ABECEDARIO
Letras propias del Idioma
a – aa – b’ – ch – ch’ – e – ee – h – i – ii – j – k
– k’ – l – m – n – o – oo – p – q – q’ – r – s – t
– t’ – tz – tz’ – u – uu – w – x – y - (‘)
Las vocales simples
a–e–i–o–u
Las vocales prolongadas
aa – ee – ii – oo – uu
Las consonantes
b’ – ch – ch’ – h - j – k – k’ – l – m – n – p – q – q ' – r – s – t - t' – tz – tz’ – w – x – y - (‘)
Consonantes cuya pronunciación es igual o similar al castellano
ch - j - k - l - m - n - p – r - s - t
Consonantes cuya pronunciación varía del castellano
h -w- x–y
LA HORA EN EL IDIOMA Q'EQCHI'
La Hora en el idioma Q'eqchi'
¿Qué hora es?
Jarub' hoonal wanko
Jo’qe hoonal wanko
Para responder decimos
______ k'asal xnume' li ________ hoonal.
EJEMPLO/REETALIL
1:05 Ob' k'asal xnume' li jun hoonal
12:55 Ob' k'asal chik li jun hoonal
Ejercicio
Numsink ilom malaj tz’eqok k’uula’al aajel ru xb’anunkil, numsik
k’uula’al nakulmank xb’aan xrahob’tesinkil li na’b’ej us ta ink’a’ a’an
li na’ajmank ab’anan nawnok naq wank sa’ yu’am la na’b’ej
Rach’ab’ankil xxaqab’anb’il aatin b’ar wi’ laj raqol chaq’rab’ nax ye
re li poyaman maak’a’ ch’a’ajkilal chi rix li jitb’il wi’ naxch’olob’ naq
maka xmaak li yook chi raqmank aati chi rix.