsang Pengurus

PERANAN
Penubuh tabung JURULATIH Pereka bentuk
UTAMA

Pelatih Rakan

Pendidik
CIRI-CIRI JURULATIH YANG BAIK.

Kecerdasan sukan.

Yakin Dorongan.

Ciri-ciri jurulatih yang baik.

Berpengetahuan Penyabar.

Komitmen emosional.
 RUJUKAN

• KPM (1986), Surat Pekeliling Ikhtisas Bil. 4/1986: Panitia

Mata Pelajaran
• Program Peningkatan Prestasi Sekolah-sekolah:
Pengurusan Yang Berkesan, Unit Kecil Sains &
Matematik, Unit Kurikulum, Jabatan Pendidikan Kelantan
• Fungsi dan Peranan Ketua Panitia Mata Pelajaran oleh
Lee Pau Wing, Universiti Malaya
• Ramih, S. B. O., Talip, R. B., & Taat, M. S. B. (n.d.).
Hubungan Peranan Jurulatih Dengan Interaksi Sosial di
Dalam pendidikan luar. Malaysian Journal of Social
Sciences and Humanities (MJSSH). Retrieved March 12,
2022, from
[Link]
244
• Peranan Jurulatih Dan Keberkesanan program latihan di
Satu ... (n.d.). Retrieved March 12, 2022, from
[Link]
%20dan%20keberkesanan%20program%20latihan%20di
%20satu%20agensi%20kerajaan%20di%[Link]
• Bab 2 Peranan dan Tugas Guru,
[Link]
nan_Guru , 13 Mac 2022
• Apakah Tanggungjawab Seorang Guru?
[Link]
seorang-guru/ , 13 Mac 2022