Résumé 6 : Calcul trigonométrique - 1 BAC SC
I. Rappels II) Formules de transformation
1) Formule de base
Formules principales :
Soit θ ∈ R
sin2 θ + cos2 θ = 1 1) cos(a + b) = cos a cos b − sin a sin b
sin θ
tan θ = cos θ 2) cos(a − b) = cos a cos b + sin a sin b
1 + tan θ = cos12 θ
2
3) sin(a + b) = sin a cos b + cos a sin b
−1 ≤ cos θ ≤ 1
4) sin(a − b) = sin a cos b − cos a sin b
−1 ≤ sin θ ≤ 1
tan a+tan b
cos(θ + 2kπ) = cos(θ) ; k ∈ Z 5) tan(a + b) = 1−tan a×tan b
sin(θ + 2kπ) = sin(θ) ; k ∈ Z 6) tan(a − b) = tan a−tan b
1+tan a×tan b
tan(θ + kπ) = tan(θ) ; k ∈ Z
Tableau des valeurs importantes
Formules de duplication
π π π π
0 √6 √4 3 2
cos(x) 1 3 2 1
0 7) sin(2a) = 2 cos a sin a
2 √2 √2
sin(x) 0 1 2 3
1 8) cos(2a) = cos2 a − sin2 a = 2 cos2 a − 1 = 1 − 2 sin2 a
√2 2 √2 2 tan a
tan(x) 0 3
1 3 FI 9) tan(2a) = 1+tan 2a
3
À partir de cercle trigonométrique en dessous :
Formules de linéarisation
sin(−θ) = − sin(θ)
cos(−θ) = cos(θ) 10) cos2 a = 1+cos(2a)
et sin2 a = 1−cos(2a)
2 2
tan(−θ) = − tan(θ)
sin(π − θ) = sin(θ)
cos(π − θ) = − cos(θ) x
tan(π − θ) = − tan(θ) Changement de variable t = tan 2
sin(π + θ) = − sin(θ) x
cos(π + θ) = − cos(θ) On pose t = tan 2 on trouve que :
tan(π + θ) = tan(θ)
À partir de cercle trigonométrique en dessus : Transformations des produits à des sommes
sin π2 − θ = cos θ
12) cos a cos b = − 12 [cos(a + b) + cos(a − b)]
cos π2 − θ = sin θ
13) sin a sin b = − 12 [cos(a + b) − cos(a − b)]
tan π2 − θ = tan1
θ
sin π2 + θ = cos θ 14) sin a cos b = 12 [sin(a + b) + sin(a − b)]
cos π2 + θ = − sin θ
tan π2 + θ = − tan 1
θ
Transformations des sommes à des produits
3) Signe de cos et sin p+q
cos p−q
15) cos(p) + cos(q) = 2 cos 2 2
Le signe dépend du quadrant.
cos(p) − cos(q) = −2 sin p+q p−q
16) 2 sin 2
sin(p) + sin(q) = 2 sin p+q cos p−q
4) Équation-inéquation trigonométrique 17) 2 2
sin(p) − sin(q) = −2 cos p+q sin p−q
Équation cos(x) = a avec a ∈ [−1, 1] 18) 2 2
On cherche α ∈ R tel que α = cos(α) :
cos(x) = a équivaut à : cos(x) = cos(α)
équivaut à : x = α + 2kπ ; k ∈ Z ou x = −α + 2kπ ; k ∈ Z Transformation de a cos x + b sin x
Sa = {α + 2kπ; k ∈ Z} ∪ {−α + 2kπ; k ∈ Z} √
Équation sin(x) = a et a ∈ [−1, 1] 19) a cos x+b sin x = a2 + b2 √a2a+b2 cos x + √ b
a2 +b2
sin x
sin(x) = a équivaut à : sin(x) = sin(α) √
équivaut à : x = α + 2kπ ; k ∈ Z ou x = π − α + 2kπ ; k ∈ Z = a2 + b2 (cos α cos x + sin α sin x)
√
Sa = {α + 2kπ; k ∈ Z} ∪ {π − α + 2kπ; k ∈ Z} = a2 + b2 cos(x − α)
Équation tan(x) = a et a ∈ R √
20) a cos x+b sin x = a2 + b2 √a2a+b2 cos x + √ b
a2 +b2
sin x
tan(x) = a équivaut à : tan(x) = tan(α) √
équivaut à : x = α + kπ ; k ∈ Z donc Sa = {α + kπ; k ∈ Z} = a2 + b2 (sin α cos x + cos α sin x)