Diez Mates Clave en Ajedrez
Diez Mates Clave en Ajedrez
Document Information
Download
Download as pdf or txt
Índice de contenidos
CAP. TÍTULO PÁG.
Introducción .................................................................................. 3
1. Mate del Loco ................................................................................ 5
2. Mate Pastor .................................................................................... 8
3. Mate de Legal .............................................................................. 12
4. Mate de los Guardamarinas ...................................................... 13
5. Mate de la Coz ............................................................................ 13
6. Mate de Lucena ........................................................................... 15
7. Mate del Pasillo ........................................................................... 20
8. Mate de Damiano ....................................................................... 24
9. Mate de Lolli ............................................................................... 29
10. Mate Árabe .................................................................................. 33
Soluciones a los ejercicios .......................................................... 37
Símbolos utilizados
Peón Caballo
Alfil Torre
Q Dama Rey
x Captura ! Buena jugada
+ Jaque ? Mala jugada
# Mate !! Excelente jugada
0-0 Enroque corto ?? Error muy grave
0-0-0 Enroque largo !? Jugada interesante
² Ligera ventaja blanca ?! Jugada imprecisa
³ Ligera ventaja negra = Posición igualada
± Clara ventaja blanca +− Ventaja decisiva blanca
∓ Clara ventaja negra −+ Ventaja decisiva negra
N Novedad
rS
nl?kV lnT r rS
nlWqkV l T r
ppZ
Z pp?pZ pp ppZ
Z p ?QZ pp
? ? ? ? ? Zp S n ?
? ? Z p ? ? ? Z p ?
1 2
? ? ?PW q ?L?P? ?
? ? ?P? ? ? ? ?
PZ
PPZ PP? Z P PZ
PPZP Z PPZ P
RNV
T LQM KLS NR RNV
T L M K S NR
Mate del Loco Mate Pastor
rS
n W q V lnT r r? V Lk? T r
ppZ
Z p M kLZ p ppZ
Z p ?pZ pp
? Z p ? Z p ?p? ? ?
? ?NS N ? ? ? ? ?
3 4
? ?P? ? ? ?n?l?
? ? ? ? ? ?P? ?
PZ
PPZ P Z PPZ P PZ PP?KV lPZ P
R V
T LlM K ?R RN?Q?L?R
T
Mate de Legal Mate de los Guardamarinas
r?lW qkV l T r r? ? ?rM k
pp?nZ
Z ppZ pp ? ? ?NZ pp
?pS N S n ? ? ? ? ?
? ? ? ? ? ?K? ?
? Z P ? ? 5 6 ? ? ? ?
? ? ? ? q ? ? ?
W
PZ
PP?QZ PPZ P ? ? ? ?
R V
T L M KLS NR ? ? ? ?
Mate de la Coz Mate de Lucena
? T R ?k? ? ? T rk?
? ? ?pZ pp ? ? ? Z pQ
? ? ? ? ? ? Z pP?
? ? ? ? ? ? ? ?
? ? ? ? 7 8 ? ? ? ?
? ? ? ? ? ? ? ?
? ? ? ? ? ? ? ?
? ? ? M K ? ? ? ?K
Mate del Pasillo Mate de Damiano
? ?r?k? ? ? V l M k
? ? ?pW Qp ? ? ? ?R
? ? Z Pp? ? ? S N ?
? ? ? ? ? ? ?p?
? ? ? ? 9 10 ? ? T r Z p
? ? ? ? ? ? ? S nP
? ? ? ? ? ? ?P?
? ? ? ?K ? ? ? M K
Mate de Lolli Mate Árabe
10...¦XH7 También el loco logró hacer acto Con toda probabilidad, Georgiev
10...¥xh6 11.£xh6+ ¢f7 12.¤g5+ de presencia en tan magno evento. omitió la respuesta de las blancas.
¢e8 13.¥g6# Lo normal sería haber continua-
do el desarrollo con 5...¤gf6.
¶ Nunn-Georgiev, 1998
11.¤G5!
Ahora viene un bonito salto, a la
rS
n Wq Mk ? 1.E4 C6 2.D4 D5 3.¤C3 DXE4 4.¤XE4 sombra del mate del loco.
p Z
Z ppZ
p Vlr ¤D7
p ? S
Z nQVL 6.¤E6!
r?lWqkVlnTr
? ? ? S N pp?nZ
Z ppZ
pp r?lWqkVlnTr
? ZP ? ? ?p? ? ? pp?nZ
Z ppZ
p
? ?L? ? ? ? ? ? ?p?N? Z p
PZ
PP? Z P ZP ? Z
PN? ? ? ? ? ?
RN? M
T K ?l ? ? ? ? ? Z
P ? ?
La próxima secuencia es forzada. PZPP? ZPPZP ? ? ? ?
R V
T LQMKLS
NR PZPP? ZPPZP
11...¥XH6 12.¤XH7+ ¤XH7 R V
T LQMKLS
NR
13.£XH6+ ¢F7 14.£XH7+ ¢E6 Las negras preparan la salida del
15.£G6+ ¢D5 16.¤C3+ ¢XD4 otro caballo evitando los peones Este es el quid de la cuestión. El
17.£G5 doblados que surgirían tras caballo es intocable por el jaque
4...¤f6 5.¤xf6+ en [Link] jugadas como 6.¤e4 y
rS
n Wq ? ? 6.¤5f3 no ofrecerían problemas a
p Z
Z ppZ
p ? 5.¤G5!? las negras.
p ? ? ?
Z Una interesante idea que se empe-
zó a jugar precisamente en los 6...£A5+?
? ? ? W Q años ochenta. Las blancas se ade- Error sobre error. La jugada de
? Mk ? ? lantan a las intenciones del rival y las negras parece un intento de
? SNL? ? dejan claro que no están por la justicar su anterior omisión. Por
labor de permitir el cambio de supuesto, 6...fxe6?? 7.£h5+ mate.
PZ
PP? Z P ZP caballos. Además, el salto a g5
R ? M
T K ?l logra dicultar el desarrollo del ¡El mate del loco!
all de c8, ya que el ataque sobre
Y con su rey en campo enemigo, f7 ha de forzar el avance e6 de las r?lWqkVlnTr
las negras recibirán mate a la negras. Las jugadas normales son pp?nZ
Z p Z
p
siguiente jugada. Tras ver los 5.¤f3, 5.¥c4 y 5.¥d3. ?p?p? Z p
ejemplos anteriores podríamos
pensar que las ideas derivadas del 5...H6? ? ? ? ?Q
mate del loco solo encuentran
r?lWqkVlnTr ? Z
P ? ?
aplicación en líneas de apertura ? ? ? ?
marginales, pero a continuación pp?nZ
Z ppZ
p
veremos que no es así. ?p? ? Z p PZPP? ZPPZP
? ? ? S N R V
T L MKLS
NR
Nos trasladamos a un escenario
emblemático, Linares 1988, con ? Z
P ? ? Pero más prudente habría sido
dos grandes maestros de primera ? ? ? ? 6...£b6 aunque tras 7.¤xf8 ¤xf8
la mundial y una de las defensas las blancas disfrutan de la cómo-
modernas más sólidas y respeta- PZPP? ZPPZP da ventaja que le otorga la pareja
bles, la Caro-Kann. R V
T LQMKLS
NR de alles en una posición abierta.
7.¥D2 £B6 2
Gracias al ataque intermedio las
negras atacan ahora los peones de EL MATE DEL PASTOR 4.£XF7#
d4 y b2, además del caballo, pero
a Nunn no parece importarle y El mate Pastor es, en la mayoría rSnlW
qkVl Tr
continúa tranquilamente con el de los casos, uno de los primeros ppZ
Z p ?QZpp
desarrollo. que aprendemos al iniciarnos en ? Z
p Sn ?
ajedrez. Se produce cuando la
En su turno de juego Georgiev, dama blanca, con el necesario ? ? Z p ?
claramente afectado por el curso apoyo del all de rey, da un rápi- ?L?P? ?
de los acontecimientos, se vuelve do jaque mate capturando el peón ? ? ? ?
loco y decide eliminar el caballo negro de 'f7'. La posición nal
enemigo de un plumazo, omitien- puede alcanzarse en tan solo cua- PZPPZ
P ZPPZP
do una réplica elemental. tro jugadas: RNV
T L MK S
NR
8.¥D3!? FXE6?? 9.£H5+! ¢D8 Por supuesto, pueden darse varia-
¶ Ejemplo nº 1
10.¥A5! ciones tanto en las jugadas de las
negras, como en el orden de toda
r?lMk VlnT
r 1.E4 E5 la secuencia y también, como
pp?nZ
Z p Z
p 1...e6 para evitar el pastor. veremos, el acceso de la dama
qp?p? Z
W p blanca a 'f7' puede darse por dos
2.¥C4 rutas distintas, vía 'f3' o 'h5'.
L ? ? ?Q
V Y una vez superado el mate
? Z
P ? ? Pastor, descubriremos que exis- Un mate espectacular, sin duda,
? ?L? ? ten otros modos de explotar la pero procede dejar sentado, desde
debilidad del punto 'f7', como por un primer momento, que sus fun-
PZPP? ZPPZ
P ejemplo el ataque Fegatello, damentos estratégicos son bási-
R ? M
T K S
NR terror de los principiantes, que camente incorrectos, pues la tem-
obliga a las negras a conocer bas- prana salida de la dama blanca
Las negras han salvado su Rey tante teoría para sobrevivir la fase viola los principios del desarrollo
pero pierden su Dama. Increíble de la apertura. 2.¤f3 ¤c6 3.¥c4 y no es por tanto recomendable.
desenlace para una partida de tan ¤f6 4.¤g5. Así pues, este mate solo se utiliza
alto nivel. ocasionalmente como arma espe-
2...D6 culativa, conando en el error del
Precisamente en el año 1988 fue 2...¤f6 evita el Pastor, pero no rival, que solo se producirá cuan-
mi primera participación en el 2...¤c6 3.£h5 (3.£f3). do se trate de un jugador real-
gran torneo linarense, así que yo mente inexperto.
estaba allí cuando el aguerrido 3.£H5? ¤F6??
jugador búlgaro, tras prolongar En el ejemplo mostrado, las Sin embargo, todos hemos sido
una resistencia inútil, tuvo nal- negras podrían rechazar fácil- principiantes, y sabemos lo difícil
mente que inclinar su rey en la mente la amenaza de mate por que resulta mantener la calma
jugada cuarenta y dos. medio de 3...g6 con el consiguien- ante un jugador más experimen-
te desarrollo del all de rey por tado, que con variadas argucias
Finalizada la ronda, cuando los anchetto. Las blancas se verían trata de darnos este mate.
últimos jugadores y espectadores obligadas en ese caso a mover de
abandonábamos la sala de juego, nuevo su dama, con la consi- Cuando por n aprendes que tras
nos pareció que allá a lo lejos, guiente pérdida de tiempo. 2.¥c4 ¤f6 la dama blanca ve cor-
detrás del escenario, podía escu- tadas todas las vías de acceso al
charse la risa feliz del loco... Tras 4.£f3 ¤f6 las negras vuelven punto crítico, el "experto" ensaya-
a evitar el mate sin problema, rá otros órdenes de jugadas,
desarrollando una pieza y alcan- sacando primero la dama.
zando una posición muy cómoda.
4 7.¥XD8?
¶ Ejemplo nº 1
La captura lleva a un rápido mate,
EL MATE DE LOS pero lo cierto es que ya no hay
GUARDAMARINAS 1.E4 E5 2.¤F3 ¤F6 3.¤XE5 ¤C6?! defensa. Veamos:
Este juego de gambito está abso-
Este mate es parecido al anterior, lutamente desaconsejado en el Tras 7.dxe4 ¥xf2+ 8.¢e2 ¥g4+
con la diferencia de que las piezas ajedrez de competición moderno, gana la dama. Algo mejor es
menores que lo ejecutan son dos aunque podría servir para una 7.¥e3 pero tras 7...¥xe3 8.fxe3
alles y un caballo, en lugar de partida rápida £h4+ 9.g3 ¤xg3 las negras ganan
dos caballos y un all. mucho material. Y tampoco sirve
4.¤XC6 DXC6 5.D3 ¥C5 6.¥G5?? 7.£e2 £xg5 8.£xe4+ (8.dxe4
Por lo visto, toma el nombre de En esta ocasión, la clavada no £c1+) 8...¢d8! 9.f4 £f6 y las
una opereta, "El Guardiamarina", solo resulta prematura, sino que blancas no pueden hacer frente a
en la que se representaba una supone un error gravísimo. todas las amenazas.)
partida de ajedrez con este mate.
De hecho, en los países de habla Se conserva una vieja partida en 7...¥XF2+ 8.¢E2 ¥G4#
germana, el Mate de Legal es la que Staunton logró la iniciativa
habitualmente conocido como con un juego muy agresivo, pero r? VLk? Tr
Mate de los Guardamarinas, en no acertó a rematar a su débil ppZ
Z p ?pZpp
referencia a la opereta alemana rival y acabó cayendo en una ?p? ? ?
“Der Seekadett” ( Guardamarina) posición perdida: 6.¥e2 h5 7.h3
compuesta en 1876 por Genée y £d4 8.¦f1 ¥e6 9.c3 £d7 10.e5 ? ? ? ?
Zell. En el segundo acto de la ¤d5 11.d4 ¥b6 12.¥xh5 0-0-0 ? ?n?l?
obra, se interpreta este mate. 13.¥g4 c5 14.¥xe6 £xe6 15.¥e3 f5 ? ?P? ?
16.¥g5 ¦d7 17.£b3 cxd4 18.cxd4
¥xd4 19.f4 £c6 20.¤a3 ¤c3 PZPP?KV
lPZP
21.£c2 ¥e3 22.bxc3 ¥d2+ 23.¢f2 RN?Q?L?R
T
£c5+ 24.¢g3 £xa3 25.¦f3 1-0
NN-Staunton,H/Londres 1857.
6...¤XE4!! 5
Antes de entrar en materia, pre- ¿Qué sentido tiene esta jugada? Las blancas, viendo que no
sentamos el mate más rápido que Bloquea la salida del all y no podrán conservar el peón de ven-
puede darse con un caballo. contribuye al desarrollo, ¡pero taja, deciden hacerse por lo
amenaza mate en una! menos con la pareja de alles.
¶ Ejemplo nº 1
5...¤GF6?? 7...¤GXE5!
Según mi base de datos, nada
1.E4 ¤C6 2.G3 ¤D4? menos que treinta y cinco jugado- r?l?k? T r
Esperando el milagro... res cayeron en esta celada. Los ppZ
Z ppW
qpZpp
buenos jugadores preeren 5...e6 ?n? ? ?
3.¤E2?? ¤F3# o incluso 5...¤df6.
? ? S n ?
r?lWqkVlnT
r 6.¤D6# lP? V
V L ?
ppZ
Z ppZppZ
pp r?lWqkVl T
r P ? ?N?
Z
? ? ? ? pp?nZ
Z ppZpp P S
Z NPZPPZ
P
? ? ? ? ?pSN Sn ? R ?QM
T KL?R
? ?P? ? ? ? ? ?
? ? ?nZ P Las negras se "olvidan" de cam-
PZPPZ
PNZP Z
P ? ZP ? ? biar en [Link] lo cierto es que
? ? ? ? este movimiento es realmente el
RNV
T LQMKL?R PZ
PP?QZ PPZ
P
mejor. En nada menos que 44 par-
tidas las blancas tragaron el
El caso anterior tiene un valor R V
T L M
KLSNR anzuelo.
meramente anecdótico. Pero este
otro ejemplo tiene bastante más También en las aperturas de peón 8.AXB4??
veneno, aunque la quinta jugada de dama podemos encontrar La teoría recomienda 8.¤xe5
blanca, que prepara el mate, es ejemplos similares. El caso que ¤xe5 9.e3 con ligera ventaja de las
francamente sospechosa. presentamos a continuación, para blancas.
cerrar el artículo, es sin duda uno
de los más peligrosos, pues la 8...¤D3#
¶ Ejemplo nº 2
amenaza de mate queda bien
oculta por el juego natural de las r?l?k? T r
1.E4 C6 2.D4 D5 3.¤C3 DXE4 4.¤XE4 negras. ppZ
Z ppW
qpZpp
¤D7 ?n? ? ?
Las negras juegan así para evitar
los peones doblados que se dan ¶ Ejemplo nº 3 ? ? ? ?
tras 4...¤f6 5.¤xf6+ PP? V
Z L ?
1.D4 ¤F6 2.C4 E5 ? ?n?N?
5.£E2?! El gambito Budapest casi no se ve
hoy en día en los torneos de élite, P S
Z NPZPPZ
P
r?lWqkVlnT
r pero sigue apareciendo con fre- R ?QM
T KL?R
pp?nZ
Z ppZ
pp cuencia en pruebas de menor
?p? ? ? nivel.
? ? ? ? 3.DXE5 ¤G4 4.¥F4 ¤C6 5.¤F3
? Z
PN? ? ¥B4+ 6.¤BD2 £E7 7.A3
? ? ? ? El juego de ambos bandos resulta
hasta el momento perfectamente
PZPP?QZPPZ
P natural.
R V
T L MKLS
NR
8.E5?!
Las blancas se complican la vida r?l? T rk?
de modo innecesario. Tras la nor- ppZ
Z pp?pZpp
mal 8.cxd4 alcanzarían una gran ? ? ? ?
ventaja, por ejemplo: 8...¥b4 y si
9.¤c3 ¥xc3 10.bxc3 ¤xe4? 11.£c2 ? Vl Z
P ?
ganando. ?LSN ?nW q
8...¤G4
? ? ? ?
PZ
P ? Z PPZP
r?l? T rk? RNV
T LQT
R MK
ppZ
Z ppWqpZ
pp
?n? ? ? El ataque simultáneo sobre dos
puntos vitales del enroque blanco
? Vl ZP ? justica plenamente el sacricio
Paul Morphy, en 1837.
?LZ
p ?n? de la pieza.
? ZP ?N? 11.¤F3? ¶ Mac Connel-Morphy, 1849
PZP ? ZPPZ
P Era mejor 11.¥e3 aunque tras
RNV
T LQTR M
K 11...£xh2+ 12.¢f1 £h1+ 13.¢e2 r? Wq T
rk?
£xg2 las negras logran un fuerte p ? ? ?
Z
9.CXD4? ataque. ? ?l? Z p
Sin embargo - y esto es lo fasci-
nante del ajedrez - ahora esta Tras el error jugado en la partida ? ?p?pZ p
jugada natural es un grave error, todo ha quedado dispuesto para ?PS
nnZ
p ?
como se encargará de demostrar que las negras ejecuten con ele- ? ?Q? ?
el implacable conductor de las gancia el mate de Lucena.
negras. PZPLS
N ?PZ P
r?l? T rk? R V
T L ?RMK
En cualquier caso, las cosas ya no ppZ
Z pp?pZpp
eran tan fáciles, pues tras la inci- ? ? ? ? 18...£B6
siva alternativa 9.¥g5 las negras Morphy quería sin duda hacerlo
podrían responder con una com- ? Vl Z
P ? bonito, y por ello prepara el salto
binación oculta: 9...dxc3! 10.¥xe7 ?L? ?nW q del caballo a f3, pero su rival se
¥xf2+ 11.¢f1 cxb2 12.¤c3 ¥xe1! ? ? ?N? protege de modo rutinario apar-
y las negras emergen del lío con tando el Rey, y al negro no le
ventaja material. PZ
P ? Z PPZP queda más remedio que ganar de
RNV
T LQT
R MK forma algo más prosaica.
Por ello, para mantener la inicia-
tiva, las blancas debían intercalar 11...£XF2+ 12.¢H1 £G1+! 19.¢H1 ¤XC2 20.£XC2 ¤F2+
9.b4! ¥b6 y solo ahora 10.¥g5 Sin 13.¤XG1 ¤F2# 0-1 21.¢G1
duda, se trata de una sutileza Por supuesto resiste más 21.¦xf2
completamente fuera del alcance Este famoso mate ha gurado £xf2, aunque la ventaja negra
de los rivales de Greco, que eran siempre en el arsenal de los mejo- sería abrumadora, pues además
por regla general bastante "blan- res jugadores del mundo. Veamos de la superioridad material con-
ditos". en acción al legendario campeón tarían con un decisivo adelanto
norteamericano Paul Morphy, en el desarrollo. La entrega de
Ahora sigue una espléndida com- jugando en su tierra natal, cuan- calidad sólo es posible, como en
binación del genial calabrés do apenas contaba con doce años este caso, cuando una torre con-
de edad. trola el jaque en f2 (o f7), aunque
9...¤XD4! 10.¤XD4 £H4 pocas veces se consigue suciente
compensación.
n ? ?RM
S K r? ? ?k?
17.¤XF7! ? ? ?pZ pp
Seguramente las negras espera- p? SNlSn ?
ban 17.¥xa1 ¤f6 18.¥xb7 ¥xa3.
? ZPp? ?
17...£C8 ? Z
P ? ?
Tratando de salvar los muebles, qLW
W Q ? ?P
ya que tras 17...¦xf7 entraría en
juego uno de los alles con P? ? ?P?
18.¥xd5 y la ventaja blanca sería K ? T
M R ?
decisiva.
29.¦E3! ¦D8 30.£E1!
Paul Benko, en 1970. 18.¤H6+! Las negras planean sacricar la
calidad para eliminar al molesto
r?q? Trk? caballo enemigo, pero veremos
¶ Benko-Horowitz, 1968
?p? Vl Zpp cómo las dos últimas jugadas del
? ? ? S N blanco han tejido una delicada
red en torno a la dama del rival.
r? Wq Trk? p ?n?Q?
Z
?p? VlpZpp ? ? ? ? 30...¦B8
? ? S n ? P ? ? Z
Z P Efectivamente, tras la proyectada
30...¦xd6 seguiría 31.¥c2! y la
p S
Z npS
Nl? L ?PZ
V PLZ P dama negra se ve atrapada, pero
? WQ ? ? n ? ?RM
S K la textual es un nuevo error de
PPS
Z N ? ZP cálculo. Y si 30...¤e4 31.¤xe4
Una forma original de ataque, dxe4 32.¥xe6.
L ?PZ
V PLZP aprovechando la fuerza del otro
R ? ?RM
T K all. El caballo es tabú. r ? ?k?
T
? ? ?pZ pp
14.¤XD5! ¤XB3 15.£F4 ¤XD5? 18...¢H8 19.£XD5 p? S NlS
n ?
Las negras aceptan el reto, aunque La posición negra está perdida,
era mucho mejor retirarse pru- pero su siguiente movimiento ? Z Pp? ?
dentemente con 15...¥[Link] el permite un remate inesperado. ? ZP ? ?
rey negro será objeto de la furia qL? T
W R ?P
atacante de la dama y el caballo 19...¤C2 20.£G8+!
enemigos, bien apoyados por los Una vez más aparece el consabido P? ? ?P?
alles desde la retaguardia. sacricio, aunque esta vez los pre- K ? W
M Q ?
parativos hayan sido diferentes.
31.¦XE6! FXE6
1-0
Resulta que tras 31...¦xb3 32.¦e8+ 22...¢H8 23.¤F7+ ¦XF7 No hay defensa ecaz, y la
las negras reciben el mate del La torre negra neutraliza el pri- siguiente jugada de las negras
pasillo, modelo que también apa- mer asalto de la caballería enemi- permite el antiguo remate que ya
rece en el presente libro. ga, tras lo cual la posición queda conocemos, pero que no por
bastante igualada. En todo caso, repetido deja de aparecer siempre
Tras la captura de la torre blanca se trata de un equilibrio dinámico atrevido, brillante y genial.
todo termina enseguida del modo bastante frágil, que exigirá mucha
que ya conocemos. precisión por ambas partes. 30...¦A8
No valía 30...gxh6 por 31.£xh7#
32.£XE6+ ¢H8 33.¤F7+ ¢G8 24.£XF7 FXG3 25.¤XG3 ¦G8?
34.¤H6+ ¢H8 35.£G8+ ¤XG8 Y muy pronto llega el error de las 31.£G8+!
36.¤F7# 1-0 negras. Se imponía abrir una ven- Y las negras abandonaron.
tana con 25...g6 o 25...[Link] casti-
Vamos a cerrar el artículo con un go a la pasiva jugada de las negras 1-0
caso curioso, que tiene también será contundente.
como protagonistas a dos fuertes
jugadores. Lo más destacable en ? ? ?rM k 7
este último ejemplo es la origina- ?lW
q SnQZ
pp
lidad con que se consigue la cons- p? Vl ? ? EL MATE DEL PASILLO
trucción del mate y el hecho de
que ¡los dos caballos blancos ? ?p? ? El mate del pasillo es uno de los
intentaron darlo! P?pZP ? ? más importantes que debemos
? ? ? SN conocer, pues la oportunidad de
El primero de ellos pereció en el llevarlo a cabo - o amenazar con
intento pero el segundo tuvo ?P? ZPPZP ello - se presenta con mucha fre-
mejor fortuna. ?R? TR M
K cuencia, y genera un enorme cau-
dal de posibilidades tácticas.
26.¦XE7! ¥XE7 27.¤F5 £F4?
¶ Akopian-Piskov, 1988
Las blancas se habían asegurado
¶ Modelo básico
recuperar el material con intere-
T ? T
r rk? ses, pero la excursión de la Dama
?lWq S
n Z
pp negra no lleva a nada positivo. R?k?
p? Vl ? ? Era mejor 27...¥c6. ?pZ
pp
? ?pSNp? ? ?
28.G3! £F3 29.¦XB7 ¥F6 30.¤H6!
P?pZP ? ? ? ?
? ? ? VLQ ? ? ?rM k La imagen anterior muestra la
?P? ZPPZ
P ?R? ?QZpp posición básica, que queda de-
p? ? V
l S N nida por dos elementos clave: la
?R? TRNM
K torre da jaque en la octava la y
? ?p? ? los peones del enroque impiden
21...F4 22.£E6+! P?pZ
P ? ? al rey escapar. Hay que señalar
El fuerte jugador armenio juzga ? ? ?qZP que en partidas entre principian-
correctamente que tras 22.¥h4 tes suele darse a menudo este
¤f5 23.c3 ¥c8 las negras tomarí- ?P? Z
P Z P mate. La posibilidad que ofrece la
an ventaja por la mala posición ? ? ? MK torre de efectuar un largo despla-
en que quedarían el all y la zamiento supone un cierto efecto
Dama blancos. Por ello, decide La acción por rayos-X del tándem sorpresa, por ejemplo, cuando
cambiar dos piezas por torre y dama-torre de las blancas se uno de los jugadores desplaza la
peón. transmite por la séptima línea torre de la primera a la octava
sobre h7, lo que permite este ele- la, para darlo.
gante salto de caballo.
41.DXC3
¶ Todorcevic-Illescas, 2010
Tras 41.¤xa6 cxd2 ventaja negra
decisiva. se gana inmediatamente
? Tr ? M
k por la amenaza de invadir la pri-
? S
N Sn ?n mera la de las blancas. 42.¦d1
l? ? Zp ? ¦c8 ventaja negra decisiva. se
gana inmediatamente por la ame-
p ? ?P?N
Z naza de invadir la primera la de
Tigran Petrosian en 1961
EJERCICIO nº 1 EJERCICIO nº 4
r
T
? ? M
k r? ? T rk?
q ? ? Z
W p p ? ? Z
Z p
p Z
Z p ?PZ
p ?q?p?P?
? Z pNS
n ? ?pZp ? ?R
P ?P? ?
Z ? ? ZP ?
? ?P? ? ? ZP Z
P ?
?PWQ ? T
R PZP ?Q?l?
? ? ? M K ? MKR? ?
Para acceder al rey negro a través Las blancas acaban de jugar 24.g6,
de la columna 'h' las blancas esta- amenazando el sacricio de torre
Wang Yue en Tromsø, 2014.
rían obligadas a sacricar su en 'h8' que llevaría al mate que ya
torre. ¿Es correcto el sacricio? conocemos. Nos corresponde
¿Pueden las blancas ganar la jugar con negras y hallar la
partida o sólo un peón? mejor defensa.
En este otro ejemplo, la jugadora parece decisiva, y las negras no Las negras deben hacer frente a la
que conducía las piezas blancas, encuentran nada mejor que ata- amenaza 27.£xh7+ ¢xh7
lo hizo francamente bien, hasta car la torre enemiga, en lo que 28.¦h3# Aunque la jugada de la
que no acertó con la continuación parece un intento vano de poster- partida es más simple, también
precisa en la jugada [Link] primer gar el inevitable desenlace. serviría para evitar el mate el típi-
lugar, lleva a cabo un par de cam- co recurso 26...g5 27.¤xg5 ¦xg5
bios que aclaran el panorama, r ? ?rM
T k 28.£xg5 ¦g8.
luego ejecuta un excelente sacri- ?p?q?p?p
cio de calidad que le permite p? ? ZPpW
Q 27.£XH7+ ¢XH7 28.¦H3+ £H5!
organizar el esquema que plantea 29.¤G5+
el mate de Lolli. Por n, se le esca- ? ? Z
p ? Y las blancas no tienen nada
pó un importante detalle táctico ? ?N? ? mejor que forzar el empate, dando
que permitió defenderse a su ? ? ? ? eternos saltos con el caballo.
rival.
PZ
PP? ?PZP 1/2-1/2
¶ Kluss-Janssen, 1977
? ? ?R?K
En ocasiones, el mate de Lolli
25...£B5 26.¦F3? puede ser fácilmente rechazado
T ? T
r rk? Lo acertado era 26.¦e1! £b4 con un típico avance de peón.
?pWqn?pZ
pp (26...g5 27.¤xg5 ¦xg5 28.£xg5
p?lZp ? ? ¦g8 29.£xe5) 27.c3 £f8 y ahora
¶ Petrosian, V-Vaibhav, 2011
resulta decisiva 28.¤g5!!
? ? VlP? r ? W
T qrM k
? VL ? ? ?p? ?p?p
rl?rV
T lk?
? SN ?LW
Q p? ? Z PpW Q ? W qn?p?p
PZ
PP? ?PZP ? ? Z p S N pZpnZpp?p?
? ? ? ? ? ? ? Z P
? ?R?R?K ? Z P ? ?
PZP ? ?PZ P P? ?PZ P WQ
19.¥XE5 DXE5 20.¥XC6 £XC6 ? ? T R ?K ?NS N V
LR?
21.¦XD7!
Elimina al principal defensor del 28...£xh6 29.¤xf7#. Por otra PP? ?LZ
Z P
enroque. parte, tras la natural 26.¦g1 g5! R ? ? ?K
T
27.¤xg5 ¦xg5 28.£xg5 ¦g8 las
r ? T
T rk? negras, aunque siguen en posi- El ataque blanco parece muy
?p?R?pZpp ción inferior, mantienen esperan- amenazador, pero veremos como
p?q? ? ? zas de salvar el empate. las negras se deenden con acier-
to y sangre fría.
? ? ZpP? 26...£E2!
? ? ? ? 19...¥G7 20.F5
r ? ?rM
T k Si 20.¦h3 sigue 20...¤f8 con
? SN ? W
Q ?p? ?p?p buena defensa.
PZ
PP? ?PZP p? ? ZPpW
Q
? ? ?R?K ? ? Z
p ?
20...¥XC3!
Un cambio que puede parecer
21...£XD7 22.F6 G6 23.£G5 ¢H8 ? ?N? ? sorprendente, pero las negras
24.£H6 ¦G8 25.¤E4 ? ? ?R? han previsto bien los detalles de
Hasta ahora el juego blanco ha su plan defensivo. En caso de
sido perfecto, y su oponente se ha PZ
PP?q?PZP 20...¤ce5 21.¦h3 ¤f8 22.f6 ¥h8 el
visto obligada a defenderse con ? ? ? ?K all negro corre el riesgo de que-
jugadas únicas. Sin embargo, la dar "emparedado" para el resto
amenaza de llevar el caballo a g5 de la partida.
Para terminar, les mostraré una En solo tres jugadas el panorama Observamos en esta partida que
de mis partidas. En ella, son las ha variado notablemente. Las el peón avanzado, además de ser-
negras quienes plantean el mate negras pretenden montar la bate- vir a los propósitos del mate de
de Lolli y además sobre el enro- ría all-dama sobre la gran diago- Lolli, también resulta muy fuerte
que largo, en vez del corto, bas- nal, lo que plantearía amenazas combinado con el ataque por la
tante más frecuente. Además, el de mate imparables. primera línea, pues priva al rey
ariete será el peón torre, en lugar enemigo de la decisiva casilla de
del peón all que invariablemente 37.£E1 escape. Es otro importante detalle
ha desarrollado tal labor en los Para facilitar elbloqueo con e4-e5. a tener en cuenta.
r? ? T rk?
¶ Johnson-Hutchings, 1984 ¶ Kagan-Pomar, 1972
?pWql?pZpp
r? ? W qrM
k ? Tr ?k? p?n? ? ?
pl? T
Z Rp?p ?p? ?p?p ? ? T RP?
p ? Z
Z Pp? ? ?pZPp? ? Z
P ? ?
? ? ?pZ P ? Zp ? ZP ? ZP ? WQ
? TR ? W
Q nPW
S q Z
P W Q PZP ?L?PZ P
? Z p ? ? pP? ? ?P
Z R ? ? ?K
T
PZP ? ZP Z
P P? ? ?LM K Las dos primeras jugadas de las
? ? ? M K ? ? ?R? blancas son evidentes y luego las
negras buscarán el modo de
En la partida las negras jugaron Las blancas amenazan la consabi- defender el mate de Lolli. Trate
25...c2, omitiendo completamente da entrada de la dama por 'h6'. de profundizar en la posición y
la respuesta del rival. En su lugar, establezca una valoración de-
trate de hallar tres ideas defen- Indique cuáles son las tres posi- nitiva, justicando la misma
sivas satisfactorias. bles defensas de las negras, y con las variantes que sean nece-
entre ellas, trate de discernir sarias.
cuál es la mejor y qué valoración
le merece la posición.
P mp b m n
n qu u mp n ? ? ?RM k
mund Em nu L n un ? ?nWq ?r
n d mu n p? ?pSN ?
?p?pSn ?
¶ k A n
PpZ
Z P Z
P ?
r? ? ? M k ? ZP ?N?
? ?nWqnTrp P? ? ? Z P
p? ?pSNp? ? ? ? ?K
?p?pZP ? E m p du n m n n
10 PpZ
Z P Z
P ? n u d h h b
? ZP ?N?R d d m p
EL MATE ÁRABE b n Un n p
P?Q? ? Z P n d m n d b
Uno de los mates más antiguos ? ? ? T RK m d d d
que se conoce es el mate árabe, m m qu u L
que puede verse en el siguiente L b n
h n d u un
diagrama: b n p n un D d u mp n p n
n dn d n d u d n n mp
? ? ? Mk h p n d d ú n qu qu m d m
? ? ? ?R m nh n u d qu h d p n d un u
? ? S
N ? n m m b L m d n u np d
umb pd m n p b m n V m un du
? ? ? ? d dd d ún d n pd n d nd m
? ? ? ? m d n qu mn n
? ? ? ? £ ¤ m b m p n
T nd d d nd m n
? ? ? ? b h C qu ¦
¶ n uk T
? ? ? ?K u d m n ¦ h
P u d d p d p
m n un bu n p n p
qu n m d £
d £d n b n
nd p n d
u
£
nm d m n d
n D bd d d
d u T p n
n n £b qu
ún u d n d qu
n d un d
n mp n m p n
m n hu u mb ¤ £
bu m qu mp E nu p m un
¦ ¢ ¤ m L m d n
¢ £d unqu b n
? ?R? ? p d n n n un u p
?p? ? Mkp ? ?NMk ? ¤ h + ¢ d ¥
p? SN ?p? ?p? TR ?p ¤ + ¢ ¦ nd
p? ZP ?p? n d n b n
? ?P?lZP p
P? ? ? ? ? ? ? ZP
? W
q ? ZP P? ? ? ? En p d n hu u
? W
q ? ZP n up n p
?P? ?LMK n m n n u u
? ? ? ? ?l? ?LM K d n n p p
? ? ? ? nd u
L b n n d n p
p un d d d ub u b L b n u n n n mp ? ? Mk ?
n u h L n p d p n n u ?p? TR ?p
p n u d p n qu b n n d D p? ZP S
Np?
d pu b p n d m d un d m mu h
p d m n n un d m p m u d d ? W
q ? Z P
b m n n m n qu b l? ? ? ?
¥ ¦ ¥
? ? ? Z P
E u d d p n ? ? ?LM K
? ? ? ? un mu m ? ? ? ?
?p? TR M
kp p n m
p? SN ?p? ¤ ¢ ¥ ¢
mp n un p d qu n £ d ¤ + ¢
? ?P? ZP p n n d p m d ¤ d
P? ? ? ? d £d P n
? W
q ? ZP qu mb b nd d b n n ¤
m n mp p N h d n £ +
?l? ?LMK mp ¤ £ d ¦d ¥ n nd
? ? ? ? £ ¤ h +¢ ¤ +¢
b
¢ ¤
o 10 Ma e mp e nd b e
P und
nd n p nd En mp n p h n d n
d m n d n m b n n n p u p n h
m p n d n n mp n qu u n u d d b n
n n m n u d n p m n n p nd d m n d b
d n n qu h m d u d n d d qu n n h
m n d un n qu n d d n n m d d up
du b p qu n p d p d qu
nu P u mp n m d u d n d ¤
d d un d m u b E b mp nd u
h d d m m n n
¢ ¤ ¢ ¤ m b h d p
n n m n d u d
¶A m N k m un p b d d
Y m n b m nd n u n
? ? ?k? p m n u un d m p
? Zp T
r Zpp d qu mn n un m ¢
pR? ? ?
Z b pu qu u m n A m p n nd
p n d n m n u n qu h d E b
pP? S
Z Nn? d b b b n mu d p
P? ? Z P ? n p d n
? ? ? Z P u qu
¶
? Tr ? Z P ¤
? TR ? MK r? S n T
rk? E n n d u d
?p? ? W q b b n p m d d
En p
n p n n ?p? Z
S p p m b n
n p
nd d un u n u d d n ¤h
n m n n pP?pZ
Z PpZp n nd
n mp u ? ZP ? ?
n d n dn ? T R ?N?P r? Sn T
r M k
n qu n b ?p? ? W q
qu nd P? W QLZ
PP?
n m d d p m ? T R ? MK n ?p? Z
S p
n ?P?pZPpZp
L u nd n n p? ZP ? ?
¤ ¦ ¦ n d d b u b nd ? TR ? ?P
¤ un m p b
mun nd u n P? WQLZ
PP?
? ? ?k? p qu pu d un ? TR ?NMK
? TR ? Z
pp bu n ub n m d
p ? ? ?
Z p Ad m b n n n C n u n u d
d mn n n d d m b n un n up n p
pP? Z
Z P ? n un d n d um b nd n d d m
P? ? ? ? n b m n p un Ym n n p d d
? ? ?nZP d d m n n n n d p u qu p b d d d n
m n u p p n m bu n
? Tr ? ZP m n pu d n p n n
? TR ? M
K Qu p n h n nu n n n
u d d m d n
T d d d n d nd d ¦ ¤ £ ¤
n n b n n p p n ¦ ¤ ¤ ¤ ¤
nd p n d b d b n n u nd ¦
o 10 Ma e mp e nd b e
r? S n W
q Mk £
?pT R T
r ? T ¤ d ¦ d mn
n ?p? Z
S p d b n En d
¤ u n b n
?P?pZ PpZpN d nm n n n d
p? Z P ? ? d b d d p d
P ? ? ?P
Z pd m n
? WQLZ
PP? ¥ ¦
? T R ? MK
r? S
n ? M k
A b b n n p m ?p? Wq ?
p m m n b ? ?p? Z p
d m n n pu n d
p un p u ?P? ZPpZ
pN
u n u n d qu h b p?RZ
P ? ?
d m m n d p P ? ? ?P
Z
h mp n n p N
n umu d ? W
Q ZPP?
? ? ? MK
¤ L n h n d b
n dud u d £ d n d m n
En d ¦ ¦ E u d p m n d n qu P p m p h n
¦ b n d p n nd p m d n m p d p n ñ d qu
n un u Un h d b p n n mu h n n m n d d m
n d mp p d qu n up m n L u n u d d
£ ¤ ¤ ¢ ¥h p n h n hum n
¦ £ ¤ £ b ¤ p n d b d d nd
¥ £ £ + ¢ ¦ £ m mu d n
b n nd N n n d
p d n n qu ¦
¦ ¢ ¤ + ¢ £d
n b n d qu r? ? ? M k
r? Sn Wq M
k u m n d ? ? ? ?R
?p? T R ? p ? S
Z N Zp
? ?p? Zp £
C n u d d p d p p ?P? Z PpZ
p
?P?pZ PpZ
pN n d n m ? Z
P ? ?
p?nZP ? ? u u ún p b d d ? ? ? ?P
P ? ? ?P
Z nd d m u p n p d
? ? ZPPMK
? W
QLZPP? A un d m n m b u d q ? ? ?
W
? TR ? MK u b n £b £ b
¤ £b + ¢h n n E p d b p m
Y d d mn n b n n qu n n
mb n n d qu m ú m p p n
b n C b ñ qu n ¤ ¤ £ n m d Ln
d un u d pu £ £ ¢ £
n n n m ¦
qu £b ¤ b n
p d n d n
o u one
r? ? Trk?
¦ p ? ? Z
Z p
¶ u Kum n Ah M nd qu ? ?p?P?
r ? ? M
T k n b nd n n ?pZp ? ?R
W ? ? Z
q p ? ? ZP ?
p Z
Z p ?PZ
p ¶M H n ? ZP Z
Pq?
? ZpNS
n ? PZ
P ?Q?l?
P ?P? ?
Z r?l? T rk? ? MK ? ?R
? ?P? ? ?p? ? Z p
?PWQ ? T
R n?pZp ?P? ¥ ¦
? ? ? MK p V
Z l Z
p VL Y d nu d m b n
?P?N? ? umn m n b d m
¦ ? ?P?N? n n h
A h qu b mn PZP ?QZPq?
b d ? MKR? ?R ¶ An u n
¢ ¤ T ? ?k?
r
Ún p h n m un L m n T mb n n p ? ?p?
Z
qu m d qu qu n u ¦h £ ¦dh r? SNl?pZ
p
mu m L qu ? Wq Z
P ?
h £ h + ¢ ¦ ¦ ?PTR W
Q ?
¤ m Y ¦h + Ah d m b n n Pp? ? ?
Z
¢ h £h + ¢ £h + ¢ n d un n n p P ? ?PZ
Z P
ud L n p ?K?R? ?
¦ ¢ £ ¢ np b nd n qu
£ ¢ £ ¢ h £h + ¢ £h + ¦ ¤
E mp n ñ qu n ¢ £h b nm b £ ¦ d b
hub un b b n n d
n p d p p ¥
¶H G
unqu n n r ? ?k?
T
u b nd pu r? ? T rk? Z ? ?p?
p
pu n b n p d p ? ? Z
Z p ? ? ?pZp
n pu d m n m ?q?p?P? ? Wq Z
Pl?
?pZp ? ?R ?PTRNW
Q ?
¶ n W n Yu ? ? ZP ? rp? ? ?
T
? ZP Z
P ? P ? ?PZ
Z P
r? ?qTrk? PZP ?Q?l? ?K?R? ?
?p? ?pZp ? MKR? ?
? ?p?P? £ b £ ¦ d
p ?pZ
Z Pn? £ b ¦d + ¢h ¦ b £ +
? Z
P ?Q? ¦ ¦h £ £ ¢ £ + ¢d b £+
? ? ZP ?R ¥ ¦d ¦ ¦d + ¢ ¦ b £ b + ¢
PZ
P V
L ?P? n n d n p d
? ? ?RMK n Y ¦ ¦h + £
¢ h £h + ¢ £h + ¢ r ? ?k?
T
¦ £h + ¢ £ + ¢ Z ? ?p?
p
En n un qu £ ¥d £ + ¢d ? ? ?pZp
u d p qu m n un n nd ? Wq Z
PQ?
p n d n Un ?PTRN? ?
¦h + pu qu ¦ rp? ? ?
T
¢ h £h + ¤h E u d m un d m P ? ?PZ
Z P
b n un p ?K?R? ?
n b n
o u one
G n b ¦ + ¢ £ ¢ ¦ £ ¢
£ + ¢b £ + ¢ ¦ C mp m n n d
£ + ¢d £ b + ¢ u d n
¶ n An
¦ ¦
T ? ?k?
r r?lW
q Tr M
k P d nd p nd
p ? ?p?
Z ?p? ? Zpp
? ? ?pZp p? Z
p ? ? ¤
? Wq Z
PQ? ? ?LZp ? E mn d m n b n n
?PT
RN? ? ? ?P? ? n qu n p n
?p? ? ? ? ? ?p? n Ap h nd n
P ? ?PZ
Z P PZ
PP? ZPPZ
P nd u p d b
rK?R? ?
T R ?Q?RM
T K d d d p n b n
P m n d n un
¢ £ n d
D m d d m n h E u d p d pd m n
p d n n n d mp E m ¦ ¦ un ¦ £ £
d m n d b n m qu p n d n £ ¢ £
n p u p d m u nd p b Y n mpu n n
m n n d p n qu d u d p d pu
h b d m £
d m b n Yn h d n p d n
m qu n d m qu
¢ £ ¢ £ n h n pu nm h
¶ uk M nk
¢ £ ¢
Y n n nm d ¢ £ ¦ ¦ £ T ? T
r rk?
£ ¢ ¦ ? ? ?p?p
Ym u n £h p? ?pZPp?
¶ n n Hu n ¦ h ? ? W
q ?
r? ? WqrMk ?p?L?P?
pl? T
Z Rp?p ? ? W
QR?
p ? Z
Z Pp? ?P? ? ZP
? ? ?pZP ¶K n m ? ? ? ?K
? T
R ? WQ
? Zp ? ? ? Tr ?k? En p d n u n
PZP ? Z
P ZP ?p? ?p?p
? ? ? MK ? ?pZPp? ¢
? Zp ? ZP E ún m d d p
nPW
S q Z
P WQ d ¦d p £h
L m mp ¥ b pP? ? ?P
Z ¦d + ¢ u n p
qu nd d P? ? ?LM K d d n
b n umn h T mb n ? ? ?R? ¦d + £ d u qu
¥ p p nd d pu d £ £h
p p nd £ h + £ + mb b nd d b n n
¢ h ¦h + n L u nm b qu m n b ¢
b u ¥h Y p ú m mn d m d p m n n £d + ¢ £ + Ah u
d p n m d d n n m n b n T n ¢h m n b d m qu n
d h b qu nd um m £d np h m m p d n un mp n
n h P upu p qu p m n b n d
d n p d n u u h nd En p
pd m n n m d qu d u u £ ¦ £ ¢
n m ¦ £ ¦
o u one
¶ n ¶ n ¶ n
r? ? Trk? W ? T
q rk? W ? T
q rk?
?pWql?pZ
pp ? ? ?pZpp ? ? ?pZpp
p?n? ? ? ? Zp ? ? ? Zp ? ?
? ? TRP? ? Z
p ?P? ? ZpP?P?
? ZP ? ? R? ? ? ? R? ? ? ?
? ZP ? W
Q ?p? ? WQP ?p? ? WQP
PZ
P ?L?PZP P ? ?P?
Z ? ? ?P?
R ? ? ?K
T ? ? ? ?K ? ? ? ?K
£ ¢ ¦
N ud n n n £d E n u nd m A h b d p nd b
¦d N mp £d ¦ u unqu h b d n un n £ £d
p nb n d d n ¦ £ £h £ + ¢h
¦ d p n n d un mb n n £
E u d p qu d
u u h d nm d
p d n p d n En mb b d L p n qu b
n nm d £h pu m nm d ¦ ¢h ¦ ¦ ¦ +£
qu ¦ ¦ ¦ +h £ + £ b
n n ¦h h
¥d n u n un m n £ ¦ £ ¦ ¦ ¢ ¦ ¢
n ¥ ¥ ¦ ¢ £
¥ ¦ £ d £ E qu n Y b
d n n unqu d h b qu h
d nd n d p n n un u d p R ½½
d ¦ ¦ n d m qu £ ¦
u n u h nd
¦ ¢ ¦ ¢
Ah n mb n L b n n n n p d
n nd n n ¦h qu p h u un
u d d £h n mb n n qu p m
n qu
n nu
¶ n
q ? ?k?
W
W ? T
q rk? ? ? ?p?p
? ? ?pZpp ? ? ZPpW
Q
? Zp ? ? ? Z
pp? ?
? ZpP?P? R? ? ? ?
R? ? ? ? ?p? ? ZPP
?p? ? WQP P ? ?K?
Z
P ? ?P?
Z ? ? T
r ?
? ? ? ?K
¦ ¢ £ ¢
L b n n n d pu d £ ¢ £ ¢ £
¢£ ¢ £
£ Y b n d b n n m
Y qu £d L m m u n p p n ¢d
d ¦ £h ¦ + ¢h b
£ ¦ m ¦ £
£h m mp b ½½
e-books Aperturas
E A aque nd o de Rey
ECO A07 A08
4,90 €
E A qu nd o d R un p u mu
qu pu d p n on d n o ó d n d u d
n o om n ndo on 4 omo on C 3 po b
mp on D n F n D n
S n no d n po o qu u ud o
mu om nd b
5,90 €
T u d 4 52C 3C 63C 3C 64 3
mo un d po on d Ap u
n E n qu un n n d
on d und m n p n nd o p n
o d p u
E A aque Torre
ECO A45 A A47
6,90 €
E A qu To b n o d nd u d d4
2C3 3A 5 S p popu D n
N m o nd mb n D n nd d D m H
do mp do po d n m o n od
po n o qu d n o u n nomb
J now k C o To P o n Sp k L n
T mm n Yu upo M S w noS o
e-books Aperturas
Gamb o Budapes 4 A 4
ECO A52
9,90 €
F n u ón d mono d GM V k o
Mo k nko ob G mb o Bud p S h n
ñ d do o p u o d on d d d ón
o n omp m n d on un b d d o on
d 500 p d d p m
E Gamb o Vo ga
ECO A57 A59
6,90 €
Ú d do b o ob un n dn m
mp nd do p u n
5,90 €
L D n B non mu po o no h
p do n ón d nd u do Bobb
F h mp ó p no up m o n
m h on Sp k E nM T u b
h b u m n ó p odu on nmo Ym
n m n Top o h u do on u n n
bu d un u o udo on h n
e-books Aperturas
De ensa Ho andesa Muro de p edra
ECO A84 A85
9,90 €
E G nM o V k o Mo k nko uo d
D n Ho nd S m Mu o d P d n
qu uno d o m on um do p S
d un m m b qu d b ono do n o
p o u do d b n omo d n
6,90 €
L D n E nd n mu p op d p
qu o u do qu bu n un m p b
p u h on 4 p o no d pon n d mu ho
mpo p d d ud o qu qu n o
d n m popu omo S n o F n
De ensa P rc
ECO B04 a B09
5,90 €
Con book ob D n P u d pod
d n n n n mundo d d n
ono on p o und d d n d u o on
qu u n n mbo o o
e-books Aperturas
De ensa Caro Kann avance 3 e5
ECO B10 B12
7,90 €
L V n d A n d D n C o K nn
m n m n u qu n ondu o d p
b n p on n b qu
p odu n n d n d b do m n
o d d po ón n Po un b o d
p u h do n omp o 99 p n
5,90 €
Cómo n n D n C o K nn En un p k
n o pub mo un n b o ob
V n C qu n d pu d 4 6 2 d4 d5
3 Cd2 d 4 4 C 4 A 5 n n u qu n
mb o no omp o d d d n En
o ón p n mo un n m n m
p o A qu P no qu u d pu d 4
4,90 €
Un p o undo u do b o d 94 p n ob
m n mod n d D n C o K nn
qu u 4 d5 2 d4 d5 3 C 3 3 Cd2 d 4 4 C 4
Cd En p m p d ub d
n d n u on o m no
o o on b n on n D b do u
n ón ob h d d do n do
e-books Aperturas
De ensa Caro Kann 4…Cd7
ECO B15 B17
3,90 €
S und p n ob n mod n d
D n C o K nn on 4 Cd E o dn o
book n n o mp o m d m do
u o n qu n u un n ón d p d
n m n om n d qu mu n m n
o d u p b n n
5,90 €
En book n on un d p ón d d d
m d n d C o K nn qu
p m n o po u p o o d o m mu
pd
S c ana A ap n 2 c3
ECO B22
6,90 €
D n o mu ho m p u h on
D n S n on nu ón 2 3 n d
n no pu d d po n mu
d ud no nun n n d d E
M An M n uno d o m o p o d
p u p ño h do un u n m n
n u qu odo u do
e-books Aperturas
De ensa S c ana cerrada
ECO B23 a B26
4,90 €
T u n omp n d S n No
d pon d mpo u n p ud ondo
n m d o qu u m n ob m
popu d p u Ju on n D n
S n D n n on b n S n
d d un p p d n
6,90 €
P m p d un mp o b o d M M h
R h ob V n P k nd S n un d
p u m mpo n popu d d
u
5,90 €
Con nu ón d mono ob P k nd M
M h R h En und p n on
d n d d d 9 Cd5 A
e-books Aperturas
De ensa S c ana Dragón ace erado
ECO B34 a B39
5,90 €
T mb n d nom n d n Sm unV o
D ón A do po n n u qu
n omp d ud n d A qu
Yu o o ndo u d u h un no
m po on
5,90 €
En p m p b o u o d d do
n u d 5 4 qu d u mo o A qu
M o d mpo n mp on En
und p n u d 5 C 3 qu d
u n po n m n m
5,90 €
Un monum n omp mo do d 49 p n
d mpo n po o ono do m d
n qu n mb o n uno d o o d
o m o o d od p u
e-books Aperturas
De ensa S c ana Pau sen
ECO B40 a B43
5,90 €
Un nu o b o d MF n no D o Mu n n
qu no p n uno d o qu m o o d
nd mp on omo K po o T qu n
mu ho m n no d qu no m m n
4,90 €
E book ob un d m
n d S n d odo o mpo D ón
u n nu m n no p o omo
p n p n ndo ob o d ud o po un
mpo n m o d o d qu n
ún mom n o d u h n n do qu n
n n p o und d d
5,90 €
E p k ob un d m n
d S n d odo o mpo D ón u
n nu m n no p o omo
p n p n E und p d b o qu
u n do n un book n o
e-books Aperturas
De ensa S c ana Scheven ngen
ECO B80 a B85
7,90 €
Un d n m ú d D n S n
n dud S h n n n En p m u d
qu o qu m qu n n
pu d n p po mu d o ód n d
S n n u o om n ndo on o ono d
n po mp o N do P u n qu
pu d n d mbo n un S h n n n m
4,90 €
L V n N do n S n on u n
u d d un d p n p m qu n n
n p n n p ón d b n po
up A qu n n un d om
m u d po b n p n n on o
n N do
4,90 €
En book und p d A qu n n
N do p n mo un d do ud o ob
do u d un d pu p n p
d n on 6 A 3 n ud qu
om n on 6 C 4
e-books Aperturas
S c ana Na dor A aque ng és
ECO B90
5,90 €
Lo m o nd m o d mundo h n po do
po V n N do d D n S n
mu ho d o h n n o po do u p o o
omo p h b u on 4 S mp h b
on d do qu m o p op n n
d m no d u d 6 A 5 p o du n ú m
do d d op n ón h mb do
5,90 €
Un mp o b o ob un mpo n n
qu no p m n omb popu V n
N do d D n S n d om o n
o p nd ndo nu o
5,90 €
A u 3 5 b n qu n d n m ud o
d mu h m n d n omp d d E p ón
n 5 n un n d p o o
m no S d dó qu o p ob m d o
p on dob do n W n w m n n
un u u omp oh n n u PGN on
2 554 p d m
e-books Aperturas
De ensa Francesa var an e Tarrasch
ECO C03 a C09
5,90 €
D do nd m o omo S n
Sp m nn C p b n A kh n K G T
m n m n An o K po V n Top o
V d m Akop n M h Ad m n o o h n
d nd do on o b ndo b n o n popu
n d F n pu np n d
o X X po D S b T h
6,90 €
L p d ó d n mp un ho o d
mpo d ud o on d b qu pu
3 d 4 pu d h nd n m n on 3 Cd2
omo on 3 C 3
5,90 €
Un n b o ob un n d
o dn mpo n p o d d
qu p po un d pu p n p d
n o n p n p n d F n
e-books Aperturas
La Aper ura Escocesa
ECO C45
5,90 €
L Ap u E o qu d p n d d pu d 4
5 2 C 3 C 6 3 d4 E un p u d nu d d
pu o qu p m o d dd
n p n p d Ap u E p ño
E Gamb o Evans
ECO C51 C52
4,90 €
E G mb o E n un n om n on
u p n un p d n d ón
d n m mo Aho qu nd n up n
o d d p o uno u do d
h n do p n omo N k mu
4,90 €
L d und m n d b n n n d
mb o mb p ón d po p ón on u
un m o d p on n d dob p on
n o n d d m S on u o u n
m no p h n b om o n
d b n o po o qu n od p d d
h mb o u
e-books Aperturas
Aper ura Españo a S e n z d er da
ECO C71 a C79
5,90 €
A n d X X p n p o d XX S n o o
u do n on u d 3 6 n E p ño
d ndo u ón d d d D n S n
4 5 2 C 3 C 6 3 Ab5 d6 S n u ó n
m h n h po u o mund n Mo ú
896 n u o o b mp on d mundo
C p b n A kh n ñ d n
3,90 €
Po qu N Sho ó omo u m
A qu Wo m n p p b p n n
n on mb b An o K po n M h
d C nd d o po C mp on o d Mundo n 992
Po qu un om n do m h mp ó
A qu Wo o ó u pod o o un
p d o d qu on do pun o d o o
5,90 €
L n Ab d E p ño d p
u do o qu u n d po on b
dn m qu no qu n m n n
m n ob d n qu u u m n p n
n n d d E p ño on 5 A
e-books Aperturas
Españo a var an e de camb o d er do
ECO C85
4,90 €
S u ndo on m m d d V n d C mb o
om nd mo ud mb n p k p
omp ud o ob m b n d n
p d d d m m p u d mo ndo
do u d mb o Y p m n d
qu d nomb V n d C mb o D do
5,90 €
Un m A nd o J d n no un
omp mo b o p m n u u do n
dond bo d uno d o m m u do n
u d d n pu n d M h n E p ño
5,90 €
E book n omo ob o po ondo
V n Z un d on nu on m
mod n p n o n E p ño d
o d An o K po mu ho o o nd
m o d mo n
e-books Aperturas
Aper ura Españo a – Var an e Breyer
ECO C94 C95
5,90 €
T do omp mo d 40 p n ob
o m d d n on E p ño G nd
mp on d d K po o Sp k o mp on
u n m n n nu o d C n S k n
o m n n n mu n n u n
4,90 €
Un d m o o qu pod mo d d
Ap u Zuk o qu n ñ pu o d n
u d n m mo d qu un d
d p nd p
6,90 €
E ono m n o d G o d D m b ou m n
b o mp nd b A p mb o
n p n n un mb o o p n d u h h do
pu o n u o n mu ud d o on po
mp ón mund V h An nd o qu h do no
po o un o En monum n book n on
uno d o b o m omp o qu n
e-books Aperturas
Gamb o de Dama Var an e de camb o
ECO D35 a D43
4,90 €
En book mo n ud o n G mb o
d D m R hu do mb n m do D n do
V n d C mb o qu n u d pu d d4 d5
2 4 6 3 C 3 C 6 ó 3…A 4 d5 d5
5,90 €
E G mb o d D m R hu do on u un d
p u h ó d u o n pu d d
m mo om n o d oh omp ñ do n
u od uh o P ud m mo h qu
p nd ob p d on m d n ño d
n ü d d omo d o u do
qu p on n u om n o
S s emas an Merano
ECO D45
5,90 €
An n popu d d d M no b n h n
bu do mp nu p u h on
p o d n L nu monum n ob
dd d A nd o J d n no p o o
d u 64 p n omo bo d o n o d d
pun o d po on omo qu mo d un
n oqu n m n o
e-books Aperturas
La De ensa Merano
ECO D46 a D49
5,90 €
L D n M no un p u d n
popu d d n o mpo u u
dn m o Como d o u o o
pod mo d qu n o on do omo u do d
u n n on p on u u p o o
4,90 €
E p m od o b o d MF D o Mu n n
p o n D n O odo n T kow
E m n un n pu ón h do
mp m n u d po o mp on mund
Sp k K po n u oK p o
7,90 €
L D n G un d un d om m
popu d n n P ón D m n ud n
p o o d mu ho d o m o u do d
mundo omo G K p o V d m K mn k P
L ko P S d n o o p ño GM M u
E p k h do p odu do po GM
Mo k nko un nomb do p o ó o
e-books Aperturas
Grün e d var an e c ás ca
ECO D85 a D89
6,90 €
Un d m mpo n n d G un d
on u Sp k n ó F h K po
K p o S d n b o ó o qu
p m um n u ono m n o o
ó o p o ob D n G un d
5,90 €
L V n Ru d G ün d h n do n
p o on mo n o m mpo n on o d
mundo d o C mp on o d Mundo n
K po K p o n 986 n 98 Mund
K po K m k n 996 n E En o
m h qu n mp ó mp n u
An o K po ndo no b po on
De ensa N mzo nd a 4 a3 y 4 3
ECO E20 a E29
9,90 €
E p n P k d d do n qu
u n d4 C 6 2 4 6 3 C 3 Ab4 4 3 4 3 do
d u d m on d n Nm o
nd n u m o p d n n
d GM V k o Mo k nko mp m n om n d
e-books Aperturas
De ensa N mzo nd a 4 Dc2
ECO E32 a E39
5,90 €
L N m o nd un p u d o un d
po p u qu mu ho u do on b n
p n d p o op n po n d
C n nd d D m
9,90 €
EL GM V k o Mo k nko uno d o m m do
uo d p u n n on En
mono ob A qu d o 4 p on n
D n nd d R uo u u b od
2005 on ú m no d d ó ñ d un
m d on
De ensa nd a de Rey C ás ca 9 b4
ECO E97 E98
5,90 €
Un n h u o b o d 3 p n ob
un d n m d mod n D n nd
d R E p k ob un d p n p
d b n n V n C qu u d pu
d 5C 30 06A 2 5 0 0 C 6 8 d5 C n on
9 b4 E A qu B on
Down oad
233 pages
PD 50% 2
Pauta de Acompañam ento ABP
4 pages
20 pages
78 pages
2 pages
6 pages
PD 100% 2
M s F na es Favor tos PDF
44 pages
pages
39 pages
24 pages
20 pages
Show more
About Support
About Scr bd nc He p / FAQ
Contact us Soc a
nstagram
Lega
Facebook
Terms
P nterest
Pr vacy
Copyr ght
Cook e Preferences
Do not se or share my
persona nformat on
Pr vacy Po cy
Th rd Part es
Accept A