Rumpfmuskulatur
1) Autochthone Rückenmuskulatur (M. erector spinae)
Medialer Trakt
Muskel Ursprung Ansatz Funktion Innervation
Thoracis : Dornfortsätze der Dornfortsätze der Streckung der BWS Rr posteriores
unteren Brustwirbel, 1. u. 2. oberen Brustwirbel der thorakalen
Lendenwirbel Spinalnerven
M. Spinalis Cervicis : Dornfortsätze des 4-7 Dornfortsätze des 2-3 Streckung der HWS Rr posteriores
Halswirbels Halswirbels der zervikalen
Spinalnerven
Capitis : Dornfortsätze der Zwischen Linea Einseitig : Drehung Rr posteriores
unteren Hals und oberen nuchalis des Kopfes zur der zervikalen
Brustwirbelsäule superior/inferior Gegenseite Spinalnerven
zusammen mit dem M. Doppelseitig :
semi spinalis capitis Dorsalflexion im
Atlantookzipitalgelenk
und in der HWS
Lumborum : Dornfortsätze der Lendenwirbel Streckung der LWS, Rr posteriores
äußerst geringe der lumbalen
Wirkung Spinalnerven
Mm. Thoracis : Dornfortsätze der Brustwirbel Streckung der BWS, Rr posteriores
Interspinales äußerst geringe der thorakalen
Wirkung Spinalnerven
Cervicis : Dornfortsätze der Halswirbel Streckung der HWS Rr posteriores
der zervikalen
Spinalnerven
Mm. Lumborum : Processus Streckung in der LWS, Rr posteriores
Rotatores mamillares der Lendenwirbel sehr geringe Wirkung der lumbalen
Spinalnerven
Thoracis : Querfortsätze der Basis der Streckung und Rr posteriores
Brustwirbel Dornfortsätze, Rotation der BWS, der thorakalen
Wirbelbögen Spinalnerven
Cervicis : Quer- und Streckung und Rr posteriores
Gelenkfortsätze der Halswirbel Rotation der HWS der zervikalen
Spinalnerven
Mm. Facies dorsalis des Os sacrum, Dornfortsätze der Einseitig : Drehung Rr posteriores
Multifidi processus mamillares der Lenden und der Wirbelsäule zur der Spinalnerven
Lendenwirbel, Querfortsätze Brustwirbel sowie des Gegenseite (nicht in
der Brustwirbel, processus 2-7 Halswirbels der LWS)
articulares der 4 unteren Doppelseitig :
Halswirbel Streckung
M. Thoracis : Quefortsätze des 6-12 Dornfortsätze des 6. Drehung der Rr posteriores
Semispinalis Brustwirbels Hals bis 3. Brustwirbels Wirbelsäule zur der Spinalnerven
Gegenseite
Cervicis : Quefortsätze des 1-6 Dornfortsätze des 2-7 Ähnlich wie der M.
Brustwirbels Halswirbels semispinalis thoracis
Capitis : Quefortsätze des 3. Zwischen Linea Einseitig : Drehung
Hals bis 6. Brustwirbels nuchalis superior und des Kopfes zur
inferior am Gegenseite, Neigung
Hinterhaupt des Kopfes zur
gleichen Seite
Doppelseitig :
Streckung im
Atlantookzipitalgelenk
und der HWS
Lateraler Trakt
Muskel Ursprung Ansatz Funktion Innervation
Mm. Levatores Querfortsätze des 7. Hals bis Breves nächst Streckung und Rr posteriores der
costarum breves 11. Brustwirbels tiefere Rippe Seitwärtsneigung der Spinalnerven
et longi Longi über nächst Wirbelsäule,
tiefere Rippe geringfügige
Drehwirkung in der
unteren BWS
Mm. Mediales lumborum : Processus mamillares und Lateralflexion der LWS Rr posteriores der
Intertransversari accessorri der Lenderwirbel lumbalen
i Spinalnerven
Thoracis : Processus transversus der Brustwirbel Lateralflexion der BWS Rr posteriores der
thorakalen
Spinalnerven
Posteriores cervicis : Tubercula posteriora der Lateral flexion der HWS Rr posteriores der
Querfortsätze der Halswirbel zervikalen
Spinalnerven
Lateres lumborum : Processus costales der Sehr geringe Rr anteriores der
Lendenwirbel Seitwärtsneigung der lumbalen
LWS Spinalnerven
M. Longissimus Thoracis : Facies dorsalis des Quefortsätze der Streckung und Rr posteriores der
Os sacrum, Dornfortsätze der Brust und Seitwärtsneigung in der Spinalnerven
Lendenwirbel, Queforsätze Lendenwirbel an BWS und LWS,
der unteren BWS der 2-12 Rippe expriration
zwischen Angulus
costae und
Tuberculum costae
Cervicis : Quefortsätze des 1-6 Tubercula Streckung und
Brustwirbels posteriora des 2-7 Seitwärtsneigung in der
Halswirbels HWS und oberen BWS
Capitis : Quefortsätze des 3 Processus Streckung, Drehnung,
Hals bis 3. Brustwirbels mastoideus Seitwärtsneigung des
Kopfes und der HWS
M. iliocostalis
M. splenius
Kurze autochtone Nackenmuskulatur
Muskel Ursprung Ansazt Funktion Innervation
M. rectus capitis
post major
M. rectus capitis
post minor
M. obliquus
capitis sup
M. obliquus
capitis inf
2) Schultergürtelmuskulatur
Vom Kopf eingewandert
Muskel Ursprung Ansazt Funktion Innervation
M.
sternocleidomastoi
deus
M. omohyoideus
M. trapezius
Dorsale Schultergürtelmuskulatur
Muskel Ursprung Ansatz Funktion Innervation
M. levator scapulae
M. rhomboideus minor
M. rhomboideus major
Ventrale Schultergürtelmuskulatur
Muskel Ursprung Ansatz Funktion Innervation
M. serratus ant
M. pectoralis
major
M. pectoralis
minor
M. subclavius
Anatomie des Schultergürtels
Der Schultergürtel besteht aus :
-dem Glenohumeralgelenk (GHG)
-dem Akromioklavikulargelenk (ACG)
-dem Sternoklavikulargelenk (SCG)
-dem thorakoskapulären Gleitlager,
-der Fornix humeri,
-der Skapula,
-der Klavikula,
-den fixierenden Schultergürtelmuskeln und Bändern
3) Brustkorbmuskulatur
Muskel Ursprung Ansatz Funktion Innervation
Zwerchfell
M.
intercostales
externi
M.
intercostales
interni
M.
intercostales
intimi
M. scaleni
M.
subcostales
4) Bauchwandmuskulatur
Schräge Bauchwandmuskulatur
Musculus obliquus externus abdominis (äußerer schräger
Bauchmuskel)
Musculus obliquus internus abdominis (innerer schräger Bauchmuskel)
Musculus transversus abdominis (querer Bauchmuskel)
o Vordere und hintere Bauchwandmuskulatur
Musculus rectus abdominis (gerader Bauchmuskel)
Musculus pyramidalis
Musculus quadratus lumborum
Musculus iliopsoas
Musculus cremaster (Hodenheber)
Beckenbodenmuskulatur
o Diaphragma pelvis
Musculus levator ani (Musculus pubococcygeus, Musculus
iliococcygeus, Musculus puborectalis)
Musculus coccygeus
Musculus sphincter ani externus
o Diaphragma urogenitale
Musculus transversus perinei profundus
Musculus transversus perinei superficialis
o Sonstige perineale Muskulatur
Musculus bulbospongiosus
Musculus ischiocavernosus
Musculus sphincter urethrae externus
Musculus sphincter ani internus
Atemhilfsmuskulatur:
o Inspiratorische Atemhilfsmuskulatur
Musculus sternocleidomastoideus
Musculi scaleni
Musculus pectoralis major
Musculus pectoralis minor
Musculus serratus posterior superior
Musculus serratus posterior inferior
Musculus serratus anterior
o Expiratorische Atemhilfsmuskulatur
Musculus rectus abdominis
Musculus transversus abdominis
Musculus obliquus externus abdominis
Musculus obliquus internus abdominis
Musculus quadratus lumborum
Musculus latissimus dorsi ("Hustenmuskel")
Musculus transversus thoracis
Oberarmmuskeln
o Flexoren
Musculus biceps brachii
Musculus brachialis
o Extensoren
Musculus triceps brachii
Musculus anconeus
Unterarmmuskeln
o Oberflächliche Flexoren
Musculus pronator teres
Musculus flexor digitorum superficialis
Musculus flexor carpi ulnaris
Musculus flexor carpi radialis
Musculus palmaris longus
o Tiefe Flexoren
Musculus flexor digitorum profundus
Musculus flexor pollicis longus
Musculus pronator quadratus
o Oberflächliche Extensoren
Musculus extensor digitorum
Musculus extensor digiti minimi
Musculus extensor carpi ulnaris
o Tiefe Extensoren
Musculus supinator
Musculus abductor pollicis longus
Musculus extensor pollicis brevis
Musculus extensor pollicis longus
Musculus extensor indicis
o Radialismuskulatur
Musculus brachioradialis
Musculus extensor carpi radialis longus
Musculus extensor carpi radialis brevis
Handmuskulatur
o Thenarmuskulatur
Musculus abductor pollicis brevis
Musculus adductor pollicis
Musculus flexor pollicis brevis
Musculus opponens pollicis
o Hypothenarmuskulatur
Musculus abductor digiti minimi
Musculus opponens digiti minimi
Musculus palmaris brevis
Musculus flexor digiti minimi brevis
o Mittelhandmuskulatur
Musculi lumbricales
Musculi interossei palmares
Schultergürtelmuskulatur (siehe auch: Rumpfmuskulatur)
Schultergelenksmuskulatur (Muskeln mit Wirkung auf das Schultergelenk)
o Ventrale Schultergelenksmuskulatur
Musculus biceps brachii, Caput longum
Musculus coracobrachialis
Musculus pectoralis major
o Dorsale Schultergelenksmuskulatur
Musculus deltoideus
Musculus infraspinatus
Musculus latissimus dorsi
Musculus subscapularis
Musculus supraspinatus
Musculus teres major
Musculus teres minor
Musculus triceps brachii, Caput longum
Nach Gelenkbeteiligung:
o Ellenbogengelenksmuskulatur
o Radioulnargelenksmuskulatur
o Handgelenksmuskulatur
o Fingermuskulatur (Muskeln mit Wirkung auf die Fingergelenke)