Contoh 2: Fenomena Geobencana
Stephanie Sungkim dan Imee Samuil
Tahun/ Tingkatan: Tingkatan 1
Standard kandungan (Sains)
9.4 Fenomena geobencana
Standard pembelajaran (Sains)
9.4.1 Berkomunikasi mengenai geobencana
9.4.2 Menjana idea tentang kepentingan sains dan teknologi untuk menghadapi geobencana
9.4.3 Menyedari bahawa geobencana mendatangkan kesan terhadap kehidupan alam sekitar
Amalan sains
Mendapatkan dan menilai maklumat, berkomunikasi tentang maklumat; serta membina
penjelasan
Kemahiran abad ke-21/ nilai/ sikap saintifik
Literasi media, kemahiran pemikiran kritis, mahir berkomunikasi, bersifat ingin tahu, minat
dan sifat ingin tahu tentang alam sekitar, membina penjelasan/ membuat kesimpulan.
Ringkasan aktiviti
Dalam aktiviti ini, murid akan melibatkan diri dalam protokol/kaedah document-based
research (dengan membaca dokumen dalam talian dan hardcopy, atau menemu bual pakar).
Murid akan mengumpul, membaca dan menilai kesahan saintifik maklumat yang diperoleh,
serta menggabungkan maklumat tersebut untuk menjelaskan (i) kejadian geobencana, (ii)
impak bencana alam kepada manusia dan (iii) bagaimana sains dan teknologi digunakan untuk
menghadapi geobencana. Murid juga dikehendaki berkomunikasi tentang idea, maklumat dan
dapatan mereka dengan jelas dan menyakinkan dalam pelbagai format termasuk secara lisan,
grafik, teks dan matematik. Aktiviti ini turut memfokuskan dua amalan sains seperti
mendapatkan dan menilai maklumat, serta berkomunikasi tentang maklumat; dan membina
penjelasan.
Alat dan bahan: Perakam suara/ recorder, kamera, kertas putih/ berwarna, buku folio/ skrap,
Pen marker hitam/berwarna.
Masa: 121.5 jam
Perancangan pengajaran dan pembelajaran
PERINGKAT 1: HASIL DIHARAPKAN (Identify Desired Results)
Hasil Pembelajaran
Standard Kandungan:
9.4 Fenomena geobencana
Standard Pembelajaran:
9.4.1 Berkomunikasi mengenai geobencana
9.4.2 Menjana idea tentang kepentingan sains dan teknologi untuk menghadapi
geobencana
9.4.3 Menyedari bahawa geobencana mendatangkan kesan terhadap kehidupan alam
sekitar
Pemahaman Essential Question
Students will understand that…
1. Bagaimanakah fenomena geobencana
1. Sinaran dari Matahari memanaskan berikut berlaku?
permukaan Bumi dan menyebabkan arus i. Tsunami
perolakan di udara dan lautan, ii. Letusan gunung berapi
mewujudkan iklim. (Volkanisme)
2. Di bawah permukaan, haba dari bahagian iii. Tanah runtuh
dalam Bumi menyebabkan pergerakan iv. Tanah jerlus
pada batuan lebur. Ini seterusnya v. Pemanasan global
membawa kepada pergerakan pada plat vi. Hujan asid
yang membentuk kerak bumi, mewujudkan vii. Gempa bumi
gunung berapi dan gempa bumi. viii. Lubang benam
3. Permukaan pepejal Bumi sentiasa berubah 2. Apakah kesan dan akibat geobencana
melalui pembentukan dan luluhawa batu. kepada (i) alam sekitar, dan (ii)
4. Teknologi dibangunkan menggunakan manusia?
kejuruteraan, yang melibatkan mengenal 3. Apakah tindakan kesiapsiagaan yang
pasti masalah dan menggunakan idea sains diambil oleh manusia/ahli sains untuk
dan idea lain untuk merekabentuk dan menghadapi geobencana?
membangunkan penyelesaian yang terbaik. 4. Sesetengah geobencana boleh diramal.
Apakah geobencara yang boleh
diramal?
Bagaimanakah ahli sains meramal
kejadian geobencana?
Pengetahuan Kemahiran
Students will know… Students will be able to…
1. Kejadian setiap geobencana, seperti: 1. Mengumpulkan, membaca, dan
Di bawah lapisan pepejal kerak bumi ialah menilai maklumat saintifik dari buku
lapisan panas yang disebut mantel. Mantel dan pelbagai sumber yang berwibawa
adalah pepejal ketika berada di bawah untuk menerangkan fenomena.
tekanan, tetapi melebur dan dikenali 2. Berkomunikai tentang maklumat
sebagai magma apabila tekanan berkurang. saintifik dan teknikal atau idea
(contoh: idea mengenai fenomena dan/
Di tempat yang terdapat keretakan (atau atau proses pembangunan dan reka
kawasan tipis) di kerak bumi, magma dapat bentuk serta prestasi teknologi) dalam
datang ke permukaan, misalnya pada pelbagai format (termasuk secara lisan,
letusan gunung berapi. grafik, teks, atau secara matematik).
Kerak Bumi terdiri daripada sebilangan
plat pepejal yang saling bergerak antara
satu sama lain, dibawa oleh pergerakan
mantel. Di tempat plat bertembung,
banjaran gunung terbentuk dan terdapat
garis kerosakan di sepanjang sempadan
plat di mana gempa bumi mungkin berlaku
dan mungkin juga terdapat aktiviti gunung
berapi.
Permukaan bumi berubah secara perlahan
mengikut perubahan masa, dengan
gunung-gunung terhakis oleh cuaca, dan
gunung yang baharu dihasilkan ketika
kerak dipaksa ke atas.
Kegiatan manusia menghasilkan karbon
dioksida dan metana yang meningkatkan
kesan rumah hijau dan membawa kepada
pemanasan global serta perubahan iklim.
2. Sesetengah bahaya alam (natural hazards),
seperti letusan gunung berapi dan cuaca
buruk, didahului oleh fenomena yang
membolehkan ramalan yang boleh
dipercayai dibuat. Manakala yang lain,
seperti gempa bumi, berlaku secara tiba-
tiba dan tanpa pemberitahuan, dan belum
dapat diramalkan.
3. Pemahaman tentang persekitaran juga
merupakan asas untuk membuat keputusan
yang cekap, langkah menangani yang lebih
baik, dan kesediaan untuk menghadapi
risiko bencana.
PERINGKAT 2: BUKTI PENTAKSIRAN (Determine Assessment Evidence)
Performance Task Evidence
1. Dalam kumpulan, murid dikehendaki 1. Pengetahuan:
mengumpulkan, membaca dan menilai Melalui pembentangan hasil dapatan
kesahan saintifik maklumat yang dan Penilaian Formatif 9.4
diperoleh, serta menggabungkan maklumat
tersebut untuk menjelaskan (i) kejadian 2. Proses:
geobencana seperti gempa bumi, Pentaksiran proses mencari dan
volkanisme, tanah runtuh, tsunami, mengumpul maklumat melalui catatan
pemanasan global, hujan asid, tanah jerlus, dalam My Science Notebook dan soal
dan lubang benam), (ii) impak bencana jawab dengan murid
alam kepada manusia dan (iii) bagaimana
sains dan teknologi digunakan untuk 3. Produk:
menghadapi geobencana. Bahan pembentangan persembahan
2. Sesetengah geobencana boleh diramal. multimedia
Kenal pasti geobencana yang boleh
diramal. Bagaimanakah ahli sains meramal
kejadian geobencana?
3. Murid dikehendaki mengumpul maklumat
melalui pembacaan dokumen dalam talian
dan hardcopy, dan menemu bual pakar.
4. Kemudian kumpulan murid dikehendaki
membentang idea, maklumat dan dapatan
dengan jelas dan menyakinkan dalam
pelbagai format yang sesuai (seperti secara
lisan, grafik, dalam bentuk teks atau lain-
lain).
Kriteria Pentaksiran
Rujuk Lampiran ML2-5
PERINGKAT 3: PELAN PEMBELAJARAN (Plan Learning Experiences)
Fasa Aktiviti Contoh soalan panduan ABM
Engage Murid duduk berkumpulan 1. Apakah yang
(15 minit) 4 orang. dimaksudkan dengan Video Geobencana
geobencana?
Murid menonton video 2. Apakah jenis Kertas A4
tentang geobencana. geobencana yang
telah ditunjukkan? Pen Marker
Sumbangsaran berkaitan 3. Apakah yang berwarna
video geobencana menyebabkan
(bimbingan soalan oleh geobencana berlaku? Lampiran ML2-1:
guru). 4. Bolehkah Gambar Rajah
geobencana Geobencana
Gambar Rajah dielakkan?
Geobencana (Lampiran Multi Colour
ML2-1) diberikan. Marker Pen
Murid meneliti gambar Tumbtack/ selofan
dan mengemukakan 5 tape/ sticky tack
soalan yang ingin
diketahui berkaitan
fenomena Geobencana.
Soalan-saolan dituliskan di
atas kertas mahjong dan
dikongsikan kepada rakan
sekelas.
Explore Berdasarkan senarai 1. Di manakah Lampiran ML2-3:
(120 jam) fenomena geobencana geobencana sering Aktiviti dan
dalam Lampiran ML2-3 berlaku? Mengapa? Tugasan
(Bahagian I), murid 2. Adakah bentuk muka
*3+2 hari menentukan fokus kajian bumi mempengaruhi Keratan akhbar/
Mencari dengan menetapkan hanya fenomena majalah/
maklumat satu (1) fenomena geobencana? makalah/ bahan
dan geobencana yang akan 3. Berapakah kekerapan yang sesuai
menyiapkan dibincangkan dengan lebih kejadian geobencana
persembahan
lanjut. melanda tempat/ Gadget: Telefon
multimedia
negara yang sama? bimbit
Dalam kumpulan, murid 4. Adakah geobencana (Pastikan ada
dikehendaki mendapatkan mempunyai kesan makluman kepada
maklumat berdasarkan positif kepada alam guru disiplin dan
soalan-soalan yang sekitar? Jelaskan. peringatan kepada
dikemukakan beserta 5. Adakah terdapat murid agar tidak
dengan 2 soalan tambahan perbezaan kesan menyalahguna-kan
yang dikemukakan oleh geobencana antara telefon bimbit)
guru: negara/benua yang
i. Apakah impak bencana berbeza? Mengapa?
alam kepada manusia (contoh: Gempa
dan alam sekitar? bumi di Nepal vs
ii. Bagaimanakah sains gempa bumi di New
dan teknologi Zealand)
digunakan untuk 6. Bolehkah
menghadapi geobencana
geobencana tersebut? dihentikan?
7. Jelaskan kesan
Murid mengumpulkan geobencana terhadap
maklumat melalui pelbagai alam sekitar dan
kaedah termasuk kehidupan di muka
pembacaan dokumen bumi.
dalam talian, buku, jurnal 8. Apakah perbezaan
dan menemu bual pakar. geobencana berskala
besar berbanding
Murid mencatatkan hasil kecil?
perbincangan dalam My 9. Mungkinkah
Science Notebook. fenomena ini berlaku
di Malaysia?
Murid menyiapkan 10. Adakah geobencana
tugasan persembahan tersebut berlaku di
multimedia (rujuk Malaysia?
Lampiran ML2-3, 11. Bolehkah
Bahagian III). geobencana
diramalkan?
12. Apakah yang dapat
dilakukan untuk
mengurangkan risiko
geobencana?
Explain Murid membentangkan Lampiran ML2-2:
(20 minit) idea, maklumat dan Slaid PowerPoint
dapatan dalam pelbagai
format yang sesuai (secara Bahan
lisan, grafik, dalam bentuk pembentangan
teks, atau lain-lain).
Elaborate Murid mengumpulkan Sesetengah geobencana
(30 minit) maklumat tentang boleh diramal. Kenal
geobencana yang boleh pasti geobencana yang
diramal dan cara ahli sains boleh diramal.
meramal kejadian Bagaimanakah ahli sains
geobencana melalui meramal kejadian
pembacaan dokumen geobencana?
dalam talian, jurnal atau
majalah yang berkaitan,
dan menemu bual pakar.
(Hasil disampaikan dalam
bentuk rakaman video
yang telah disunting dalam
persembahan multimedia.)
Evaluate Pentaksiran dilakukan Lampiran ML2-5:
(25 minit) sepanjang proses PdP Pentaksiran
berdasarkan Lampiran Standard Prestasi
ML2-5, catatan dalam My
Science Notebook dan soal Lampiran ML2-4:
jawab dengan murid. Penilaian Formatif
9.4
Murid menjawab soalan
penilaian formatif 9.4.
Lampiran
Lampiran ML2-1: Gambar Rajah Geobencana
Lampiran ML2-2: Slaid PowerPoint
Lampiran ML2-3: Aktiviti dan Tugasan
Lampiran ML2-4: Penilaian Formatif 9.4
Lampiran ML2-5: Pentaksiran Standard Prestasi
Slaid PowerPoint dan video
Slaid PowerPoint: Fenomena Geobencana
[Link]
Video Geobencana:
Ross, B. (2016, Nov 21). TOP 5 Bencana Alam Terdahsyat di Dunia yang Terekam Kamera.
Retrieved from: [Link]
Rujukan
Periasamy, V., Noraini Abdullah, & Fauziah Mo’men. (2016). Science Form 1. Shah Alam:
Karangkraf Network Sdn. Bhd.
Bahagian Pembangunan Kurikulum. (2015). Kurikulum Standard Sekolah Menengah Sains:
Dokumen Standard Kurikulum dan Pentaksiran Tingkatan 1. Putrajaya: Kementerian
Pendidikan Malaysia.
Lampiran ML2-1
Gambar Rajah Geobencana
Berdasarkan gambar rajah di bawah, bina sekurang-kurangnya lima (5) soalan yang anda ingin
tahu tentang “Fenomena Geobencana”.
Tuliskan lima (5) soalan berkaitan fenomena geobencana.
Lampiran ML2-2
Slaid PowerPoint
Lampiran ML2-3
Arahan:
1. Bentuk kumpulan terdiri daripada empat (4) orang.
2. Laksanakan aktiviti dan tugasan dalam setiap bahagian.
Bahagian 1: Aktiviti “Mengenal Geobencana”
Tujuan: Mengumpulkan maklumat mengenai geobencana.
Kumpulkan maklumat tentang bagaimana fenomena geobencana berlaku.
Kumpulan Tajuk/ Fenomena Geobencana Nama Ahli Kumpulan
1/A Gempa Bumi/ Earthquake
2/B Tanah Runtuh/ Landslide
3/C Gunung Berapi/ Volcanism
4/D Ombak Besar/ Tsunami
5/E Pemanasan Global/ Global
Warming
6/F Hujan Asid/ Acid Rain
7/G Pasir Jerlus/ Quicksand
8/H Lubang Benam/ Sinkhole
Bahagian II: Impak Geobencana
Berdasarkan maklumat di bawah, bincangkan kesan geobencana terhadap alam sekitar dan
kehidupan di bumi. Cadangkan langkah terbaik untuk mengurangkan risiko fenomena
geobencana.
Imbas QR code di bawah untuk mengetahui lebih lanjut tentang geobencana yang berkaitan:
Bahagian III: Tugasan (Persembahan Multimedia)
Tujuan: Menyediakan Persembahan Multimedia bertajuk Fenomena Geobencana.
Standard pembelajaran:
9.4.1 Berkomunikasi mengenai geobencana.
9.4.2 Menjana idea tentang kepentingan sains dan teknologi untuk menghadapi geobencana
9.4.3 Menyedari bahawa geobencana mendatangkan kesan terhadap kehidupan alam sekitar
Tempoh: 120 jam
Aktiviti:
1. Kumpulkan maklumat berkaitan jenis geobencana yang telah dipilih.
2. Bentangkan hasil dapatan menggunakan multimedia (5 -6 minit per kumpulan).
Persembahan multimedia perlu merangkumi yang berikut:
1. Pengenalan kepada geobencana (satu sahaja)
2. Sebab dan di mana geobencana tersebut berlaku
3. Kekerapan geobencana berlaku/ tempat masih aktif /pernah atau telah dilanda
4. Impak geobencana terhadap alam sekitar dan manusia.
5. Teknologi dan pengetahuan sains yang diaplikasikan/ digunakan serta fungsinya untuk
mengesan dan meningkatkan kecekapan menghadapi risiko geobencana.
6. Kepentingan penyelidikan berterusan berkaitan Fenomena Geobencana
7. Langkah kesiapsiagaan menghadapi fenomena geobencana
8. Refleksi /Renungan
Maklumat boleh diperoleh melalui cara:
1. Bahan sokongan /bukti kajian kes geobencana
2. Artikel suratkhabar
3. Laman sesawang
4. Buku/ Majalah/Makalah
5. Temu bual dengan pakar
Lampiran ML2-4
Penilaian Formatif 9.4
Arahan: Jawab semua soalan (10 markah)
1. Senaraikan tiga contoh geobencana. (3 markah)
i.
ii.
iii.
2. Apakah kesan geobencana kepada manusia? (5 markah)
i.
ii.
iii.
iv.
v.
3. Nyatakan dua alat yang dicipta oleh saintis untuk meramal kejadian geobencana. (2
markah)
i.
ii.
Lampiran ML2-5
PENTAKSIRAN STANDARD PRESTASI
TAHAP PENGUASAAN MURID
TEMA: PENEROKAAN BUMI DAN ANGKASA LEPAS
TAJUK : 9.4 FENOMENA GEOBENCANA
Nama Murid /Kumpulan: Tahap
Penguasaan 1/2/3/4/5/6
(bulatkan)
Tahap Kriteria Pentaksiran Ada ( /) Catatan/ Komen/
Tiada(x) Cadangan
penambahbaikan
6 Merekabentuk persembahan pelbagai
media/visual/folio/poster/main
peranan/drama secara kreatif dan inovatif
dengan menggunakan pengetahuan dan
kemahiran sains mengenai struktur
5 Menilai pengetahuan mengenai struktur
bumi/geobencana/sumber Bumi dalam
konteks
penyelesaian masalah dan membuat
keputusan untuk melaksanakan satu
tugasan.
4 Menganalisis pengetahuan mengenai
struktur bumi/geobencana/sumber Bumi
dalam konteks
penyelesaian masalah mengenai kejadian
atau fenomena alam.
3 Mengaplikasikan pengetahuan dan
kemahiran sains mengenai struktur
bumi/geobencana/sumber
Bumi untuk melaksanakan tugasan mudah.
2 Memahami struktur
bumi/geobencana/sumber Bumi serta dapat
menjelaskan kefahaman tersebut.
1 Mengingat kembali pengetahuan dan
kemahiran sains mengenai struktur
bumi/geobencana/sumber
Bumi.
Nama guru pentaksir: ….……………………… T/Tangan:…………………
Tarikh: