Fonctions circulaires inverses
Exercice 1. arcsin et arccos à partir de arctan
Le Pascal ne dispose pas des fonctions arcsin et arccos. Définir arcsin x et arccos x à l’aide de la fonction arctan.
Exercice 2. Formules d’addition
Soient a, b ∈ R. Simplifier arctan a + arctan b.
Exercice 3. arcsin x = arccos 31 − arccos 14
Résoudre l’équation : arcsin x = arccos 13 − arccos 41 .
√
Exercice 4. arcsin 1 +4 5
√
Soit x = arcsin 1 + 5
4 . Calculer cos 4x et en déduire x.
Exercice 5. arctangentes
− x.
1) Simplifier arctan 11 + x
q
2) Simplifier arctan 1 +1 − x.
x
√
2
3) Simplifier arctan x − √1 − x2 .
x+ 1−x
√ √
2
4) Simplifier arctan x +x 1 − 1 + arctan 1 + x2 − x .
x + arctan x + 1 .
5) Simplifier arctan 1 2 − arctan x − 1 x
2x
Exercice 6. 2 arcsin x + arcsin f (x) = π6
Existe-t-il une fonction f : D −→ R telle que : ∀ x ∈ D, 2 arcsin x + arcsin f (x) = π
6 ?
Exercice 7. cos(3 arctan x) et cos2 12 arctan x .
Simplifier cos(3 arctan x) et cos2 21 arctan x .
Exercice 8. arccos(cos x) − 12 arccos(cos 2x)
Simplifier arccos(cos x) − 12 arccos(cos 2x) pour x ∈ [0, 2π].
Exercice 9. Équation
2
Résoudre : 2 arccos 1 − x2 + arcsin 2x
2 − arctan
2x 2π
2 = 3 .
1+x 1+x 1−x
q
Exercice 10. x 2 − arcsin 1 + sin x
2
q
x
Simplifier 2 − arcsin 1 + sin x pour x ∈ [−π, π].
2
Exercice 11. cos(arctan(sin(arctan x1 )))
Simplifier cos(arctan(sin(arctan x1 ))).
Exercice 12. Équations aux arctan
Résoudre :
1) arctan 2x + arctan 3x = π4.
x − 1
2) arctan x − 2 + arctan x + 1 = π.
x + 2 4
1 x − 1
3) arctan x + arctan x + 1 = 4 . π
4) arctan(x − 3) + arctan(x) + arctan(x + 3) = 5π
4 .
Exercice 13. Sommes remarquables
1) Montrer que : 4 arctan 51 − arctan 239
1 = π.
4
2) Montrer que : arcsin 54 + arcsin 13
5 + arcsin 16 = π .
65 2
[Link] mardi 20 février 2007
Exercice 14. Sommes remarquables √
1) Montrer que : ∀ x ∈ R, arctan x + 2 arctan 1 + x2 − x = π
q 2.
2) Montrer que : ∀ x ∈ ]0, 1], 2 arctan 1 − x π
x + arcsin(2x − 1) = 2 .
Exercice 15. arctan((x − sin a)/ cos a)
2(x − sin a) cos a
h h
Soit a ∈ 0, π . On pose f (x) = arcsin et g(x) = arctan x − sin a .
2 x2 − 2xsin a + 1 cos a
Vérifier que f est bien définie, calculer sin 2g(x) et comparer f (x) et g(x).
Exercice 16. Polynômes de Chebicheff
sin(n
√ arccos x) .
Pour n ∈ N, on pose fn (x) = cos(n arccos x) et gn (x) =
1 − x2
Montrer que fn et gn sont des fonctions polynomiales.
Exercice 17. Équivalent de arccos(1 − x)
A l’aide d’un changement de variable judicieux, trouver lim √ − x) .
arccos(1
x→0+ x
Exercice 18. Matexo
|x|
Montrer que : ∀ x ∈ ] − 1, 1[, | arcsin(x)| 6 √ .
1 − x2
[Link] page 2
Solutions
Exercice 1.
arcsin x = arctan √ x .
1 − x2
Exercice 2.
arctan a + arctan b ≡ arctan a + b [π].
1 − ab
Exercice
√ 3. √
x= 8− 12
15 .
Exercice 4.
cos 4x = − sin x =⇒ x = 3π
10 .
Exercice 5.
1) x > −1 =⇒ = π 4 − arctan x, x < −1 =⇒ = − 3π
4 − arctan x.
1
2) = 2 arccos x.
3) −1 6 x < − √1 =⇒ = arcsin x + 3π 4 , − √1 < x 6 1 =⇒ = arcsin x − π
4.
2 2
4) = π4 .
5) x −∞ 0 1 +∞
f (x) 0 π 0
Exercice
6. √
√ √
D = − 12 , 23 , f (x) = 12 − x2 − x 3 1 − x2 .
Exercice 7.
cos(3 arctan x) = 1 − 3x2 . cos2 1
arctan x = 21
1+ √ 1 2 .
(1 + x2 )3/2 2
1+x
Exercice 8.
x 0 π/2 π 3π/2 2π
f (x) 0 2x − π 3π − 2x 0
Exercice 9.
x −∞ −1 0 1 +∞
f (x) −8 arctan x − 2π −4 arctan x 4 arctan x 2π
√ √ √
sol − 3 −1/ 3 1/ 3
Exercice 10.
x −π −π/2 π/2 π
f (x) x + π/4 −π/4 x − 3π/4
Exercice
r 11.
2
= x2 + 1 .
x +2
Exercice 12.
1) x = 16 .
√
2) x = ±1 2.
3) x ∈ ] − ∞, −1[∪]0, +∞[. √
4) x3 − 3x2 − 12x + 10 = 0 =⇒ x = 5, −1 ± 3. Seule la solution x = 5 convient.
Exercice 15.
sin 2g(x) = sin(f (x)).
x sin a − cos a sin a + cos a
f (x) −π − 2g(x) 2g(x) π − 2g(x)
[Link] page 3