‘hmË‘m ’w$bo H¥${f {dÚmnrR>, amhþar

{dÚmnrR>mZo {dH$grV Ho$bobo nrH$ bmJdS> V§ÌkmZ

H$mnyg-bmJdS> V§ÌkmZ
~mJm`Vr H$nmer
hdm‘mZ… H$nmergmR>r ñdÀN> C~Xma d H$moaS>o hdm‘mZ AZwHy$b AgVo. H$nmerÀ`m {~`mÊ`mMr CJdU hmoÊ`mgmR>r
18 Vo 20 A§e goëgrAg, A{YH$ dmT> hmoÊ`mgmR>r 20 Vo 27 A§e goëgrAg BVŠ`m Vmn‘mZmMr Amdí`H$Vm
AgVo. H$nmergmR>r {H$‘mZ d H$‘mb Vmn‘mZ 15 Vo 35 A§e goëgrAg d hdoVrb AmЩVm 75 Q>ŠŠ`m§nojm H$‘r
Agmdr bmJVo. CîU {Xdg Am{U W§S> amÌ `màH$maMo hdm‘mZ ~m|S>o Mm§Jbr ^aÊ`mg d C‘bÊ`mg Cn`wº$ AgVo.
O‘rZ … H$nmer bmJdS>rgmR>r H$mir, ‘Ü`‘ Vo Imob (90 go.‘r.) d nmÊ`mMm Mm§Jbm {ZMam hmoUmar O‘rZ
{ZdS>mdr. CWi, hbŠ`m jma`wº$ Am{U nmUWi O{‘ZrV H$nmerMr bmJdS> H$aÊ`mMo Q>mimdo. O{‘ZrMm gm‘y
gmYmaUV… 6 Vo 8.5 n`ªV Agmdm.
nyd©‘emJV … EH$ Imob Zm§JaQ> d 2 Vo 3 Hw$idmÀ`m nmù`m XoD$Z T>oH$io \$moS>mdrV. AmYrÀ`m {nH$m§Mr YgH$Q>o,
niH$mQ>çm, nmbm d BVa H$Mam Jmoim H$ê$Z Vmo Omimdm d eoV ñdÀN> R>odmdo. eoUIV dm H§$nmoñQ> IV hoŠQ>ar 25
JmS>çm `m à‘mUmV {‘gimdo. 90 g|.‘r. A§Vamda CWi gè`m nmS>mì`mV, gè`m§Mr bm§~r O{‘ZrÀ`m àH$mamZwgma 6
Vo 8 ‘rQ>a R>odmdr.
noaUrVrb A§Va … H$nmerÀ`m XmoZ AmoitVrb d XmoZ PmS>m§Vrb A§Vamda H$nmerÀ`m Xa hoŠQ>ar PmS>m§Mr g§»`m
Adb§~yZ AgyZ Ë`mgmR>r nwT>rb à‘mUo A§Va R>odmdo.

gwYm[aV … A‘o[aH$Z, B{Opße`Z - 90  60 go.‘r.

A‘o[aH$Z  A‘o[aH$Z - 90  90 go.‘r.
g§H$[aV ~rQ>r H$mnyg~rOr 2 /~rOr 1 … A‘o[aH$Z  A‘o[aH$Z -120  60 go.‘r.
A‘o[aH$Z  A‘o[aH$Z - 90  90 go.‘r.
~rO à{H«$`m ~waerZmeH$ … Aà‘m{UV {~`mÊ`mg Wm`a‘ ~waerZmeH$mMr à{H«$`m à{V {H$bmo {~`mÊ`mg 3 J«°‘ `m
à‘mUmV H$amdr.
OrdmUy g§dY©H$ … hdoVrb ZÌmMo pñWarH$aU H$éZ ZÌ IVm§À`m ‘mÌoV ~MV H$aÊ`mgmR>r A°PmoQ>mo~°ŠQ>a qH$dm
A°Pmopñnarb‘ `m OrdmUy g§dYH$m©Mr à{V {H$bmo {~`mÊ`mg 25 J«°‘ `m à‘mUmV à{H«$`m H$amdr. VgoM O{‘ZrVrb
‘mVrÀ`m H$Um§Ûmao Yê$Z R>odbobo ñ\w$aX {nH$m§Zm CnbãY H$ê$Z XoÊ`mgmR>r ñ\$yaX {daKi{dUmè`m OrdmUy
g§dY©H$mMr à{H«$`m H$amdr åhUOo ZÌ d ñ\w$aX`wº$ IVmÀ`m ‘mÌo‘Ü`o OdiOdi 25 Vo 30 Q>¸o$ ~MV hmoVo.

H$mnyg bmJdS> V§ÌkmZ

 ‘hmË‘m ’w$bo H¥${f {dÚmnrR>, amhþar
{dÚmnrR>mZo {dH$grV Ho$bobo nrH$ bmJdS> V§ÌkmZ

noaUr … ~mJm`Vr {~Ja ~rQ>r H$nmerMr noaUr doioda H$aUo AË`§V Amdí`H$ Amho. noaUr C[eam Pmë`mg doMUrÀ`m
doir nmD$g `oD$Z ZwH$gmZ g§^dVo qH$dm Ë`mda {H$S>r d amoJm§Mm àmXw^m©d hmoD$Z CËnmXZmV KQ> `oVo. noaUr
Pmë`mZ§Va bJoMM 4 Vo 6 B§M AmH$mamÀ`m gpÀN>Ð nm°{b{WZ {neì`m§‘Ü`o ‘mVr Am{U H§$nmoñQ> AWdm eoUIV
^amdo d nmUr Úmdo. Z§Va àË`oH$ {nedrV 2 Vo 3 {~`m bmdmì`mV. `m {neì`m§Mm Cn`moJ Zm§Jo ^aÊ`mgmR>r H$amdm.
Vmon`ªV {neì`m PmS>mÀ`m gmdbrV R>oD$Z Ë`m§Mo H$sS>rnmgyZ g§ajU H$amdo d daModa nmUr Úmdo. gmYmaUnUo EH$m
EH$amÀ`m Zm§½`m ^aÊ`mgmR>r 250 Vo 300 {neì`m nwaVmV.
* doJdoJù`m ^mJmgmR>r, CXm., (1) gmobmnya, gm§Jbr, gmVmam d nwUo {Oëøm§gmR>r ‘mM©Mm n{hbm n§YadS>m,
(2) Ah‘XZJa {OëømgmR>r E{àbMm n{hbm n§YadS>m Am{U (3) ImZXoe, {dX^©, ‘amR>dmS>çmVrb {Oëøm§gmR>r ‘o
Mm Xwgam n§YadS>m, `mà‘mUo noaUrÀ`m doirMr {e\$mag Ho$bobr Amho. noaUr H$aVmZm garÀ`m ‘Ü`mda 2-3 B§M
Imob IÈ>m H$amdm d Ë`mV {e\$mag Ho$ë`mà‘mUo amgm`{ZH$ IVo, {~`m Q>mHy$Z nyU©nUo ‘mVrZo PmH$mdo d bJoM
nmUr Úmdo. VgoM gar nmS>Ê`mnydu eoUIV {Xbo Zgë`mg àË`oH$ IS²>S>çmV amgm`{ZH$ IVm§~amo~a eoUIV Úmdo.
* ~rQ>r H$nmer dmUm§Mr bmJdS> dmVmdaUmMo Vmn‘mZ 35 go nojm H$‘r Pmë`mda> ‘o ‘{hݶmÀ¶m Xþgè¶m
n§YadS>çmnmgwZ OyZÀ¶m n{hë¶m AmR>dS²>¶mn¶ªV H$amdr. VgoM H$nmerMr bmJdS> O‘rZ AmobmdyZ dmnímmda H$amdr.
OgOer noaUr C{eam hmoVo VgVgo CËnmXZmV KQ> `oV OmVo. C{eamV C{eam 15 Owb¡ n`ªV noaUr H$amdr. Ë`mZ§Va
~rQ>r H$nmerMr bmJdS> H$ê$ Z`o.
~mJm`Vr H$nmergmR>r amgm`{ZH$ IVo
g§H$[aV H$mngmgmR>r à{V hoŠQ>ar 100 {H$bmo ZÌ, 50 {H$bmo ñ\w$aX d 50 {H$bmo nmbme, Va gwYm[aV dmUm§gmR>r
80 {H$bmo ZÌ, 40 {H$bmo ñ\w$aX d 40 {H$bmo nmbmeMr ‘mÌm Amdí`H$ AgVo. VgoM O{‘ZrMm nmoV
gwYmaÊ`mgmR>r à{V hoŠQ>ar 12 Q>Z eoZIV eodQ>À`m Hw$idmÀ`m nmir AJmoXa Úmdo qH$dm IV H$‘r Agë`mg
bmJdS>rÀ`m doir àË`oH$ \w$brda N>moQ>m IÈ>m KoD$Z Ë`mV Am|Oi^a eoUIV Q>mH$mdo d ‘mVrV Mm§Jbo {‘gimdo.
drg Q>¸o$ ZÌ d g§nyU© ñ\w$aX d nmbme noaUrÀ`m doir Úmdo d Cabobo ZÌ g‘mZ XmoZ hßË`m§V noaUrZ§Va 30 d
60 {Xdgm§Zr Úmdo. ~rQ>r$dmUmgmR>r {e\$maerV IV‘mÌonojm 25 Q>¸o$ amgm`{ZH$ IV‘mÌm (125…65…65 {H$bmo
à{V ho.) OmñV Úmì`mV. Am§Va‘emJV …
Zm§½`m ^aUo - gd©gmYmaUnUo 10 {Xdgm§V gd© {~`m CJdVmV, Á`m {R>H$mUr ~r CJdbo Zgob Ë`m {R>H$mUr amIyZ
R>odboë`m {~`mÊ`mnmgyZM, Ë`mM gwYm{aV AJa g§H$a dmUmMo {~`mUo Zm§½`m ^aÊ`mgmR>r dmnamdo d bJoM nmUr
Úmdo, qH$dm da C„oI Ho$ë`mà‘mUo nm°{b{WZ {neì`m§Vrb amono 20 Vo 25 {Xdgm§À`m AmVM bmdmdrV.
{daiUr n§Yam {Xdgm§Z§Va àË`Ho $ \$wbrda XmoZMo Omo‘Xma amono R>oD$Z ~mH$sMr CnQ>yZ Q>mH$mdrV. {daiUr O‘rZ
Ambobr AgVmZm H$amdr.

H$mnyg bmJdS> V§ÌkmZ

 ‘hmË‘m ’w$bo H¥${f {dÚmnrR>, amhþar
{dÚmnrR>mZo {dH$grV Ho$bobo nrH$ bmJdS> V§ÌkmZ

IwanUr … noaUrZ§Va Oê$arà‘mUo XmZo Iaw nÊ`m d H$mio nUr H$ê$Z 60 {Xdgmn§ `Vª nrH$ VU{dahrV R>odmdo.
~mJm`Vr joÌm‘Yrb g§H$[aV dmU§mMr H$m{`H$ dmT> OmñV hmoVo. Ë`m‘wio ~m|S>o bmJÊ`mMo à‘mU H$‘r hmoVo d ~m|S>mÀ`m
dOZm‘wio \$m§Úm ‘moS>Ê`mMm g§^d AgVmo. `mgmR>r nrH$ 80 Vo 90 {Xdgm§Mo Pmë`mda PmS>mÀ`m ‘w»` \$m§XrMm e|S>m
IwS>mdm, `m‘wio {nH$mMr H$m{¶H$ dmT> ‘¶m©{XV amhVo, gd© ~m|S>mMr dmT> Mm§Jbr hmoVo. {nH$mV hdm IoiVr amhVo. ~mo|S>o
gS>V ZmhrV d H$sS> Am{U amoJm§Mm àmXw^m©d H$‘r hmoVmo.
nmUr nwadR>m … gd©gmYmaUnUo ‘mM©-E{àb ‘{hÝ`mV noaboë`m H$nmerbm 800 Vo 900 {‘.{b. nmUr bmJVo.
H$nmerbm noaUrnmgyZ nmVo bmJon`ªV VwbZoZo H$‘r nmUr bmJVo. `m H$mimV {nH$mbm OmñV nmUr XoD$ Z`o, H$maU
OmXm nmÊ`m‘wio PmS>m§Mr AZmdí`H$ dmT> hmoVo. nrH$ \w$bmoè`mV Amë`mda nmÊ`mMr JaO dmT>V OmVo d ~m|S>o ^aVmZm
Vr gdm©V OmñV AgVo. H$nmerÀ`m CJdU, nmVo bmJUo, \w$bo C‘bUo, ~m|S>o YaUo d ^aUo `m ‘hËdmÀ`m AdñWm
AgyZ `m AdñWm§À`m H$mimV O{‘ZrV Amobmdm AgUo Oê$arMo Amho. noaUr AmobmD$Z H$amdr. Z§Va 3 Vo 4
{Xdgm§Zr qM~dUrMo nmUr Úmdo. nmdgmim gwê$ hmoD$Z nwaogm nmD$g nS>on`ªV hdm‘mZ d O{‘ZrÀ`m ‘JXwamZwgma 10
Vo 12 {Xdgm§À`m A§VamZo nmÊ`mÀ`m nmù`m Úmì`mV. nmdgmù`mV nmD$g‘mZ nmhyZ nmUr Úmdo. ‘mÌ XmoZ nmù`m§V
15 Vo 20 {Xdgm§nojm OmñV A§Va R>oD$ Z`o. Oa nmÊ`mMm nwadR>m Anwam Agob Va gar AmS> gar `mnÕVrZo nmUr
Úmdo. n{hë`m nmirbm 1 br, 3 ar, 5 dr, `mà‘mUo gè`m§V nmUr gmoS>mdo d Xwgè`m nmirbm 2 ar, 4 Wr, 6 dr
`mà‘mUo gè`m§V nmUr gmoS>mdo. `m‘wio H$nmerbm bmJUmè`m nmÊ`mV gw‘mao 30 Q>¸o$ ~MV hmoVo.
{R>~H$ qgMZmMm dmna … eoVmMr nhmUr Ho$ë`mZ§Va AmamIS>çmZwgma {R>~H$ g§MmMr C^maUr H$amdr. Ë`m‘wio
nmÊ`mMr ~MV Va hmoVoM {edm` VUm§Mm CnÐd H$‘r hmoVmo.
Am§VanrH$ … CÝhmir ~mJm`Vr H$nmerV ^wB©‘yJmMm Eg. ~r. 11 hm CnQ>çm dmU qH$dm ‘wJ, CS>rX qH$dm Jdma
Am§VanrH$ åhUyZ KoVë`mg OmñV \$m`Xm hmoVmo. `mgmR>r garÀ`m EH$m ~mOyg H$nmer, Xwgè`m ~mOyg ^wB©‘Jy `m§Mr
1:1 `m à‘mUmV noaUr H$amdr. XmoÝhr {nH$m§Mr noaUr garÀ`m ~JboÀ`m ‘Ü`mda H$amdr. Am§Va{nH$mMr noaUr
H$nmerÀ`m noaUrnydu EH$ ‘{hZm AJmoXa Ho$ë`mg \$m`Xm Pmë`mMo {XgyZ Ambo Amho. VgoM Vya, gmo`m~rZ `mgmaIr
Am§VanrHo$ KoVë`mg \$m`Xm hmoVmo.
bmë`m
bjUo… H$nmerMr nmZo bmb hmoÊ`mMo ‘w»` H$maU ZÌmMr H$‘VaVm hmo`. ZÌ IVm§À`m H$‘VaVo‘wio ~m|S> dmT>rÀ`m
AdñWo‘Ü`o nmZmVrb h[aV Ðì`m‘Yrb ZÌ dmnabo OmVo Am{U nmZo bmb hmoVmV. VgoM ‘°¾o{e`‘ øm gyú‘
AÞÐì`mMr H$‘VaVm Am{U ag emofUmè`m {H$S>tÀ`m (‘w»`Ëdo VwS>VwS>o) àmXw^m©dm‘wio gwÜXm H$nmerMr nmZo bmb
hmoVmV.

H$mnyg bmJdS> V§ÌkmZ

 ‘hmË‘m ’w$bo H¥${f {dÚmnrR>, amhþar
{dÚmnrR>mZo {dH$grV Ho$bobo nrH$ bmJdS> V§ÌkmZ

Cnm`… (1) bmë`m à{VH$maH$ dmUm§Mr {ZdS> H$amdr. (2) {e\$magrV IVm§À`m ‘mÌm Úmì`mV. ~rQ>r dmUmgmR>r
{e\$maer
‘mÌonojm 25 Q>ŠHo$ IV OmñV ÚmdrV. Ë`m‘Ü`o 20 Q>¸o$ ZÌ bmJdS>rÀ`m doir, 40 Q>¸o$ ZÌ bmJdS>rZ§Va 30
{Xdgm§Zr Am{U 40 Q>¸o$ ZÌ bmJdS>rÀ`m 60 {Xdgm§Zr Úmdo. ‘°¾o{e`‘gmaIo gyú‘ AÞÐì` (20 Vo 30 {H$bmo/
ho.)
O{‘ZrV Úmdo. dmT>rÀ`m H$mimV 2 Q>¸o$ {S>Enr IVm§À`m XmoZ \$dmaUr 15 {Xdgm§À`m A§VamZo H$amì`mV.
AmH$pñ‘H$ ‘a amoJ
bjUo… {XdgmMo Vmn‘mZ 38 g|.nojm OmñV XrK©H$mi {Q>Hy$Z am{hë`mg VgoM nmÊ`mMm VmU ~gë`mg Am{U
nmdgmù`m‘Ü`o nmUr gmMyZ am{hë`mg H$nmerÀ`m eara{H«$`m emómda A{Zï> n[aUm‘ hmoVmo. nmÊ`mMm VmU
~gë`m‘wio AÞÐì` emofyZ KoUmè`m Obdm{hÝ`m \w$Jra ~ZVmV Am{U Z{bH$m ~§X hmoVmV. PmS>mÀ`m nmZo, \w$bo d
~m|S>o `m§Zm AÞÐmì` nwadR>m Z Pmë`m‘wio nmZm§Mm VOobm Zmhrgm hmoVmo Am{U nmZo {ndir nS>VmV. nmZo, \w$bo d ~m|S>o
`m§Mr Ji hmoVo Am{U PmS> ‘aVo.
Cnm`… 1) CÝhmir ~mJm`Vr ~rQ>r H$nmerMr bmJdS> _o _{hÝ`mÀ`m Xþgè`m n§YadmS>çmnmgyZ OyZÀ`m n{hë`m
AmR>dS>çmn`ªV H$ê$Z 8 Vo 15 {XdgmÀ`m A§VamZo nmUr Úmdo. 2) {nH$m‘Ü`o nmUr gmMyZ amhUma Zmhr `mMr XjVm
¿`mdr Am{U gmMbobo nmUr bJoM H$mTy>Z Úmdo. 3) {dH¥$VrJ«ñV PmS>m§Zm bjUo {Xgy bmJVmM 1.5 {H$bmo `w[a`m +
1.5 {H$bmo nmbme 100 {bQ>a nmÊ`mV {‘giyZ 150 Vo 200 {‘.{b.Úmdo. 4) Ë`mZ§Va 8-10 {Xdgm§Zr 2 {H$bmo
{S>Enr 100 {bQ>a nmÊ`mV {‘giyZ ho ÐmdU 150 Vo 200 {‘.{b. PmS>mÀ`m ~w§Ü`mOdi AmoVmdo d bJoM nmUr
Úmdo.
nrH$ g§ajU
A) H$nmerdarb à‘wI amoJ d Ë`m§Mo {Z`§ÌU ~waerOÝ` H$anm (AëQ>aZo[a`m ãbmBQ>) - nm`amoŠbmoñQ´>mo{~Z 20%
S>ãë`y Or 10 J«° qH$dm _o{Q>am_ 55% + nm`amoŠbmoñQ´>mo{~Z 5% S>ãë`y Or 20 J«° à{V 10 {bQ>a nmÊ`mV {_giyZ
10-15 {Xdgm§À`m A§VamZo XmoZ \$dmaÊ`m H$amì`mV ‘a d ‘wiHy$O pdëQ> d éQ> am°Q>) - VrZ J«°‘ à{V {H$bmoà‘mUo
Wm`a‘ qH$dm 4 J«°‘ à{V {H$bmo à‘mUo Q´>m`H$moS>a‘mMr ~rO à{H«$`m H$amdr, amoJ à{VH$maH$ dmU dmnamdo.
~) H$nmerdarb à‘wI {H$S>r d Ë`m§Mo ì`dñWmnZ -
1) agemofH$ {H$S>r ‘mdm/VwS>VwS>o - 1) ~rO à{H«$`m - B{‘S>mŠbmo{àS> 70 S>ãë`y. Eg. 9 J«°‘ qH$dm
Wm`m{‘WmŠPm‘ 70 S>ãë`[Link] 4 J«°‘ qH$dm H$m~m©ogë’$mZ 25 S>[Link]. 60 J«°‘ à{V{H$bmo {~¶mʶmg ~rOà{H«$`m
H$amdr.

H$mnyg bmJdS> V§ÌkmZ

 ‘hmË‘m ’w$bo H¥${f {dÚmnrR>, amhþar
{dÚmnrR>mZo {dH$grV Ho$bobo nrH$ bmJdS> V§ÌkmZ

2) 5% qZ~moir AH$m©Mr \$dmaUr, 3) H«$m`gmonm A§S>r 50000/- à{V hoŠQ>ar {nH$mda gmoS>mdrV. 4) A°{g\o$Q>
75 [Link]. 10 J«° qH$dm Wm`m{‘WmŠPm‘ 25 S>ãbw. Or. 2 J«° qH$dm B{_S>mŠbmo{àS> 17.8 [Link]. 2 {_br qH$dm
A°{g\o$Q> 50%+B{_S>mŠbmo{àS 17.8% [Link]. 20 J«° àVr 10 {bQ>a nmʶmV {‘giyZ ’$dmamdo.

\w$b{H$S>o - {’$àmoZrb 5 [Link]. 30 {‘br qH$dm Wm`m{‘WmŠPm‘ 25S>ãbw. Or. 2 J«° qH$dm B{_S>mŠbmo{àS> 17.8
[Link]. 2 {_br àVr 10 {bQ>a nmʶmV {‘giyZ ’$dmamdo.
nm§T>ar‘mer - \$dmaUr - A°{gQ>°{‘{àS> 20 [Link]. 2 J«°‘ qH$dm Q´>m`oPmo\$m°g 40 B©.gr.30 {‘.br. qH$dm ~wàmo’o${OZ
25 [Link]. 20 {_br qH$dm Wm`{_WmoŠPm_ 25 S>ãbw Or 4 J«° qH$dm qZ~moir AH©$ 50 {‘br àVr 10 {bQ>a
nmÊ`mV {‘giyZ \$dmamdo.
2) ~m|S> Air -
A‘o[aH$Z ~m|S> Air ({hadr Air)/ {R>n³¶mMr ~m|S> Air / e|Xar ~m|S> Air -
O¡{dH {Z`§ÌU
[Link].ìhr. 500 Eb.B©./hoŠQ>a
~r.Q>r.ìhma Hw$añQ>mH$s 1 {H$bmo/hoŠQ>a
H«$m`gmonm A§S>r 50000/hoŠQ>a,
\o$amo‘Z gmnio hoŠQ>ar 5,
qZ~moir AH©$ 5 Q>¸o$ \$dmaUr
amgm`{ZH$ {Z`§ÌU
* b°å~mSm> gm`h°bmoW«rZ 5 Q>¸o$ B©.gr. 8 {‘br
* pñnZmog°S> 45 [Link]. 3.5 {‘br qH$dm
* àmo\o$Zmo\$m°g 50 B©.gr. 30 {‘br qH$dm
* BÝS>moŠPmH$m~© 15.8 B©.gr. 10 {‘br qH$dm
* Šbmoanm`ar\$m°g 50 B©.gr. 20 {‘br qH$dm
* {¹$Zm°b\$m°g 20 E.E\$. 20 {‘br 10brQ>a
nmÊ`mV {‘giyZ JaOoZwgma EH$m H$sQ>H$ZmeH$mMr \$dmaUr H$amdr.
~rQ>r H$mngmMo EH$mpË‘H$ H$sS> ì`dñWmnZ

H$mnyg bmJdS> V§ÌkmZ

 ‘hmË‘m ’w$bo H¥${f {dÚmnrR>, amhþar
{dÚmnrR>mZo {dH$grV Ho$bobo nrH$ bmJdS> V§ÌkmZ

1) noaUrÀ`m doir - ~rO à{H«$`m- B{‘S>°Šbmo{àS> 70 S>ãë`y. Eg. 9 J«°‘ qH$dm H$m~«mo©gë’$mZ 25 S>r. Eg. 60
J«°‘/{H$bmo {~`mÊ`mg Mmoimdo. {‘l nrH$, Am§VanrH$ (‘wJ, CS>rX,gmo¶m~rZ d Vya) gmnim {nHo$ åhUyZ ‘H$m,
Mdir, Ádmar, amim `m§Mr bmJdS> H$amdr. ~rQ>r H$nmer ^modVr 5 % {~Ja ~rQ>r dmUmMr bmJdS> H$amdr.
2) noaUrZ§Va 21 Vo 30 {Xdgm§Zr ag emofUmè`m {H$S>r§gmR>r
1. H«$m`gmonm A§S>r 50000/ hoŠQ>ar eoVm‘Ü`o gmoS>mdrV.
2. 5 Q>¸o$ qZ~moir AH$m©Mr \$dmaUr H$amdr.
3. A°{g’o$Q> 75 Eg. nr. 10 J«°‘ àVr 10 brQ>a nmÊ`mV {‘giyZ \$dmamdo.
3) e|S>o Air d ~m|S> AirgmR>r Xwgar \$dmaUr n{hë`m \$dmaUrZ§Va 15 Vo 21 {Xdgm§Zr H$amdr.
1. ~rQ>r Hw$añQ>mH$s 1 {H$bmo / hoŠQ>ar \$dmaUr.
2. Q´>m`H$moJ«m‘m A§S>r 1.5 bj / hoŠQ>a
3. \o$amo‘Z gmnio Am{U njr Wm§~o eoVm‘Ü`o bmdmdoV.
4) ag emofUmè`m {H$S>rgmR>r {Vgar \$dmaUr, Xwgè`m \$dmaUrZ§Va 15 Vo 21 {Xdgm§Zr
1. A°{gQ>°{‘{àS> 20 [Link].2 J«°‘ qH$dm
2. Q´>m`Pmo\$m°g 40 B©.gr. 30 {‘.br. qH$dm ßbmo{ZH°${_S> 50 S>ãë`[Link]. 2 J«°‘
3. A°{g\o$Q> 75 [Link]. 10 J«°‘ 10 brQ>a nmÊ`mV {‘giyZ \$dmamdo.
5) gd©àH$maÀ`m ~m|S> Aù`m (e|S>o Air, A‘o[aH$Z d e|Xar ~m|S> Air) -
[Link].ìhr. 500 Eb.B©./hoŠQ>a, b°åãS>m gm`h°bmoW«rZ 5 Q>¸o$ àdmhr 8 {‘.br. pñnZmog°S> 45 [Link]. 3.5
{‘.br. qH$dm àmo\o$Zmo\$m°g 50 B©.gr. 30 {‘.br. qH$dm B§S>moŠPmH$m~© 15.8 B©.gr.10 {‘.br. àVr 10 brQ>a
nmÊ`mV {‘giyZ \$dmamdo. {~Ja ~rQ>r H$mngmdarb {H$S>rÀ`m EH$mpË_H$ H$sS> ì`dñWmnZmgmR>r Imbrb
AmamIS>çmMm JaOoZwgma Adb§~ H$amdo.
1. H$nmerÀ`m à{V {H$bmo {~`mÊ`mg 1 {H$bmo Wm`m_oWmoŠPm_ 30% E\$.Eg. Mr ~rOà{H$«`m H$amdr.
2. H$nmer^mdo Vr EH$ _rQ>a A§Vamda _H$m d MdirMr EH$m AmS> EH$ bmJdS> H$amdr. VgMo H$nmerÀ`m
àË`Ho $ 9 ì`m AmoirÀ`m Xwgè`m ~mOyg _H$m, Mdir d amim `m {nH$m§Mr bmJdS> H$amdr.
3. H$nmer bmJdS>rZ§Va 30 Vo 45 {Xdgm§Zr 5% qZ~moir AH$m©Mr \$dmaUr H$amdr.
4. H$nmer bmJdS>rZ§Va 45 {Xdgm§Zr {haì`m d {R>nŠ`mÀ`m ~m|S >AirMm àmXw^m©d g_OÊ`mgmR>r àË`oH$s 5
H$m_J§Y gmnio à{V hoŠQ>ar C^mamdVo.
5. H$nmer bmJdS>rZ§Va 60 {Xdgm§Zr Q>´m`H$moJm«_mMrbmoZrg `m namno Ordr {H$Q>H$m§Mo 10 \$wbo Q>´m`H$moH mS>©
(2 bmI) à{V hoŠQ>ar eoVmV bmdmdVo.

H$mnyg bmJdS> V§ÌkmZ

 ‘hmË‘m ’w$bo H¥${f {dÚmnrR>, amhþar
{dÚmnrR>mZo {dH$grV Ho$bobo nrH$ bmJdS> V§ÌkmZ

6. H$nmer bmJdS>rZ§Va 75 {Xdgm§Zr 10 {_br [Link].ìhr. 10 br. nmÊ`mVyZ (500 Eb. B©. à{V
hoŠQ>ar) \$dmamdo.
7. H$nmer bmJdS>rZ§Va 80 {Xdgm§Zr "Q>r' AmH$mamMo 25 njr Wm§~o à{V hoŠQ>ar C^mamdVo.
8. H$nmer bmJdS>rZ§Va 85 {Xdgm§Zr Jwbm~r ~m|S >AirMm àmXw^m©d g_OÊ`mgmR>r 5 H$m_J§Y gmnio à{V
h§ŠQ>ar eoVmV C^mamdVo.
9. H$nmer bmJdS>rZ§Va 90 {Xdgm§Zr 20 {_br àmo’o$Zm°g 50% B©.gr. à{V 10 {bQ>a nmÊ`mV {_giZy
\$dmamdo.
10. H$nmer bmJdS>rZ§Va 105 {Xdgm§Zr nm§T>ar _mer d Jwbm~r ~m|S >AirÀ`m {Z`§ÌUmgmR>r Q>´m`Pmo\$mg° 40%
B©. gr. 20 {_br à{V 10 {bQ>a nmÊ`mV {_giZy \$dmamdo.
11. H$nmer bmJdS>rZ§Va 120 {Xdgm§Zr Jwbm~r ~m|S AirÀ`m {Z`§ÌUmgmR>r b°å~S>m gm`h°bmoWr«Z 5% B©.gr.
10 {_br à{V 10 {bQ>a nmÊ`mV {_giZy \$dmamdo.
~m|S>Air {Z`§ÌUmgmR>r {deof H$miOr-
1. nrH$ gmYmaUnUo 1 Vo 1.5 ‘{hÝ`mMo AgVmZm eVo mV eS| >Ao irMm àmXw^m©d AmT>iZy `oVmo. {H$S>J«ñV e|So
VmoSy>Z Zme H$amdm
2. g§íco[fV nm`aoWm«B©S >hr {H$Q>H$ZmeH$o à^mdr Agbr Var EH$mM h§Jm‘mV XmoZ nojm A{YH$ doim Ë`mMm
dmna H$ê$ Z`o.
3. g§íco[fV nm`aoWm«B©S>À`m dmnamZ§Va Xwgar \$dmaUr A°[g\$oQ>/H$m~m©arb qH$dm Š`wZm°b \$m°gMr H$amdr.
4. A‘o[aH$Z ~m|S >AirÀ`m {Z`§ÌUmgmR>r [Link].ìhr. ho O¡¡[dH$ {dfmUy hoŠQ>ar 500 Eb.B©. `m à‘mUmV
gm`§H$miÀ`m doir \$dmamdo.
5. gd© àH$maÀ`m ~mo§S >AirgmR>r ~r.Q>r. ho O¡[dH AUwOrd`wº ${H$Q>H$ZmeH$ dmnamdo.
6. AYwZ ‘YyZ H$sS>J«ñV Jimbobr nmZo, \$wbo, ~m|S>o doMyZ Zï> H$amdrV.
7. H$nmerMm ImoSdm KoÊ`mMo nyU©V… Q>mimdo.
8. qZ~moir AH$© Agboë`m {H$Q>H$ZmeH$m§Mm gwédmVrÀ`m H$mimV dmna H$amdm.
9. nm°da n§n dmnaVmZm {H$Q>H$ZmeH$m§Mo à‘mU {VßnQ> H$amdo.

H$mnyg bmJdS> V§ÌkmZ

 ‘hmË‘m ’w$bo H¥${f {dÚmnrR>, amhþar
{dÚmnrR>mZo {dH$grV Ho$bobo nrH$ bmJdS> V§ÌkmZ

úÖ¯ÖæÃÖ ×¯ÖúÖ“µÖÖ ´Ö֐Öᯙ ¤üÆüÖ ¾ÖÂÖÖÔŸÖ ¯ÖÏÃÖÖ¸üßŸÖ êú»Ö껵ÖÖ ×¿Ö±úÖ¸ü¿Öß

2017- 1 ˆ¢Ö¸ü ´ÖÆüÖ¸üÖ™ÒüÖ“µÖÖ †¾ÖÂÖÔÖ ¯ÖÏ¾ÖÖ ×¾Ö³ÖÖÖ (¯Ö•ÖÔ­µÖ Ö™ü 3 †Ö×Ö 4) ´Ö¬µÖê †×¬Öú ˆŸ¯ÖÖ¤ü­Ö ¾Ö
18 †Ö٣֍ú ±úÖµÖªÖÃÖÖšüß ²Öß.™üß. ú¯ÖÖ¿Öß ´Ö¬µÖê ¿Öê¯Öã ؍ú¾ÖÖ úÖêØ£Ö²Ö߸ü ؍ú¾ÖÖ ´Öê£Öß Øú¾ÖÖ ¯Öֻ֍ú µÖÖ ×¯ÖúÖÓ“Öß
1:3 ¯Ö¬¤üŸÖß­Öê †ÖÓŸÖ¸üׯ֍ú ‘ÖꝵÖÖ“Öß ×¿Ö±úÖ¸üÃÖ ú¸üµÖÖŸÖ †Ö»Öß †ÖÆêü.
2017- 2 ú¯ÖÖ¿Öß¾Ö¸üᯙ ²ÖÖë›ü†ôûµÖÖÓ“µÖÖ ×­ÖµÖӡ֝ÖÖÃÖÖšüß ¯ÖÏÖê±êú­ÖÖê±úÖòÃÖ 50 ‡ÃÖß 20 ×´Ö»Öß »Ö֐־֛üß ­ÖÓŸÖ¸ü 60
18 פü¾ÖÃÖÖÓ­Öß ¯Ö×Æü»Öß ±ú¾ÖÖ¸üÖß, ‡´ÖÖ´Öꌙüß­Ö ²Öê­—ÖÖê‹™ü 5 ‹ÃÖ.•Öß. 4.4 ÖÏò´Ö »Ö֐־֛üß ­ÖÓŸÖ¸ 80 פü¾ÖÃÖÖÓ­Öß
¤ãüÃÖ¸üß ±ú¾ÖÖ¸üÖß †Ö×Ö »Öò´²Ö›üÖ ÃÖÖµÖÆòü»ÖÖê£ÖÐß­Ö 5 ‡ÃÖß 10 ×´Ö»Öß »Ö֐־֛üß­ÖÓŸÖ¸ü 100 פü¾ÖÃÖÖÓ­Öß ×ŸÖÃÖ¸üß
±ú¾ÖÖ¸üÖß ¯ÖÏ×ŸÖ 10 ×»Ö™ü¸ü ¯Ö֝µÖÖŸÖ ×´ÖÃÖôæû­Ö ±ú¾ÖÖ¸üÖß ú¸üµÖÖ“Öß ×¿Ö±úÖ¸üÃÖ ú¸üµÖÖŸÖ †Ö»Öß †ÖÆêü.ü
2016- 3 npíM‘ ‘hmamï´>mVrb nmUr Q>§MmB©À¶m H$mimV ‘ܶ‘ Imob O‘rZrV ~mJm¶Vr H$mnyg
17 CËnmXZmV KQ> {H$‘mZ R>odʶmgmR>r 60 Q>¸o$ ~mînmonUm}ËgO©Zm BVHo$ nmUr g§nwU©
dmT>rÀ¶m H$mbmdYrV XoʶmMr {e’$mag H$aʶmV ¶oV Amho. ~m|S>dmT>rMm H$mi (85 Vo
150 {Xdgmn¶ªV) hm OmñV g§doXZerb AmT>iyZ Amë¶m‘wio ¶m H$mimV nmʶmMm
VmU nSw> XoD$ Z¶o.$
2016- 4 H$nmerdarb ‘dm, VyS>VyS>o, ’w$b{Ho$S>o d nm§T>ar‘memrÀ¶m qZ¶ÌUmgmR>r 2 J«°‘
17 ’$bmo{ZH$m‘rS> 50 S>ã[Link]. àVr 10 {bQ>a nmU¶mV {‘giyZ n{hbr ’$dmaUr {H$S>rMm
àmXþ^m©d {XgVmM H$amdr d VXZ§Va 15{XdgmÀ¶m A§VamZo XmoZ ’$dmaU¶m H$aU¶mMr
{e’$mag H$aʶmV ¶oV Amho.
2016- 5 {~Ja {~Q>r H$mngmdarb {H$S>rÀ¶m EH$mpË‘H$ H$sS> ì¶dñWmnZmgmR>r Imbrb
17 AmamIS>¶mÀ¶m JaOoZygma Adb§~ H$aU¶mMr {e’$mag H$aʶmV ¶oV Amho.
1. H$nmerÀ¶m à{V {H$bmo {~¶mU¶mg 10{‘br Wm¶‘oWmo³Pm‘ 30% E’$.Eg. Mr
~rOn«H«$s¶m H$amdr.
2. H$nmer^modVr EH$ {‘Q>a A§Vamda ‘H$m d MdirÀmr EH$m AmS> EH$ bmJdS>
H$amdr. VgoM H$nmemrÀ¶m à˶oH$ 9 ì¶m AmoirÀ¶m Xþgè¶m ~mOyg ‘H$m, Mdir d
amim ¶m {nH$m§Mr bmJdS> H$amdr.
3. H$nmer bmJdS>rZ§Va 30 Vo 45 {Xdgm§Zr 5% qZ~moir AH$m©Mr ’$dmaUr H$amdr.
4. H$nmer bmJdS>rZ§Va 45 {Xdgm§Zr {haì¶m d {R>n³¶mÀ¶m ~m|S>AirMm àmXþ^m©d
g‘OʶmgmR>r à˶oH$s 5 H$m‘J§Y gmnio à{V ho³Q>ar C^mamdoV.
5. H$nmer bmJdS>rZ§Va 60{Xdgm§Zr Q>´m¶H$moJ«m‘m MrbmoZrg ¶m namonOrdr {H$Q>H$m§Mo
10 ’w$bo Q>´m¶H$moH$mS>© (2 bmI ) àVr ho³Q>ar eoVmV ’$dmamdo.
6. 6. H$nmer bmJdS>rZ§Va 75 {Xdgm§Zr 10{‘br EM .[Link].ìhr.10 br
nmʶmVyZ (500Eb.B©.àVr ho³Q>ar ) ’$dmamdo.
7. H$nmer bmJdS>rZ§Va 80 {Xdgm§Zr Q>r AmH$mamMo 25 njr Wm§~o àVr ho³Q>ar
C^mamdoV.
8. H$nmer bmJdS>rZ§Va 85 {Xdgm§Zr Jwbm~r ~m|S>AirMm àmXþ^m©d g‘OU¶mgR>r 5
H$m‘J§Y gmnio àVr ho³Q>ar eoVmV C^mamdoV.
9. H$nmer bmJdS>rZ§Va 90 {Xdgm§Zr 20{‘br àmo’o$Zmo’°$mg 50% B©.gr. àVr 10

H$mnyg bmJdS> V§ÌkmZ

 ‘hmË‘m ’w$bo H¥${f {dÚmnrR>, amhþar
{dÚmnrR>mZo {dH$grV Ho$bobo nrH$ bmJdS> V§ÌkmZ

{bQ>a nmʶmV {‘giyZ ’$dmamdo.

10. H$nmer bmJdS>rZ§Va 100 {Xdgm§Zr nm§T>-¶m ‘merMm àmXþ^m©d g‘OU¶mgmR>r
ho³Q>ar 10 {ndio {MH$Q> gmnio H$nmerÀ¶m eoVmV bmdmdoV.
11. H$nmer bmJdS>rZ§Va 105 {Xdgm§Zr nm§T>ar ‘mer d Jwbm~r ~m|S> AirÀ¶m
qZ¶ÌUmgmR>r Q>´m¶Pmo’$m°g 40% B©.gr. 20 {‘br àVr 10 {bQ>a nmʶmV
{‘giyZ ’$dmamdo.
12. H$nmer bmJdS>rZ§Va 120 {Xdgm§Zr Jwbm~r ~m|S> AirÀ¶m qZ¶ÌUmgmR>r
b°å~S>m gm¶h°bmoWr«Z 5%B©.gr. 10 {‘br àVr 10 {bQ>a nmʶmV {‘giyZ
’$dmamdo.
2015- 6 ¹ããäÍÞã½ã ½ãÖãÀãÓ›Èã¦ããèÊ㠽㣾ã½ã ŒããñÊã •ããä½ã¶ããè¦ã ºããè›ãè ‡ãŠ¹ããÍããè - ØãÖî ¾ãã ãä¹ã‡ãŠ ¹ã®¦ããè¹ããÔãî¶ã
16 ‡ãŠ¹ããÍããèÞãñ Ôã½ã‡ãŠàã „¦¹ã㪶ããÞãñ Ôãã¦ã¦¾ããÔããŸãè Öñ‡ã‹›Àãè 10 ›¶ã Îãñ¥ãŒã¦ã ªñ…¶ã, ‡ãŠ¹ããÍããèÞããè
ÊããØãÌã¡ 90 Ôãñ.½ããè. x 60 Ôãñ.½ããè. ‚ãâ¦ãÀãÌãÀ ‡ãŠÁ¶ã, ‡ãŠ¹ããÍããèÊãã ¶ã¨ããÞããè ½ãã¨ãã 5 Ôã½ãã¶ã
Ö¹¦¾ãã¦ã (¹Ç㦾ãñ‡ãŠãè 25 ãä‡ãŠÊããñ ¹Çããä¦ã Öñ‡ã‹›À) ÊããØãÌã¡ãèÞ¾ãã Ìãñßãè, ÊããØãÌã¡ãè¶ãâ¦ãÀ 30,45,60
Ìã 75 ãäªÌãÔããâ¶ããè, Ô¹ãìŠÀªãÞããè ¹ãì¥ãà ½ãã¨ãã ÊããØãÌã¡ãèÞ¾ãã Ìãñßãè (65 ãä‡ãŠÊããñ ¹Çããä¦ã Öñ‡ã‹›À) ‚ãããä¥ã
¹ããÊããÍãÞããè ½ãã¨ãã 3 Ö¹¦¾ãã¦ã, 50 ›‡ã‹‡ãñŠ ÊããØãÌã¡ãèÞ¾ãã Ìãñßãè (33 ãä‡ãŠÊããñ ¹Çããä¦ã Öñ‡ã‹›À) ‚ãããä¥ã
¹Ç㦾ãñ‡ãŠãè 25 ›‡ã‹‡ãñŠ ÊããØãÌã¡ãè¶ãâ¦ãÀ 30 Ìã 60 ãäªÌãÔããâ¶ããè (16 ãä‡ãŠÊããñ ¹Çããä¦ã Öñ‡ã‹›À) ªñÌãî¶ã
¦¾ãã¶ãâ¦ãÀ ØãÌÖãÞãñ ãä¹ã‡ãŠãÔã 75 ›‡ã‹‡ãñŠ ãäÍã¹ãŠãÀÍããè¦ã ‚ã¸ã³Ì¾ããÞããè ½ãã¨ãã (90:45:30 ¶ã¨ã,
Ô¹ãìŠÀª Ìã ¹ããÊããÍã ãä‡ãŠÊããñ ¹Çããä¦ã Öñ‡ã‹›À) ªñ¥¾ããÞããè ãäÍã¹ãŠãÀÔã ‡ãŠÀ¥¾ãã¦ã ¾ãñ¦ã ‚ããÖñ.
2015- 7 ¹ããäÍÞã½ã ½ãÖãÀãÓ›Èã¦ããèÊ㠽㣾ã½ã ŒããñÊã •ããä½ã¶ããèÔããŸãè ŒãÀãè¹ã ºããè.›ãè. ‡ãŠã¹ãîÔã-Àººããè ØãÖî
16 ¾ãã ¹ããè‡ãŠ ¹ã£ª¦ããè¹ããÔãî¶ã ‚ããä£ã‡ãŠ „¦¹ã㪶ã, ‚ãããä©ãÇ㊠¹ãŠã¾ãªã ‚ãããä¥ã ¹ãã¥ããè Ìã Œã¦ã Ìãã¹ãÀ
‡ãŠã¾ãÃàã½ã¦ãã Ìãã¤ãäÌ㥾ããÔããŸãè ¾ãã ãä¹ã‡ãŠãâÞããè ÊããØãÌã¡ ‚ã¶ãì‡ãÆŠ½ãñ 75-150 x 75 Ôãñâ.½ããè.
•ããñ¡ ‚ããñß ¹ã£ª¦ããè¶ãñ ‚ãããä¥ã 15 x 15 Ôãñâ.½ããè. ‚ãâ¦ãÀãÌãÀ ØãÖî ¾ãã ãä¹ã‡ãŠãÞ¾ãã ÔãÖã
‚ããñßãèÞããè ÊããØãÌã¡ ÀŠâª Ìãã¹ãŠã ÔãÀãè ¹ã£ª¦ããè¶ãñ (ºããè.ºããè.†¹ãŠ.) (90 Ôãñâ.½ããè. ½ãã©ãã Ìã 120
Ôãñâ.½ããè. ¦ãß) Ìã ¹ãƦããè Ìãã¹ãŠã †‡ãŠ ã䟺ã‡ãŠ „¹ã¶ãßãè Ìãã¹ãÀŠ¶ã 100% ºããÓ¹ã¹ã¥ããñæÔã•ãöãã
ƒ¦ã‡ãŠñ ¹ãã¥ããè ªÀ ãäªÌãÔãã ‚ãã¡ ‚ãããä¥ã ãäÍã¹ãŠãÀÍããè¦ã ÀãÔãã¾ããä¶ã‡ãŠ Œã¦ã ½ãã¨ãã ¹ã㥾ãã¦ã
ãäÌãªÆã̾ã ÔÌãÀŠ¹ãã¦ãî¶ã ã䟺ã‡ãŠ ãäÔãâÞã¶ãã¦ãî¶ã ªñ¥¾ããÞããè ãäÍã¹ãŠãÀÔã ‡ãŠÀ¥¾ãã¦ã ¾ãñ¦ã ‚ããÖñ.
2015- 8 कपाशीवरȣल मावा : कपाशीवरȣल माåया चा Ĥादभु ा[व व वातावरणातील घटक éयांचा परèपर संबंध
16 दश[ͪवणाâया खालȣल सğ ू ाची ͧशफारस करÖयात येत आहे .
सğ
ू : मावा Ĥादभ
ु ा[व= १०७.७३४ – ३.०८५ × कमाल तापमान + ०.७१३ ͩकमान तापमान – ०.५५१ ×
वाâयाचा वेग – ०.०८१ × पज[Ûयमान. {याǑठकाणी, मावा = माåयाची संÉया (सूğामÚये), कमाल
तापमान (अंश सɅ. Ēे.), ͩकमान तापमान (अंश सɅ. Ēे.), वाâयाचा वेग(ͩक.मी./तास) आͨण पज[Ûयमान
(ͧमͧम)} सदर सूğाɮवारे ͧमळणारȣ ऋणा×मक संÉया माåयाÍया Ĥादभ
ु ा[वाची अनुपिèथती आͨण
धना×मक संÉया Ĥादभ ु ा[व येÖयाची शÈयता दश[ͪवते.
2015- 9 कपाशीवरील तुडतुडे : कपाशीवरील तुड्तुड्यांचा ÿादभु ाªव व वातावरणातील घटक Ļांचा परÖपर सबं धं दशªिवणाöया खालील सýू ाची िशफारस करÁयात
येत आहे.
16 सýू : तुडतुडेÿादभु ाªव = १५४.४८ – १.८७ × कमाल तापमान + १.२१ × िकमान तापमान – १.३० × सकाळचीआþता {या िठकाणी, तुडतुडे =
तुड्तुड्यांची स´ं या (सýू ामÅये), कमाल तापमान (अशं स¤. úे.), िकमान तापमान (अश ं स¤. úे.), सकाळची आþता (ट³के )}सदर सूýाĬारे िमळणारी
ऋणाÂमक स´ं या तुड्तुड्यां¸या ÿादभु ाªवाची अनुपिÖथती आिण धनाÂमक स´ं या ÿादभु ाªवयेÁयाची श³यता दशªिवते.

H$mnyg bmJdS> V§ÌkmZ

 ‘hmË‘m ’w$bo H¥${f {dÚmnrR>, amhþar
{dÚmnrR>mZo {dH$grV Ho$bobo nrH$ bmJdS> V§ÌkmZ

2015- 10 कपाशीवरील फुलिकडे : कपाशीवरील फुलिकड् यांचा ÿादभु ाªव व वातावरणातील घटक Ļांचा परÖपर सबं धं दशªिवणाöया खालील सýू ाची िशफारस
करÁयात येत आहे.
16 सýू : फुलिकडे ÿादभु ाªव= १९८.५५ – ३.२३ × कमाल तापमान + १.४४ िकमान तापमान – १.३३ × सकाळचीआþता+०.४७ × वाöयाची गती
{यािठकाणी, फुलिकडे = फुलकìड् याचं ी स´ं या (सýू ामÅये),कमाल तापमान (अश ं स¤. úे.), िकमान तापमान (अशं स¤. úे.), सकाळची आþता
(ट³के )आिण वाöयाची गती (िक.मी./तास)} सदर सýू ाĬारे िमळणारी ऋणाÂमक स´ं या फुलिकड् या¸ं या ÿादभु ाªवाची अनपु िÖथती आिण धनाÂमक स´ं या
ÿादभु ाªवयेÁयाची श³यता दशªिवते.
2015- 11 कपाशीवरील पांढरी माशी : कपाशीवरील पांढरी माशीचा ÿादभु ाªव व वातावरणातील घटक Ļांचा परÖपर सबं धं दशªिवणाöया खालील सýू ाची िशफारस
करÁयात येत आहे. सýू : पांढरी माशी ÿादभु ाªव= ४१.९७ – ०.६८ × कमाल तापमान - ०.१८ सकाळची आþता – ०.१८ × ÿखर सयू ªÿकाशाचे तास
16 {यािठकाणी, पाढं री माशी = पाढं öया माÔयाचं ी स´ं या (सýू ामÅये), कमाल तापमान (अशं स¤. úे.), सकाळची आþता(ट³के ) आिण ÿखर सयू ªÿकाशाचे
तास(तास /िदवस)}सदर सýू ाĬारे िमळणारी ऋणाÂमक सं´या पांढöया माशी¸या ÿादभु ाªवाची अनुपिÖथती आिण धनाÂमक स´ं या ÿादभु ाªवयेÁयाची
श³यता दशªिवते.
2015- 12 कपाशीवरील ‘अÐटरनेåरया करपारोग : कपाशीवरील ‘अÐटरनेåरया’ करपा रोगाचा ÿादभु ाªव व वातावरणातील घटक Ļांचा परÖपर
16 सबं धं दशªिवणाöया खालील सूýाची िशफारस करÁयात येत आहे.
रोगाची तीĭता (टÈके) = -५९.६७ – २.५८ x ͩकमान तापमान (अंश से.)+१.३१ x सकाळची सापे¢ आġ[ ता
(टÈके) + ०.१५ x पडलेला पाऊस (ͧम.मी.) सदर सğ
ू ाɮवारे ͧमळणारȣ ऋणा×मक संÉया ‘अãटरनेǐरया’
करपा रोगाÍया Ĥादभ
ु ा[वाची अनुपिèथती आͨण धना×मक संÉया Ĥादभ
ु ा[व येÖयाची शÈयता दश[ͪवते.
2014- 13 †¾ÖÂÖÔÖ ¯ÖÏ¾ÖÖ ×¾Ö³Ö֐ÖÖŸÖ (¯Ö•ÖÔ­µÖ Ö™ü Îú.3 ¾Ö 4) ˆ×¿Ö¸üÖ ¯ÖÖ‰úÃÖ ÃÖã¹ý —ÖÖ»µÖÖÃÖ, ÖÖ»Öß»Ö
15 ¯ÖÏ´Ö֝Öê ÃÖã¬ÖÖ׸üŸÖ †Ö¯ÖŸúÖ»Öß­Ö ¯Öߍú ¾µÖ¾ÖãÖÖ¯Ö­Ö ú¸üµÖÖ“Öß ×¿Ö±úÖ¸üÃÖ ú¸üµÖÖŸÖ µÖêŸÖ
†ÖÆêü.
¯ÖÖ¾ÖÃÖÖ“Öê †ÖÖ´ÖÖ­Ö ¯Öê¸üÖß ú¸üÖ¾ÖµÖÖ“Öß ×¯Öêú
•Öã»Öî“ÖÖ ¯Ö×Æü»ÖÖ “ÖÖ·µÖÖÃÖÖšüß ´ÖúÖ (†Ö×±Ïúú­Ö ™üÖò»Ö), úÖ¯ÖæÃÖ (•Öê‹»Ö‹ 794),
¯ÖÓ¬Ö¸ü¾ÖÖ›üÖ ŸÖæ¸ (×¾Ö¯Öã»ÖÖ)ü, ³Öã‡Ô´ÖæÖ (•Öê‹»Ö 501), ÃÖÖêµÖÖ²Öß­Ö (•Öê‹»Ö 335)
•Öã»Öî“ÖÖ ¤ãüÃÖ¸üÖ “ÖÖ·µÖÖÃÖÖšüß ´ÖúÖ (†Ö×±Ïúú­Ö ™üÖò»Ö), ŸÖæ¸ (×¾Ö¯Öã»ÖÖ) ¾Ö ‹¸Óü›üß
¯ÖÓ¬Ö¸ü¾ÖÖ›üÖ (†¹ýÖÖ)
†ÖòÖ™ü“ÖÖ ¯Ö×Æü»ÖÖ ŸÖæ¸ (×¾Ö¯Öã»ÖÖ)ü ؍ú¾ÖÖ ‹¸Óü›üß (†¹ýÖÖ)
¯ÖÓ¬Ö¸ü¾ÖÖ›üÖ
2014- 14 ´ÖÆüÖ¸üÖ™ÒÖŸÖᯙ ÖÖê»Ö úÖôµÖÖ •Ö×´Ö­ÖßŸÖ ²Ö֐ÖÖµÖŸÖß ²Öß™üß ú¯ÖÖ¿Öß ¯ÖÖÃÖæ­Ö †×¬Öú ˆŸ¯ÖÖ¤ü­Ö,
15 †Ö٣֍ú ±úÖµÖ¤üÖ, ¯Ö֝µÖÖ“Öß ²Ö“ÖŸÖ, ¯ÖÖ­Öê »ÖÖ»Ö ÆüÖꝵÖÖ“Öê ¯ÖδÖÖÖ ú´Öß ú¸üµÖÖÃÖÖšüß ²Öß™üß
ú¯ÖÖ¿Öß“Öß »Ö֐־֛ü ךü²Öú ØÃÖ“Ö­Ö֏ÖÖ»Öß úºþ­Ö ׿ֱúÖ¸ü¿ÖßŸÖ ­Ö¡Ö ÖŸÖÖ“Öß ´ÖÖ¡ÖÖ (125
׍ú ¯ÖÎ×ŸÖ Æêü.) ÖÖ»Öᯙ ŸÖŒŸµÖÖ¯ÖδÖ֝Öê ÃÖÆüÖ Æü¯ŸµÖÖÓ´Ö¬µÖê —ÖÖ›üÖ³ÖÖê¾ÖŸÖß ¤êüµÖÖ“Öß ×¿Ö±úÖ¸üÃÖ
ú¸üµÖÖŸÖ µÖêŸÖ †ÖÆêü.
­Ö¡Ö ÖŸÖÖ“Öß
Æü¯ŸÖÖ ­Ö¡Ö ÖŸÖ ¤êüµÖÖ“ÖÖ
­Ö¡Ö ÖŸÖ ´ÖÖ¡ÖÖ ´ÖÖ¡ÖÖ ( ׍ú /
Îú´ÖÖӍú †Öšü¾Ö›üÖ
Æêü.)
1 ¯Ö×Æü»ÖÖ †Öšü¾Ö›üÖ 20% »Ö֐־֛üß ²Ö¸üÖê²Ö¸ü 25
2 “ÖÖî£ÖÖ †Öšü¾Ö›üÖ 16% »Ö֐־֛üß­ÖÓŸÖ¸ü 30 פü¾ÖÃÖÖÓ­Öß 20
3 ÃÖÆüÖ¾ÖÖ †Öšü¾Ö›üÖ 16% »Ö֐־֛üß­ÖÓŸÖ¸ü 45 פü¾ÖÃÖÖÓ­Öß 20
4 †Öšü¾ÖÖ †Öšü¾Ö›üÖ 16% »Ö֐־֛üß­ÖÓŸÖ¸ü 60 פü¾ÖÃÖÖÓ­Öß 20
5 ¤üÆüÖ¾ÖÖ †Öšü¾Ö›üÖ 16% »Ö֐־֛üß­ÖÓŸÖ¸ü 75 פü¾ÖÃÖÖÓ­Öß 20
6 ²ÖÖ¸üÖ¾ÖÖ †Öšü¾Ö›üÖ 16% »Ö֐־֛üß­ÖÓŸÖ¸ü 90 פü¾ÖÃÖÖÓ­Öß 20
ñãú¸ü¤ü (62.5 ׍ú / Æêü.) ¾Ö ¯ÖÖ»ÖÖ¿Ö (62.5 ׍ú / Æêü.) ׿ֱúÖ¸ü¿Öß ´ÖÖ¡Öê ¯ÖδÖ֝Öê
2014- 15 ú¯ÖÖ¿Öß¾Ö¸üᯙ ¸üÃÖ ¿ÖÖêÂ֝ÖÖ·µÖÖ ×ú›üà“µÖÖ (´ÖÖ¾ÖÖ, ŸÖã›üŸÖã›êü, ±ãú»Ö׍ú›êü ¾Ö ¯ÖÖÓœü¸üß´ÖÖ¿Öß)
H$mnyg bmJdS> V§ÌkmZ
 ‘hmË‘m ’w$bo H¥${f {dÚmnrR>, amhþar
{dÚmnrR>mZo {dH$grV Ho$bobo nrH$ bmJdS> V§ÌkmZ

15 ×­ÖµÖӡ֝ÖÖÃÖÖšüß ²µÖã¯ÖÎÖê±êú×•Ö­Ö 25% ‹ÃÖÃÖß 20 ×´Ö»Öß ¯ÖÏ×ŸÖ 10 »Öß™ü¸ü ¯Ö֝µÖÖŸÖ ×´ÖÃÖôæ­Ö

†Ö٣֍ú ­ÖãúÃÖÖ­Ö ¯ÖÖŸÖôß ­ÖãÃÖÖ¸ü 15 פü¾ÖÃÖÖ“µÖÖ †ÓŸÖ¸üÖ­Öê ¤üÖê­Ö ŸÖê ŸÖß­Ö ±ú¾ÖÖ¸üµÖÖ
ú¸üµÖÖ“Öß ×¿Ö±úÖ¸üÃÖ ú¸üµÖÖŸÖ µÖêŸÖ †ÖÆêü.
2014- 16 ײ֐ָü-²Öß™üß ú¯ÖÖ¿Öß¾Ö¸üᯙ ¸üÃÖ ¿ÖÖêÂ֝ÖÖ·µÖÖ ×ú›üß ¾Ö ²ÖÖêÓ›ü†ô¶ÖÖÓ“µÖÖ ×­ÖµÖӡ֝ÖÖÃÖÖšüß
15 ÃÖÓµÖãŒŸÖ ×ú™üú­Öֿ֍úÖ“Öß (Œ»ÖÖê¸ü¯ÖÖµÖ¸üß±úÖòÃÖ 50% + ÃÖÖµÖ¯Ö¸ü´Öê×£ÖÎ­Ö 5% ‡ÔÃÖß) ؍ú¾ÖÖ
(ÃÖÖµÖ¯Ö¸ü´Öê×£ÖÎ­Ö 3% + ÛŒ¾Ö­ÖÖò»Ö±úÖòÃÖ 20% ‡ÔÃÖß) 20 ×´Ö»Öß ¯ÖÏ×ŸÖ 10 ×»Ö™ü¸ü ¯Ö֝Öß µÖÖ
¯ÖδÖ֝ÖÖŸÖ ×´ÖÃÖôæ­Ö ׍ú›üß“µÖÖ †Ö٣֍ú ­ÖãúÃÖÖ­Ö ¯ÖÖŸÖôûß­ÖãÃÖÖ¸ü ¯ÖÓ¬Ö¸üÖ ×¤ü¾ÖÃÖÖ“µÖÖ †ÓŸÖ¸üÖ­Öê
ŸÖß­Ö ±ú¾ÖÖ¸üµÖÖ ú¸üµÖÖ“Öß ×¿Ö±úÖ¸üÃÖ ú¸üµÖÖŸÖ µÖêŸÖ †ÖÆêü.
2013- 17 ¯Ö׿“Ö´Ö ´ÖÆüÖ¸üÖ™ÒÖŸÖᯙ ´Ö¬µÖ´Ö ÖÖê»Ö úÖôµÖÖ •Ö×´Ö­ÖßŸÖ ²Öß™üß ú¯ÖÖ¿Öß“Öê ÆêüŒ™ü¸üß 40
14 ØŒ¾Ö™ü»Ö ˆŸ¯ÖÖ¤ü­ÖÖÃÖÖšüß 10 ™ü­Ö ¿ÖêÖÖŸÖ ¯ÖÎ×ŸÖ ÆêüŒ™ü¸üß ´ÖÖ¡Öê²Ö¸üÖê²Ö¸ü ˆŸ¯ÖÖ¤ü­Ö ˆ×¤Ëü¤ü™
ÃÖ״֍ú¸üÖÖ­ÖãÃÖÖ¸ü ­Ö¡Ö, ñãú¸ü¤ü †Ö×Ö ¯ÖÖ»ÖÖ¿Ö †®Ö¤Îü¾µÖ ´ÖÖ¡ÖÖÓ“Öß ×¿Ö±úÖ¸üÃÖ ú¸üµÖÖŸÖ µÖêŸÖ
†ÖÆêü.
¿ÖêÖÖŸÖÖÃÖÖê²ÖŸÖ †¯Öê×ÖŸÖ ˆŸ¯ÖÖ¤ü­Ö ÃÖ״֍ú¸üÖ (¯ÖÎ×ŸÖ ÆêüŒ™ü¸üß 10 ™ü­Ö ¿ÖêÖÖŸÖ)
ÖŸÖÖ´Ö¬Öã­Ö ¤üµÖÖ¾ÖµÖÖ“Öê ­Ö¡Ö ×ú/Æëü. = (9.58 x †¯Öê×ÖŸÖ ˆŸ¯ÖÖ¤ü­Ö, ØŒ¾Ö/Æêü) - (1.15 x
•Ö×´Ö­ÖߟÖᯙ ˆ¯Ö»Ö²¬Ö ­Ö¡Ö, ׍ú/Æêü.) - (1.42 x ¿ÖêÖÖŸÖ ™ü­Ö/Æêü.)
ÖŸÖÖ´Ö¬Öã­Ö ¤üµÖÖ¾ÖµÖÖ“Öê ñãú¸ü¤ü †ÖòŒÃÖÖ‡Ô›ü ׍ú/Æëü. = (3.62 x †¯Öê×ÖŸÖ ˆŸ¯ÖÖ¤ü­Ö, ØŒ¾Ö/Æêü)
- (2.99x •Ö×´Ö­ÖߟÖᯙ ˆ¯Ö»Ö²¬Ö ñãú¸ü¤ü, ׍ú/Æêü.)- (1.59 x ¿ÖêÖÖŸÖ ™ü­Ö/Æêü.)
ÖŸÖÖ´Ö¬Öã­Ö ¤üµÖÖ¾ÖµÖÖ“Öê ¯ÖÖ»ÖÖ¿Ö †ÖòŒÃÖÖ‡Ô›ü ׍ú/Æëü. = (8.32 x †¯Öê×ÖŸÖ ˆŸ¯ÖÖ¤ü­Ö,
ØŒ¾Ö/Æêü)-(0.45 x•Ö×´Ö­ÖߟÖᯙ ˆ¯Ö»Ö²¬Ö ¯ÖÖ»ÖÖ¿Ö, ׍ú/Æêü.)-(3.77 x ¿ÖêÖÖŸÖ ™ü­Ö/Æêü.)
¿ÖêÖÖŸÖ ×¾Ö¸üÆüßŸÖ †¯Öê×ÖŸÖ ˆŸ¯ÖÖ¤ü­Ö ÃÖ״֍ú¸üÖ
ÖŸÖÖ´Ö¬Öã­Ö ¤üµÖÖ¾ÖµÖÖ“Öê ­Ö¡Ö ×ú/Æëü. = (10.36 x †¯Öê×ÖŸÖ ˆŸ¯ÖÖ¤ü­Ö, ØŒ¾Ö/Æêü) - (1.21 x
•Ö×´Ö­ÖߟÖᯙ ˆ¯Ö»Ö²¬Ö ­Ö¡Ö, ׍ú/Æêü.)
ÖŸÖÖ´Ö¬Öã­Ö ¤üµÖÖ¾ÖµÖÖ“Öê ñãú¸ü¤ü †ÖòŒÃÖÖ‡Ô›ü ׍ú/Æëü. = (4.62 x †¯Öê×ÖŸÖ ˆŸ¯ÖÖ¤ü­Ö, ØŒ¾Ö/Æêü)
- (3.83 x •Ö×´Ö­ÖߟÖᯙ ˆ¯Ö»Ö²¬Ö ñãú¸ü¤ü, ׍ú/Æêü.)
ÖŸÖÖ´Ö¬Öã­Ö ¤üµÖÖ¾ÖµÖÖ“Öê ¯ÖÖ»ÖÖ¿Ö †ÖòŒÃÖÖ‡Ô›ü ׍ú/Æëü. = (8.57 x †¯Öê×ÖŸÖ ˆŸ¯ÖÖ¤ü­Ö,
ØŒ¾Ö/Æêü) - (0.46 x •Ö×´Ö­ÖߟÖᯙ ˆ¯Ö»Ö²¬Ö ¯ÖÖ»ÖÖ¿Ö, ׍ú/Æêü.)
2013- 18 ¯Ö׿“Ö´Ö ´ÖÆüÖ¸üÖ™ÒÖŸÖᯙ ´Ö¬µÖ´Ö ÖÖê»Ö úÖô¶ÖÖ •Ö×´Ö­ÖßŸÖ ²Öß.™üß. ú¯ÖÖ¿Öß-ÖÆæü µÖÖ ×¯Öú
14 ¯Ö¬¤üŸÖßŸÖ †¯Öê×ÖŸÖ ˆŸ¯ÖÖ¤ü­Ö ŸÖÃÖê“Ö •Ö×´Ö­Öß“µÖÖ ÃÖãׯ֍úŸÖêŸÖ ÃÖã¬ÖÖ¸üÖÖ ÆüÖꝵÖÖÃÖÖšüß ¾Ö
†×¬Öú ±úÖµÖ¤üµÖÖÃÖÖšüß 10 ™ü­Ö ¿ÖêÖÖŸÖ ¯ÖÎ×ŸÖ ÆêüŒ™ü¸üß + Ö¾ÆüÖ“µÖÖ úÖ›üÖ²Ö¸üÖê²Ö¸ü †¯Öêׁ֟Ö
ˆŸ¯ÖÖ¤ü­Ö ÃÖ״֍ú¸üÖÖ­ÖãÃÖÖ¸ü ²Öß.™üß. ú¯ÖÖ¿Öß (55 ÜŒ¾Ö /Æêü) ¾Ö ÖÆæü ׯ֍úÖÃÖ (50 ÜŒ¾Ö /Æêü)
¿ÖêÖÖŸÖÖ“µÖÖ ¾Ö ÖÆæü úÖ›üÖ“µÖÖ †¾Ö¿ÖêÂÖÖ²Ö¸üÖê²Ö¸ü ­Ö¡Ö, ñãú¸ü¤ü ¾Ö ¯ÖÖ»ÖÖ¿Ö µÖÖ ¸üÖÃÖÖµÖ׭֍ú
†®Ö¤Îü¾µÖ ´ÖÖ¡ÖÖÓ“Öß ×¿Ö±úÖ¸üÃÖ ú¸üµÖÖŸÖ µÖêŸÖ †ÖÆêü.

†¯Öê×ÖŸÖ ˆŸ¯ÖÖ¤ü­Ö ÃÖ´Öߍú¸üÖ ²Öß.™üß. - ú¯ÖÖ¿Öß

ÖŸÖÖ´Ö¬Öæ­Ö ªÖ¾ÖµÖÖ“Öê ­Ö¡Ö (׍ú/Æêü) = 9.58 x †¯Öê×ÖŸÖ ˆŸ¯ÖÖ¤ü­Ö (ØŒ¾Ö /Æêü) - 1.15 x
•Ö×´Ö­ÖߟÖᯙ ˆ¯Ö»Ö²¬Ö ­Ö¡Ö (׍ú/Æêü) - 1.42 x ¿ÖêÖÖŸÖ (™ü­Ö/Æêü)
ÖŸÖÖ´Ö¬Öæ­Ö ªÖ¾ÖµÖÖ“Öê ñãú¸ü¤ü (׍ú/Æêü) = 3.62 x †¯Öê×ÖŸÖ ˆŸ¯ÖÖ¤ü­Ö (ØŒ¾Ö /Æêü) - 2.99 x
•Ö×´Ö­ÖߟÖᯙ ˆ¯Ö»Ö²¬Ö ñãú¸ü¤ü (׍ú/Æêü) - 1.59 x ¿ÖêÖÖŸÖ (™ü­Ö/Æêü)
ÖŸÖÖ´Ö¬Öæ­Ö ªÖ¾ÖµÖÖ“Öê ¯ÖÖ»ÖÖ¿Ö (׍ú/Æêü) = 8.32 x †¯Öê×ÖŸÖ ˆŸ¯ÖÖ¤ü­Ö (ØŒ¾Ö /Æêü) - 0.45 x

H$mnyg bmJdS> V§ÌkmZ

 ‘hmË‘m ’w$bo H¥${f {dÚmnrR>, amhþar
{dÚmnrR>mZo {dH$grV Ho$bobo nrH$ bmJdS> V§ÌkmZ

•Ö×´Ö­ÖߟÖᯙ ˆ¯Ö»Ö²¬Ö ¯ÖÖ»ÖÖ¿Ö (׍ú/Æêü) - 3.77 x ¿ÖêÖÖŸÖ (™ü­Ö/Æêü)

†¯Öê×ÖŸÖ ˆŸ¯ÖÖ¤ü­Ö ÃÖ´Öߍú¸üÖ - ÖÆæü

ÖŸÖÖ´Ö¬Öæ­Ö ªÖ¾ÖµÖÖ“Öê ­Ö¡Ö (׍ú/Æêü) = 7.54 x †¯Öê×ÖŸÖ ˆŸ¯ÖÖ¤ü­Ö (ØŒ¾Ö /Æêü) - 0.74 x
•Ö×´Ö­ÖߟÖᯙ ˆ¯Ö»Ö²¬Ö ­Ö¡Ö (׍ú/Æêü)
ÖŸÖÖ´Ö¬Öæ­Ö ªÖ¾ÖµÖÖ“Öê ñãú¸ü¤ü (׍ú/Æêü) = 1.90 x †¯Öê×ÖŸÖ ˆŸ¯ÖÖ¤ü­Ö (ØŒ¾Ö /Æêü) - 2.88
x •Ö×´Ö­ÖߟÖᯙ ˆ¯Ö»Ö²¬Ö ñãú¸ü¤ü (׍ú/Æêü)
ÖŸÖÖ´Ö¬Öæ­Ö ªÖ¾ÖµÖÖ“Öê ¯ÖÖ»ÖÖ¿Ö (׍ú/Æêü) = 2.49 x †¯Öê×ÖŸÖ ˆŸ¯ÖÖ¤ü­Ö (ØŒ¾Ö /Æêü) - 0.22 x
•Ö×´Ö­ÖߟÖᯙ ˆ¯Ö»Ö²¬Ö ¯ÖÖ»ÖÖ¿Ö (׍ú/Æêü)
2013- 19 ´Ö¬µÖ´Ö ÖÖê»Ö úÖôûµÖÖ •Ö×´Ö­ÖßŸÖ ²Öß™üß úÖ¯ÖÃÖÖ“Öê †×¬Öú ˆŸ¯ÖÖ¤ü­Ö ŸÖÃÖê“Ö ¯Ö֝µÖÖ“ÖÖ ¾Ö
14 ÖŸÖÖ“ÖÖ úÖµÖÔÖ´Ö ¾ÖÖ¯Ö¸ü ÆüÖê¾Öã­Ö ±úÖµÖ¤êü¿Ö߸ü ˆŸ¯Ö®Ö ×´Öôû׾֝µÖÖÃÖÖšüß ×¿Ö±úÖ¸ü¿ÖßŸÖ ÖŸÖ
´ÖÖ¡ÖÖ (120: 60: 60 ­Ö¡Ö : ñãú¸ü¤ü : ¯ÖÖ»ÖÖ¿Ö ×ú/Æêü) ×¾Ö¦üÖ¾µÖ þֹý¯ÖÖŸÖᯙ ÖŸÖÖ´Ö¬Öæ­Ö
ŸÖŒŸµÖÖ¯ÖÏ´Ö֝Öê 14 †Öšü¾Ö›üµÖÖ“µÖÖ Æü¯ŸµÖÖÓŸÖæ­Ö ךü²Öú ØÃÖ“Ö­ÖÖŸÖæ­Ö ¤êüµÖÖ“Öß ŸÖÃÖê“Ö 2 ™üŒêú
µÖã׸üµÖÖ ±úÖòñêú™ü“µÖÖ 3 ±ú¾ÖÖ¸üµÖÖ »Ö֐־֛üß­ÖÓŸÖ¸ü 30, 45 †ÖÛÖ 60 פü¾ÖÃÖÖÓ­Öß ú¸üµÖÖ“Öß
׿ֱúÖ¸üÃÖ ú¸üµÖÖŸÖ µÖêŸÖ †ÖÆêü.
ŸÖŒŸÖÖ : ךü²Öú ØÃÖ“Ö­ÖÖŸÖæ­Ö úÖ¯ÖãÃÖ ×¯ÖúÖÃÖ 14 Æü¯ŸµÖÖŸÖã­Ö †®Ö¦ü¾µÖê ¤êüµÖÖ“Öê ¯ÖÏ´Ö֝Ö
»Ö֐־֛üß ­ÖŸÖ¸ü“ÖÖ ­Ö¡Ö ñãú¸ü¤ü ¯ÖÖ»ÖÖ¿Ö
úÖ»ÖÖ¾Ö¬Öß % ׍ú/Æêü % ׍ú/Æêü % ׍ú/Æêü
1-21 (3 ÃÖ´ÖÖ­Ö Æü¯ŸÖê) 30 36.0 22 13.20 10 6.0
22-63 (6 ÃÖ´ÖÖ­Ö Æü¯ŸÖê) 25 30.0 40 24.0 30 18.0
64-77 (2 ÃÖ´ÖÖ­Ö Æü¯ŸÖê) 28 33.6 30 18.0 22 13.2
78-98 (3 ÃÖ´ÖÖ­Ö Æü¯ŸÖê) 17 20.4 8 4.8 38 22.8
100 120 100 60 100 60
2013- 20 ²Ö֐ÖÖµÖŸÖß ²Öß™üß ú¯ÖÖ¿Öß¾Ö¸üᯙ ¸üÃÖ ¿ÖÖêÂ֝ÖÖ•µÖÖ ×ú›üà“µÖÖ (´ÖÖ¾ÖÖ, ŸÖã›üŸÖæ›êü, ±ãú»Ö׍ú›êü
14 †Ö×Ö ¯ÖÖÓœü¸üß ´ÖÖ¿Öß) ¾µÖ¾ÖãÖÖ¯Ö­ÖÖÃÖÖšüß 120 ÃÖë´Öß X 60 ÃÖë´Öß. †ÓŸÖ¸üÖ¾Ö¸ü »Ö֐־֛ü
ú¸üµÖÖ“Öß ×¿Ö±úÖ¸üÃÖ ¯ÖÏÛ¿“Ö´Ö ´ÖÆüÖ¸üÖ™ÒüÖÃÖÖšüß ú¸üµÖÖŸÖ µÖêŸÖ †ÖÆêü.
2013- 21 ²Öß™üß ú¯ÖÖ¿Öß¾Ö¸ü ŸÖã›üŸÖã›êü ¾Ö ¯ÖÖÓœü¸üß´ÖÖ¿Öß †Ö٣֍ú ­ÖãúÃÖÖ­Ö ÃÖӍêúŸÖ ¯ÖÖŸÖôûß»ÖÖ ¯ÖÖê“ÖŸÖÖ“Ö
14 ›üÖµÖ±êú­Ö×£Ö¸üÖò­Ö 50 ›ü²»Öæ ¯Öß 12 ÖÏò´Ö ؍ú¾ÖÖ †ò×ÃÖ™üÖ×´Ö¯ÖÏß›ü 20 ‹ÃÖ¯Öß 2 ÖÏò´Ö ¯ÖÏŸÖß 10
×»Ö™ü¸ü ¯Ö֝µÖÖŸÖ ×´ÖÃÖôãû­Ö ±ú¾ÖÖ¸üÖß ú¸üÖ¾Öß, Ö¸ü•Ö ³ÖÖÃÖ»µÖÖÃÖ ¤ãüÃÖ¸üß ±ú¾ÖÖ¸üÖß 15 -20
פü¾ÖÃÖÖÓ“µÖÖ †ÓŸÖ¸üÖ­Öê ú¸üµÖÖ“Öß ×¿Ö±úÖ¸üÃÖ ú¸üµÖÖŸÖ µÖêŸÖ †ÖÆêü.
2012- 22 npíM_ _hmamîQ´>mVrb _Ü`_ Imob H$miçm O{_ZrV ~rQ>r H$nmerÀ`m A{YH$ CËnmXZ,
13 Am{W©H$ \$m`Xm d bmë`mMo à_mU H$_r H$aÊ`mgmR>r Ano{jV CËnmXZ C{Ôï>o
g{_H$aUmZwgma AÞÐì`mgmo~V bmoh d OñVmÀ`m H$_VaVoZwgma \o$ag gë\o$Q> 25
{H$bmo + qPH$ gë\o$Q> 20 {H$bmo à{V hoŠQ>ar eoUIVmV {_giyZ O{_ZrVyZ XoÊ`mMr
{e\$mag H$aÊ`mV Ambobr Amho.
2012- 23
‡ãŠ¹ããÍããèÞãñ ¹ããè‡ãŠ 30, 45 Ìã 60 ãäªÌãÔããÞãñ ‚ãÔã¦ãã¶ãã ÀÔã ÍããñÓã¥ããžãã ãä‡ãŠ¡ãèâÞ¾ãã
13
ãä¶ã¾ãâ¨ã¥ããÔããŸãè 25 ƒÃ.Ôããè ‡ãŠãºããÃñÔãʹãŠãù¶ã ãä‡ãŠâÌãã 25 ƒÃ.Ôããè. ‚ããù‡ã‹Ôããèã䡽ãñ›ãù¶ã ãä½ã©ããèÊã ãä‡ãŠâÌãã
36 ƒÃ.Ôããè. ½ããñ¶ããñ‡ãÆŠãñ›ãñ¹ãŠãùÔã ¾ãã ‚ããâ¦ãÀ¹ãÆÌããÖãè ãä‡ãŠ›‡ãŠ¶ããÍã‡ãŠãÞããè ¹ã㥾ãã¦ã ãä½ãÔãßî¶ã (1:4 ¾ãã
H$mnyg bmJdS> V§ÌkmZ
 ‘hmË‘m ’w$bo H¥${f {dÚmnrR>, amhþar
{dÚmnrR>mZo {dH$grV Ho$bobo nrH$ bmJdS> V§ÌkmZ

¹ãƽãã¥ãã¦ã) ‡ãŠã¹ãîÔã ãä¹ã‡ãŠãÞ¾ãã ãäÖÀ̾ãã Œããñ¡ãÌãÀ ½ã£¾ã¼ããØããè †‡ãŠã ºãã•ãî¶ãñ 4-5 ƒâÞã ¼ããØããÌãÀ
ÊããÌ㥾ããÞããè ãäÍã¹ãŠãÀÔã ‡ãŠÀ¥¾ãã¦ã Ambobr ‚ããÖñ.
2012- 24
‡ãŠã¹ãîÔã ãä¹ã‡ãŠãÌãÀãèÊã ºããâñ¡‚ãß¿ããâÞ¾ãã ãä¶ã¾ãâ¨ã¥ããÔããŸãè 5 ¦ãñ 10 ›‡ã‹‡ãŠñ ãä‡ãŠ¡ØãÆԦ㠺ããñâ¡ñ ‚ãã¤ßî¶ã
13
‚ããʾããÔã 5 †Ôã. •ããè. ƒ½ãã½ãñ‡ã‹›ãè¶ã ºãñ¶¢ããñ†› 4.4 ØãÆù½ã ¹ãÆãä¦ã 10 ãäÊã›À ¹ãã¥ããè ¾ãã ¹ãƽãã¥ãã¦ã
ãä½ãÔãßî¶ã ¹ãŠÌããÀ¥¾ããÞããè ãäÍã¹ãŠãÀÔã ‡ãŠÀ¥¾ãã¦ã Ambobr ‚ããÖñ.
2012- 25
‡ãŠã¹ãîÔã ãä¹ã‡ãŠãÌãÀãèÊã ¹ãìŠÊããä‡ãŠ¡¿ããâÞ¾ãã ãä¶ã¾ãâ¨ã¥ããÔããŸãè 80 ¡ºÊãî.•ããè. ãä¹ãŠ¹ãÆãñ¶ããèÊã 1.5 ØãÆù½ã ¹ãÆãä¦ã
13
10 Êããè›À ¹ãã¥ããè ¾ãã ¹ãƽãã¥ãã¦ã ãä½ãÔãßî¶ã 10 ¹ãìŠÊããä‡ãŠ¡ñ ¹ãÆãä¦ã ¹ãã¶ã ãäªÔã¦ããÞã 15 ãäªÌãÔããâÞ¾ãã
‚ãâ¦ãÀã¶ãñ ªãñ¶ã ¹ãŠÌããÀ¥¾ãã ‡ãŠÀ¥¾ããÞããè ãäÍã¹ãŠãÀÔã ‡ãŠÀ¥¾ãã¦ã Ambobr ‚ããÖñ.
2011- 26 H$nmerdarb Jwbm~r / e|Xar ~m|S>AirÀ`m (nopŠQ>Zmo\ moam Jm°{g{n`obm) {Z`§ÌUmgmR>r
12
(H$m_J§Y gmni`mV 8 Vo 10 nV§J àVr gmnim gbJ 2 Vo 3 {Xdg {XgVmM qH$dm
bmJdS>rZ§Va 80 {Xdgm§Zr) b°å~S>m gm`h°bmoW«rZ 5 B©.gr. 10 {_.br. qH$dm àmo\o Zmo\
m°g 50 B©.gr. 20 {_.br. àVr 10 {bQ>a nmÊ`mV {_giyZ 15 {XdgmÀ`m A§VamZo
Amdí`H$VoZwgma AmbQy>Z-nmbQy>Z \ dmaÊ`m H$amì`mV.
2011- 27 H$nmerda àmW{_H$ AdñWoV `oUm-`m VwS>VwS>o (A_amñH$m {~JwQy>bm {~JwQy>bm)
12
{Z`§ÌUmgmR>r H$m~m}gë\ m°Z 25 S>[Link]. 40 J«°_ n«Vr {H$bmo {~`mUo `m à_mUmV
~rOà{H«$`m H$amdr.
2010- 28 npíM_ _hmamîQ´>mVrb X»IZ H$mbdo {d^mJmgmR>r CÝhmir ~mJm`Vr H$nmerMo A{YH$
11
CËnmXZ d Am{W©H$ {_iH$VrH$arVm ~rQ>r H$mnyg dmUmMr bmJdS> 90 g|_r  90 g|_r
A§Vamda H$ê$Z à{V hoŠQ>ar 125 {H$bmo ZÌ, 65 {H$bmo ñ\w$aX d 65 {H$bmo nmbme
BVH$s amgm`{ZH$ IV _mÌm XoÊ`mMr {e\$mag H$aÊ`mV `oV Amho.
2010- 29 _Ü`_ Imob H$mù`m O{_ZrV ~rQ>r H$mngmMo A{YH$ CËnmXZ VgoM nmÊ`mMm d
11 IVmMm H$m`©j_ dmna hmoD$Z A{W©H$ ÑîQ>`m \$m`Xoera CËnÞ {_i{dÊ`mgmR>r
H$nmerMr bmJdS> OmoS> Amoi nÜXVrZo 0.75 - 1.50  0.75 _r A§Vamda H$ê$Z
{e\$aerV IVmÀ`m 75 Q>¸o$ IVo {dÐmì` ñdê$nmV Imbrb VŠË`mà_mUo 13
AmR>dS>çmÀ`m hßË`mVyZ XoÊ`mMr {e\$mag H$aÊ`mV `oV Amho.
ñ\x aX nmbme
bmJdS>rZ§VaMm H$mbmdYr ZÌ ({H$/ho.)
({H$/ho.) ({H$/ho.)
({Xdg)
10-30 (3 háo) 18 09 05
31-65 (5 háo) 36 22 18
66-100 (5 háo) 36 14 22

H$mnyg bmJdS> V§ÌkmZ

 ‘hmË‘m ’w$bo H¥${f {dÚmnrR>, amhþar
{dÚmnrR>mZo {dH$grV Ho$bobo nrH$ bmJdS> V§ÌkmZ

EHw$U 90 45 45
2010- 30 npíM_ _hmamï´>mV CÝhmir ~mJm`Vr n[apñWVrV bmJdS> Ho$boë`m ~rQ>r H$mnyg
11 {nH$mdarb bmë`m {dH¥$VrÀ`m ì`dñWmnZmgmR>r {e\$maerV H§$nmoï> IV/eoUIV (10
Q>Z) d amgm`{ZH$ IVo (125:65:65 {H$bmo ZÌ, ñ\w$aX, nmbme à{V hoŠQ>a) VgoM
~m|S> dmT>rÀ`m H$mimV XmoZ Q>¸o$ S>m`A_mo{Z`_ \°$ñ\o$Q> (S>rEnrS>rEnr) H$amì`mV.
IVmÀ`m XmoZ \$dmaÊ`m n§Yam {Xdgm§À`m A§VamZo H$amì`mV.
2010- 31 H$mnyg {nH$mdarb gyÌH¥$_rÀ`m (amoQ>m`b|Š`wbg aoZr\$m°_ug) ì`dñWmnZmgmR>r à{V
11 hoŠQ>ar gyS>mo_moZg âë`wamog|g qH$dm n°grbmo_m`{gg {bb°{gZg² (grE\$`w 2 x 106
à{V J«°_) 2.5 {H$bmo J«°_, 100 {H$bmo eoUIVmVyZ bmJdS>rÀ`m doir _mVrV {_giyZ
X`mdo.
2009- 32 npíM_ _hmamï—>mVrb X»IZ H$mbdo {d^mJmV CÝhmir ~mJm`Vr H$nmerVrb
10 n[aUm_H$maH$ VU{Z`§ÌUmgmR>r, {nH$ CJdUrnydu noÝS>r_oW°{bZ (30B©gr) 1 {H$bmo
{H«$`merb KQ>H$mMr$EH$ \$dmaUr d nrH$ bmJdS>rZ§Va Š`wPmob\$m°n BWrb (5 B©.gr.)
0.05 {H$bmo {H«$`merb KQ>H$ à{V hoŠQ>a XmoZ \$dmaÊ`m 30 d 60 {Xdgm§Zr
H$aÊ`mMr {e\$mag H$aÊ`mV `oV Amho.

H$mnyg bmJdS> V§ÌkmZ