Universidad Internacional de la Rioja (UNIR)
[Escuela/Departamento de la UNIR]
[Título del Master de la UNIR cursado]
[Tı́tulo del TFM]
Trabajo Fin de Máster
Presentado por: [Autor del TFM]
Director: [Tutor del TFM]
Ciudad: [Ciudad del centro UNIR]
Fecha: [Fecha de Entrega]
[Autor del TFM] [Título del Master de la UNIR cursado]
Índice general
1. Introducción 1
1.1. Objetivos . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1
1.2. Estructura del documento . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2
2. Objetivos y Metodología 3
2.1. Objetivos Generales . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
2.2. Objetivos Específicos . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
2.3. Metodología de Trabajo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4
3. Estado del Arte 5
4. Vivamus non pellentesque 7
Bibliography 9
Appendices 10
Apéndice A. Fusce viverra lectus 11
i
[Título del TFM]
[Autor del TFM] [Título del Master de la UNIR cursado]
Resumen
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor
incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud
exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute
irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla
pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia
deserunt mollit anim id est laborum.
Palabras clave: Plabra clave 1, Palabra clave 2, Palaba Clave N
ii
[Título del TFM]
[Autor del TFM] [Título del Master de la UNIR cursado]
Abstract
Proin tincidunt enim nec fringilla euismod. Quisque id efficitur sapien. Sed hen-
drerit, nisl id efficitur elementum, arcu ex efficitur ipsum, sed auctor metus nibh id
leo. Maecenas eu sem tortor. Etiam accumsan bibendum ante vitae auctor. Donec
eget dolor gravida, tincidunt diam non, ornare orci. Pellentesque ornare blandit eros,
sed maximus neque varius non.
Keywords: Plabra clave 1, Palabra clave 2, Palabra Clave N
iii
[Título del TFM]
[Autor del TFM] [Título del Master de la UNIR cursado]
Índice de figuras
1. Duis tristique velit velit. Curabitur auctor, nibh. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2
iv
[Título del TFM]
[Autor del TFM] [Título del Master de la UNIR cursado]
Índice de Tablas
1. Donec nec auctor mi. Cras ante turpis. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
v
[Título del TFM]
[Autor del TFM] [Título del Master de la UNIR cursado]
Capítulo 1
Introducción
El primer capítulo es siempre una introducción. En ella debes resumir de forma esquemática
pero suficientemente clara lo esencial de cada una de las partes del trabajo. La lectura de este
primer capítulo ha de dar una primera idea clara de lo que se pretendía, las conclusiones a las
que se ha llegado y del procedimiento seguido.
Como tal, es uno de los capítulos más importantes de la memoria. Las ideas principales
a transmitir son la identificación del problema a tratar, la justificación de su importancia, los
objetivos generales (a grandes rasgos) y un adelanto de la contribución que esperas hacer.
Típicamente una introducción tiene la siguiente estructura:
1. Motivación: ¿Cuál es el problema que quieres tratar? ¿Cuáles crees que son las causas?
¿Por qué es relevante el problema?
2. Planteamiento del trabajo (sección 1.1): ¿Cómo se podría solucionar el problema? ¿Qué
es lo que se propone? Aquí describes tus objetivos en términos generales (“mejorar el
aprendizaje de idiomas”)
3. Estructura del trabajo (sección 1.2): Aquí describes brevemente lo que vas a contar en
cada uno de los capítulos siguientes.
1.1. Objetivos
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Donec tincidunt libero viverra mi
elementum pellentesque. Mauris sollicitudin elementum turpis. Nunc dictum lectus nec ligula
fringilla auctor. Proin ut sem felis. Sed suscipit maximus lorem, nec vulputate nisi. Donec eu
interdum lectus 1. Etiam viverra nec nulla vel facilisis. Vivamus purus lacus, laoreet id justo eu,
euismod commodo justo.
1 of 11
[Título del TFM]
[Autor del TFM] [Título del Master de la UNIR cursado]
Vestibulum risus eros, fringilla quis tristique quis, tincidunt et dui. Sed et magna blandit,
sagittis nibh dictum, eleifend magna. Suspendisse a nulla a augue ultrices molestie sit amet
et magna. Vestibulum molestie metus id lorem bibendum rhoncus. Maecenas sit amet massa
pretium, commodo nunc id, viverra augue. Curabitur nec ultricies sem. Donec congue lectus
lorem, vel laoreet arcu mollis volutpat. Duis sem metus, consectetur ac diam et, pretium congue
tortor. Quisque elementum mollis enim, nec blandit mauris feugiat quis.
Business
Strategy
2 Model 4 6
Model
Feature Implementation
Visualization
Engineering 3
& 5
Evaluation
Data Mining
Model
&
Engineering
Preparation
Figura 1: Duis tristique velit velit. Curabitur auctor, nibh.
1.2. Estructura del documento
Lorem ipsum dolor sit amet (Doe y Smith, 2013), consectetur adipiscing elit. Phasellus eu
risus convallis, cursus ante quis, condimentum nibh. Cras vulputate suscipit tortor eu pulvinar.
Aenean aliquet felis lacinia aliquet interdum. In at diam sed lacus porta efficitur. Nunc hendrerit,
felis id venenatis fringilla, augue justo egestas ipsum, vel pretium est lorem at arcu. Nullam
finibus mauris et maximus viverra. Etiam sagittis ligula vel aliquam vehicula. Aenean consequat
condimentum enim, eget posuere lectus dapibus sed. Suspendisse mollis Doe (2002) eu orci
eu tempor. Aliquam tempus enim eget egestas congue. Morbi nisi metus, suscipit in scelerisque
quis, accumsan sit amet nulla. Sed id imperdiet quam, eget commodo sem. Donec et molestie
libero. Donec et quam mi. Vivamus consectetur est turpis, et ultricies leo dictum eu.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit.
Vestibulum id tortor efficitur odio dictum suscipit ut blandit augue.
Donec consectetur sem ac suscipit bibendum.
Phasellus interdum metus sit amet lorem tempor, vel accumsan mi maximus.
Suspendisse semper massa et porttitor gravida.
Vestibulum vestibulum eros id quam eleifend consequat.
2 of 11
[Título del TFM]
[Autor del TFM] [Título del Master de la UNIR cursado]
Capítulo 2
Objetivos y Metodología
Objetivos concretos y metodología de trabajo Este bloque es el puente entre el estudio
del dominio y la contribución a realizar. Según el tipo concreto de trabajo, el bloque se pue-
de organizar de distintas formas, pero los siguientes elementos deberían estar presentes con
mayor o menor detalle. Objetivo general
2.1. Objetivos Generales
Los trabajos aplicados se centran en conseguir un impacto concreto, demostrando la efecti-
vidad de una tecnología, proponiendo una nueva metodología o aportando nuevas herramien-
tas tecnológicas. El objetivo por tanto no debe ser sin más “crear una herramienta” o “desarrollar
una metodología”, sino que debe centrarse en conseguir un efecto observable.
Este objetivo podría dar lugar a un trabajo de tipo 3 (desarrollo de metodologías y frame-
works) que plantease una nueva metodología de captura de datos basada en la aplicación de
APIs públicas como TinCan, acompañada de guías de desarrollo, ejemplos de uso y guías de
buenas prácticas para desarrolladores; o de tipo 2 (desarrollo de software) en la que se genere
un sistema de recopilación de eventos para entornos cloud basado en TinCan.
2.2. Objetivos Específicos
Independientemente del tipo de trabajo, la hipótesis o el objetivo general típicamente se
dividirán en un conjunto de objetivos más específicos analizables por separado. Suelen ser
explicaciones de los diferentes pasos a seguir en la consecución del objetivo general. Con los
objetivos, has de concretar qué pretendes conseguir. Se formulan con un verbo en infinitivo más
el contenido del objeto de estudio. Se pueden utilizar fórmulas verbales, como las siguientes:
3 of 11
[Título del TFM]
[Autor del TFM] [Título del Master de la UNIR cursado]
ANALIZAR – CALCULAR – CLASIFICAR – COMPARAR – CONOCER - CUANTIFICAR –
DESARROLLAR - DESCRIBIR – DESCUBRIR - DETERMINAR – ESTABLECER – EVALUAR
- EXPLORAR -IDENTIFICAR –INDAGAR - MEDIR – PROPOPONER - SINTETIZAR – VERI-
FICAR
En un trabajo como el anterior (tipo 2), incluiría tareas tales como “Identificar las posibili-
dades de captura de datos del escenario”, “Diseñar e implementar la pasarela de datos que
permita enviar los registros a través de TinCan”, “Desarrollar un manual de uso para poder
añadir nuevas plataformas al entorno de captura de datos”, “Proponer el modelo de datos bajo
el que se almacenarán los datos registrados” o “Evaluar la herramienta implementada en un
escenario real”.
2.3. Metodología de Trabajo
De cara a alcanzar los objetivos específicos (y con ellos el objetivo general o la valida-
ción/refutación de la hipótesis), será necesario realizar una serie de pasos. La metodología del
trabajo debe describir qué pasos se van a dar, el porqué de cada paso, qué instrumentos se
van a utilizar, cómo se van a analizar los resultados, etc.
4 of 11
[Título del TFM]
[Autor del TFM] [Título del Master de la UNIR cursado]
Capítulo 3
Estado del Arte
Donec 1 vestibulum purus in aliquet molestie. Quisque id consectetur purus. Orci varius
natoque penatibus et magnis dis parturient montes, nascetur ridiculus mus. Nam at ipsum vitae
ipsum venenatis mollis. Donec id orci in eros accumsan dignissim. Vivamus laoreet purus a
velit suscipit molestie. Proin arcu erat, aliquet nec augue quis, ultrices placerat magna. Sed
ut sodales odio, at interdum mauris. Nullam consectetur semper odio, et condimentum augue
volutpat quis. Maecenas nec purus ornare, bibendum turpis at, placerat libero.
Nunc id mollis ex, aliquet consectetur dolor. In consequat turpis a magna commodo congue.
Donec nec elit posuere, placerat ex id, elementum mi. Phasellus sed rhoncus est. Sed mollis
eros non ante hendrerit condimentum. Sed sem nulla, bibendum in nisi vitae, mollis finibus
neque. Proin auctor lacus nunc, vel venenatis orci rutrum ut. Quisque lacinia ut tellus non ma-
ximus. Phasellus elementum tincidunt lorem sit amet maximus. Nunc venenatis, risus sit amet
tincidunt ornare, felis sem facilisis augue, quis dignissim lorem leo eu libero. In quis justo id arcu
eleifend blandit. Ut tortor libero, tempor nec vestibulum at, malesuada sit amet ipsum.
Fusce vitae sem ligula. Nunc vulputate enim ut eros pretium, eget pellentesque nibh ullam-
corper. Ut commodo enim nec sapien hendrerit tincidunt. Aenean pulvinar purus nisl, at congue
lectus pharetra nec. Phasellus faucibus lacus at est vestibulum commodo. Sed consequat, au-
gue id faucibus dapibus, urna est scelerisque turpis, ut luctus massa lacus eu sem. Aliquam
lobortis massa mauris, a finibus eros gravida et.
Nulla semper massa quis pretium ullamcorper. Nulla id pulvinar purus. In porta ultrices tinci-
dunt. Donec gravida semper eros, auctor fringilla purus tristique vel. Donec vitae urna sit amet
purus pharetra congue. Proin condimentum nisl id ultricies ultrices. In hac habitasse platea dic-
tumst. Cras congue bibendum nunc. Phasellus sagittis facilisis aliquam. In feugiat odio quis
mauris luctus imperdiet.
Praesent odio diam, mattis eu lacus et, elementum vulputate enim. Etiam vestibulum et
5 of 11
[Título del TFM]
[Autor del TFM] [Título del Master de la UNIR cursado]
Phasellus Quisque Aenean Curabitur Aliquam
Aliquam Lobortis Aliquam Lobortis Aliquam Lobortis Lobortis
Elementum 0 0 0 0 0 0 0
Libero 0 0 33 1 1 0 1
Vulputate 7 0 6 1 1 0 1
Proin 0 0 0 0 0 0 0
Strategy Map 0 0 1 0 1 1 1
Tincidunt 0 0 0 0 0 0 0
Bibendum 0 0 3 0 0 0 0
Accumsan 1 0 4 0 1 0 0
Commodo 3 1 4 0 4 3 4
Tortor 1 0 3 0 2 0 0
Vitae 0 0 17 0 18 2 2
Tabla 1: Donec nec auctor mi. Cras ante turpis.
lectus et vestibulum. Cras vel neque ac dolor sodales elementum. Duis posuere est sollicitudin
faucibus elementum. Donec non sollicitudin diam. Curabitur tincidunt justo id sapien lacinia
accumsan. Donec eget odio vitae felis luctus elementum a sit amet purus. Curabitur ac lectus
vitae lectus iaculis laoreet.
6 of 11
[Título del TFM]
[Autor del TFM] [Título del Master de la UNIR cursado]
Capítulo 4
Vivamus non pellentesque
Mauris ullamcorper ante sed rhoncus suscipit. Nunc ultrices, purus a tristique tincidunt, tellus
sem suscipit leo, vel vulputate libero libero non elit. Etiam tristique libero elit, ut interdum ligula
rhoncus sed. Quisque nec imperdiet purus, ut malesuada tortor. Etiam posuere eros sed sem
sagittis, sit amet sagittis risus porttitor. Nulla vehicula enim maximus sapien dictum pharetra.
Proin vehicula diam nec tristique tincidunt. Nulla sagittis nulla in convallis consectetur. Interdum
et malesuada fames ac ante ipsum primis in faucibus. Nunc ultricies quam a leo molestie, in
rhoncus turpis hendrerit. Phasellus vulputate risus sit amet metus volutpat, id iaculis erat tin-
cidunt. In hac habitasse platea dictumst. Vestibulum non augue ullamcorper, mollis tellus at,
aliquam risus. Ut congue malesuada lectus, nec congue massa dignissim a. Proin et facilisis
massa, nec porttitor tellus. Etiam id feugiat ipsum, vitae mollis nunc.
Nunc sed magna eu orci malesuada scelerisque quis non metus. Maecenas vulputate leo
quis sem lacinia pretium. Ut venenatis velit venenatis metus finibus consectetur. Integer ornare
magna mi, sed semper nibh hendrerit a. Sed vitae molestie lorem, ut mattis felis. Duis eget mau-
ris vehicula enim tincidunt mollis eget ut arcu. Vivamus non pellentesque mi, quis facilisis nisl.
Sed sit amet venenatis urna. Mauris elit purus, facilisis eu ipsum imperdiet, placerat hendrerit
ligula. Mauris ut dolor ipsum. Nunc id varius justo, et fringilla dolor.
Suspendisse ultricies nisi enim, eget consectetur neque iaculis et. Cras dignissim orci nec
elit dignissim convallis. Mauris vitae neque nec enim semper viverra vitae a felis. Proin eu
libero at nisl porttitor dictum. Maecenas nec hendrerit elit. Nulla auctor nec arcu eu dapibus.
Suspendisse et leo eu sem dignissim mattis. Maecenas consectetur libero ex, nec posuere ante
gravida a. Orci varius natoque penatibus et magnis dis parturient montes, nascetur ridiculus
mus. Morbi dictum mollis metus nec tincidunt. In ullamcorper eros sollicitudin tempus vehicula.
Suspendisse quis ligula quam. Phasellus eu eros eu metus pellentesque pharetra vitae tem-
por risus. Nam lectus urna, feugiat et viverra nec, commodo eu metus. Fusce laoreet convallis
7 of 11
[Título del TFM]
[Autor del TFM] [Título del Master de la UNIR cursado]
nisi ac ultricies. Proin laoreet lacinia turpis non porttitor. Vestibulum tincidunt nisi et justo pulvi-
nar, a finibus metus fringilla. Sed tincidunt, erat vel placerat mollis, velit nibh elementum felis, ut
pellentesque nunc ligula ac orci. Sed semper molestie nisl, eget sagittis quam dictum vel. Nam
tincidunt justo quis ex gravida egestas. Suspendisse potenti.
Proin sagittis luctus dolor, eu aliquam risus mollis eu. Mauris commodo est sed enim maxi-
mus, sit amet fringilla ipsum molestie. Duis ullamcorper volutpat suscipit. Suspendisse et nisl
dolor. Sed ac sollicitudin ante. Fusce nec velit rutrum, iaculis neque non, pretium ante. Donec
sed metus ex. Nullam est nulla, viverra vitae lacinia vel, hendrerit non purus. Phasellus id nibh
vitae enim viverra convallis. Ut id tincidunt lorem. Suspendisse porta, risus non semper consec-
tetur, lorem justo luctus justo, ut venenatis nisi felis id arcu. Duis hendrerit tellus in vestibulum
convallis. Integer pharetra rhoncus erat. Sed auctor lacinia erat suscipit pretium. Nunc sed nisi
rhoncus est auctor elementum ut a lorem. Mauris blandit lacus in consectetur vulputate.
Sed at sodales metus, a varius dolor. Vivamus sodales tellus vitae metus tristique dignis-
sim. Nullam magna ex, blandit id vulputate vitae, suscipit at arcu. Ut lacinia vulputate lacus
quis venenatis. Quisque eu lacinia lectus. Aliquam a est ut tortor vehicula posuere sagittis a
neque. Mauris id sollicitudin mi. Vestibulum et auctor metus. Donec consequat elit at lectus dic-
tum, lacinia elementum odio luctus. Curabitur a ante ipsum. Quisque eleifend erat eu porttitor
imperdiet.
Quisque eget ultrices ex. Nunc accumsan, ipsum id viverra malesuada, nisl velit semper
neque, eu consectetur dolor nisl vitae tellus. Nam iaculis nisl quis tortor accumsan semper. Sed
imperdiet a libero ut ornare. Sed mattis ipsum nec aliquet porta. Maecenas blandit nibh a ante
placerat, sit amet aliquet leo sodales. Sed ut velit non ligula pharetra tristique. Curabitur eget
turpis in felis tristique consectetur ac id elit. Curabitur tincidunt nulla erat, vitae placerat velit
congue non. Mauris ut velit nec arcu hendrerit tristique. Vivamus molestie, est quis posuere
sollicitudin, quam nibh dictum dui, ut convallis tortor libero in mauris. Etiam ac molestie arcu.
Duis nec mi dapibus, pharetra dolor at, consequat massa. Pellentesque tempor leo et lacus
placerat tempus. Suspendisse faucibus sagittis neque ut aliquam. Nullam rutrum eleifend odio,
varius tincidunt orci feugiat sit amet.
8 of 11
[Título del TFM]
[Autor del TFM] [Título del Master de la UNIR cursado]
Bibliografía
Doe, Jane (2002). «Etiam in auctor sem. Aliquam non pretium». En: Journal of never say a
word.
Doe, John y John Smith (2013). «Neque porro quisquam est qui dolorem ipsum quia dolor sit
amet, consectetur, adipisci velit...» En: The Journal of ACME ltd.
9 of 11
[Título del TFM]
Apéndices
10
[Autor del TFM] [Título del Master de la UNIR cursado]
Apéndice A
Fusce viverra lectus
Nam viverra, odio et vulputate ultricies, sem libero ornare nunc, nec suscipit urna sapien eu
sapien. Nulla erat nulla, hendrerit non elit vitae, venenatis malesuada libero. Duis ornare sapien
sed lacus condimentum rutrum. Donec feugiat erat id elit aliquam, a ultrices lectus mattis. In
vitae nisl tortor. Proin pellentesque nec odio et posuere. Ut aliquet quam ac magna tincidunt
ultrices. Nullam sit amet elementum leo. Pellentesque vitae mi dolor. Pellentesque habitant
morbi tristique senectus et netus et malesuada fames ac turpis egestas. Suspendisse tincidunt
mi arcu, vitae porttitor mauris elementum ut.
In vel condimentum diam. Fusce viverra lectus sed ultrices tristique. Sed euismod sem tinci-
dunt porttitor mollis. Aenean venenatis sem eros, vel ultrices lectus euismod ac. Nam molestie
ex vitae volutpat porta. Proin eu turpis ut ipsum rhoncus ultricies nec eu lectus. Cras male-
suada fringilla rutrum. In posuere, lectus fermentum molestie mattis, metus ligula ullamcorper
sapien, id elementum nulla odio eget odio. Aenean risus velit, pretium at egestas mattis, aliquet
scelerisque massa. Vivamus in mi sed mauris mollis fringilla quis quis ante.
11 of 11
[Título del TFM]